III SA/Gd 201/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-05-29

Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Alina Dominiak, Bartłomiej Adamczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny, ustalając wysokość cła antydumpingowego, powinien zastosować stawkę obowiązującą w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego, czy też stawkę wynikającą z późniejszego rozporządzenia zmieniającego wysokość cła, które weszło w życie przed datą wydania decyzji przez organ odwoławczy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy, ustalając wysokość cła antydumpingowego, naruszył prawo materialne, nie stosując stawki wynikającej z rozporządzenia zmieniającego, które weszło w życie przed datą wydania decyzji przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy miał obowiązek orzekać na gruncie stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania przez niego decyzji, a nie stosować prawo, które nie obowiązywało w żadnej z istotnych dat.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług. Organ celny pierwszej instancji określił niezaksięgowaną kwotę cła antydumpingowego oraz podatek VAT, wskazując na rozszerzenie cła antydumpingowego na przywóz elementów złącznych z Malezji na podstawie rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy tę decyzję. Skarżący C. B. zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, kwestionując m.in. brak rejestracji przywozu towaru i sprzeczność rozporządzenia z umowami międzynarodowymi.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędziowie WSA Alina Dominiak, WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 2 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego C. B. kwotę 4.113 ( cztery tysiące sto trzynaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W dniu 28 grudnia 2010 r. Agencja Celna A Spółka z o. o. działając w ramach upoważnienia udzielonego przez C. B. (prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" C. B.) złożyła zgłoszenie celne do procedury dopuszczenia do obrotu towarów: "wyroby gwintowane ze stali węglowej: śruby sześciokątne o wytrzymałości na rozciąganie 800 MPa lub większej wg DIN 931/DIN933" - importowane z Malezji, na warunkach CIF [...]. Obejmując towar ww. procedurą zastosowano preferencyjną stawkę cła - 0%. Ww. zgłoszenie celnego zostało przyjęte i zaewidencjonowane pod nr [...]. Postanowieniem z dnia 13 października 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowania w sprawie ustalenia prawidłowej wysokości należności celnych powstałych z tytułu importu towarów objętych ww. zgłoszeniem jak w sprawie ustalenia prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług z tytułu tegoż importu. Decyzją z dnia 29 listopada 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 20 ust. 1, ust. 3 i ust. 6, art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.) – dalej "WKC", rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 29/1 z dnia 31 stycznia 2009 r.), art. 1 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z 18 lipca 2011 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych żeliwa lub stali wysłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE L 194/6 z dnia 26 lipca 2011 r.), art. 5 ust. 1 pkt. 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 3 art. 34 ust. 4, art. 37 ust. 1a, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r., Nr 177 poz. 1054), dla ww. zgłoszenia celnego: 1. określił kod dodatkowy Taric - B999; 2. określił niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 43.688 zł; 3. określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie ww. zgłoszenia celnego w wysokości 20.919 zł (wartość sprostowana w dniu 13 grudnia 2011 r.). W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny wskazał, że w dniach od 8 marca 2011 r. do dnia 28 kwietnia 2011 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w R. dokonali kontroli dokumentacji handlowej, księgowej i bankowej w siedzibie przedsiębiorstwa [...]. Na podstawie analizy zgłoszeń celnych kontrolujący stwierdzili towary, na które nałożono ostateczne cło antydumpingowe. Organ podkreślił, że w dniu 26 lipca 2011 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji. Zgodnie z art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia ostateczne cło antydumpingowe mające zastosowanie do wszystkich pozostałych przedsiębiorstw nałożone art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, tj. wkrętów do drewna (z wyłączeniem wkrętów do podkładów), wkrętów samogwintujących, pozostałych wkrętów i śrub z główką (nawet z nakrętkami lub podkładkami, ale z wyłączeniem wkrętów toczonych ze sztab, prętów, profili lub drutu, o pełnym przekroju, o grubości trzpienia nieprzekraczającej 6 mm oraz z wyłączeniem wkrętów i śrub do mocowania kolejowych, torowych materiałów konstrukcyjnych) oraz podkładek, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej zostaje rozszerzone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, tj. wkrętów do drewna (z wyłączeniem wkrętów do podkładów), wkrętów samogwintujących, pozostałych wkrętów i śrub z główką (nawet z nakrętkami lub podkładkami, ale z wyłączeniem wkrętów toczonych ze sztab, prętów, profili lub drutu, o pełnym przekroju, o grubości trzpienia nieprzekraczającej 6 mm oraz z wyłączeniem wkrętów i śrub do mocowania kolejowych, torowych materiałów konstrukcyjnych) oraz podkładek, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, obecnie objętych kodami CN ex 7318 12 90, ex 7318 14 91, ex 7318 14 99, ex 7318 15 59, ex 7318 15 69, ex 7318 15 81, ex 7318 15 89, ex 7318 15 90, ex 7318 21 00 i ex 7318 22 00 (kody Taric 7318 12 90 11, 7318 12 90 91, 7318 14 91 11, 7318 14 91 91. 7318 14 99 11, 7318 14 99 91,7318 15 59 11, 7318 15 59 61,7318 15 59 81, 7318 15 69 11, 7318 15 69 61, 7318 15 69 81, 7318 15 81 11,7318 15 81 61,7318 15 81 81, 7318 15 89 11, 7318 15 89 61,7318 15 89 81, 7318 15 90 21, 7318, 15 90 71, 7318 15 90 91, 7318 21 00 31, 7318 21 00 95, 7318 22 00 31 i 7318 22 00 95), z wyjątkiem produktów produkowanych przez wymienione z nazwy przedsiębiorstwa. Organ podkreślił również, że eksporter - firma B nie została wymieniona w rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) nr 723/2011 jako przedsiębiorstwo, którego wyroby korzystają w imporcie ze zwolnienia z cła antydumpingowego. Dla towaru należało przyjąć zatem dodatkowy kod Taric B999, przypisany pozostałym przedsiębiorstwom. W tym wypadku stawka rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego wyniosła 85%. Podlegająca retrospektywnemu zaksięgowaniu kwota ostatecznego cła antydumpingowego miała z kolei wpływ na wysokość należnego z tytułu importu towarów podatku VAT. C. B. odwołał się od tej decyzji podnosząc m.in., że organ nie uwzględnił rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynającego dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji, które nałożyło na organy celne obowiązek dokonania rejestracji zgłoszeń celnych. Tymczasem wcześniejsza rejestracja przywozu jest - zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 - okolicznością warunkującą wsteczne nałożenie cła antydumpingowego. Skoro więc nie została dokonana wcześniejsza rejestracja przywozu, brak jest podstaw do nałożenia tego cła. Ponadto odwołujący wskazał, że rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 jest sprzeczne z umowami międzynarodowymi przyjętymi przez Unię Europejską. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 2 stycznia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że w chwili przyjęcia ww. zgłoszenia celnego obowiązywało rozporządzenie Komisji (WE) nr 948/2009 z dnia 30 września 2009 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że Komisja Unii Europejskiej, poprzez publikację rozporządzenia nr 966/2010 zakomunikowała importerom, dokonującym importu produktów klasyfikowanych do kodu Taric 7318 15 89 11, o ryzyku zastosowania w stosunku do takich towarów w przyszłości podwyższonego cła. W szczególności od dnia 29 października 2010 r. stosowne informacje były dostępne w przeglądarce taryfowej Europejskiego Systemu Zintegrowanej Taryfy Celnej – Taric oraz jego polskiej wersji systemie – ISZTAR. Według organu importer przed złożeniem zgłoszenia celnego winien był sprawdzić we Wspólnotowej Taryfie Celnej, środki określone dla towaru klasyfikowanego do kodu TARIC 7318 22 00 95 oraz zapoznać się z treścią rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010. W punkcie E preambuły przedmiotowego rozporządzenia wyjaśniono, że poddanie rejestracji przywozu produktu objętego dochodzeniem antydumpingowym, ma na celu dopilnowanie, aby, jeżeli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną. Mając na uwadze umieszczenie we Wspólnotowej Taryfie Celnej informacji, dotyczącej ustanowienia dla towaru o określonym kodzie TARIC rejestracji dumpingu, organy celne nie stosują praktyki odrębnego informowania importerów o dokonaniu rejestracji zgłoszeń celnych, ponieważ taka rejestracja jest bezpośrednią konsekwencją zastosowania wobec towaru określonej klasyfikacji taryfowej. Tym samym organ uznał, iż wbrew opinii strony w przedmiotowej sprawie rejestracja przywozu towaru nie nastąpiła retrospektywnie dopiero w dniu wydania zaskarżonej decyzji, lecz miała miejsce już w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że punkt 16 preambuły rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 dotyczy zasad ustanawiania cła tymczasowego, którego nie nałożono na importowane towary. W niniejszej sprawie zamiast cła tymczasowego zastosowano bowiem rejestrację dumpingu a następnie cło dumpingowe ostateczne. Z tego powodu nie mogło dojść do naruszenia zasad ustanawiania tymczasowego cła antydumpingowego, określonych w treści ww. rozporządzenia. Wbrew opinii strony z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, że powodem wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie były ustalenia protokołu kontroli, która odbyła się w siedzibie importera. Organ odwoławczy wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Celnego wskazał jedynie, iż dokumenty zgromadzone w czasie kontroli zostały włączone do akt sprawy, lecz jako bezpośrednią przyczynę wydania przez siebie decyzji wskazał wejście w życie rozporządzenia Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. W skardze na powyższą decyzję złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku C. B. wniósł o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: - przepisów prawa procesowego: a) art. 121 oraz 122 w związku z art. 188 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu potwierdzającego dokonanie wpisu do rejestru przywozu towarów zgłoszonych do procedury dopuszczenia do obrotu w dniu 26 stycznia 2011r.; b) art. 213 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez zmianę wysokości określonego sentencją decyzji podatku VAT określonego w decyzji poprzez wydanie postanowienia o sprostowaniu; - przepisów prawa materialnego określonych w art. 1 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/11, pkt 6 (części wstępnej) rozporządzenia Rady (WE) nr 1515/2001 z dnia 23 lipca 2001 r. w sprawie środków, które Wspólnota może podjąć po przyjęciu przez Organ Rozstrzygania Sporów WTO raportu dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych i art. 220 ust. 2 WKC poprzez niewyjaśnienie przesłanek odstąpienia od retrospektywnego księgowania kwoty długu. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że w przypadku Polski tryb automatycznej rejestracji został określony rozporządzeniem wydanym na podstawie art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą. Uznanie zaś przez organ odwoławczy, że w realiach sprawy dokonano rejestracji przywozu bez przedstawienia wypisu z rejestru narusza przepisy prawa. Organy celne nie wykazały w żaden sposób, aby przedmiotowe zgłoszenie celne zostało objęte rejestracją zgodnie z art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010. W tej sytuacji nałożenie rozszerzonego cła antydumpingowego zostało dokonane z naruszeniem art. 1 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011. W dalszej kolejności skarżący podkreślił, że przed wszczęciem postępowania w sprawie przedstawiciele Unii Europejskiej w WTO przyznali - poprzez uznanie wyroku Organu Apelacyjnego w sprawie WT/DS937/AB/R - że rozporządzenie (WE) nr 91/2009 narusza m.in. art. 6.10 i art. 9.2 porozumienia o stosowaniu artykułu VI układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994, zawartego w załączniku I A do porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO) podpisanego w dniu 15 kwietnia 1994 r. w Marakeszu, zatwierdzonego decyzją Rady 94/800/WE z dnia 22 grudnia 1994 r. dotyczącą zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej, w dziedzinach wchodzących w zakres jej kompetencji, porozumień, będących wynikiem negocjacji wielostronnych w ramach Rundy Urugwajskiej). W tych okolicznościach od dnia 18 sierpnia 2011 r. państwa Unii Europejskiej powinny, zgodnie z zasadą prymatu prawa międzynarodowego, odmówić stosowania rozporządzenia (WE) nr 91/2009 we wskazanym zakresie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie są decyzje dotyczące określenia cła antydumpingowego. Tym samym zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o stosowane odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Okoliczności faktyczne sprawy obejmowały przede wszystkim przyjęcie zgłoszenia celnego w dniu 28 grudnia 2010 r., dotyczącego określonej ilości śrub sześciokątnych o wytrzymałości na rozciąganie 800MPa lub większej sprowadzonych z Malezji. Klasyfikacja taryfowa sprowadzonych towarów nie była między stronami sporna. Należy w tym miejscu przywołać przepisy art. 201 ust. 1a rozporządzenia Rady (EWG) numer 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, (Dz. Urz. WE L. 302 z 19.10.1992 r. ze zm.) zwanego dalej WKC, według którego dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym. Art. 201 ust. 2 stanowi zaś, że dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Co do zasady datą decydującą o tym, jakie przepisy prawa celnego należy stosować przy określaniu długu celnego w typowej sytuacji, gdy towar zostaje dopuszczony do obrotu jest data przyjęcia zgłoszenia celnego (por. Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz pod red. W. Morawskiego. Warszawa 2007, str. 841). Specyficzny i wyjątkowy charakter ma natomiast postępowanie w sprawie dotyczącej cła antydumpingowego, gdy zgłoszenie celne zostało (tak jak w sprawie niniejszej) dokonane przed datą wejścia w życie rozporządzenia nakładającego ostateczne cło antydumpingowe. W istotnej dla sprawy dacie 28 grudnia 2010 r. kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej określało rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. UE. L 2009.343.51 ze zmianami). Punkt 22 Preambuły rozporządzenia stanowił, że niezbędne jest zapewnienie, że przywóz będący przedmiotem postępowania może być zarejestrowany, tak aby można było zastosować w stosunku do niego później odpowiednie środki. Art. 14 ust. 5 rozporządzenia stanowił zaś, że Komisja, po konsultacji z Komitetem Doradczym, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu zarejestrowania przywożonych towarów, tak aby środki mogły zostać zastosowane w odniesieniu do przywozu od daty rejestracji. Przywożone towary mogą zostać poddane rejestracji na wniosek przemysłu wspólnotowego, który zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie. Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem, które określa cel tego działania oraz, gdy jest to właściwe, szacunkową kwotę opłat, które mogłyby być zapłacone w przyszłości. Okres obowiązkowej rejestracji nie może być dłuższy niż dziewięć miesięcy. Z przepisów rozporządzenia nr 1225/2009 wynika zatem jednoznacznie, że rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na nie w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie takich praktyk handlowych. Zatem przedsiębiorca wprowadzając na rynek wspólnotowy towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym powinien zdawać sobie sprawę, że z rejestracją takiego towaru łączy się możliwość zastosowania w przyszłości podwyższonego cła. Towar będący przedmiotem zgłoszenia celnego strony skarżącej należał do produktów, co do których rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji, przewidywało obowiązek rejestracji (Dz.U.UE.L.2010.282.29), zwane dalej "rozporządzeniem Komisji nr 966/2010". Punkt 18 powyższego rozporządzenia stanowił bowiem, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego przywóz produktu objętego dochodzeniem powinien zostać poddany rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia rejestracji przywozu wysyłanego z Malezji. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 29 października 2010 r., a zatem obowiązywało w dacie dokonania zgłoszenia celnego przez stronę skarżącą. Towary objęte tym zgłoszeniem podlegały zatem rejestracji. Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE L 2011.194.6) nakazało w art. 1 ust. 3 pobieranie cła rozszerzonego od przywozu elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, zarejestrowanych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009. Rozporządzenie nr 723/2011 stanowi w art. 4, że wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE i skoro opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym z dnia 26 lipca 2011 r., to weszło w życie z dniem 27 lipca 2011 r. Zgodnie z art. 1 rozporządzenia nr 723/2011 ustalając wysokość cła antydumpingowego organy celne odwołać się musiały do przepisów rozporządzenia nr 91/2009 określających wysokość stawek ostatecznego cła antydumpingowego mającego zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw". Wysokość stawki celnej zgodnie z przepisami tego rozporządzenia wynosiła zatem 85%. Dnia 28 lipca 2011r. organ rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu przyjął szereg zaleceń i ustaleń dotyczących przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, z których wynika, że naruszają one Porozumienie Antydumpingowe (ADA). Porozumienie to stanowi obecnie integralny element wspólnotowego porządku prawnego (zob. U. Stępkowska w: "Prawo Światowej Organizacji Handlu a Unia Europejska", red. Artur Nowak – Far, Wyd. C.H. Beck Warszawa 2008, str. 70.). W konsekwencji Komisja Europejska wszczęła przegląd stosowanych środków antydumpingowych i w jego wyniku wydane zostało rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.U.UE.L.2012.275.1). Rozporządzenie to weszło w życie 11 października 2012 r. Na mocy art. 1 ww. rozporządzenia stawka ostatecznego cła antydumpingowego, mająca zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla produktów wytwarzanych przez "wszystkie pozostałe przedsiębiorstwa" została obniżona do wysokości 74,1%. Z powyższego wynika, że w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy tj. 2 stycznia 2013 r., obowiązywała już nowa, obniżona stawka cła antydumpingowego. Z pkt 9 Preambuły rozporządzenia wynika, że jego celem jest doprowadzenie do zgodności między rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 a zaleceniami i orzeczeniami Organu Rozstrzygania Sporów. Zwrócić także należy uwagę na to, że skoro celem stosowania ceł antydumpingowych jest ochrona rynku wspólnotowego i gospodarek Państw Członkowskich, to cło to winno zostać określone w wysokości jedynie eliminującej szkodę dla przemysłu Wspólnoty (zob. op.cit., s. 53). Skoro więc Rada uznała, że cło antydumpingowe winno wynosić 74,1% zamiast 85%, zmieniając rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009, to należy przyjąć, że taka właśnie wartość cła antydumpingowego (74,1%) stanowiła gwarancję zabezpieczenia rynku wspólnotowego przy imporcie wskazanych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 91/2009 towarów. Organy administracji, ustalając wysokość cła antydumpingowego w niniejszej sprawie nie mogą odwołać się do treści art. 201 ust. 2 WKC tj. daty zgłoszenia celnego. W dacie dokonywania zgłoszenia celnego rozporządzenie nr 723/2011 jeszcze nie obowiązywało. Towar sprowadzony przez stronę skarżącą był objęty jedynie rejestracją na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. Art. 2 zd. 2 rozporządzenia nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. stanowi, że po jego wejściu w życie, wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Przyjęte na podstawie tego rozporządzenia zmiany dotychczas stosowanych środków antydumpingowych stają się zatem skuteczne od daty ich wejścia w życie. W doktrynie wskazuje się, że nie stanowią one wprawdzie podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą (chyba że ustalono inaczej), jednak nie wyklucza to wniesienia skargi o odszkodowanie na podstawie art. 340 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – wersja skonsolidowana ( zob. op. cit. str. 66 ). Rozporządzenie Rady (WE) nr 1515/2001 w sprawie środków, które wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych (Dz. Urz. UE. L Nr 201 str. 10) stanowi w art. 3, że wszelkie środki przyjęte na podstawie tego rozporządzenia stają się skuteczne od daty ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą, chyba że ustalono inaczej. Przepis ten odnosić się może jedynie do sytuacji, gdy postępowanie zmierzające do określenia cła antydumpingowego zostało zakończone ostateczną decyzją w okresie obowiązywania przepisów zakwestionowanych przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO w jego sprawozdaniu. Przepis ten w żadnej mierze nie uzasadnia odstąpienia przez organ odwoławczy od zasady bezpośredniego stosowania przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie orzekania – w sytuacji gdy z samej istoty sprawy (związanej z retroaktywnym skutkiem przepisów nakładających cło antydumpingowe na towary objęte wcześniejszą rejestracją) wynika brak możliwości stosowania przepisów obowiązujących w dacie dokonania zgłoszeń celnych. Zastosowanie przez organ odwoławczy stawki celnej wynikającej z pierwotnej wersji rozporządzenia nr 91/2009 stanowiło akt stosowania prawa, które nie obowiązywało w żadnej z istotnych dla ustalenia stanu prawnego dat - ani w dacie dokonania zgłoszenia celnego, ani w dacie orzekania przez organ drugiej instancji. Organ odwoławczy - działając w ramach dwuinstancyjnego postępowania, w którym w instancji odwoławczej ma miejsce ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej - miał natomiast obowiązek orzekania na gruncie stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania przez ten organ decyzji. Należy nadto podkreślić, że zasada zgodnej interpretacji prawa wspólnotowego z Porozumieniem Antydumpingowym stoi na przeszkodzie stosowaniu aktów wtórnego prawa wspólnotowego, w takim zakresie w jakim naruszają one normy zawarte w tym Porozumieniu. Niezgodność rozporządzenia nr 91/2009 w istotnym dla sprawy zakresie z Porozumieniem Antydumpingowym została uznana przez Komisję Europejską, co doprowadziło do wydania rozporządzenia zmieniającego nr 924/2012. Również i z tego powodu nie można zaakceptować powołania się przez organ odwoławczy na stan prawny uznany przez właściwy organ wspólnoty za wadliwy w odniesieniu do zobowiązań Wspólnoty wynikających z umowy międzynarodowej, której jest ona stroną. Nie stosując zatem przy ustalaniu wysokości cła antydumpingowego przepisów rozporządzenia nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. organ drugiej instancji naruszył przepisy prawa materialnego w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ ten powinien natomiast, działając w trybie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy – Ordynacja podatkowa, uchylić decyzję organu I instancji i orzec merytorycznie, ustalając na nowo wysokość cła antydumpingowego z uwzględnieniem przepisów określających wysokość tego cła obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy w drugiej instancji. Skoro tak nie uczynił, lecz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, to uznać należało, że naruszył art. 233 § 1 pkt 1 ww. ustawy, stosując go pomimo braku po temu podstaw prawnych. Złożoność i poziom skomplikowania stanu prawnego, na tle którego powstała niniejsza sprawa przemawia, zdaniem sądu, za oceną, że naruszenia prawa, do którego doszło w niniejszej sprawie nie można ocenić jako rażącego – uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 247 § 1 pkt 3 ustawy – Ordynacja podatkowa. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów skargi dotyczących obowiązku odmowy stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 z powodu jego nieważności stwierdzić należy, że właściwym do stwierdzenia nieważności rozporządzenia jest Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W przypadku wydania przez TSUE wyroku takiej treści strona skarżąca będzie miała możliwość skutecznego domagania się wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 ustawy – Ordynacja podatkowa. W ocenie Sądu zarzuty skargi o braku rejestracji przywozu przedmiotowego towaru i - co za tym idzie - niemożliwości nałożenia rozszerzonego cła antydumpingowego - są bezzasadne. Rozporządzenie Komisji nr 966/2010 w art. 2 nakazało organom celnym podjęcie właściwych kroków w celu rejestrowania przywozu do Unii niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innej niż stal nierdzewna, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, objętych ściśle określonymi w rozporządzeniu tym kodami CN. Jest to unormowanie mające na celu wyłącznie ochronę interesów wspólnoty przed unikaniem przez importerów uregulowania zobowiązań w zakresie cła antydumpingowego nakładanego z mocą wsteczną. Obowiązek rejestracji oznacza konieczność wprowadzenie do stosownych systemów ewidencyjnych informacji o wprowadzeniu na teren wspólnoty określonego towaru w taki sposób, by możliwym było sprawne i pełne wyegzekwowanie ewentualnie nałożonych ceł antydumpingowych. Zatem jest to instytucja, która gwarantować ma skuteczność wspólnotowej polityki celnej mającej na celu ochronę rynku przed praktykami dumpingowymi. Rejestracja sprowadzonych towarów nie wpływa bynajmniej na sferę praw importerów. Do dokonania rejestracji zobowiązywał organy celne wprost powołany wyżej przepis rozporządzenia nr 966/2010. Zaniechanie tego obowiązku stanowiłoby naruszenie prawa wspólnotowego. Z przywoływanych i cytowanych w skardze przepisów rozporządzenia Komisji nr 966/2010 oraz art. 6 ust. 1 czy art. 9a ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (Dz. U. Nr 97, poz.963 ze zm.) nie wynika bynajmniej, żeby dokonanie rejestracji towarów miało dokonywać się w drodze decyzji administracyjnej. Już samo przyjęcie przez organ zgłoszenia celnego towaru, co do którego akt prawa wspólnotowego nałożył obowiązek rejestracji jednoznaczne jest z zarejestrowaniem przez organy celne dokonania obrotu. Informacja o tym, że dane towary podlegają rejestracji, w związku z toczącym się postępowaniem wyjaśniającym w sprawie podejrzenia antydumpingu, nie jest kierowana do każdego zgłaszającego taki towar oddzielnie, lecz jest umieszczana w elektronicznej wersji Wspólnotowej Taryfy Celnej. W tej sytuacji pogląd skarżącego, że jedynym dowodem na fakt dokonania rejestracji towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym jest wypis z rejestru prowadzonego przez ministra właściwego do spraw gospodarki, jest poglądem błędnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Na mocy art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji winien uwzględnić dokonaną powyżej ocenę prawną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło