I OSK 2659/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant: starszy asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 290/13 w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 31 maja 2013 r. (sygn. akt II SA/Ke 290/13), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W wyniku złożonego przez R. D. wniosku, Burmistrz Miasta i Gminy S., decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, która była wdową. Na skutek wniesionego przez R. D. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji, wskazując, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek R. D. z dnia [...] sierpnia 2012 r., w związku z czym do niniejszej sprawy - stosownie do art. 13 ustawy z 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548) – zastosowanie odnajdowały przepisy dotychczasowe. Powołując się na regulację zawartą w art. 17 ust. 1 - ust. 1a oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) dalej: "u.ś.r.", organ odwoławczy podkreślił, iż wnioskodawczyni była właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych i [...] ha przeliczeniowych a zatem dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie istotna była treść uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r. (sygn. akt I OPS 5/12). W uchwale tej Sąd bowiem przesądził, że prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego - na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. Kolegium stwierdziło ponadto, że rezygnacja z zatrudnienia w gospodarstwie rolnym następuje dopiero w przypadku uznania rolnika za całkowicie niezdolnego do pracy o czym jednak winien orzec uprawniony do tego organ, wydając na tę okoliczność stosowne orzeczenie. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, Kolegium podniosło, że w stosunku do R. D. nie została orzeczona niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym a to przesądzało o braku podstaw do uznania, że wnioskodawczyni zrezygnowała z prowadzenia gospodarstwa rolnego. W rezultacie Kolegium przyjęło, iż R. D. nie spełniała warunków do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego ( art. 17 ust. 1 u.ś.r.). Sam bowiem fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego pozbawiał rolnika prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie było przy tym potrzeby dokonywania oceny, czy wielkość posiadanego przez niego gospodarstwa lub rodzaj upraw, pozwalałyby mu na podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej poza rolnictwem, którą mógłby podjąć, gdyby nie był zmuszony do sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, względem której ciążył na nim obowiązek alimentacyjny. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2013 r. R. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w której twierdziła, iż nie jest rolnikiem, gdyż nie uprawia pola, które stoi ugorem. Nie podejmuje zaś zatrudnienia, gdyż jej matka wymaga opieki. Skarżąca przedstawiła również trudną sytuację materialną, w jakiej znalazła się jej rodzina. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Oddalając skargę – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że była ona niezasadna. Sąd podniósł, iż materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 17 u.ś.r. w jego brzmieniu obowiązującym do końca 2012 r., zgodnie z którymi, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Mając na uwadze powyższą regulację prawną, Sąd stwierdził, że wprawdzie skarżąca opiekuje się matką, która ze względu na niepełnosprawność takiej opieki wymaga, jednak jest ona jednocześnie właścicielką (czy też raczej współwłaścicielką wraz z matką) gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha - przeliczeniowych [...] ha. Okoliczność ta zaś - w świetle podjętej w dniu 11 grudnia 2012 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały w składzie 7 sędziów - stanowiła negatywną przesłankę, skutkującą brakiem możliwości przyznania wnioskodawczyni ww. świadczenia. Sąd podkreślił, że w powołanej uchwale stwierdzono m. in., że praca we własnym gospodarstwie rolnym lub zarządzanie nim, jest formą aktywności zawodowej uprawianą dla celów zarobkowych. Nie jest zatem możliwe uzyskanie świadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. rodzinnych w sytuacji, gdy rolnik prowadzi gospodarstwo rolne. Sam fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego pozbawia rolnika prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i nie ma w tym wypadku potrzeby dokonywania oceny, czy wielkość posiadanego przez niego gospodarstwa, rodzaj upraw, pozwalałyby mu na podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej poza rolnictwem, a pracy takiej nie podejmuje (bądź z niej rezygnuje) z powodu konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną, względem której ciąży na nim obowiązek alimentacyjny. We wspomnianej uchwale – jak kontynuował Sąd - wskazano jednocześnie, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje pojęcia: "rolnik". Taką definicję zawiera natomiast ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.). Zgodnie z art. 6 pkt 1 w/w ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o rolniku - rozumie się przez to pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym. W myśl tej definicji posiadaczowi gospodarstwa rolnego przysługuje zatem status rolnika. Zaznaczono również, że ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 3 pkt 6 stanowi, że ilekroć jest w niej mowa o gospodarstwie rolnym to oznacza gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t. j. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.), za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków, jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy i stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej. Według ustawy o podatku rolnym, aby dany obszar gruntów uznać za gospodarstwo rolne, obszar ten musi być odpowiednio sklasyfikowany, nie może być na nim prowadzona inna działalność niż działalność rolnicza, mieć odpowiednią powierzchnię oraz być w posiadaniu m.in. osoby fizycznej. Podkreślono przy tym, że pojęcie "prowadzenie gospodarstwa rolnego" mieści w sobie cały zespół czynności. Słowo "prowadzenie" w języku polskim oznacza bowiem sprawowanie nad czymś nadzoru, zarządzanie, kierowanie czymś, zajmowanie się czymś, trudnienie się czymś, realizowanie jakiegoś celu. Prowadzenie gospodarstwa rolnego może polegać zatem tylko na zarządzaniu nim, a tym samym osiąganiu z niego dochodu. Dopiero występowanie całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, czyli niemożność wykonywania pracy fizycznej w gospodarstwie i brak możliwości zarządzania nim, z reguły stanowi obiektywną przeszkodę w prowadzeniu gospodarstwa. Mając powyższe na uwadze Sąd Wojewódzki uznał za pozostające bez znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia, podnoszone przez skarżącą okoliczności, dotyczące niezasadnego przyznania jej statusu rolnika. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że skarżąca jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne, w związku z czym świadczenie pielęgnacyjne nie mogło być jej przyznane. Podjęta przez nią decyzja o pozostawieniu gruntów ugorem mieściła się bowiem w pojęciu zarządzania gospodarstwem rolnym. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej o braku osobistej pracy na roli oraz nieuzyskiwaniu jakichkolwiek dochodów z gospodarstwa, Sąd wskazał, że nawet brak uzyskiwania dochodów z posiadanego gospodarstwa rolnego nie uprawnia do twierdzeń o zaprzestaniu prowadzenia tego gospodarstwa. W konkretnych, obiektywnie występujących okolicznościach, takich jak np. niska cena skupu, nieurodzaj, czy też niewielki areał pól, przeprowadzenie siewu, zbiorów, magazynowanie i transport płodów rolnych może być rzeczywiście nieopłacalne. Taka jest jednakże specyfika prowadzenia działalności rolniczej, opartej – podobnie jak działalność gospodarcza – na ryzyku. Powyższe nie może jednakże przesądzać o wyłączaniu – cyklicznie bądź na stałe – rolników z obowiązkowego systemu ubezpieczeń społecznych KRUS, zwłaszcza gdy nie posiadają – tak jak w niniejszej sprawie odrębnego tytułu ubezpieczenia z ZUS. Odnosząc się do okoliczności, że skarżąca nie figuruje w ewidencji osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników, Sąd wskazał, że - zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy dnia 20 grudnia 1990 r. - ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy m. in. rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny. Skarżąca, z uwagi na powierzchnię gospodarstwa rolnego, którego jest współwłaścicielką oraz niepodleganie innemu ubezpieczeniu społecznemu, jak również brak ustalonego prawa do emerytury lub renty lub prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych (art. 16 ust. 3 ustawy dnia 20 grudnia 1990r.), podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Ze znajdującego się w aktach zaświadczenia wynika przy tym, że jest ona podatnikiem podatku od gruntów, stanowiących gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, co przesądza o spełnieniu w niniejszej sprawie drugiej z opisanych powyżej przesłanek. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, R. D. zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach naruszenie prawa materialnego, to jest: 1. art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), 2. art.6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.), 3. art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), 4. art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2003 r. Nr 64, poz. 592, ze zm.), 5. art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2005 r. Nr 150, poz. 1249, ze zm.), 6.art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 52, poz. 379, ze zm.), 7. art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2009 r. Nr 116, poz. 975) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nietrafnym uznaniu, iż R. D. spełnia określone w w/w przepisach przesłanki, aby zostać zakwalifikowana jako rolnik - osoba prowadzącą gospodarstwo rolne, w związku z czym nie przysługuje jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w oparciu o art. 17 ust.1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do końca 2012 r. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca kasacyjnie wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor zarzucił Sądowi I instancji błędne przyjęcie, że R. D. jest rolnikiem prowadzącym działalność rolniczą. Wskazywał przy tym, że w polskim systemie prawnym, w zakresie rolnictwa obowiązuje kilka niezależnych od siebie, odmiennych zakresowo definicji określenia "rolnik (producent rolny)", w tym zawartych w powołanych przez nią przepisach. Powyższe - zdaniem skarżącej kasacyjnie - sugeruje, że definicje określenia "rolnik (producent rolny)" w ustawach z zakresu rolnictwa zostały stworzone na potrzeby danej regulacji i składają się one z elementów istotnych tylko dla danej ustawy. Różny zakres definicji określenia "rolnik", spowodowany jest również przepisami wynikającymi wprost z prawa Unii Europejskiej i inne definiowanie użytych w prawie Unii Europejskiej określeń, byłoby sprzeczne z tym prawem, a także różnymi celami, które mają osiągnąć poszczególne ustawy". Sformułowanie jednej definicji "rolnika" na użytek wszystkich, bądź większości ustaw w zakresie rolnictwa jest niemożliwe, niemniej jednak z treści przywołanych powyżej przepisów wynika, iż aby daną osobę zdefiniować jako rolnika to musi ona posiadać co najmniej 1 ha gruntów rolnych. Skarżąca kasacyjnie jest zaś jedynie współwłaścicielką w ¼ gospodarstwa rolnego, mającego obszar [...] ha, tak więc posiada około [...] ha gruntów rolnych. Nie spełnia zatem definicji rolnika, a tym samym nie zachodzi negatywna przesłanka przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego - na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało więc wyłącznie na badaniu zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej, które okazały się nieuzasadnione. Zarzuty kasacyjne sformułowane zostały w oparciu o przepisy prawa materialnego. Zdaniem skarżącej, Sąd Wojewódzki naruszył: art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej i art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nietrafnym uznaniu, iż skarżąca spełnia określone w tych przepisach przesłanki, konieczne do zakwalifikowania jej jako rolnika, co w konsekwencji skutkowało odmową przyznania jej świadczenia rodzinnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Z tym stanowiskiem nie można się jednak zgodzić. Powołane w skardze kasacyjnej przepisy - z wyjątkiem art. 6 pkt. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291 ze zm.) - nie były bowiem przez Sąd I instancji w ogóle stosowane. Z tej przyczyny Sąd ten nie mógł przepisów tych naruszyć poprzez "niewłaściwe ich zastosowanie". Uzupełniająco jedynie należy w tym wypadku wyjaśnić, że do przepisów tych odniósł się Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów z dnia 11 grudnia 2012 r. (sygn. akt I OPS 5/12), w której to uchwale przyjął, że prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy oświadczeniach rodzinnych (w poprzednim brzmieniu). Odwoływanie się do tych regulacji prawnych w uzasadnieniu wspomnianej wyżej uchwały miało zaś jedynie na celu wykazanie istnienia szeregu odmienności cechujących pracę polegającą na prowadzeniu gospodarstwa rolnego od różnych form zatrudnienia poza rolnictwem. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 6 pkt. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, należy stwierdzić, że przepis ten został przez Sąd Wojewódzki również przywołany z tego powodu, że zawartą w tym przepisie definicją "rolnika" posłużył się Naczelny Sąd Administracyjny w w/w uchwale. Uchwała ta – po myśli art. 269 § 1 P.p.s.a. - jest wiążąca dla wszystkich składów orzeczniczych zarówno wojewódzkich sądów administracyjnych jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dodatkowo wskazać przy tym trzeba, że - na zasadzie art. 3 pkt 6 u.ś.r. - ilekroć w ustawie tej jest mowa o gospodarstwie rolnym - oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków, jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy i stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej. Okoliczność więc, że gospodarstwo rolne R. D. miało powierzchnię przekraczającą 1 ha powierzchni, przesądzało o uznaniu tego areału za gospodarstwo rolne - w rozumieniu w/w ustawy podatkowej a tym samym ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skoro też powyższe przepisy nie wymagały konieczności legitymowania się tytułem prawnym do gruntu rolnego o powierzchni przekraczającej 1 ha, bo dopuszczały możliwość jedynie samego jego posiadania, to fakt, że skarżąca była tylko współwłaścicielką gospodarstwa rolnego, nie miał w tym przypadku żadnego znaczenia. W rezultacie, skoro do skarżącej należało gospodarstwo rolne i miała ona potencjalną możliwość jego prowadzenia oraz zarządzania nim, to zasadnie została przez organy a następnie Sąd Wojewódzki, uznana za rolnika - w kontekście uprawnień przewidzianych w art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie była zasadna i – z mocy art. 184 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jako że w tej materii wyłącznie właściwe są wojewódzkie sądy administracyjne.