II GZ 240/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. D. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. akt VI SO/Wa 3/13 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z wniosku J. D. o wymierzenie grzywny Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia za nieprzekazanie do sądu skargi wraz z aktami sprawy postanawia oddalić zażalenie. Zarządzeniem z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt VI SO/Wa 3/13, Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał J. D. (wnioskodawcę) do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od wniosku o wymierzenie Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia grzywny w trybie art. 55 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") za nieprzekazanie do sądu skargi J. D. wraz z aktami sprawy. Jako podstawę prawną zarządzenia Przewodniczący wskazał art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). J. D. złożył zażalenie na powyższe zarządzenie. Wniósł o uchylenie tego zarządzenia i rozpoznanie skargi na podstawie nadesłanego odpisu skargi. Zarzucił niewłaściwe zastosowanie § 4 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. polegające na uznaniu, że od wniosku o wymierzenie organowi grzywny uiszcza się wpis sądowy. Stwierdził, że wspomniany przepis dotyczy wpisu od wniosku o wszczęcie postępowania, zaś strona złożyła wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi do sądu, a także o rozpoznanie skargi na podstawie nadesłanego odpisu skargi. Zdaniem wnoszącego zażalenie, brak było również innych podstaw do wezwania wnioskodawcy do uiszczenia wpisu sądowego, gdyż sprawa dotyczy świadczeń leczniczych, a w takiej sytuacji nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co niezbicie wynika z przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Z uwagi na sposób sformułowania zażalenia wskazać należy na wstępie, że przedmiotem oceny instancyjnej jest zarządzenie Przewodniczącego wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku wszczynającego postępowanie. Zarządzenie to zostało wydane w związku ze złożonym przez J. D. wnioskiem o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Złożenie tego rodzaju wniosku ma taki skutek, że sąd – po spełnieniu przez wnioskodawcę wymogów formalnych – oceni, czy organ w istocie nie przekazał do sądu dokumentów, o jakich mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. i w razie potrzeby nałoży na organ administracji grzywnę, by przymusić go do wykonania ustawowego obowiązku. Dopiero jeżeli organ mimo wymierzenia grzywny nie przekaże sądowi skargi, będzie możliwe – na żądanie skarżącego – rozpoznanie sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi, o ile stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości (zob. art. 55 § 2 p.p.s.a.). Podsumowując, niniejsze postępowanie zażaleniowe dotyczy zarządzenia Przewodniczącego wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie grzywny a nie od skargi. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Przepisy o skardze stosuje się odpowiednio również do wniosku o wszczęcie postępowania, co wynika z art. 64 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego. Z treści art. 220 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W sytuacji, gdy opłata taka nie została uiszczona, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do jej uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania – pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Wysokość wpisów sądowych została określona w wydanym na podstawie art. 233 p.p.s.a. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08 (publ. ONSAiWSA z 2008 r., nr 3, poz. 42), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. pobiera się wpis sądowy". Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejsze zażalenie nie znajduje podstaw do odstąpienia od stanowiska zaprezentowanego w uchwale (której ogólna moc wiążąca dla sądów administracyjnych wynika z art. 269 § 1 p.p.s.a.). Sąd podziela także pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu wskazanej uchwały, że przedmiot postępowania w sprawie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie skargi do sądu nie pozostaje w żadnym związku z przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej z tejże skargi. Pierwsze z wymienionych postępowań nie zmierza bowiem do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu czy czynności z zakresu administracji publicznej, zaś jego celem jest w zasadzie tylko przymuszenie organu do wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji, nawet gdyby w postępowaniu ze skargi strona korzystała z przedmiotowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, o jakim mowa w art. 239 pkt 1 p.p.s.a., to okoliczność ta nie miałaby znaczenia dla istnienia obowiązku poniesienia kosztów sądowych w związku ze złożeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że wniosek J. D. o wymierzenie Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest wnioskiem wszczynającym postępowanie, a zatem złożenie takiego wniosku skutkuje po stronie wnioskodawcy obowiązkiem uiszczenia wpisu sądowego. Wysokość wpisu sądowego w takim przypadku została określona w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis stanowi, że wpis stały od wniosku o wszczęcie postępowania, bez względu na przedmiot sprawy, wynosi 100 zł. W takim stanie sprawy Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zgodnie z prawem wezwał wnioskodawcę do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku strony o wymierzenie organowi administracji grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. PG