I SA/Ol 127/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-06-05
Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Ryszard Maliszewski, Tadeusz Piskozub
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wycofanie części wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest dopuszczalne, jeśli rolnik został wcześniej powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, która następnie wykazała nieprawidłowości?Ratio decidendi
Wycofanie części wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie jest dopuszczalne, jeśli organ administracji publicznej poinformował rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, a kontrola ta ujawniła nieprawidłowości dotyczące tych części wniosku. W takiej sytuacji, wycofanie jest nieskuteczne, a rolnik może ponieść konsekwencje prawne, w tym sankcje finansowe i odmowę przyznania pomocy.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2011. Po zgłoszeniu wniosku, został telefonicznie powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. Następnie złożył wnioski o wycofanie części gruntów z płatności. Kontrola wykazała nieprawidłowości w zadeklarowanych gruntach, a różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekroczyła 50%. Organy administracji uznały wycofanie części wniosku za nieskuteczne z uwagi na wcześniejsze powiadomienie o kontroli i stwierdzone nieprawidłowości, co skutkowało odmową przyznania pomocy i nałożeniem sankcji. Rolnik zaskarżył decyzję, kwestionując skuteczność powiadomienia o kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski, sędzia WSA Tadeusz Piskozub (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011 oddala skargę
I SA/Ol 127/13
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR po rozpatrzeniu odwołania P. P. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Organ I instancji wymienioną wyżej decyzją:
1. umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej działek rolnych X i T
2. odmówił przyznania stronie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) – Nizinna Strefa I na rok 2011 i nałożył sankcje w wysokości 15180,11 zł.
Jak wynika z akt sprawy, P. P. we wniosku na rok 2011 ubiegał się o przyznanie płatności ONW do powierzchni 293,75 ha.
W celu weryfikacji danych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności, strona została wytypowana do przeprowadzenia kontroli na miejscu. W dniu 13.06.2011 r. o godzinie 14:40 ww. producent rolny został powiadomiony telefonicznie przez M. K. pracownika Biura Kontroli na Miejscu, o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu w jego gospodarstwie. Kontrola została przeprowadzona w dniach od 16.06.2011 do dnia 28.06.2011 r. Dnia 13.06.2011 o godzinie 15:30 został złożony wniosek o przyznanie płatności na rok 2011 z zaznaczonym celem złożenia: wycofanie części wniosku, a w następnych dniach kolejne wnioski z zaznaczonym celem złożenia: wycofanie części wniosku. Suma wszystkich gruntów wycofanych z płatności ONW na rok 2011 przez stronę wyniosła 198,87 ha.
Organ I instancji powołując się na art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) Nr
1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE Nr L 316 02/12/2009 P. 0065 - 0112), wyjaśnił, że formularz wycofania obejmujący wycofanie całego wniosku lub jego części składany jest z inicjatywy rolnika w każdym momencie; jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości.
Organ I instancji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uznał, że strona została poinformowana o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu przed złożeniem formularza wycofania części wniosku, wobec czego, wycofanie działek rolnych, na których w kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej stwierdzono nieprawidłowości, nie zostało uwzględnione.
Organ wyjaśnił, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 do ONW wyniosła 293,75 ha. Zgodnie z art. 105 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku o wycofanie części wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 dla działki rolnej X i T postępowanie zostało umorzone. Powierzchnia deklarowana działek rolnych, kwalifikowana do płatności ONW- Nizinna strefa I wyniosła 270,55 ha. Powierzchnia stwierdzona w kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wyniosła 75,51 ha. Procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wyniosła 258,30 %.
Jako podstawę prawną organ I instancji wskazał art. 16 ust. 5
akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.
ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. UE L z dnia 28 stycznia 2011 r.), zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnik jest wykluczony z otrzymania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym.
Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał, iż warunki przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania określone zostały w § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania" Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) ", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 40, poz. 329, ze zm.).
Odnosząc się do wyników przeprowadzonej kontroli organ odwoławczy dodatkowo zaznaczył, że w dniu 21.07.2011 r. podczas kontroli administracyjnej sprawy "[...]" Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy Gospodarstwo Skarbu Państwa w L. wykryto konflikt kontroli krzyżowej dotyczący działek ewidencyjnych: "[...]". "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" z deklaracją działek we wniosku strony. W związku z powyższym do stron konfliktu kontroli krzyżowej wystosowano wezwania do złożenia wyjaśnień. W dniu 25.07.2011 r. strona oświadczyła, że działki "[...]". "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" w obrębie S. zasiała w kwietniu 2011 mieszanką traw motylkowatych o łącznej pow. 42 ha. W/w działki uprawia od kilku lat i ma na tą okoliczność świadków.
Z kolei J. K. reprezentant A. w O. w L. złożył dnia 29.07.2011 r. korektę do wniosku wraz z oświadczeniem, iż ANR jest właścicielem i użytkownikiem spornych działek w obrębie S., na dowód załączając kopie wypisów oraz wyrysów dla działek ewidencyjnych "[...]". "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" oraz Fakturę Nr "[...]" na usługę brona talerzową obręb S. Nr dz. "[...]". "[...]", "[...]", "[...]", "[...]".
Składając z kolei w dniu 15.12.2011 r. oświadczenie dotyczące konfliktu kontroli krzyżowej pomiędzy R. G. a stroną dotyczące działek "[...]" oraz "[...]", P. P. stwierdził, iż nie uprawiał i nie zgłaszał do dopłat działek ewidencyjnych "[...]" i "[...]". Zostały one omyłkowo zadeklarowane we wniosku na rok 2011. Dnia 16.06.2011 r. zostało złożone wycofanie części wniosku na wyżej wymienione działki.
Z oświadczenia R. G. wynikało również, iż jest jedynym użytkownikiem działek ewidencyjnych nr "[...]" i "[...]", które deklaruje we wnioskach o przyznanie płatności od 8 lat.
W dniu 13.01.2012 r. podczas kontroli administracyjnej wykryto kolejne błędy kontroli krzyżowej między stroną a innymi producentami rolnymi, dotyczące działek uwzględnionych we wnioskach o przyznanie płatności z zaznaczonym celem złożenia: wycofanie w części tj. działek o numerach: "[...]". "[...]", "[...]", "[...]", "[...]".
Z przesłuchań S. J. ( strony konfliktu kontroli krzyżowej), J. G. ( reprezentanta Gospodarstwa Skarbu Państwa w E. - strony konfliktu kontroli krzyżowej) oraz M. W. (pełnomocnika K. J. - strony konfliktu kontroli krzyżowej) wynikało, że P. P. nie użytkował rolniczo przedmiotowych działek. Z kolei ze złożonego w dniu 23.01.2012 r. oświadczenia strony wynikało, że nie będzie składała wyjaśnień dotyczących błędów w wezwaniu.
W dniu 25.01.2012 r. do Biura Powiatowego wpłynęła odpowiedź na wezwanie do złożenia wyjaśnień złożona przez M. K. - pełnomocnika strony, w której zarzucono brak dowodów na powiadomienie telefoniczne o kontroli na miejscu rolnika, w związku z czym wycofania części wniosku obszarowego zostały złożone prawidłowo i w terminie, tzn. przed dokonaną kontrolą.
W celu ustalenia faktycznego użytkownika działek rolnych położonych na
działkach ewidencyjnych "[...]". "[...]", "[...]", "[...]", w obrębie S., gmina D., w dniu 15.02.2012 r. przesłuchano K. P., H. A. i Z. P.
Z zeznań brata strony, Z. P. wynikało, że był on świadkiem wykonywania prac polowych na w/w działkach w 2011 r. ( sianie trawy, bronowanie, wykoszenie trawy, prasowanie siana). Świadek zeznał, że strona użytkowała działki od 3- 4 lat. Z kolei świadek K. P. zeznał, że talerzował w/w działki. Zlecenie wykonania robót otrzymał od szefa firmy i wykonywał je dla Agencji A.. Przed wykonaniem prac polowych, powierzchnia była zarośnięta. Z zeznań H. A. wynikało natomiast, że wraz z kolegą wykonywali prace polowe po żniwach ( talerzowanie), na polecenie prezesa. Na polach rosła trawa na półtora metra wysokości.
W piśmie z dnia 29.02.2012 r. strona podważyła stwierdzony podczas kontroli rodzaj uprawy i pomiary działek rolnych stwierdzone przez kontrolerów w dniu 28.06.2011 r. oraz fakt powiadomienia beneficjenta w dniu 13.06.2011 r. o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. Z powyższym pismem wpłynęło oświadczenie Z. P. o zabiegach agrotechnicznych wykonywanych na działkach rolnych położonych w miejscowościach: S., B., C., W., C., O., P.
Pismem z dnia 08.03.2012 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu podtrzymał wyniki z kontroli na miejscu z dnia 28.06.2011 r. Uznał, że strona została powiadomiona, iż wyniki kontroli odzwierciedlają stan gruntów na dzień kontroli. Odnośnie zaś upraw i zabiegów stwierdzonych na działkach rolnych rolnik został poinformowany pismem z dnia 25.10.2011 r. Ponadto działka rolna M położona na działce ewidencyjnej nr "[...]" miejscowość G., została zakwalifikowana przez inspektorów terenowych jako odłóg. Nie oznacza to jednak, że na całości działki rolnej jest las, lecz liczne samosiewki drzew (foto nr 321, 322, 323, 324, 325, 335, 336, 339, 340), które świadczą o degradacji działki i nie stosowaniu na działce rolnej żadnych zabiegów typu bronowanie, siew nasion. Ponadto podano, że powiadomienie o kontroli odbyło się telefonicznie dnia 13.06.2011 r. o godzinie 14:40 przez M. K. - Naczelnika Wydziału Inspektorów Terenowych, o czym świadczy zapis w raporcie. Powiadomienie o kontroli nie jest obligatoryjne, zgodnie z art. 4 ust. 7 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. UE L z dnia 28 stycznia 2011 r.), nie naruszając przepisów art. 20 ust. 4 niniejszego rozporządzenia i pod warunkiem, że nie zagraża to celowi kontroli, kontrole na miejscu można zapowiadać. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum i
nieprzekraczającym 14 dni. W przypadku kontroli na miejscu odnoszących się do środków dotyczących zwierząt wyprzedzenie nie przekracza 48 godzin, z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków.
W dniu 16 maja 2012 r. wpłynęło pismo Telekomunikacji Polskiej wraz z bilingiem rozmów wychodzących w dniu 13 czerwca 2011 r. z telefonu służbowego M. K., z którego wynikało, że w dniu 13 czerwca 2011 r. o godzinie
14:41:08 wykonane zostało połączenie na numer "[...]", a czas trwania rozmowy wyniósł 1m 35s.
Na rozprawie w dniu 6 lipca 2012 r. w Biurze Powiatowym ARiMR R. M. zeznał, że prawdopodobnie na początku czerwca, około 10 czerwca spotkał się ze stroną. Następnego dnia zauważył leżący pod ławką telefon. Pozostawiony telefon dzwonił najprawdopodobniej 2 razy, jednak nikt telefonu nie odebrał i nikt z niego nie skorzystał. Dopiero po upływie ok. tygodnia telefon odebrała strona, przekonana, że go zgubiła.
Z kolei z zeznań M. K. – Naczelnika Biura Kontroli na Miejscu "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR wynikało, iż w dniu 13 czerwca telefonował do strony w celu poinformowania jej o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Świadek nie miał wątpliwości, że rozmawiał ze stroną, gdyż rozmówca potwierdził swoją tożsamość, a ponadto po przeprowadzeniu późniejszych rozmów z nią, był przekonany że rozmowa telefoniczna z dnia 13 czerwca była przeprowadzona ze stroną. Świadek zeznał również, że zawiadomień o zamiarze przeprowadzenia kontroli dokonują najczęściej inspektorzy przeprowadzający kontrolę, drogą telefoniczną, pisemne zawiadomienia są bardzo rzadkie.
W charakterze świadka przesłuchano również W. Ż. - Kierownika Biura Kontroli na Miejscu, który zeznał, że był obecny w czasie rozmowy telefonicznej M. K. ze stroną w dniu 13 czerwca 2011 r. o godz. 14.00.
Z kolei strona zeznała, że w dniu 9 czerwca 2011 r., w gospodarstwie R. M. pozostawiła telefon komórkowy, który znajdował tam w okresie od 09 do 16 czerwca 2011 r. Telefon odebrała dopiero, gdy przyjechała do R. M. sprasować siano. Zeznała, że w dniu 13 czerwca 2011 r. nie odebrała telefonu od M. K. i nie wie, kto mógł odebrać ten telefon.
W dniu 09.08.2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo pełnomocnika strony wraz z pismem operatora sieci komórkowej,
z którego wynikało, iż przesłanie szczegółowego wykazu połączeń możliwe jest tylko za okres 12 miesięcy wstecz. W związku z tym, nie było możliwe przekazanie zestawienia połączeń za okres od 01.06.2011 do 30.06.2011 r. W dniu 05 listopada 2012 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR kolejne pismo operatora sieci
komórkowej, w którym podtrzymano poprzednie stanowisko w kwestii możliwości wydania zestawienia połączeń za okres przekraczający 12 miesięcy.
Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ww. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., wniosek o wsparcie, wniosek o płatność lub inną deklarację można w dowolnym momencie całkowicie lub częściowo wycofać. Właściwy organ rejestruje dowody takiego wycofania. Jeżeli właściwy organ poinformował już beneficjenta o nieprawidłowościach w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym, lub jeżeli właściwy organ powiadomił beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, w wyniku której następnie wykryto nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone w odniesieniu do części, których te nieprawidłowości dotyczą. Wycofanie, o którym mowa w akapicie pierwszym, sprawia, że wnioskodawca znajduje się w sytuacji sprzed złożenia odnośnych dokumentów lub ich części.
Oceniając w sprawie zebrany materiał dowodowy organ odwoławczy uznał, iż
P. P. został skutecznie powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli w jego gospodarstwie. Tym samym dokonane po tym zawiadomieniu wycofanie działek rolnych, co do których w kontroli na miejscu lub w kontroli administracyjnej stwierdzono nieprawidłowości, organ uznał za nieskuteczne. W szczególności, o skutecznym powiadomieniu świadczyło przesłane przez Telekomunikację Polską zestawienie rozmów wychodzących w dniu 13 czerwca 2011 r. z telefonu służbowego M. K., z którego wynikało, że o godzinie 14:41:08 wykonane zostało połączenie na numer "[...]", a czas trwania rozmowy wyniósł 1m 35s. Ww. numer telefonu został wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów, z zaznaczonym celem zgłoszenia: zmiana danych, jako numer kontaktowy. Ponadto fakt powiadomienia strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli wynikał również z zeznań M. K. oraz W. Ż. Jednocześnie organ II instancji nie dał wiary zeznaniom świadka R. M., które w opinii organu były nieprecyzyjne i nielogiczne. Za nieprzekonujące organ uznał również zeznania strony. W ocenie organu, w sytuacji zagubienia telefonu logicznym byłoby rozpoczęcie jego poszukiwań od miejsca, w którym po raz ostatni było się w jego posiadaniu.
Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu strony dotyczącego nieuwzględnienia wyjaśnień złożonych przez jej pełnomocnika w piśmie z dnia 25 stycznia 2012 r., mającego stanowić odpowiedź na wezwanie z dnia 13 stycznia 2012 r. Organ podkreślił, że celem tego wezwania było ustalenie faktycznego użytkownika działek objętych wezwaniem. Tymczasem w piśmie z dnia 25 stycznia 2012 r. podniesiono jedynie kwestię braku powiadomienia strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli oraz niezgodności wyników kontroli ze stanem faktycznym na zadeklarowanych działkach.
Zdaniem organu, strona nie wykazała braku winy w stwierdzonych nieprawidłowościach. Wobec powyższego organ administracji uznał, że brak było podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE Nr L 316 , 02/12/2009 P. 0065 – 0112). W ocenie organu II instancji, strona przy wypełnianiu przedmiotowego wniosku dopuściła się winy polegającej, co najmniej na niedbalstwie.
Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów odwołującego się w zakresie poprawności przeprowadzenia kontroli jego gospodarstwa. Wskazał, iż były one przedmiotem analizy przez Biuro Kontroli na Miejscu "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR. W piśmie skierowanym do strony z dnia 25 października 2011 r. wyjaśniono, że po ponownej analizie dokumentacji pokontrolnej uznano, iż uchybienia stwierdzone w odniesieniu do działek rolnych są zasadne, stan działek wyklucza wykonywanie zabiegów takich jak bronowanie i siew motylkowatych oraz, że kontrola uwzględnia stan upraw na dzień jej przeprowadzenia i nie odnosi się do zabiegów wykonywanych w późniejszym terminie. Ponadto w piśmie Naczelnika Biura Kontroli na Miejscu z dnia 14 maja 2012 r. oraz z dnia 06 czerwca 2012 r. za bezpodstawny uznano zarzut odwołującego się odnośnie błędów w zakresie daty przeprowadzenia kontroli. W związku z tym, że kontrola trwała dłużej niż jeden dzień (w dniach 16.06.2011 r. - 28.06.2011 r.), w polu nr IX.55.1 oprócz godziny rozpoczęcia kontroli należało wpisać datę jej rozpoczęcia. Datę rozpoczęcia kontroli potwierdzają również zdjęcia działek rolnych "[...]", "[...]", "[...]". Do pisma dołączono fragment instrukcji realizacji kontroli powierzchniowych, regulujący kwestię oznaczenia daty przeprowadzenia kontroli. Ponadto w piśmie z dnia 10 grudnia 2012 r. podano, że Biuro Kontroli na Miejscu podtrzymał wyniki kontroli jak również stwierdzony sposób użytkowania działek rolnych na dzień przeprowadzenia kontroli.
Uwzględniając powyższe organ odwoławczy uznał, że strona w roku 2011 użytkowała działki zadeklarowane w ramach płatności ONW jedynie na powierzchni 75,51 ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wynoszącą 258,30 % skutkowała odmową przyznania płatności ONW oraz nałożenie sankcji w kwocie 15180,11 zł.
Zgodnie zaś z art. 105 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku o wycofanie części wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 dla działki rolnej X i T postępowanie zostało umorzone.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
- naruszenie art. 3 ust.2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 26 stycznia 2007 r. (Dz.U Nr 35, poz. 217), art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 KPA, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej zeznaniom świadka R. M. oraz zeznaniom skarżącego a także dokumentów przesłanych przez operatora telefonii komórkowej u której numer posiada skarżący, pomimo iż z dowodów tych winka logiczny wniosek że skarżący nie mógł być zawiadomiony telefonicznie o kontroli w dniu 13.0.2011 r.,
- naruszenia art. 8 i 107 § 3 KPA przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, polegające na zbyt ogólnikowym uzasadnienie odmowy przyznania mocy dowodowej zeznaniom świadka R. M. i zeznaniom skarżącego oraz niewyjaśnieniu w sposób dostateczny podstaw dania wiary zeznaniom M. K. oraz W. Ż.
Naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 31 ust. 3 oraz art. 33 ust 4. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez przeprowadzenie kontroli podczas nieobecności skarżącego, który o kontroli nie został powiadomiony;
- art. 25 ust. 1 , 2 i 3 rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. poprzez przyjęcie, wskutek błędnie ustalonego stanu faktycznego, że w wyniku wycofania części wniosków do skarżącego będą miały zastosowanie przepisy o obniżkach i wykluczeniach.
Wskazując na powyższe zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a. Skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;
2) zasądzenie od Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, Skarżący zakwestionował fakt skutecznego powiadomienia go o terminie przeprowadzenia kontroli. Wskazał, iż skarżący nie był w posiadaniu przedmiotowego telefonu komórkowego, co zostało potwierdzone zarówno zeznaniami skarżącego oraz zeznaniami osoby u której telefon ten faktycznie się znajdował tj. świadka R. M. Powyższy świadek opisał telefon, oraz wskazał na okoliczności jego pozostawienia i okres w jakim telefon ten znajdował się u niego.
W ocenie Skarżącego, za niezrozumiały uznać należy fakt iż organ I i II instancji uznał za logiczne zeznania M. K., który rzekomo odbył rozmowę ze skarżącym. Zgodnie jednak z tym co sam zeznał, świadek nie wiedział z kim w danym momencie rozmawia, gdyż była to jego pierwsza rozmowa ze Skarżącym.
Zdaniem Skarżącego, sam fakt wykonania połączenia z telefonu służbowego M. K., które zostało zarejestrowane na billingu rozmów wychodzących, nie świadczy o tym, że informacja o rzekomej kontroli dotarła właśnie do skarżącego i że skarżący się z nią zapoznał.
Uwzględniając powyższe Skarżący uznał, że skoro zawiadomienia nie było, a Skarżący nie był obecny przy kontroli to naruszone zostały przepisy art. 31 ust. 3 oraz art. 33 ust 4. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego co skutkuje nieważnością przeprowadzonej kontroli, gdyż kontrola dla swojej ważności wymaga obecności rolnika lub jego prawidłowego powiadomienia.
Skarżący podniósł dodatkowo, iż raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych w czerwcu 2011 r. skarżący otrzymał dopiero pod koniec września, a więc w okresie późniejszym niż nastąpiło wycofanie przez niego działek zgłoszonych do dopłat. W związku z powyższym, żadna z przesłanek negatywnych przewidzianych w z art. 25 ust. 2 rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. nie została spełniona.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne obejmuje badanie, czy zaskarżony akt nie narusza prawa materialnego oraz czy w fazie poprzedzającej jego wydanie nie zostały naruszone normy prawa procesowego w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: (p.p.s.a.) stwierdzenie przez sąd naruszenia prawa materialnego, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, rodzi konieczność uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego aktu.
Mając na uwadze wyżej wskazane reguły orzekania Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa w sposób powodujący konieczność jej uchylenia.
Zawarte w skardze argumenty koncentrują się przede wszystkim na wykazaniu naruszenia przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( zwanej dalej w skrócie Agencją) przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz.267, zwany dalej k.p.a.) oraz ustawy z 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach system wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz. U. z 2008r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.).
Należy w związku z tym wskazać, że zasady i tryb realizacji uprawnień do płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. ( Dz.U. nr.64 poz. 427 ze zm). W związku z tym, Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, miał na uwadze rozwiązania prawne zawarte w ww. ustawie. Stosownie bowiem do art. 133 i 134 p.p.s.a. Sąd, rozstrzygając w sprawie dokonuje oceny prawidłowości decyzji na podstawie akt, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich..., określając w art.1 zakres regulacji, wskazuje stosowne rozporządzenie Rady (WE) i powołuje się na przepisy Unii Europejskiej wydane w trybie tego rozporządzenia oraz stanowi, że przepisy ustawy normują kompetencje organów, zasady i tryb wspierania rozwoju obszarów wiejskich z wymienionego Funduszu wyłącznie w zakresie nieokreślonym w prawie wspólnotowym, bądź wskazanym w tym prawie do uregulowania przez prawo krajowe. Również w art. 2 ustawa powołuje przepisy prawa europejskiego, które mają bezpośrednie zastosowanie do postępowania odnośnie różnego rodzaju pomocy, w szczególności zaś kontroli i nadzoru nad prawidłowością jej przyznawania.
Z regulacji zawartych w ustawie wynika oczywiście, że pomoc przyznawana jest na wniosek, między innymi osoby fizycznej, gdy spełnia ona warunki przyznawania pomocy określone w przepisach prawa unijnego i przepisach określonych w aktach wykonawczych. W rozpoznawanej sprawie - w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. nr.40 poz.329 ze zm.).
Należy podkreślić, że art. 21 ust. 1 tej ustawy stanowiąc, że do postępowania w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wyraźnie zastrzega pierwszeństwo zasad i warunków określonych przepisami prawa unijnego. Ponadto w ust. 2 art. 21 wprowadzono odstępstwa od zasad ogólnych k.p.a. Zgodnie bowiem z jego treścią: "w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się".
Stosownie natomiast do art. 21 ust. 3, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
W świetle powyższego wynika, że to wnioskujący o przyznanie płatności powinien wskazać okoliczności, z których wiąże korzystne dla siebie skutki prawne, jak również przedstawić dowody na poparcie powyższych okoliczności. Strona została zatem zobowiązana do wzmożenia aktywności, bowiem postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zostało oparte na dowodach, które będzie przedstawiała strona. Organ nie ma obowiązku, tak jak w k.p.a., podejmować z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego. Wyjaśnił bowiem wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności oraz nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów wydał decyzję w sprawie przyznania Skarżącemu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011.
Organ odwoławczy przyjął bowiem, iż zebrany przez organ I instancji materiał był na tyle wiarygodny i wyczerpujący, aby uznać że Skarżący przed złożeniem wniosku o wycofanie z płatności części działek rolnych został w dniu 13 czerwca 2011 r. o godz. 14.41 skutecznie powiadomiony przez Naczelnika Biura Kontroli na Miejscu "[...]" Oddziału Regionalnego o zamiarze przeprowadzenia kontroli w jego gospodarstwie. W szczególności organ odwoławczy uwzględnił przesłane przez Telekomunikację Polską zestawienie rozmów wychodzących w dniu 13 czerwca 2011 r. z telefonu służbowego Naczelnika Biura Kontroli na Miejscu – M. K., jak również zeznania samego Naczelnika oraz W. Ż. Dokonał również – nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów – oceny zeznań Skarżącego oraz R. M., uznając zeznania w sprawie rzekomej utraty telefonu za nieprecyzyjne oraz nielogiczne.
W wyniku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, organ zasadnie zastosował art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE Nr L 316 , 02/12/2009 P. 0065 - 0112) wniosek o przyznanie pomocy można w każdej chwili wycofać w całości lub w części na piśmie; jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości; wycofanie wniosku zgodnie z powyższym sprawi, że wnioskodawca znajdzie się w sytuacji sprzed złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub części przedmiotowego wniosku.
W konsekwencji zasadnie organ wywiódł, iż wycofywanie kolejnych działek z wniosku o przyznanie pomocy finansowej na 2011 r. w okresie następującym po skutecznym powiadomieniu o kontroli (łączna suma wycofanych gruntów wyniosła 198,87 ha) mało jedynie na celu uniknięcie konsekwencji prawnych związanych z przedeklarowaniem we wniosku gruntów w postaci odmowy przyznania pomocy finansowej i nałożenia sankcji wieloletnich. Należy przy tym zauważyć, że zakres żądania wskazany we wniosku o przyznanie pomocy nie może być w każdym czasie i dowolnie zmieniany przez wnioskodawcę, a konsekwencje prawne takiego działania zależne wyłącznie od niego, tzn. że częściowe "wycofanie" zgłoszonego obszaru w każdym wypadku obliguje organ Agencji jedynie do umorzenia postępowania w tej części.
Sąd w pełni podziela również dalsze ustalenia poczynione przez organy dotyczące rolniczego wykorzystywania i użytkowania działek, co do których wykryto konflikt krzyżowy tj. działki ewidencyjne: "[...]". "[...]", "[...]", "[...]", "[...]". Podkreślić w tym miejscu trzeba, że do obowiązków rolnika należy wskazanie dokładnych obszarów działek rolnych oraz upraw, jeśli ubiega się o płatności do nich, przy czym działki rolnej nie można utożsamiać z obszarem działki ewidencyjnej. To wnioskodawca ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. W rozpoznanej zaś sprawie skarżący popełnił wiele pomyłek, dotyczących powierzchni deklarowanych działek rolnych.
W ocenie Sądu, w sprawie nie ma podstaw do zastosowania wyjątków od wyłączeń i obniżeń. Skarżący zgłosił do przyznania pomocy finansowej w roku 2011 działki o powierzchni większej niż uprawniona. W niniejszej sprawie przedmiotowy wniosek nie był zatem złożony poprawnie pod względem faktycznym, a wnioskodawca nie wykazał w toku postępowania, iż nie jest winny nieprawidłowości. Zdaniem Sądu w sprawie można mówić o niedbalstwie wnioskodawcy. Producent rolny, składając wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania winien wskazać w nim stan faktyczny użytkowanych rolniczo przez siebie gruntów - zarówno odnośnie powierzchni upraw, jak i ich rodzaju.
Wobec wyliczonych przez organ i wskazanych w decyzji różnic między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią zatwierdzoną, zgodnie z art. 16 ust. 5
akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.
odmówiono przyznania pomocy i nałożono sankcję.
Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło