I SA/Wa 246/13

WyrokWSA w Warszawie2013-06-06

Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Gabriela Nowak, Jolanta Dargas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przysługuje, jeśli nieruchomość ta w dniu 1 września 1939 r. nie wchodziła w skład terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
Ratio decidendi
Prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przysługuje jedynie w przypadku, gdy nieruchomość ta w dniu 1 września 1939 r. wchodziła w skład terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Brak spełnienia tego warunku, nawet przy posiadaniu obywatelstwa polskiego i pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami RP, skutkuje odmową potwierdzenia prawa do rekompensaty.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. D. ubiegał się o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP przez swojego poprzednika prawnego, M. D. Organy administracji odmówiły przyznania rekompensaty, ustalając, że nieruchomość położona była w miejscowości N., która w dniu 1 września 1939 r. nie wchodziła w skład terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lecz Republiki Litewskiej. Wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów postępowania, błędną wykładnię przepisów ustawy o realizacji prawa do rekompensaty oraz naruszenie zasady równości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Jolanta Dargas Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. Starosta [...] przekazał Wojewodzie [...] zgodnie z właściwością do rozpoznania wniosek W. D. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości N. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 1980 r. sygn. akt I Ns [...] ustalono, że ostatnim miejscem zamieszkania właściciela nieruchomości M. D. była miejscowość B., województwo [...]. W związku z powyższym właściwość miejscową ustalono na podstawie art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm. – dalej: ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z 2005 r.), który nakazuje ustalić właściwość miejscową organu według ostatniego miejsca zamieszkania osoby będącej właścicielem pozostawionej nieruchomości, jeżeli wniosek składa jego spadkobierca. Następstwo prawne po właścicielu nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej – M. D., ustalono na podstawie ww. postanowienia Sądu Rejonowego w P., zgodnie z którym spadek po M. D. nabyli J. S., L. D., W. D. i S. D. po ¼ części każde z nich. Następnie Wojewoda [...] rozpatrując wniosek W. D. z dnia [...] grudnia 2008 r. decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z 2005 r. odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez M. D. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości N., powiat P., gmina K. w związku z rozpoczętą w 1939 r. wojną. Wojewoda ustalił, iż wnioskodawca posiada obywatelstwo polskie. Jednocześnie organ ustalił, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie bezsprzecznie wynika, iż miejscowość N. położona była w gminie K., powiat P., który zlokalizowany był w latach 1920-1940 na obszarze Republiki Litewskiej, a od 1940 r. na obszarze Litewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, a więc nieruchomość "pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej" w dniu 1 września 1939 r. nie wchodziła w skład terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie mając na względzie przedłożone do akt sprawy orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 1947 r., wniosek o repatriację z dnia [...] stycznia 1946 r. oraz zaświadczenie rejestracyjne nr [...] sporządzone w dniu 12 kwietnia 1946 r. organ ustalił, że poprzednik prawny W. D. – M. D. pozostawił nieruchomość położoną w miejscowości N., powiat P. Organ ustalił również, iż M. D. posiadał w dniu 1 września 1939 r. obywatelstwo polskie. Reasumując organ wskazał, iż wobec powyższego nie spełniono wymogu zamieszkiwania oraz pozostawienia nieruchomości na obszarze należącym w dniu 1 września 1939 r. do Rzeczypospolitej Polskiej. Od powyższej decyzji Wojewody [...] odwołanie do Ministra Skarbu Państwa złożył W. D. W odwołaniu podniósł naruszenie przez organ art. 80 k.p.a. z uwagi na to, iż organ nie orzekł na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w tym m.in. dokumentów w języku litewskim, nie wzywając przy tym wnioskodawcy do przedłożenia ich tłumaczeń. Ponadto W. D. podniósł, iż art. 1 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z 2005 r. mówi wyraźnie o nieruchomościach poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, a nie zawiera on ograniczenia zakresowego, że nieruchomości te miały znajdować się w granicach II Rzeczypospolitej. Wedle niego stosując wykładnię celowościową tego przepisu należy przyjąć, że gdyby ustawodawca miał zamiar dokonać takiego ograniczenia to napisałby to wprost. W związku z powyższym podniósł również zarzut naruszenia zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji Polskiej. Odnosząc się do nie spełnienia wymogu zamieszkiwania przez byłego właściciela nieruchomości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 1 września 1939 r. przytoczył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt SK 11/12, którym to stwierdzono niezgodność z Konstytucją art. 2 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z 2005 r. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Skarbu Państwa decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podzielił przy tym pogląd organu I instancji, że warunkiem niezbędnym do potwierdzenia prawa do rekompensaty musi być "fakt położenia nieruchomości pozostawionej w granicach Rzeczypospolitej Polskiej na dzień 1 września 1939 r." W postępowaniu bezspornie zostało wykazane, że nieruchomość w miejscowości N. położona była poza terytorium II Rzeczypospolitej Polskiej, co samo przez się przesądza o wyniku sprawy. Jednocześnie organ za trafny uznał zarzut W. D. odnoszący się do ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt SK 11/12, iż powołanie się w zaskarżonej decyzji przez organ I instancji na nie spełnienie wymogu zamieszkiwania na terytorium RP w świetle tego orzeczenia jest wątpliwe. Organ jednakże wskazał, iż nie zmienia to jednak faktu, iż zasadniczą przesłanką odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty była okoliczność położenia przedmiotowych nieruchomości przed rozpoczęciem wojny z 1939 r. na terytorium Pierwszej Republiki Litewskiej, a więc poza ówczesnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Konkludując organ wskazał, iż inny, zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy pozostaje bez wpływu na istotę rozstrzygnięcia. Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. D. W swej skardze wskazał naruszenia przepisów postępowania takich jak: - art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez organ drugiej instancji w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej, naruszając tym samym konstytucyjne zasady państwa prawa - doprowadzając tym samym do podziałów i nierównego traktowania osób w tej samej sytuacji; - art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a w związku z tym nieprawidłowe jego ocenienie w związku z czym okoliczność dotycząca miejsca położenia nieruchomości nie została przez organ odwoławczy udowodniona; - art. 81 k.p.a. poprzez uznanie okoliczności faktycznej dotyczącej miejsca położenia nieruchomości za udowodnioną, podczas gdy stronie nie umożliwiono wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. pomimo wydania ww. decyzji z naruszeniem prawa i w konsekwencji powielanie jego błędów. W dalszej części skargi skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu, a dotyczące zastosowanie przez organ błędnej wykładni art. 1 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z 2005 r. Wedle skarżącego ustawodawca nie wskazał pośrednio lub bezpośrednio żadnej cezury czasowej w postaci daty 1 września 1939 r. oraz żadnego określenia prowadzącego do uznania, iż nieruchomość miałaby być zlokalizowana w granicach II Rzeczypospolitej Polskiej. Wedle niego ustawa uzależnia przyznanie rekompensaty od faktu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, a nie jak wskazał organ poza granicami II Rzeczypospolitej Polskiej. Dodatkowo skarżący podniósł naruszenia art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z 2005 r. Według niego organ niezasadnie różnicuje i traktuje obywateli RP pozostających w tej samej sytuacji dzieląc ich na dwie kategorie podmiotów. Z jednej strony mamy repatriantów uprawionych do rekompensaty z uwagi na położenie pozostawionej nieruchomości w granicach II Rzeczypospolitej Polskiej, a z drugiej strony nieuprawnionych do rekompensaty ze względu na położenie pozostawionych nieruchomości poza tymi granicami. Podsumowując wskazał, iż kategoryzowanie wedle tego kryterium prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady równości oraz zasady ochrony własności i praw majątkowych. Podniósł także, iż organ błędnie ustalił położenie nieruchomości przyjmując, iż okoliczność położenia nieruchomości pozostawionej jest znana organowi z urzędu. W związku z tym organ także nie poinformował skarżącego, iż nieruchomość pozostawiona przez jego poprzednika prawnego nie znajdowała się przed 1 września 1939 r. w granicach II Rzeczypospolitej Polskiej, a więc naruszył tym samym art. 77 § 4 k.p.a. Wobec powyższego położenie pozostawionej nieruchomości nie zostało przez organ prawidłowo oceniona i udowodniona. Skarżący dodatkowo wskazał, iż jeśli celem ustawodawcy byłoby dokonanie zawężenia terytorialnego Rzeczypospolitej Polskiej rozumianego, jako granice sprzed 1 września 1939 r., to wówczas wprost by takiego określenia użył w ustawie. W związku z tym, jeśli takiego ograniczenia nie zawarto, to takie ograniczenie nie istnieje i bez znaczenia jest fakt, iż miejscowość N. znajdowała się bezpośrednio przed wojną z 1939 r. na terenie Republiki Litewskiej. Skarżący powołał też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 1087/07 (nie I OSK 1087/08 jak wskazał skarżący). W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, iż wykładnia gramatyczna art. 1 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z 2005 r. powinna być decydująca i nie ma żadnych podstaw, aby ograniczać zasięgu zastosowania tego przepisu wyłącznie do nieruchomości pozostawionych poza granicami z 1 września 1939 r. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie powtarzając stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zasadniczą i zarazem pierwotną przyczyną oddalenia skargi jest to, na co zwróciły uwagę organy obydwu instancji, iż nieruchomość pozostawiona w miejscowości N. w dniu 1 września 1939 r. nie wchodziła w skład terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z 2005 r. wynika, że zarówno wypędzenie (ust. 1), jak i opuszczenie (ust. 2) ma mieć związek z wojną rozpoczętą w 1939 r., a więc i terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z którego nastąpiło wypędzenie lub które zostało opuszczone, odnosi się do granic z 1939 r. "Podkreślić należy, że Państwo Polskie we wszystkich wcześniejszych aktach prawnych również zobowiązywało się tylko do zaliczania wartości mienia pozostawionego na terenach, które nie weszły w skład obecnego obszaru Państwa, ale które należały do września 1939 r. do Polski. Wynikało to zarówno z art. 9 dekretu z dnia 6 grudnia 1946 r. o przekazaniu przez Państwo mienia nierolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. nr 71, poz. 389), jak i z art. 14 ust. 1 i 3 dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. o odstępowaniu przez Państwo nieruchomego mienia nierolniczego na cele mieszkaniowe (Dz. U. nr 49, poz. 326) oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (jedn. tekst: Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159). We wszystkich tych przepisach mówiło się wyraźnie o zaliczaniu wartości mienia pozostawionego na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa" (por. uchwała SN z dnia 17.10.1991 r. III CZP 99/91, OSNC 1992/4/61). To samo wynikało także z art. 81 ust. 1 (art. 88 ust. 1) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127), z art. 212 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) oraz z poprzedniej "ustawy zabużańskiej" z 12.12.2003 r. W powołanej wyżej uchwale III CZP 99/91 wydanej na gruncie art. 88 ust. 1 (wcześniej art. 81 ust. 1) ustawy z 1985 r. Sąd Najwyższy wyprowadził tezę, że "repatriantom, którzy przed dniem 1 września 1939 r. zamieszkiwali na terenie Litwy, a nie Polski, i którzy pozostawili tam mienie nieruchome, nie przysługują uprawnienia przewidziane w art. 81 ust. 1 z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości". Sąd Najwyższy zauważył, że "skoro w ustawie mówi się jednoznacznie o osobach, ‘które w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. pozostawiły majątek nieruchomy na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa’, to za logicznie uzasadniony można uznać jedynie wniosek, że uprawnienia wynikające z tej ustawy (konkretnie z art. 81 ust. 1) dotyczą tylko osób, które posiadały i pozostawiły mienie nieruchome na obszarze, który przed rozpoczęciem II wojny światowej należał do Rzeczypospolitej Polskiej. Przy odmiennym założeniu zawarty w art. 81 ust. 1 zwrot ‘na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru państwa’ byłby wręcz niezrozumiały." Potwierdzenie takiego stanowiska można odnaleźć również w doktrynie. "Osoby repatriowane lub przesiedlone (nawet jeśli są to obywatele polscy) z terenów nie będących przed wojną obszarem RP, które pozostawiły tam swoje mienie – nie mają szans w swych staraniach o odszkodowanie za pozostawiony majątek. (...) Mienie zabużańskie, to majątki pozostałe na terenach obecnej Białorusi, Ukrainy i tzw. Litwy Wileńskiej. Natomiast pojęcie to nie obejmuje majątków pozostawionych na terenach nie wchodzących w skład przedwojennego obszaru Rzeczypospolitej Polskiej: np. Litwy Kowieńskiej, Łotwy, Estonii, Rumunii, Czechosłowacji, Węgier" (zob. J. Majorowicz i A. Poczobutt (w) "Roszczenia rewindykacyjne i odszkodowawcze w związku z utratą własności nieruchomości jako przedmiot działalności Rzecznika Praw Obywatelskich – Poradnik RPO Utracone Majątki Zwrot i Odszkodowania, Warszawa 1992, str. 33). Takie same wnioski wypływają z określenia kategorii zabużan, jako podmiotów uprawnionych do ekwiwalentu, w opracowaniu dokonanym przez Instytut Wymiaru Sprawiedliwości (zob. Kamil Zaradkiewicz (w) "Mienie zabużańskie" jako otwarta kwestia majątkowa w prawie polskim, Warszawa 2002, str. 20-21). W tej sytuacji trudno zgodzić się z inną argumentacją, przedstawioną chociażby w wyroku NSA z dnia 11 lipca 2008 r. I OSK 1087/07 (LEX nr 495954), iż w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z 2005 r. "chodzi wyraźnie o nieruchomości poza obecnymi granicami RP a nie poza terytorium II RP." W szczególności trudno zgodzić się z uzasadnieniem do takiej tezy, iż oprócz wykładni gramatycznej, która w ocenie tego sądu jest jasna i jednoznaczna, miałaby ją potwierdzać także wykładnia historyczna. Sąd w niniejszym składzie uważa, że nie ma uzasadnionych powodów do tego, aby art. 1 ust. 1 i 2 obecnej ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z 2005 r. w zakresie pojęcia "mienia zabużańskiego", za pozostawienie którego przysługuje rekompensata, rozumieć inaczej, niż wynika to z uchwały SN z 17.10.1991 r. III CZP 99/91 oraz z poglądów doktryny przywołanych wyżej. Hipoteza normy uprawniającej do rekompensaty (wcześniej ekwiwalentu) zawarta w przepisie art. 1 ust. 1 ustawy z 2005 r. - "z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (...) w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r." - nie różni się w żaden sposób od tych hipotez zawartych w poprzednich normach, jakie uprawniały do ekwiwalentu za "mienie zabużańskie" pod rządami wcześniejszych przepisów. Dodatkowo przytoczyć trzeba orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 509/10 w którym stwierdzono, iż “z treści art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., wynika, iż wartość rynkową nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej określa się na podstawie nieruchomości podobnych, położonych na obszarze porównywalnych rynków lokalnych funkcjonujących obecnie w Rzeczypospolitej Polskiej. Przy określaniu wartości nieruchomości uwzględnia się przeciętne ceny transakcyjne, uzyskane za nieruchomości podobne, zbywane w miejscowości o zbliżonej liczbie mieszkańców, porównywalnym stopniu urbanizacji i charakterze administracyjnym do miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona, położonej na obszarze województwa lub miasta wydzielonego, o którym mowa w ust. 2, z uwzględnieniem współczynników określających różnice w poziomie rozwoju gospodarczego tych województwa lub miast w okresie przed 1939 r. (...). W ust. 2 tegoż artykułu za porównywalne województwa i miasta wydzielone ustawodawca zaś uznał jedynie województwa: lwowskie, tarnopolskie, stanisławowskie, wołyńskie, poleskie, wileńskie, nowogródzkie, białostockie oraz miasta Lwów i Wilno". Podkreślenia wymaga, że powyższe unormowanie ma moc regulacji ustawowej i ograniczenie jej wyłącznie do terenów, które przed dniem 1 września wchodziły w skład terytorium II Rzeczypospolitej Polskiej oznacza, że ustawodawca nie zakładał, aby można było – w trybie ustawy dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - dochodzić prawa do rekompensaty w sytuacji, gdy pozostawiona poza obecnymi granicami Państwa Polskiego nieruchomość nigdy nie znajdowała się na jego terytorium". Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela argumemntację wyrażoną w ww wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odnosząc się do zarzutu skarżącego naruszenia przez organy art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stwierdzić należy, iż w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wielokrotnie wyjaśniano zasadę równości. W orzeczeniu z dnia 9 marca 1988 r. sygn. U 7/87 (OTK z 1988 r., cz. I. pn.1) wskazano, że zasada równości "polega na tym, że wszystkie podmioty prawne (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, powinni być traktowani równo. A więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących". Jak wskazano w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2008 r. sygn. P 27/07 "punktem wyjścia orzekania o zasadzie równości musi więc zawsze być, ustalenie czy istnieje wspólność cechy relewantnej pomiędzy porównywanymi sytuacjami, a więc, innymi słowy, czy zachodzi "podobieństwo" tych sytuacji (...) Jeżeli więc zostaje stwierdzone, że sytuacje "podobne" zostały przez prawo potraktowane odmiennie, to wskazuje to na możliwość naruszenia zasady równości". W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2001 r. (sygn. K 12/01) podniesiono, że tam, gdzie to jest możliwe, ustawodawca powinien unikać przyjmowania rozwiązań, które prowadzą do powstania nieuzasadnionych nierówności w obrębie klasy podmiotów uprawnionych zgodnie z ustawowymi kryteriami do otrzymania określonego rodzaju świadczeń. Wskazano, że samo odstępstwo od równego traktowania nie prowadzi jeszcze do uznania wprowadzających je przepisów za niekonstytucyjne. Nierówne traktowanie podmiotów nie musi oznaczać dyskryminacji lub uprzywilejowania, a w konsekwencji niezgodności z art. 32 czy też art. 2 Konstytucji RP. Konieczna jest jeszcze ocena kryterium na podstawie którego dokonano zróżnicowania, bowiem wszelkie odstępstwo od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych musi zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach. Argumenty te muszą: mieć charakter istotny (relewantny), a więc pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest kontrolowana norma oraz służyć realizacji tego celu i treści. Innymi słowy, wprowadzone zróżnicowania muszą mieć charakter racjonalnie uzasadniony. Przenosząc powyższe rozważania na nieniejszą sprawę, uznać należy, iż brak jest podstaw do uznania, że wyszczególniony przez skarżącego art. 1 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z 2005 r. i jego wykładnia dokonana przez organy narusza zasadę równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP. Skarżacy w niniejszej sprawie nie posiada bowiem istotnej z punktu widzenia regulacji cechy, a mianowicie nie pozostawił na tertorium RP sprzed 1 wrzesnia 1939 r. nieruchomośći. Odnosząc się do zarutów skarżącego, iż organ naruszył art. 7, 77, 80 i 81 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego przez organy, a w związku z tym nieprawidłowe jego ocenienie co do okoliczności dotyczącej miejsca położenia nieruchomości stwierdzić należy, iż są one chybione. Z akta administracyjnych sprawy wynika, iż organy dokonały analizy dostępnych map oraz załączonego do akt sprawy orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacji nr [...] z dnia [...] kwietnia 1947 r., które to potwierdzało, że nieruchomośc pozostawiona przez poprzednika prawnego skarżącego w dniu 1 września 1939 r. położona była na Litwie, w jej południowej części, a więc poza granicami ówczesnej Rzeczpospolitej Polskiej. Okoliczność ta nie była również kwestionowana przez samego skarżącego, co wynika wprost z jego odwołania z dnia 8 listopada 2012 r. "miejscowość N., gdzie położone są nieruchomości pozostawione przez wnioskodawcę znajdowały się bezpośrednio przed II wojną światową na terenie Republiki Litwy (tzw. Litwy Kowieńskiej)". Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło