II SA/Wa 1788/12
WyrokWSA w Warszawie2013-06-06
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając zaświadczenie potwierdzające pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej, jest zobowiązany do przeprowadzenia dogłębnej analizy dokumentacji, przesłuchania wskazanych świadków oraz analizy dokumentacji związanej z delegacjami służbowymi, nawet jeśli pierwotnie zgromadzone materiały nie potwierdzają spełnienia przesłanek?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając zaświadczenie, jest zobowiązany do przeprowadzenia dogłębnej analizy posiadanej dokumentacji, a w razie potrzeby, do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które może obejmować przesłuchanie wskazanych świadków oraz analizę dokumentacji związanej z delegacjami służbowymi. Samo ograniczenie się do akt osobowych i lakonicznych informacji nie jest wystarczające, jeśli charakter służby przemawia za istnieniem dowodów potwierdzających spełnienie przesłanek do wydania zaświadczenia.Stan faktyczny
Skarżący W. B. zwrócił się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej. Komendant Główny Policji odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że zgromadzone dokumenty nie potwierdzają spełnienia przesłanek określonych w przepisach. Po wielokrotnych postępowaniach i wyrokach sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ ponownie odmówił wydania zaświadczenia, mimo że sąd administracyjny wskazał na konieczność przeprowadzenia dogłębnej analizy dokumentacji, przesłuchania świadków i analizy dokumentacji związanej z delegacjami. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania materiału dowodowego, przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2012 r. oraz utrzymane w nim mocy postanowienie z dnia [...] marca 2012 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Góraj Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Janusz Walawski Protokolant – sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane w nim mocy postanowienie z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
Raportem z dnia [...] lipca 2007 r. W. B. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z prośbą o wydanie zaświadczenia uprawniającego do podwyższenia emerytury za okres służby pełnionej w Policji w latach [...], zaś Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] odmówił wymienionemu wydania powyższego zaświadczenia.
Po złożeniu zażalenia, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a., przekazał zażalenie Komendantowi Głównemu, jako organowi właściwemu w sprawie, a wymieniony organ postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...].
Po wniesieniu skargi przez skarżącego na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1682/08 stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia i uchylił postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r.
Następnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...]. Postanowienie to stało się przedmiotem skargi W. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1837/09, oddalił skargę, zaś po wniesieniu skargi kasacyjnej przez skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 872/10, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wskazał, że ustalenia, które zostały dokonane przez organy obu instancji są przedwczesne, a organy te nie wykazały, że przeprowadziły dogłębną analizę dokumentacji będącej w posiadaniu właściwych organów Policji pod kątem ustalenia czy skarżący, jako funkcjonariusz Policji, podejmował czynności w warunkach bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia, a także nie dokonały dokładnych poszukiwań takiej dokumentacji. Znajdujące się w aktach sprawy informacje o braku odpowiednich rejestrów są szczątkowe, lakoniczne oraz ogólnikowe i jako takie nie są wystarczające do właściwego potwierdzenia faktu (bądź nie) wykonywania przez wymienionego czynności w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2011 r. sygn. akt SA/Wa 535/11, uchylił postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wskazując m.in. w uzasadnieniu, że organy powinny przeprowadzić dogłębną analizę dokumentacji będącej w ich posiadaniu pod kątem ustalenia czy skarżący podejmował czynności w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu oraz dokonać dokładnych poszukiwań takiej dokumentacji oraz przesłuchać świadków wskazanych przez niego, a powyższy wyrok wraz z aktami administracyjnymi oraz aktami osobowymi wpłynął do [...] w dniu [...] lipca 2011 r.
W tej sytuacji Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 219 k.p.a. w zw. z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 239, poz. 2404 z późn. zm.), odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez skarżącego W. B. służby w latach [...] w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej. W uzasadnieniu wskazał, iż w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego ponownie dokonano kontroli akt osobowych skarżącego oraz analizy materiałów nadesłanych przez [...] w posiadaniu których mogła znajdować się dokumentacja potwierdzająca żądanie wnioskodawcy. Jednakże zgromadzone dokumenty nie potwierdziły uczestnictwa skarżącego w powyższych latach w czynnościach bezpośrednio zagrażających życiu lub zdrowiu w ilości wskazanej w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734), uniemożliwiając tym samym Komendantowi Głównemu Policji wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez stronę.
We wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. do Komendanta Głównego Policji skarżący podał, że "analizą organu objęte zostały jedynie akta spraw operacyjnych", gdy tymczasem podawał on dane świadków, którzy "są w stanie udowodnić jego udział w szeregu czynności w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu i zgodnie z dyspozycją zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powinni w ramach powinności z art. 218 § 2 kpa być wysłuchani". Ponadto, zdaniem wymienionego, "Komendant Główny Policji nie wskazał, aby zapoznano się i przebadano materiały (śledztwa, dochodzenia, a nie akta kontrolne) dokumentujące podejmowane czynności dochodzeniowo – śledcze (...)", oraz "brak jest informacji o przeanalizowaniu materiałów będących w dyspozycji [...]". Podniósł również fakt "braku zapoznania funkcjonariuszy wydziału [...], w którym pracował, z poleceniem prowadzenia rejestru czynności zagrażających życiu bądź zdrowiu", a także "braku dokładnej analizy danych wynikających z książek dyżurnych oraz delegacji służbowych". Oczywistym jest jego zdaniem, iż "dane zawarte w delegacjach służbowych nie wskazują, że policjant wykonywał czynności bezpośrednio zagrażające życiu lub zdrowiu. Jednakże w ślad za taką delegacją powinno pójść ustalenie celu i charakteru czynności podejmowanych przez funkcjonariusza poza [...]". Ponadto "w ślad za ustaleniami dotyczącymi miejsc delegacji powinny pójść analizy dokumentów z wykonywanych w czasie delegacji czynności, a o dokumenty te Komendant powinien wystąpić do jednostek, do których został oddelegowany funkcjonariusz w ramach delegacji tj. [...]". Podał przy tym przykład sprawy (sygn. [...]), która jego zdaniem powinna znaleźć się w "wykazie czynności bezpośrednio zagrażających jego życiu lub zdrowiu".
Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że problematykę związaną z pełnieniem służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej reguluje art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.) oraz przepisy wspomnianego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. i w myśl jego § 4, emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych: podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno – rozpoznawcze lub dochodzeniowo – śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia (pkt 1) lub uczestniczył, co najmniej przez 30 dni w ciągu roku, w fizycznej ochronie osób lub mienia w warunkach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia (pkt 2). Zgodnie natomiast z § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r., środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu lub Państwowej Straży Pożarnej. Powyższe zaświadczenie w myśl § 14 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, wydaje się na żądanie funkcjonariusza, a w przedmiotowej sprawie organem właściwym do wydania stosownego zaświadczenia był Komendant Główny Policji. Na podstawie art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. (gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego), organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Stosownie natomiast do art. 218 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zatem powyższy przepis daje więc możliwość przeprowadzenia przez organ, przed wydaniem zaświadczenia, postępowania wyjaśniającego, jednakże tylko w niezbędnym zakresie. Ogranicza się ono do ustalenia źródeł danych i następnie stwierdzenia, czy dane te odnoszą się do wnioskodawcy i potwierdzają istnienie określonego stanu faktycznego lub też potwierdzają konkretny stan prawny, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenie ich dysponentów. Zaświadczenie jest bowiem aktem wiedzy, a nie woli organu i choć do postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń mają zastosowanie ogólne zasady postępowania administracyjnego, to jest ono postępowaniem uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym. Nie znajdują w nim zatem zastosowania te same reguły, co do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej. Nie chodzi zatem o to, aby zastosować zasadę (uregulowaną w art. 75 § 1 k.p.a.), dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, bowiem postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia jest postępowaniem ograniczonym do badania dokumentacji o charakterze określonym w art. 218 § 2 k.p.a. Nie można więc przyjąć, że organy Policji są właściwe do wydawania zaświadczeń o potwierdzeniu faktów, które nie wynikają z prowadzonych przez te organy ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w ich posiadaniu, a jedynie np. z zeznań świadków, czy też danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o wydanie zaświadczenia. Nie budzi jednak wątpliwości, że w razie braku potwierdzenia w aktach osobowych okresów służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, organ właściwy do wydania stosownego zaświadczenia powinien zwrócić się do podmiotu dysponującego brakującymi zasobami dokumentów, np. materiałami archiwalnymi, o ich udostępnienie, co też miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Zaznaczono dalej, że w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż skarżący został przyjęty do służby w Policji z dniem [...] r., a w okresie wskazanym we wniosku, tj. w latach [...] pełnił służbę w [...], zajmując kolejno stanowiska [...]. Po ponownym stwierdzeniu natomiast, iż akta osobowe wymienionego nie zawierają dokumentów potwierdzających, że pełnił on służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, organ wystąpił do podmiotów mogących dysponować brakującymi zasobami dokumentów i mieć dostęp do powyższej dokumentacji, czyli do [...[ z prośbą o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie, z uwzględnieniem treści wskazanego już wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2011 r. W tej sytuacji Komendant Wojewódzki Policji w [...] poinformował (pismo z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...]), że kwerendzie zostały poddane: książki wydarzeń znajdujące się w zasobach archiwalnych [...] Komisariatu Policji Komendy [...] Policji w [...] (w sumie [...] egz.), dzienniki korespondencji ([...]) oraz książki wydarzeń ([...]) [...] Komisariatu Policji Komendy [...] Policji w L., które zostały wyłączone do zasobów archiwalnych [...] Komisariatu Policji Komendy [...] Policji w [...], a także dokumenty będące w dyspozycji [...] oraz zaznaczył, że przeprowadzona analiza powyższych dokumentów nie potwierdziła, aby W. B. okresie od dnia [...] września 1991 r. do dnia [...] września 2001 r. wykonywał czynności służbowe w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia. Ponadto pismem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] przesłano kserokopię wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Komendanta Głównego Policji postanowienia nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. z prośbą o zajęcie stanowiska w stosunku do podniesionych w powyższym wniosku zarzutów. W odpowiedzi na powyższe Komendant Wojewódzki Policji w [...] przesłał pismem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] materiały w postaci notatek służbowych: [...], o której to sprawie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wspomniał skarżący. W notatce z dnia [...] czerwca 2012 r. [...] poinformował, że dokonał przeglądu akt kontrolnych postępowania [...] i ustalił czego dokładnie sprawa ta dotyczyła, oraz że skarżący w jej trakcie uczestniczył w dwóch przeszukaniach (odzieży i podręcznych przedmiotów oraz pomieszczeń mieszkalnych i gospodarczych należących do osób, wobec których istniało podejrzenie popełnienia przestępstwa). W notatce z dnia [...] czerwca 2012 r. poinformował natomiast, iż w dniu [...] czerwca 2012 r. w Sądzie Rejonowym [...] przejrzał [...] tomów akt powyższego postępowania zwracając szczególną uwagę na czynności realizowane zarówno bezpośrednio przez skarżącego, jak i wspólnie z innymi funkcjonariuszami Policji, a także na ewentualne zapiski urzędowe lub protokoły, w których pojawia się nazwisko wymienionego. Opisując szczegółowo przebieg zdarzeń zakończył informacją, [...]. Po wykonaniu powyższego ustalono, iż rejestr czynności prowadzonych w warunkach zagrażających bezpośrednio życiu i zdrowiu (zawierający dane stanowiące podstawę do wydania zaświadczenia), prowadzony jest w [...] od roku [...] i został założony na podstawie polecenia [...] zawartego w piśmie z dnia [...] r., oraz że jest prowadzony w formie zbioru "imiennych kart czynności wykonywanych w warunkach bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia". Z uwagi na brak uregulowań prawnych dotyczących szczegółowego prowadzenia powyższego rejestru "przyjętą praktyką było, iż w rejestrze tym, prowadzonym w formie teczki, gromadzono imienne karty czynności (...) wypełniane na bieżąco przez funkcjonariusza, którego dotyczyła karta, którą to kartę za określony rok podpisywał następnie bezpośredni przełożony funkcjonariusza". Ponadto ustalono, iż w powyższym rejestrze znajduje się wiele kart dotyczących różnych funkcjonariuszy. Brak jest natomiast takich kart w odniesieniu do skarżącego, który w trakcie swojej służby w [...], w latach [...], nie sporządzał właściwej dokumentacji i nie przedstawiał jej do podpisu przełożonemu. Ponadto na podstawie rejestru spraw operacyjnych ustalono, jakie sprawy operacyjne prowadzone były w [...] (w poszczególnych wydziałach) od roku , a także dokonano analizy posiadanych materiałów pod kątem ustalenia osób wykonujących czynności w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu. Na tej podstawie sporządzono "imienne karty wykonywanych czynności w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu lub zdrowiu" dotyczące skarżącego. Podstawą do ich wytworzenia była analiza materiałów spraw operacyjnych, w trakcie której opierano się na informacjach pochodzących z planów realizacji i innych dokumentów (potwierdzających faktyczne realizowanie zatrzymań), takich jak telefonogramy o zatrzymaniach do [...], meldunki z realizacji, notatki służbowe lub urzędowe. Ustalono, iż wskazane w skardze kasacyjnej źródła (protokoły zatrzymań, przeszukań, książka dyżurnego) nie zawierają zasadniczo innych, pełniejszych informacji niż plany realizacji i stanowią dokumentację wtórną w stosunku do materiałów źródłowych, jakimi są materiały spraw operacyjnych. Ponadto dokonano analizy akt kontrolnych postępowań przygotowawczych prowadzonych w [...] czym stwierdzono, iż zawarte tam protokoły zatrzymań nie zawierają informacji o udziale skarżącego w innych czynnościach niż wskazane w znajdujących się w dokumentacji "imiennych kartach wykonywanych czynności w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu lub zdrowiu". Wskazywane natomiast przez W. B. – M. zapisy w delegacjach służbowych nie zawierają informacji przydatnych w przedmiotowym postępowaniu, ponieważ jako cel wyjazdu podaje się w nich określenie "służbowy", a wyjazd może mieć związek zarówno z zatrzymaniem osoby, szkoleniem, wyjazdem w celu koordynacji czynności z inną jednostką lub innymi czynnościami operacyjnymi lub procesowymi, czy przewozem określonych dokumentów. W delegacjach służbowych nie ma także żadnych adnotacji związanych z liczbą dziennika spraw, w ramach których realizowany jest wyjazd służbowy. Stwierdzono zatem, iż delegacje służbowe nie są przydatne ani jako bezpośrednie, ani nawet pośrednie źródło, mogące wskazywać rejestr lub materiały, w których mogą się znajdować niezbędne informacje. Nie wskazują przy tym, jakie czynności policjant wykonywał, ani tym bardziej, czy były to czynności, które bezpośrednio zagrażały jego życiu lub zdrowiu. Niezależnie od powyższego dokonano analizy zapisów w książkach dyżurnego za wskazywany przez skarżącego okres, jednak nie uzyskano informacji mogących stanowić podstawę do uznania, iż wymieniony wykonywał czynności bezpośrednio zagrażające życiu lub zdrowiu, inne niż wskazane w przesłanych "imiennych kartach wykonywanych czynności w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu lub zdrowiu". Wskazano przy tym, iż w [...], w książkach dyżurnego odnotowuje się jedynie ogólne informacje o prowadzonych czynnościach, zwłaszcza w przypadku czynności operacyjnych. Zapisy te dotyczą niejednokrotnie ogólnej liczby funkcjonariuszy biorących udział w określonych działaniach bądź ogólnie wskazują wydział, którego funkcjonariusze te czynności wykonują. Natomiast w notatce służbowej z dnia [...] stycznia 2012 r. poinformowano, iż została dokonana analiza przedłożonego przez W. B. (do skargi kasacyjnej) dokumentu sporządzonego pismem ręcznym, w którym wyszczególniono daty i numery spraw, w jakich wymieniony uczestniczył. Przyporządkowano przy tym wskazywane numery dzienników poszczególnym, konkretnym sprawom operacyjnym i przeanalizowano zatem następujące sprawy o kryptonimach: [...], a następnie ustalono udział w nich skarżącego, czego odzwierciedlenie znajduje się w załączonych do dokumentacji "imiennych kartach wykonywanych czynności w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu lub zdrowiu". W skład przedmiotowych materiałów weszły także imienne karty wykonywanych czynności w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu za lata [...] potwierdzające wykonywanie przez wymienionego czynności w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia. Stąd też na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji ustalono, że skarżący czynności w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu wykonywał: w [...] r. – dwukrotnie, w [...] r. – jedenastokrotnie, w [...] r. – pięciokrotnie, w [...] r. – jedenastokrotnie, w [...] r. – siedmiokrotnie, a w [...] r. – pięciokrotnie. W związku z powyższym skarżącemu, zgodnie z jego wnioskiem z dnia [...] lipca 2007 r., w którym zawarł prośbę o wydanie zaświadczenia uprawniającego do podwyższenia emerytury za okres służby pełnionej w Policji w latach [...], wydano zaświadczenie potwierdzające, zgodnie z § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., że w latach: [...] wykonywał co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno – rozpoznawcze lub dochodzeniowo – śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Brak jest natomiast możliwości wydania takiego zaświadczenia za lata [...] (zgodnie z § 4 pkt 1 i 2 cytowanego rozporządzenia) oraz za lata [...] (zgodnie z § 4 pkt 2 cytowanego rozporządzenia), ponieważ w tym okresie wymieniony bądź nie wykonywał czynności bezpośrednio zagrażających życiu lub zdrowiu bądź wykonywał je w wymiarze mniejszym niż określony przepisami powyższego aktu prawnego. [...]. W tych okresach nie wykonywał żadnych czynności służbowych, zatem stwierdzenie, iż w roku [...] nie wykonywał czynności zagrażających życiu lub zdrowiu sprowadza się faktycznie do odmowy wydania zaświadczenia za okres pół roku w tych latach. Ponadto pismem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] do [...] przesłano kserokopię wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Komendanta Głównego Policji postanowienia nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. z prośbą o zajęcie stanowiska w stosunku do podniesionych w powyższym wniosku zarzutów. W piśmie z dnia [...] czerwca nr [...]poinformował, iż w przedmiotowej sprawie osoby wskazywane przez W. B. mogą być jedynie źródłem informacji na temat źródeł dowodowych w postaci dokumentów, rejestrów itp., same zaś takiej roli pełnić nie mogą. Ponadto podkreślił, iż w toku przeprowadzonych w przedmiotowej sprawie czynności dokonano wszechstronnej analizy materiałów pod kątem ustalenia możliwych źródeł dowodowych, co zostało szczegółowo opisane w notatce z dnia [...] listopada 2011 r. [...]. Stwierdził także, że nieprawdą jest, iż ani skarżący, ani [...], nie był informowany o prowadzeniu rejestru, w którym są imienne karty czynności wykonywanych w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu lub zdrowiu, bowiem w rejestrze tym znajdują się imienne karty [...], w tym funkcjonariusza służącego w tym samym wydziale, co skarżący i karty te obejmują m.in. lata [...], a ponadto w tym rejestrze znajduje się wiele innych imiennych kart funkcjonariuszy innych wydziałów [...] z kolejnych lat. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego dotyczących "braku dokładnej analizy danych wynikających z książek dyżurnych oraz delegacji służbowych" podkreślił raz jeszcze, iż – wbrew twierdzeniom wymienionego – w żaden sposób nie można ustalić celu wyjazdu służbowego (działania rozpoznawcze, szkolenie, konferencja czy spotkania robocze w ramach prowadzonych spraw), jak również w powyższych delegacjach nie ma zapisów o numerach sprawy czy jakiegokolwiek innego wskazania na materiały, w których można szukać szczegółów dotyczących wyjazdu. Podobnie w książkach dyżurnego nie dokonuje się szczegółowych zapisów działań. Ponadto aktualnie brak jest możliwości weryfikacji informacji, bowiem książki dyżurnego za rok [...] ([...]) oraz rok [...] (spis arch. nr [...]) zostały zniszczone zgodnie z protokołami brakowania nr [...] w związku z upływem okresu ich przechowywania. Z kolei nawiązując do wskazywanej przez skarżącego sprawy o nr [...], na podstawie dokumentacji udostępnionej przez [...] ustalono, iż w dniu [...] r. wymieniony "padł ofiarą naruszenia nietykalności cielesnej ze strony podejrzanej", które to zdarzenie zostało uwzględnione w "Imiennej karcie wykonanych czynności w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu za rok [...]". W dalszej części odnosząc się do stwierdzenia, iż "przebieg jego służby i jej charakter wskazują na ściśle zawodowy i operacyjny charakter jego wyjazdów służbowych" podkreślono, że organ nie kwestionuje wykonywania przez wymienionego w trakcie delegacji służbowych czynności stricte związanych ze służbą, jednakże wyraźnie podkreślono różnicę między potencjalnym niebezpieczeństwem, jakie niesie za sobą służba w Policji dla każdego policjanta, a realnym, bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu bądź w oznaczonej akcji i to w wymiarze określonym w § 4 pkt 1 lub 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że niebezpieczeństwo powinno mieć wymiar zbliżony do pojęcia czynnej napaści na funkcjonariusza lub usiłowania takiej czynnej napaści (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2001 r., sygn. akt II SA/Ka 1943/99). Sam fakt natomiast wykonywania przydzielonych czynności służbowych nie jest równoznaczny z wykonywaniem ich w warunkach lub sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia. Niezbędnym natomiast warunkiem uznania, że policjant uczestniczył w opisanych wyżej działaniach uprawniających do podwyższenia emerytury jest wystąpienie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia policjanta. Zagrożenie takie musi być realne, rzeczywiste, wprost wynikające, a nie dające się jedynie przewidzieć. Zagrożenie to nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, przewidywanego w przyszłości, lecz ma być obiektywne i konkretne. Chodzi przy tym o konkretne sytuacje takiego zagrożenia z określeniem ich daty, miejsca, przebiegu zdarzenia, podczas którego określona osoba swoim zachowaniem stwarzała niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza, przy czym nie może chodzić o niebezpieczeństwo potencjalne, wynikające z samego faktu, iż policjant wykonuje czynności służbowe i może być narażony na działanie bliżej nieokreślonego napastnika. Tym samym warunków tych nie spełniają wszystkie co do zasady czynności wykonywane przez policjantów w ramach nałożonych obowiązków służbowych, których potencjalnie niebezpieczny charakter wynika jedynie ze specyfiki służby w Policji. Dalej pokreślono, że treść przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. musi być rozumiana wprost i dokładnie, albowiem przepis ten wymaga spełnienia łącznego określonych przesłanek i nadto w określonych wymiarach czasowych. Sytuacje, zdarzenia lub czynności w przepisie tym wskazane muszą być rozumiane dokładnie tak, jak te przepisy brzmią, albowiem uprawnienia zwiększenia wymiaru emerytury wynikają dokładnie z opisanych w przepisie sytuacji, zdarzeń lub czynności nie zaś z okoliczności podobnych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1101/10). Odnosząc się natomiast do żądania dotyczącego wysłuchania wskazanych przez niego świadków, którzy są w stanie udowodnić jego udział w szeregu czynności w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu podkreślono, że w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2011 r. stwierdzono, iż "ponownie rozpoznając wniosek skarżącego organ będzie zobowiązany w ramach powinności wynikającej z art. 218 § 2 k.p.a., wysłuchać wskazywanych przez skarżącego funkcjonariuszy na okoliczność sporządzania i istnienia w organach Policji dokumentacji zawierającej takie dane co do czynności służbowych wykonywanych przez skarżącego w określonym czasie przeszłym (...)". Czynności związane z powyższymi wytycznymi podjęto, o czym poinformowano we wspomnianej wcześniej notatce służbowej z dnia [...] r., sporządzonej przez [...]. Jednocześnie wskazano na uregulowania art. 34 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, w celu ustalenia okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego lub ich wysokość oraz na wypłatę albo wstrzymanie tych świadczeń organ emerytalny może między innymi wzywać i przesłuchiwać zainteresowanych, świadków oraz zwracać się do biegłych o wydanie opinii i do innych organów o dokonanie czynności związanych z toczącym się postępowaniem, żądać od osób zgłaszających wnioski o świadczenia przedstawienia dowodów uzasadniających prawo do świadczeń i ich wysokość. Zaznaczono przy tym, iż zgodnie z art. 32 ust. 1 cytowanej ustawy, prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala się w formie decyzji, a zatem w ramach postępowania administracyjnego. Dlatego też skarżący uczestnicząc jako strona w przedmiotowym postępowaniu, może w pełni realizować swoje ustawowe uprawnienia w dążeniu do uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. Stwierdzono zatem, że ani z akt osobowych skarżącego, ani z żadnej innej dokumentacji będącej obecnie w dyspozycji Komendanta Głównego Policji nie wynika, by wnioskodawca, w latach [...] wykonywał czynności w sytuacjach i wymiarze określonych w § 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. Zaświadczenie zaś wydaje się w momencie, gdy organ dysponuje informacją, iż w jego posiadaniu są dokumenty świadczące w sposób niewątpliwy o określonych faktach. Nie można bowiem domniemywać czy zainteresowany wykonywał dane czynności służbowe w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu. Zatem rzetelnie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające (uwzględniające wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2011 r.) oraz zgromadzone w sprawie materiały, uniemożliwiły Komendantowi Głównemu Policji wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący W. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie:
– art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na weryfikacji materiału dowodowego dostarczonego przy skardze kasacyjnej,
– art. 218 ust. 1 i 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie stosownego postępowania wyjaśniającego,
– art. 124 k.p.a. poprzez brak wskazania w zaskarżonym postanowieniu uzasadnienia faktycznego w zakresie szczegółowego określenia, które zdarzeniA w latach [...] zostały uwzględnione przy ustalaniu liczby czynności podejmowanych w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu i czy były to zdarzenia ustalone w wyniku postępowania wyjaśniającego zgodnie z oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2011 r.,
– art. 10 k.p.a., tj. braku zapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu oraz umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji pomimo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu podał, że w myśl art. 218 k.p.a., ustalenie określonego stanu taktycznego lub prawnego następuje na podstawie dokumentów i danych będących w posiadaniu organu, zaś § 14 ust. 1 pkt 3) rozporządzenia MSWiA z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji (...) precyzuje, iż przedmiotowe zaświadczenie jest sporządzane na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w warunkach szczególnych. Organ przystępując do analizy dokumentów, oparł się w głównej mierze na przygotowanych przez niego i wskazanych przed NSA wypisach z teczek operacyjnych z zeszytu spraw prowadzonych przez [...] co wskazuje, że postępowanie dowodowe zmierzało jedynie do potwierdzenia wskazanych przez niego spraw przykładowych, a nie do wyczerpującego i całościowego ustalenia innych zdarzeń, które podejmował w warunkach narażenia życia lub zdrowia. W dalszej części podał, że organ nie uwzględnił ewentualnej reorganizacji przeprowadzonej w latach [...] i dokumentacja jego służby w [...] za lata [...] mogła być niepełna. Ponadto analizą objęto jedynie akta operacyjne i to te, w których był funkcjonariuszem prowadzącym, a nie dokonano sprawdzenia akt spraw prowadzonych przez innych funkcjonariuszy. Ponadto organ nie wskazał, aby zapoznano się i przebadano materiały dokumentujące czynności dochodzeniowo – śledcze, które także potwierdzają wykonywanie czynności, jak wyżej, tj. w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu. Zatem brak jest informacji o przeanalizowaniu materiałów będących w dyspozycji [...] w postaci [...]. W odniesieniu do stwierdzenia Komendanta Głównego Policji, iż rejestr czynności prowadzonych w warunkach zagrażających bezpośrednio życiu i zdrowiu (zawierający dane stanowiące podstawę do wydania zaświadczenia) prowadzony jest w [...] od [...] r. na podstawie polecenia [...] zawartego w piśmie z dnia [...] r., oraz że [...] stwierdził, że w rejestrze znajdują się imienne karty [...] podniósł, że zarówno on, jak i żaden ze współpracujących z nim policjantów nigdy nie został poinformowany o konieczności sporządzania gdziekolwiek osobistych zapisów z wykonywania czynności w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, a tym samym prowadzenia "imiennych kart czynności wykonywanych w warunkach bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia". Zarzut zawarty więc w postanowieniu, iż w trakcie służby w [...] w latach [...] nie sporządził właściwej dokumentacji i nie przedstawiał jej do podpisu przełożonemu, nie znajduje uzasadnienia w świetle braku zapoznania funkcjonariuszy Wydziału do [...], w którym pracował, z poleceniem prowadzenia rejestru czynności zagrażających życiu bądź zdrowiu. Także jako funkcjonariusz [...] nikt od niego takiego obowiązku nie wymagał i nie egzekwował. Wskazał, że [...] składał się z Wydziałów: [...], a on pracował w [...]. Zapisy w kartach imiennych być może były prowadzone przez funkcjonariuszy Wydziału "[...], którzy wykonywali zadania najbardziej niebezpieczne i ze względu na charakter służby z góry kwalifikujące je jako zagrażające życiu i zdrowiu. W skład grupy nieetatowej wchodzili policjanci ze wszystkich trzech Wydziałów, przy czym w latach [...], z [...] był on jedynym policjantem odbywającym w niej służbę. Organ nie przedstawił dowodu zapoznania go z poleceniem [...] z [...] marca 2001 r. z obowiązkiem prowadzenia wskazanego wyżej rejestru. Ponadto dziwi fakt, że skoro już w pierwszym swoim zażaleniu z [...] r. podniósł, że źródłem wiedzy mogą być książki dyżurnych oraz delegacji, to zniszczono je za lata [...]. Z argumentacji zawartej w zaskarżonym postanowieniu wynika, iż na skutek niedbałe prowadzonych zapisów w określonych dokumentach, w chwili obecnej jest on pozbawiony możliwości wykazania udziału w czynnościach zagrażających mojemu życiu bądź zdrowiu. Natomiast jego koledzy znając jego kłopoty i którzy aktualnie pełnią jeszcze służbę, mieli możliwość dokładnego zbadania dokumentów i zaświadczenia otrzymali. Ponadto ogólne stwierdzenie o wykonywaniu w poszczególnych latach określonych czynności w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu, uniemożliwia mu się odniesienie do tych faktów. Ponadto organ nie wypowiedział się w ogóle co do podnoszonych przez niego kwestii książek konwoi, a co ma istotne znaczenie w sprawie. Wskazane przez niego zdarzenia z lat [...] r. w ilości [...] w każdym roku czynią mało prawdopodobnym to, że w każdym z tych lat organ nie ustalił przynajmniej jednej czynności, w której pełnił służbę w warunkach zagrażających zdrowiu bądź życiu. Ponadto w niniejszym postępowaniu organy administracji dopuściły się naruszenia art. 10 k.p.a., albowiem na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie został zapoznany z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz nie został powiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przez organy przed wydaniem decyzji. Niewątpliwie, w świetle nadesłanych do Komendanta Głównego Policji informacji z [...], wskazanej okoliczności przesłuchania świadków, z takiej możliwości wypowiedzenia się i ustosunkowania co do zgromadzonych materiałów skorzystałby wskazując na konieczność zgromadzenia także innych dokumentów bądź uzupełnienia istniejących, lecz został jej pozbawiony.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał, że był związany wskazanym już wyżej wyrokiem i wykonał zawarte w nim wytyczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Na samym wstępie raz jeszcze stwierdzić należy, że postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń uregulowane w dziale VII Kodeksu postępowania administracyjnego, jest postępowaniem uproszczonym oraz odformalizowanym. Stosownie do treści art. 217 § 2 k.p.a., zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Z kolei według art. 218 § 1 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie potwierdzające fakty albo stan prawny, wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Ponadto organ administracji publicznej przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające, o czym stanowi przepis art. 218 § 2 k.p.a. Zatem analizując przytoczone powyżej przepisy należy stwierdzić, że tryb wydawania zaświadczeń uregulowany w Kodeksie postępowania administracyjnego, różni się w sposób wyraźny od pozostałych unormowań w nim zawartych, a wydawanie zaświadczeń oparte jest, co do zasady, na posiadanych przez organ określonych danych. Natomiast konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, jak również wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia się on domaga, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów.
Natomiast według treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając już niniejszą sprawę, w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 535/11 stwierdził m.in., że "(...) Ponownie rozpoznając wniosek W. B., organy powinny przeprowadzić dogłębną analizę dokumentacji będącej w posiadaniu właściwych organów Policji pod kątem ustalenia, czy ww., będąc funkcjonariuszem Policji [...], podejmował czynności w warunkach bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia, a także dokonać dokładnych poszukiwań takiej dokumentacji. (...) Ponadto organy administracji ponownie prowadząc postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia winne były nie tylko zbadać całość dokumentacji mogącej potwierdzić uprawnienia funkcjonariusza, lecz także wyjaśnić (ustalić) na podstawie przebiegu służby skarżącego i jej charakteru, gdzie mogą znajdować się szczegółowe dane z okresu tej służby, a nie ograniczać się w tym zakresie do kontroli akt osobowych skarżącego i pism informacyjnych od poszczególnych jednostek Policji. Ponadto ponownie rozpoznając wniosek skarżącego organ będzie zobowiązany w ramach powinności wynikającej z art. 218 § 2 k.p.a., wysłuchać wskazywanych przez skarżącego funkcjonariuszy na okoliczność sporządzania i istnienia w organach Policji dokumentacji zawierającej takie dane co do czynności służbowych wykonywanych przez skarżącego w określonym czasie przeszłym, skoro rutynowe, korespondencyjne sprawdzanie istnienia takich danych okazało się negatywne mimo, że charakter i istota służby skarżącego przemawiały na korzyść twierdzeń skarżącego. Jeżeli będą tego wymagały szczególne okoliczności sprawy, wynikające z charakteru i istoty służby skarżącego, organ powinien w postępowaniu wyjaśniającym, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., przeprowadzić analizę dokumentacji opisującej przebieg czynności operacyjnych, pod kątem bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia skarżącego uczestniczącego w takich czynnościach. Wykluczyć dopuszczalność takiej analizy można dopiero po ustaleniu, czy w dokumentacjach tego rodzaju (ewidencjach, rejestrach, kartotekach, kontrolkach, aktach itp.) istnieje wymóg, aby dokonywać w nich zapisów dosłownych, stwierdzających wprost (expresis verbis), że określona czynność "bezpośrednio zagrażała życiu lub zdrowiu funkcjonariusza biorącego w niej udział, czy ją wykonującego", czy też wystarczy opis czynności operacyjnej, konkretnej akcji, która sama przez się, z uwagi na jej charakter, miejsce, przebieg, adresatów akcji itp., wskazuje – może wskazywać dla organów Policji analizujących takie dokumenty, że istniało powyższe bezpośrednie zagrożenie, a w takim przypadku konieczne będzie przeanalizowanie danych dokumentujących określone akcje operacyjne i interwencje w ramach postępowania wyjaśniającego, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 1227/06, Lex nr 320833).".
Rozpoznając natomiast na nowo sprawę organ faktycznie dokonał dużego wysiłku w wyjaśnienie sprawy, lecz wbrew swej deklaracji, mimo wszystko niewystarczającego, bowiem nie wykonał wszystkich wytycznych Sądu. Wszak był on zobowiązany – co już wyżej zacytowano i co raz jeszcze podkreślić należy – "(...) wysłuchać wskazanych przez skarżącego funkcjonariuszy na okoliczność sporządzania i istnienia w organach Policji dokumentacji zawierającej takie dane co do czynności służbowych wykonywanych przez skarżącego w określonym czasie przeszłym (...). Natomiast z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika jedynie, że – zgodnie z treścią notatki służbowej z dnia [...] listopada 2011 r. sporządzonej przez [...] rozpytano członków tej komórki organizacyjnej na okoliczność istnienia źródeł danych mogących zawierać informacje na temat udziału skarżącego w czynnościach bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu. Analizując powyższe zatem, nie sposób dopatrzeć się – zdaniem Sądu – w uzasadnieniu postanowienia, aby rozpytywani funkcjonariusze byli tymi właśnie osobami, o które wnosił skarżący, a w konsekwencji osobami wskazanymi przez Sąd.
Niezależnie od powyższego organ stwierdził, że zapisy w delegacjach służbowych nie zawierają informacji przydatnych do wydania żądanego zaświadczenia, bowiem jako cel widnieje w nich jedynie zapis "służbowy", a co ma znaczenie bardzo ogólne. Jednakże Sąd w wytycznych stwierdził, iż organ winien przeprowadzić analizę dokumentacji opisującej przebieg czynności operacyjnych, pod kątem bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia skarżącego uczestniczącego w takich czynnościach. Analiza zaś – zdaniem Sądu – nie polega na prostym odczytaniu zawartej w dokumentach treści i poprzestaniu na tym, lecz na wzajemnym zestawieniu różnych treści zawartych w wielu dokumentach, następnie podjęcie się badania oraz ich oceny poprzez porównanie, a na koniec wyciągnięcie z tego stosownych wniosków co do zachodzącego pomiędzy nimi związku, popartych spójnym i logicznym uzasadnieniem. Reasumując, organ ograniczył się tymczasem jedynie do powołania się na dokumentację podróży służbowych skarżącego, bez dokonania jakiejkolwiek analizy.
Rozpoznając zatem ponownie sprawę, organ winien przede wszystkim uzupełnić postępowania administracyjne poprzez przesłuchanie wskazanych przez skarżącego funkcjonariuszy, co do okoliczności sporządzania i istnienia w organach Policji dokumentacji zawierającej takie dane co do czynności służbowych wykonywanych przez niego w przeszłości w określonym czasie. Niezależnie od powyższego organ zobligowany jest przeprowadzić analizę dokumentacji związanej z delegacjami służbowymi skarżącego w powiązaniu na przykład ich dat z podejmowanymi w tym czasie czynnościami służbowymi przez wymienionego.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 i 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło