II SA/Ol 323/13

WyrokWSA w Olsztynie2013-06-06

Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Ewa Osipuk, Zbigniew Ślusarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, przyznając zasiłek celowy w ramach uznania administracyjnego, może odmówić jego przyznania lub przyznać go w niższej kwocie niż wnioskowana, nawet jeśli wnioskodawca spełnia kryteria dochodowe i sytuacyjne, a także czy przyczyny ubóstwa mają znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku o zasiłek?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, przyznając zasiłek celowy w ramach uznania administracyjnego, może odmówić jego przyznania lub przyznać go w kwocie uznanej za stosowną, nawet jeśli wnioskodawca spełnia kryteria dochodowe i sytuacyjne. Decyzja taka jest dopuszczalna, o ile organ wykaże w uzasadnieniu, że przyznanie świadczenia w pełnej wnioskowanej wysokości lub w ogóle kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu. Przyczyny ubóstwa nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku o zasiłek, a instytucja wyłączenia od orzekania służy jedynie zachowaniu obiektywizmu i zaufania do organów państwa.
Stan faktyczny
Skarżąca T.P. wnioskowała o przyznanie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Organ pierwszej instancji przyznał jej świadczenie w niższej kwocie niż wnioskowana, uzasadniając to ograniczeniami budżetowymi i koniecznością zapewnienia pomocy jak największej liczbie potrzebujących. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, nieprzeprowadzenie dowodów oraz domagała się wyłączenia organów i osób odpowiedzialnych za jej ubóstwo. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi T.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]", działając z upoważnienia Prezydenta "[...]", przyznał T. P. świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy) w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie "[...]" na okres od dnia "[...]" do dnia "[...]". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczył przepisy regulujące zasady i tryb przyznawania zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w ramach niniejszego programu, tj. przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". oraz ustalenia dotyczące sytuacji życiowej wnioskodawczyni zawarte w aktualizacji wywiadu środowiskowego. Wskazał, że przyznano pomoc z uwagi na trudną sytuację zdrowotną oraz materialną rodziny wnioskodawczyni. Następnie organ wyjaśnił, że wyznacznikami wysokości zasiłku celowego są – z jednej strony - sytuacja materialna osoby lub rodziny oraz cel na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Podkreślono, że przyznana pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Ośrodek pomocy społecznej nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób lub rodzin ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby lub rodziny wysokości. Organ wyjaśnił, że wnioskowane świadczenie przyznawane jest w ramach uznania administracyjnego, co oznacza załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Podniósł, że Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w "[...]" z siedzibą w "[...]" w m-cu "[...]" dysponował kwotą 6387 zł na zasiłki celowe na zakup posiłku lub żywności. Pomocą objęto 69 osób. Wysokość świadczenia dla 2-osobowej rodziny wynosiła 186 zł. Dla porównania wskazano, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w "[...]" w miesiącu "[...]" wydatkował kwotę 480811,17 zł na zasiłki celowe na zakup posiłku lub żywności. Pomocą objęto 4090 środowiska. Średnia wysokość świadczenia na osobę wynosiła 117,56 zł, czyli na rodzinę 2-osobową: 117,56 zł. Zaznaczył ponadto, że w pierwszej kolejności pomoc przyznawana była rodzinom wielodzietnym, osobom samotnie wychowującym dzieci, następnie bezrobotnym oraz rencistom o niskich dochodach. Mając powyższe na uwadze organ przyznał zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie "[...]". W ocenie organu przyznana pomoc uwzględnia trudną sytuację zdrowotną i materialną rodziny wnioskodawczyni oraz fakt zamieszkiwania w Gminie "[...]", jak również wielkość posiadanych środków finansowych oraz liczbę osób i rodzin pozostających w kręgu zainteresowania Gminnego Ośrodka pomocy Społecznej w "[...]". W odwołaniu od powyższej decyzji T. P. zarzuciła organowi pierwszej instancji m.in. nie wykonanie wskazań SKO zawartych w decyzji nr "[...]", wydanie decyzji bez rozpatrzenia wniosku o wyłączenia Wójta Gminy "[...]", tworzenie "terroru bezprawia", bezprawne powoływanie w decyzji wyroków zapadłych w sprawach, w których strona nie brała udziału a także nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego z dokumentów przedkładanych organowi. Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, w całości podzielając przedstawione w niej argumenty. Argumentowało, że zasiłek celowy na zakup żywności przyznawany jest przez organ administracji publicznej w zakresie tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ pomocy społecznej po dokonaniu prawidłowych ustaleń faktycznych i uwzględnieniu zasad udzielania pomocy społecznej, ma swobodę w podjęciu decyzji co do przyznania pomocy. Podkreślono, że sam fakt spełnienia przez wnioskodawcę ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania mu tego świadczenia w wysokości przez niego oczekiwanej. Zważono, że organy pomocy społecznej podejmując rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego kierować się muszą ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy oraz uwzględniać potrzeby osób korzystających z pomocy, jeżeli odpowiadają one celom i możliwościom pomocy społecznej. Rozmiar świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz do możliwości finansowych organów odpowiedzialnych za jej udzielnie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie sytuacji dochodowej i sytuacji rodzinnej wnioskodawczyni. Zgodnie z powołanymi przepisami ustalił dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, tj. z "[...]’. Zgodnie z tymi ustaleniami dochód rodziny wyniósł "[...]", na który składa się zasiłek stały w wysokości "[...]" oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie "[...]". Rodzina spełniła zatem kryterium dochodowe do przyznania wnioskowanej pomocy. Zachodziła również jedna z sytuacji opisanych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, tj. niepełnosprawność. Kolegium stwierdziło również, że wielkość udzielonej pomocy dostosowano do posiadanych środków finansowych oraz liczby osób i rodzin pozostających w kręgu zainteresowania Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]". Kolegium zauważyło dodatkowo, że organ pierwszej instancji nie pozostawił rodziny wnioskodawczyni bez pomocy, przyznając jej świadczenie pieniężne. Wskazano też, iż z posiadanych przez Kolegium informacji wynika, że T. P. systematycznie korzysta z pomocy finansowej Ośrodka w formie zasiłków celowych na potrzeby bieżące, w tym na leki, energię, środki czystości. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, T. P. zażądała jej uchylenia, podnosząc zarzut: - naruszenia art. 7 i 107 § 3 k.p.a. poprzez pozostawienie wniosków dowodowych bez rozpatrzenia i nieustalenie stanu faktycznego, tj. przyczyn ubiegania się o pomoc społeczną i żądania wyłączenia wskazanych imiennie osób, które zdaniem skarżącej przyczyniły się do ubóstwa jej rodziny.; - wydania postanowień o wyłączeniu pracowników GOPS w "[...]" bez wcześniejszego rozpatrzenia wyłączenia Wójta Gminy, sprawcy jej ubóstwa, co w ocenie skarżącej skutkuje nieważnością tych postanowień; - nierozpoznanie wniosku o wyłączenie Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że sprawa ma wieloletni przebieg. Stwierdziła, że Wójt Gminy okradł jej rodzinę na kwotę ok. 150.000 zł w sposób opisany w aktach sprawy, a obecnie okrada budżet gminy "[...]’ poprzez GOPS "[...]" i MOPS w "[...]". Podała, że sprawy są mataczone i według skarżącej udział bierze w tym procederze Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazała, że MOPS w "[...]" pozbawia stronę możliwości złożenia rzetelnego wywiadu w związku z doprowadzeniem do ubóstwa rodziny przez Wójta Gminy "[...]". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może nastąpić między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), pomoc w zakresie dożywiania w formie świadczenia pieniężnego może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Z przepisu tego wynika, na co słusznie zwrócił uwagę także organ odwoławczy, że pomoc w zakresie dożywiania pozostawiona została tzw. uznaniu administracyjnemu, o czym świadczy użycie w tym przepisie zwrotu "może". Oznacza to, że przyznanie świadczenia w ramach tego programu jest nieobowiązkowe, a zatem mimo spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek może on nie otrzymać żądanego świadczenia w ogóle, bądź może być mu ono przyznane w kwocie, jaką organ (a nie wnioskodawca) uzna za stosowną. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie takiego świadczenia musi mieć bowiem na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Stosownie bowiem do art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), organ administracji publicznej działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia obowiązany jest załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (zob. wyrok NSA z 11.06.1981r., Sygn. akt SA 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57). Z przepisu tego wynika zatem domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu (por. wyrok NSA z 19.01.2006r., I OSK 777/05, LEX nr 194414). Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny ogranicza się do zbadania jej zgodności z prawem, bez wnikania w celowość rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania oraz czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu, organy administracji publicznej w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Organy orzekające, rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności w sposób precyzyjny i wyczerpujący wskazały, jakie są warunki i zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego. W szczególności wyjaśniono sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie. Organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych w świetle powołanych przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia. Ocenie materiału dowodowego nie można postawić zarzutu dowolności. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozostawia wątpliwości co do jego zgodności z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.). Argumentacja podnoszona przez Dyrektora MOPS w "[...]", jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest prawidłowa i przekonywująca. Ustawodawca precyzyjnie określił warunki przyznawania pomocy społecznej w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.). Do tej ustawy odwołuje się wprost ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" zwanej dalej: "ustawą". Zgodnie z treścią art. 3 pkt. 1 lit c tej ustawy, w ramach Programu są realizowane działania dotyczące w szczególności: zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Z treści art. 5 powyższej ustawy wynika, że pomoc może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej (odpowiednio 542,00 zł i 456 zł). Art. 7 ustawy stanowi, że do udzielania pomocy w zakresie dożywiania, z wyłączeniem pomocy określonej w art. 6a, mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Stosownie zaś do § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności realizowane jest w postaci zasiłku celowego. W myśl zaś art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W przytoczonych przepisach ustawodawca unika wyraźnej kategoryzacji prawa do pomocy społecznej, ustanawiając zasady przyznawania tej pomocy. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z treścią tego przepisu koresponduje art. 7 k.p.a., w świetle którego, organ administracji publicznej działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia obowiązany jest załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (zob. wyrok NSA z 11.06.1981r., sygn. akt SA 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57). Z regulacji tej wynika zatem domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu (por. wyrok NSA z 19.01.2006r., sygn. akt I OSK 777/05, LEX nr 194414). W ocenie Sądu organ odwoławczy dokonał wszechstronnej analizy okoliczności faktycznych w niniejszej sprawie, a jej wyniki zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie budzą one zastrzeżeń. Zaskarżonej decyzji nie można zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego, gdyż organ szczegółowo wskazał, czym kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia i argumentacja ta zasługuje na akceptację. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanej pomocy. W szczególności jest osobą niepełnosprawną, bezrobotną, a miesięczny dochód 2-osobowej rodziny to kwota "[...]", na którą składa się zasiłek stały i zasiłek pielęgnacyjny. Nie oznacza to jednak obowiązku automatycznego przyznania skarżącej wnioskowanej pomocy. Zasiłek ten jest bowiem świadczeniem nieobowiązkowym, a jego przyznanie, jak słusznie wskazywały organy obu instancji, pozostawione jest uznaniu organu administracji publicznej. Podkreślić należy, iż organ pomocy musi uwzględniać fakt, że ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje, winny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna była najtrudniejsza. Organ ma obowiązek dokonać oceny nie tylko sytuacji materialnej skarżącej, ale także ilości i rodzaju skierowanych do niego form pomocy. Środki na pomoc społeczną muszą zabezpieczyć potrzeby związane z całym rokiem i uwzględniać potrzeby wszystkich podopiecznych, w tym tych gospodarstw domowych, gdzie na utrzymaniu są dzieci, a dochody rodziny są znacznie poniżej minimum socjalnego. Organ pierwszej instancji wykazał zaś, że środki te są niewystarczające na zaspokojenie wszystkich potrzeb. W związku z tym organ musi uwzględniać ilość posiadanych środków pieniężnych, ilość osób i rodzin ubiegających się i kwalifikujących do przyznania pomocy i dokonywać stosownego rozdziału środków, tak aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba podopiecznych, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Podkreślenia wymaga, że kwestionowana przez skarżącą decyzja uwzględniła zgłoszony wniosek na kwotę "[...]". Skarżąca w ogóle nie kwestionuje wysokości przyznanego świadczenia, domagając się jedynie zbadania przyczyn, z powodu których rodzina znalazła się w ubóstwie. Z argumentacji skargi wynika, że skarżąca zmierza już od wielu lat do uzyskania potwierdzenia, że Wójt Gminy "[...]" ponosi winę za problemy finansowe i zdrowotne jej rodziny. Osiągnięcie zamierzonego celu nie jest jednak możliwe w postępowaniu o przyznanie pomocy społecznej. Przyczyny z powodu których doszło do ubóstwa nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie zasiłku. Żaden przepis ustawy nie uzależnia bowiem możliwości przyznania świadczenia od przyczyn ubóstwa. Wystarczające jest potwierdzenie istnienia takiego stanu w środowisku. Skoro sam fakt ubóstwa uprawnia do przyznania pomocy społecznej (art. 7 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej) nie ma potrzeby analizowania powodów jego powstania. Również w przypadku rozpatrywania wniosku o wyłączenie pracownika, czy organu nie jest możliwe rozstrzyganie o winie ani przypisywanie sprawstwa. Instytucja wyłączenia od orzekania służy zachowaniu obiektywizmu (art. 7 k.p.a.) i pogłębianiu zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.) przy wydawaniu decyzji administracyjnej i ma na celu eliminowanie wszelkich przyczyn skutkujących pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu przy rozpoznawaniu sprawy (art. 24 § 3 k.p.a.). Wystarczające jest jedynie uprawdopodobnienie okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. W rozpatrywanym przypadku skarżąca domagała się wyłączenia Wójta Gminy "[...]" oraz podległych mu pracowników GOPS w "[...]" i do takich wyłączeń doszło na podstawie postanowień Kierownika GOPS w "[...]" i Wójta Gminy "[...]’ z dnia "[...]", wydanych na skutek wniosków o wyłącznie, złożonych przez pracownika socjalnego i Kierownika GOPS w "[...]", argumentujących, iż wnioskodawczyni w licznych pismach zarzucała wymienionym mataczenie, przekraczanie uprawnień, czy nieznajomość prawa. Skoro skarżąca wielokrotnie kwestionowała obiektywizm tych pracowników, podkreślając, iż nie jest możliwa jej współpraca z nimi, a okoliczność ta znana jest też Sądowi z urzędu w związku z rozpoznawaniem uprzednio wnoszonych skarg przez T. i W. P., to nie można odmówić tym postanowieniom słuszności, w szczególności z uwagi na charakter postępowania o udzielenie pomocy i rolę pracownika socjalnego, który obowiązany jest rzetelnie przeprowadzić rodzinny wywiad środowiskowy, a do tego nie przyczynia się negatywne nastawienie i brak zaufania do osoby go przeprowadzającej. W ocenie Sądu, skoro postanowienia o wyłączeniu pracowników GOPS w "[...]" uwzględniły wniosek samej skarżącej o ich wyłączenie, to niezasadnie skarżąca wywodzi zarzut nierozpatrzenia uprzednio wniosku o wyłączenie od orzekania Wójta Gminy "[...]". Wskazać trzeba w tym zakresie przede wszystkim, że co do zasady, z mocy art. 110 ust. 1 i 7 ustawy o pomocy społecznej zgłoszony wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpoznaniu przez Kierownika GOPS w "[...]", a nie Wójta Gminy "[...]". Stosownie wprawdzie do treści art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje wójt, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wójt w zakresie regulacji, o której mowa powyżej może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy do wydawania rozstrzygnięć w jego imieniu. Natomiast treść art. 110 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej wyraźnie wskazuje, że wójt udziela upoważnienia do wydawania decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do zadań własnych gminy kierownikowi ośrodka pomocy społecznej. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że w tym przypadku wójt nie podejmuje oceny co do dekoncentracji swoich kompetencji, lecz stosownie do brzmienia tej normy, która nakazuje dekoncentrację, upoważnia kierownika ośrodka pomocy społecznej do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej. Z powyższego wynika, że wójt nie jest organem właściwym do prowadzenia postępowania w przedmiocie udzielenia ewentualnej pomocy w tym przedmiocie. Na zasadzie art. 110 ust. 1 omawianej ustawy obowiązek ten realizuje natomiast właściwy ośrodek pomocy społecznej, a sprawę rozstrzyga, wydając decyzję administracyjną kierownik ośrodka pomocy społecznej, działający z upoważnienia odpowiednio wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. W związku z tym konieczność uprzedniego rozpatrzenia wniosku o wyłączenie wójta, jako bezpośredniego przełożonego kierownika GOPS, przez organ właściwy ze względu na strukturę ustrojową samorządu terytorialnego, czyli przez organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 k.p.a., zachodziłaby w sytuacji, gdyby osoba pełniąca funkcję wójta, której obiektywizm zakwestionowano, odmówiła żądanego wyłączenia (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2007r., sygn. akt I OSK 383/07). Wówczas można byłoby przyjąć, że brak rozważenia wniosku o wyłączeniu wójta miałoby znaczenie dla końcowego wyniku sprawy. W niniejszej sprawie jednak Wójt Gminy przychylił się do wniosku zarówno skarżącej, jak i Kierownika GOPS, co skutkowało wyznaczeniem MOPS w "[...]" do rozpatrzenia zgłoszonego wniosku. Jeśli chodzi o inne wnioski zawarte w skardze podać należy, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, co oznacza, że przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy Sąd uwzględnił dokumenty i pisma strony dołączone zarówno do akt administracyjnych sprawy, jak i do akt sądowych. Nie uznał natomiast za zasadne poinformowanie prokuratora o toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym w tej sprawie, co nie pozbawia oczywiście strony możliwości samodzielnej inicjatywy w tym zakresie. Niezasadnie skarżąca domaga się również rozstrzygnięcia w przedmiocie wyłączenia Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego sokoro nie wchodził on w ogóle do składu orzekającego w niniejszej sprawie. Nie uczestniczył w rozstrzygnięciu sprawy, więc nie zachodziła potrzeba analizowania jego stosunku względem skarżącej. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło