IV SA/Wa 475/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców działając na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela [...] - pana J. Z., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].07.2012 r. Nr [...], orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy w/w decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 11.05.2012 r. pan J. Z. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony motywując go kontynuacją nauki języka angielskiego w W. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].07.2012 r. odmówił udzielenia stronie wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, że cudzoziemiec nie uzasadnił konieczności zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powyżej 3 miesięcy oraz nie realizował celu posiadanego tytułu pobytowego. W ustawowym terminie cudzoziemiec złożył, odwołanie od powyższej decyzji do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców podkreślając w nim m.in, że jego celem pobytu w Polsce jest nauka. Do przedmiotowego odwołania cudzoziemiec załączył m. in.: zaświadczenie o przyjęciu na kurs języka polskiego w okresie od dnia [...] lipca 2012 roku do dnia [...] września 2012 roku, zaświadczenie o przystąpieniu do kursu języka angielskiego w okresie od dnia [...].10.2012 r. do dnia [...].06.2013 r., zaświadczenie o udziale w kursie języka angielskiego w okresie od dnia [...].07.2011 r. do dnia [...].06.20 12 r., harmonogram zajęć i płatności. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy wskazał, że stosownie do postanowień art. 53a ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który zamierza na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podjąć lub kontynuować naukę, jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Zgodnie z art. 53 b ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1, 2, 7, 9, 13, 14, 16-18 oraz w art. 53a ust 1 pkt 1- 3, 3b i 4, jest obowiązany posiadać: ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów utrzymania i powrotu w przypadkach, o których mowa wart. 53 ust. 1 pkt 16-18 oraz w art. 53a ust. 1 pkt 1 lit. a. Natomiast art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 53-53b. W chwili składania przedmiotowego wniosku cudzoziemiec przebywał w Polsce na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego w dniu [...].08.2011 r. przez Wojewodę [...], z terminem ważności do dnia [...].06.2012 r. Do przedmiotowego wniosku cudzoziemiec załączył umowę o prowadzenie kursu języka obcego nr [...] oraz harmonogram zajęć i płatności jako załącznik do ww. umowy. Z powyższego harmonogramu wynika, że cudzoziemiec będzie uczestniczył w kursie [...] w okresach od dnia [...] września 2011 roku do dnia [...] października 2011 roku oraz od dnia [...] listopada 2011 roku do dnia [...] czerwca 2012 roku. Zajęcia będą odbywały się we wtorki i czwartki w godzinach [...] oraz w piątki będą odbywały się warsztaty konwersacyjne w godzinach [...]. Z ustaleń przeprowadzonych przez organ l instancji wynika, że w okresie od dnia [...] września 2011 roku do dnia [...] czerwca 2012 roku pan J. Z. uczestniczył w kursie ogólnego języka angielskiego w [...]. Liczba godzin kursu wynosiła 180 godzin, a cudzoziemiec uregulował płatność za kurs. Cudzoziemiec dołączył również do akt sprawy dokument z [...] z informacją, że został przyjęty na kurs języka polskiego w okresie od dnia [...] lipca 2012 roku do dnia [...] września 2012 roku oraz, że opłata za kurs została uiszczona w całości. Ponadto pan J. Z. dołączył kolejną umowę o prowadzenie kursu języka obcego nr [...] oraz harmonogram zajęć i płatności, z którego wynika, że cudzoziemiec będzie uczestniczył w kursie [...] na poziomie A2.1 w okresie od dnia [...] lipca 2012 r. do dnia [...] września 2012 roku we wtorki i czwartki, w godzinach od [...] oraz będzie odbywał warsztaty konwersacyjne w piątki od godziny [...] do godziny [...]. Cudzoziemiec posiada polisę ubezpieczeniową PZU ważną do dnia [...] grudnia 2012 roku. W dniu [...] czerwca 2012 roku przesłuchany do protokołu przez organ I instancji cudzoziemiec zeznał, że nie ukończył rozpoczętego w 2011 roku kursu języka polskiego. Naukę języka polskiego zakończył w styczniu 2012 roku i obecnie się go nie uczy. Cudzoziemiec natomiast uczy się języka angielskiego. Jak dalej zeznał w Polsce kurs jest tańszy niż w [...]. W celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy organ II instancji pismem z dnia 24 sierpnia 2012 roku wezwał cudzoziemca do uzupełnienia materiału dowodowego m. in. o następujące dokumenty: potwierdzenie opłaty I raty za kurs, [...], dokumenty potwierdzające posiadanie wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów utrzymania w Polsce i kosztów nauki, np. historię rachunku bankowego. W dniu 24 września 2012 roku materiał dowodowy został uzupełniony o następujące dokumenty: informację o kosztach powrotu do kraju pochodzenia, potwierdzenie opłacenia I raty za kurs języka angielskiego [...], który odbywa się w okresie od dnia [...] października 2012 roku do dnia [...] czerwca 2013 roku i obejmuje 180 godzin, saldo rachunku z dnia 19 września 2012 roku oraz potwierdzonych za zgodność z oryginałem stron paszportu wskazujących opuszczenie przez cudzoziemca terytorium Polski od dnia [...] czerwca 2012 roku do dnia [...] czerwca 2012 roku. W ocenie organu ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że co prawda celem pobytu cudzoziemca w Polsce jest nauka, należy jednak odbycie kursu językowego w wymiarze 180 godzin lekcyjnych w okresie od października 2012 roku do czerwca 2013 roku, tj. w ciągu 9 miesięcy, nie jest okolicznością uzasadniającą zamieszkiwanie pana J. Z. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powyżej 3 miesięcy. Organ uznał więc, że wobec pana J. Z. zachodzi okoliczność określona w art 57 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, zgodnie z którą odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli cudzoziemiec nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 53-53b ustawy o cudzoziemcach. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy odstąpił od badania, czy wobec cudzoziemca zachodzą obecnie przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, gdyż ustalenia te nie miałyby wpływu na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkie Sądu Administracyjnego w Warszawie J. Z. zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj,: art. 53a ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach, poprzez odmowę uznania okoliczności faktycznych przywołanych przez skarżącego w toku postępowania w przedmiotowej sprawie za odpowiadające ustawowej przesłance warunkującej udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym w szczególności poprzez uznanie, iż kontynuacja nauki w Polsce nie uzasadnia jego zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące; 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 107 § 3 k.p.a, oraz art. 80 k.p.a. - tzn. zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym - w szczególności, poprzez: - niedokonanie przez organ II instancji oceny co do występowania na gruncie rozpoznawanej przez ten organ sprawy słusznego interesu strony postępowania, wyrażającego się w kontynuacji nauki języka polskiego i języka angielskiego w Polsce, a w konsekwencji, nieuzasadnioną odmowę uznania powyższych okoliczności za okoliczności uzasadniające zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące; - pominięcie przez organ II instancji powoływanej przez skarżącego w toku postępowania okoliczności kontynuowania nauki języka polskiego, jako jednej z przesłanek pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie przeprowadzenie na tę okoliczność postępowania dowodowego; - art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a., tzn. zasady ochrony zaufania strony postępowania do organu rozpoznającego jej sprawę, której urzeczywistnieniu służy m.in. obowiązek wyjaśniania przesłanek ukierunkowujących załatwienie sprawy administracyjnej w określony sposób, poprzez dopuszczenie do wskazanych powyżej uchybień procesowych; - art. 36 §1 w zw. z art. 10 §1, w zw. z art. 6, k.p.a., poprzez wydanie decyzji administracyjnej po upływie wskazanego przez organ II instancji terminu załatwienia sprawy bez przedłużenia postępowania administracyjnego, a tym samym pozbawienie prawa do brania czynnego udziału w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 2012 poz. 270 zwanej w dalszej części P.p.s.a. ), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane ustawie. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji i w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa wyeliminowanie takiego aktu z obrotu prawnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonana według powyższych kryteriów analiza zaskarżonej decyzji wskazuje, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, któro mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012r. orzekającą o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu i instancji. Istota dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy oraz szczegółowego odniesienia się do zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu. Przepis art. 138 k.p.a. wyraźnie przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego załatwienia sprawy, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. 5 Organ odwoławczy obowiązany jest zatem do uzasadnienia wydanego przez siebie rozstrzygnięcia stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. W myśl tego przepisu decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, a przez uzasadnienie faktyczne decyzji należy rozumieć wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś przez uzasadnienie prawne należy rozumieć wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tym samym nie może on ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu l instancji, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu I instancji, przy czym kryteria kontroli podejmowanej przez organ odwoławczy nie wyczerpują się na legalności decyzji, ale obejmują także celowość, racjonalność, czy też słuszność wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia (zob. np. wyrok NSA z dnia 22 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, Nr 1, poz. 35; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Bd 786/07, Lex nr 507212). Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, dlaczego w ocenie organu odwoławczego w odniesieniu do skarżącego uznał on, że brak jest podstaw do udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w oparciu o art. 53 a ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z tym przepisem zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który zamierza na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podjąć lub kontynuować naukę jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Jak wynika z akt sprawy oraz uzasadnienia decyzji organu odwoławczego w sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżący w chwili składania przedmiotowego wniosku przebywał w Polsce na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego w dniu [...].08.2011 r. przez Wojewodę [...], z terminem ważności do dnia [...].06.2012 r. Z ustaleń przeprowadzonych przez organ I instancji wynika, że w okresie od dnia [...] września 2011 roku do dnia [...] czerwca 2012 roku pan J. Z. uczestniczył w kursie ogólnego języka angielskiego w [...]. Liczba godzin kursu wynosiła 180 godzin, a cudzoziemiec uregulował płatność za kurs. Cudzoziemiec dołączył również do akt sprawy dokument z [...] z informacją, że został przyjęty na kurs języka polskiego w okresie od dnia [...] lipca 2012 roku do dnia [...] września 2012 roku oraz, że opłata za kurs została uiszczona w całości. Ponadto pan J. Z. dołączył kolejną umowę o prowadzenie kursu języka obcego nr [...] oraz harmonogram zajęć i płatności, z którego wynika, że cudzoziemiec będzie uczestniczył w kursie [...] na poziomie A2.1 w okresie od dnia [...] lipca 2012 r. do dnia [...] września 2012 roku we wtorki i czwartki, w godzinach [...] oraz będzie odbywał warsztaty konwersacyjne w piątki od godziny [...] do godziny [...]. Cudzoziemiec posiada polisę ubezpieczeniową PZU ważną do dnia [...] grudnia 2012 roku. Naukę języka polskiego skarżący zakończył w styczniu 2012 roku i obecnie się go nie uczy. Cudzoziemiec natomiast uczy się nadal języka angielskiego. Na tą okoliczność przedłożył potwierdzenie opłaty I raty za kurs, [...], dokumenty potwierdzające posiadanie wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów utrzymania w Polsce i kosztów nauki, np. historię rachunku bankowego, informację o kosztach powrotu do kraju pochodzenia, potwierdzenie opłacenia I raty za kurs języka angielskiego [...], który odbywa się w okresie od dnia [...] października 2012 roku do dnia [...] czerwca 2013 roku i obejmuje 180 godzin, saldo rachunku z dnia 19 września 2012 roku oraz potwierdzonych za zgodność z oryginałem stron paszportu wskazujących opuszczenie przez cudzoziemca terytorium Polski od dnia [...] czerwca 2012 roku do dnia [...] czerwca 2012 roku. Dokonując analizy powyższych dokumentów organ odwoławczy uznał jednak , że cyt. " ... ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że co prawda celem pobytu cudzoziemca w Polsce jest nauka, należy jednak zauważyć, że odbycie kursu językowego w wymiarze 180 godzin lekcyjnych w okresie od października 2012 roku do czerwca 2013 roku, tj. w ciągu 9 miesięcy, nie jest okolicznością uzasadniającą zamieszkiwanie pana J. Z. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powyżej 3 miesięcy". W uzasadnieniu decyzji organ II instancji nie wyjaśnił jednak i nie uzasadnił dlaczego zajął takie stanowisko. Ograniczył się jedynie do uznaniowego stwierdzenia powołując się na czasokres kursu językowego nie popierając go żadnymi argumentami, przy czym co należy podkreślić przyjął co do zasady, że celem pobytu skarżącego jest nauka, tym samym podważając sensowność swojego rozstrzygnięcia. Zaniechanie wyczerpującego uzasadnienia decyzji przez organ odwoławczy w zakresie zajętego przez niego stanowiska, stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a., zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a), zasady przekonywania (art. 11 k.p.a), jak również zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli (art. 8 k.p.a) i dokładnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 k.p.a), co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Powyższe skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy, odniesie się do zarzutów zawartych w odwołaniu, a swoje stanowisko umotywuje zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.