I OSK 1891/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 339/13 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi J. K. na zarządzenie Wójta Gminy Górno z dnia 9 sierpnia 2012 r., nr 69 w przedmiocie powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w Skorzeszycach postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z 31 maja 2013 r., II SA/Ke 339/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę J. K. na zarządzenie Wójta Gminy Górno z 9 sierpnia 2012 r., nr 69 w przedmiocie powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w Skorzeszycach. W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna jedynie na akty pozostające w obrocie prawnym w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Musi bowiem istnieć przedmiot zaskarżenia, który mógłby podlegać kontroli tego sądu. Z akta sprawy wynika, że na skutek złożenia przez skarżącą 28 sierpnia 2012 r. rezygnacji z powierzonego jej ww. zarządzeniem z 9 sierpnia 2012 r. stanowiska, Wójt Gminy Górno zarządzeniem z 30 sierpnia 2012 r., nr 76/12 w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w Skorzeszycach zarządził, że traci moc Zarządzenie nr 69 (§ 4 zarządzenia z 30 sierpnia 2012 r.). W konsekwencji tego aktu, który nie został zaskarżony, a więc pozostaje w obrocie prawnym i podlega kontroli w niniejszej sprawie, w momencie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach tj. w 16 kwietnia 2013 r., zarządzenia Wójta Gminy Górno z 9 sierpnia 2012 r. nie istniało w obrocie prawnym. J. K. zaskarżyła zatem nieistniejący akt prawny, co czyni jej skargę niedopuszczalną. Skargę odrzucono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.). W skardze kasacyjnej J. K. zaskarżyła opisane postanowienie w całości i zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że dla strony, której interes prawny został naruszony zarządzeniem organu wykonawczego gminy uchylonego w niedługim czasie po jego wydaniu, droga sądowa jest zamknięta. Powołano się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym zaskarżenie do sądu uchwały mimo jej uchylenia lub zmiany jest dopuszczalne, jeżeli zaskarżona uchwała nie przestała kształtować stosunków prawnych, wywołała skutki prawne lub może znaleźć zastosowanie w okresie po utracie mocy obowiązującej. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, zarządzenie z 9 sierpnia 2012 r. , nr 69 ze względu na rażące naruszenie prawa powinno zostać poddane kontroli sądowej pomimo uchylenia. Zarządzenie wywarło "określone skutki prawne w sferze praw i obowiązków skarżącej". Skarżąca po wydaniu zarządzenia podjęła czynności faktyczne i prawne związane z pełnieniem funkcji dyrektora szkoły. Ponieważ w dniu wydania kwestionowanego zarządzenia skarżąca nie była nauczycielem zatrudnionym w Szkole Podstawowej w Skorzeszycach, Wójt Gminy Górno nie mógł jej powierzyć stanowiska dyrektora szkoły. Zarządzenie stanowiło zatem istotne naruszenie prawa, powodując niepewność po stronie skarżącej co do jej statusu prawnego. Skarżąca przystępowała do konkursu jako nauczyciel dyplomowany i miała uzasadnione oczekiwanie, że zostanie z nią nawiązany stosunek pracy zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela. Ponieważ przedstawione warunki pracy na stanowisku dyrektora szkoły były niezgodne z obowiązującymi przepisami prawnymi, skarżąca złożyła rezygnację z powierzonego jej stanowiska. Pomimo uchylenia zarządzenia, nie usunięto negatywnych skutków wydanego zarządzenia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem organu, brak jest przedmiotu zaskarżenia, co czyni skargę niedopuszczalną. Ponadto, twierdzenia skarżącej, że uchylone zarządzenie wywołało skutki prawne i przez to powinno być poddane kontroli sądowej nie są uzasadnione. Zarządzenie z 9 sierpnia 2012 r. miało wejść w życie dopiero 1 września 2012 r., a więc do tego dnia nie mogło wywoływać skutków prawnych. Powyższe oznacza, że do 1 września 2012 r. zaskarżone zarządzenie nie mogło kształtować praw i obowiązków skarżącej. Ponieważ zostało uchylone przed dniem rozpoczęcia obowiązywania, nie można twierdzić, że wywołało skutki prawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 p.p.s.a.). Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Skarga kasacyjna nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Przede wszystkim w odróżnieniu od stanów faktycznych będących podstawą wydania cytowanych w skardze kasacyjnej orzeczeń (m.in. wyroki z 4 marca 2004 r., OSK 1290/04 i z 1 września 2010, I OSK 368/10), w niniejszej sprawie zaskarżone zarządzenie zostało uchylone zanim weszło w życie. Określenie terminu z upływem którego następowało powierzenie stanowiska dyrektora szkoły wyznacza wyraźną granicę, od której nowy dyrektor jest uprawniony i zobowiązany do sprawowania powierzonego stanowiska. Skarżąca nie miała możliwości "zastosować" uprawnień dyrektora szkoły, ponieważ przed 1 września 2012 r. nie nastąpiły skutki prawne zaskarżonego zarządzenia. Podjęte przez skarżącą przygotowania do pełnienia funkcji dyrektora nie mogą być w niniejszej sprawie uznane za skutki prawne wydanego zarządzenia. Podnoszone przez skarżącą argumenty dotyczące istotnego wpływu naruszenia prawa przez Sąd pierwszej instancji na wynik sprawy nie zostały więc uzasadnione. W sprawie nie wykazano zatem naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Na marginesie można dodać, że powyższe oznacza także, że skarżąca nie wykazała naruszenia jej interesu prawnego, o którym to naruszeniu stanowi art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.), jednakże na tym etapie postępowania nie mogło dojść do badania naruszenia interesu prawnego skarżącej zaskarżonym zarządzeniem. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.