I FSK 2136/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-04-08
Skład orzekający: Barbara Wasilewska, Adam Bącal, Danuta Oleś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji, nawet jeśli ustalono faktycznych dostawców towaru, a podatnik nie dochował należytej staranności kupieckiej?Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury, która nie dokumentuje rzeczywistej transakcji, nawet jeśli ustalono faktycznych dostawców towaru. Prawo do odliczenia podatku jest następstwem powstania obowiązku podatkowego z tytułu faktycznej czynności u wystawcy faktury. Jeśli brak takiej faktycznej czynności, nie powstaje obowiązek podatkowy, a tym samym brak prawa do odliczenia. Dodatkowo, brak należytej staranności kupieckiej przez podatnika uzasadnia odmowę prawa do odliczenia.Stan faktyczny
Spółka P. sp. z o.o. zakwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za okres od września do grudnia 2007 r. Organ podatkowy stwierdził, że faktury dokumentujące zakup oleju napędowego i opałowego od D. sp. z o.o., P.H.U. "M." oraz "D." sp. z o.o. nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, a firmy te nie były rzetelnymi sprzedawcami. Spółka twierdziła, że nie wiedziała o nieprawidłowościach i wskazała na faktycznych dostawców. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając brak należytej staranności spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną P. sp. z o.o. z siedzibą w U. Zasądzono od P. sp. z o.o. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Wasilewska, Sędzia NSA Adam Bącal, Sędzia NSA Danuta Oleś (sprawozdawca), , Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. sp. z o. o. z siedzibą w U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 539/13 w sprawie ze skargi P. sp. z o. o. z siedzibą w U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 26 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2007 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. sp. z o. o. z siedzibą w U. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę P. sp. z o.o. z siedzibą w U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 26 lutego 2013 r. wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2007 r.
P. sp. z o.o. z siedzibą w U. (dalej "spółka") w roku 2007 prowadziła działalność gospodarczą w zakresie upraw rolnych połączonych z chowem i hodowlą zwierząt. Na obszarze dzierżawionym przez spółkę w Udaninie znajdowała się również stacja paliw wraz z podziemnymi zbiornikami. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego organ podatkowy stwierdził, że w okresie od września do grudnia 2007 r. spółka zaewidencjonowała łącznie 15 faktur dokumentujących zakup oleju napędowego i opałowego, których wystawcami byli: D. sp. z o.o. z siedzibą w W., P.H.U. "M." z S oraz "D." sp. z o.o. z siedzibą w P..
Według organu podatkowego dane powyższych firm, umieszczane na fakturach wykorzystywane były do zalegalizowania obrotu paliwem niewiadomego pochodzenia. Faktury te nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W konsekwencji organ uznał, że podatnik zawyżył w badanym okresie podatek naliczony, w związku z czym rejestry zakupu za miesiące od września do grudnia 2007 r. uznano za nierzetelne. Zdaniem organu podatkowego, przedstawiciele spółki nie podjęli niezbędnych kroków w celu upewnienia się co do prawdziwości danych kontrahentów oraz co do zakresu ich rzeczywistej działalności.
Po rozpatrzeniu odwołania spółki organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu niższej instancji i podzielił jego stanowisko, że sporne faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji sprzedaży paliwa. Uznał także, że organ I instancji dowiódł, że podatnik nie podjął wszelkich działań, jakich należało od niego oczekiwać, w celu upewnienia się co do legalności zakwestionowanych transakcji. Zarządzanie firmą, a w szczególności zaopatrzenie firmy w paliwa przejął wiceprezes E. D. O.. W rzeczywistości jednak zakupami oleju napędowego i opałowego zajmował się W. D., który nie był pracownikiem spółki, ani nie podpisał z nią innej umowy. W. D. przynosił do spółki faktury VAT za dostarczane paliwo i z kasy pobierał pieniądze na opłacenie tego zakupu, nigdy nie kwitując pobrania gotówki z kasy. Jak stwierdził organ podatkowy, E. D. O. nie dochował należytej staranności przy powierzaniu spraw zaopatrzenia w paliwo osobie, która świadomie uczestniczyła w zorganizowanym procederze handlowania fikcyjnymi fakturami i nie sprawdził, czy kontrahenci proponowani przez W. D. mają zarejestrowaną działalność gospodarczą, posiadają aktualne koncesje na handel paliwami ciekłymi, dysponują rzetelnymi świadectwami jakości paliwa. Zdaniem organu odwoławczego, spółka nie może tłumaczyć braku odpowiedzialności za własne interesy gospodarcze "dobrą wiarą", jeśli wprost bezgranicznie obdarza zaufaniem osobę w niej niezatrudnioną i nie posiadającą żadnych formalnych umocowań do prowadzenia jej interesów w zakresie zakupu paliwa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 86 ust. 1 i ust. 2, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej "ustawa o VAT") przez pozbawienie strony prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur w sytuacji, gdy ustalono faktycznych zbywców oleju i wystawców faktur tj. P. U. i G. Z.; art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a) ustawy o VAT przez niezastosowanie, podczas gdy faktury wystawił podmiot nieistniejący; art. 120, art. 122, art. 124, art. 187 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "Ordynacja podatkowa") przez nieustalenie osób wystawiających faktury i posługujących się danymi nieistniejącej firmy oraz przyjęcie, że transakcje nie były dokonywane w dobrej wierze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej "P.p.s.a.") oddalił ją.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że przedmiotem sporu pomiędzy stronami była kwestia związana ze świadomością strony skarżącej co do uczestniczenia w transakcjach zakupu paliwa, udokumentowanych fakturami wystawionymi przez podmioty, które w rzeczywistości nie były sprzedawcami tego paliwa. Niesporne natomiast pomiędzy stronami było, że faktury wystawione przez D. sp. z o.o., P.H.U. "M." oraz "D." sp. z o.o. nie dokumentują operacji gospodarczych, które w rzeczywistości miały miejsce.
Jak ustaliły organy podatkowe, D. sp. z o. o. nie była zarejestrowanym podatnikiem podatku akcyzowego, natomiast dokonała zgłoszenia rejestracyjnego w podatku od towarów i usług i składała deklaracje VAT -7K. Spółce cofnięto udzieloną koncesję na obrót paliwami ciekłymi z uwagi na nieuiszczenie opłaty koncesyjnej za lata 2008-2009. Z informacji Izby Celnej w Warszawie wynika, że spółka w 2007 r. dokonywała zakupów oleju opałowego, nie kupowała natomiast oleju napędowego.
Natomiast A.K., wystawiający faktury jako właściciel P.H.U. "M." nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku akcyzowego, nie posiadał koncesji na obrót paliwami ciekłymi, w urzędzie skarbowym nie zgłosił prowadzenia działalności gospodarczej, nie był zarejestrowanym podatnikiem VAT i w 2007 r. nie składał deklaracji podatkowych.
Spółka "D." nie była zarejestrowanym podatnikiem podatku akcyzowego i nie posiadała aktualnej koncesji na obrót paliwami płynnymi.
Strona skarżąca zarzuciła, że dokonując zakupu paliwa nie wiedziała i nie mogła wiedzieć o przestępczym procederze prowadzonym przez sprzedawcę uwidocznionego na fakturach, a nie można od podatnika wymagać przeprowadzania czynności sprawdzających u sprzedawcy, ponieważ należy to do kompetencji organów podatkowych. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie występuje szereg okoliczności wskazujących, że wiceprezes zarządu skarżącej spółki E. D. O. powinien był co najmniej podejrzewać nieprawidłowości związane z zakupami paliwa, udokumentowanymi fakturami wystawionymi przez D. sp. z o.o., P.H.U. "M." oraz "D." sp. z o.o.
Z zeznań prezesa skarżącej spółki i wiceprezesa E. D. O. a wynika, że faktycznym zarządzaniem spółką zajmował się E. D. O., przy czym sprawy związane z zakupami paliwa, wykorzystywanego do działalności gospodarczej spółki, powierzył W. D.
W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy, nie można było zgodzić się z zarzutem skargi, że podatnik nie wiedział lub nie powinien był wiedzieć, że transakcje zakupu paliwa wiązały się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury. Spółka nie dołożyła bowiem należytej staranności kupieckiej, wymaganej w obrocie gospodarczym, nie tylko nie podejmując żadnych działań w celu upewnienia się, że dokonywane transakcje nie wiążą się z popełnieniem przestępstwa przez wystawcę faktur, ale też dokonując zakupu w sposób umożliwiający dostarczanie do spółki paliwa nie pochodzącego od wystawców faktur. Nieuzasadniony był zarzut naruszenia art. 120, art. 122, art. 124, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że spółka wiedziała lub powinna była wiedzieć, że transakcje wiążą się z popełnieniem przestępstwa przez wystawcę faktur.
Sąd za niezasadny uznał także zarzut naruszenia art. 86 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT przez pozbawienie strony prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur w sytuacji, gdy paliwo zostało faktycznie nabyte oraz ustalono faktycznych wystawców faktur w osobach P. U. i G. Z., ponieważ prawo do odliczenia podatku naliczonego wiąże się z posiadaniem faktury rzetelnej zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez podmiot, który nie jest faktycznym sprzedawcą towaru.
Nie zasługiwał również w ocenie Sądu na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a) ustawy o VAT przez niezastosowanie, w sytuacji wystawienia faktur przez podmiot nieistniejący, tj. firmę A. Jak wynikało z materiału dowodowego sprawy, w postępowaniu dotyczącym strony skarżącej nie stwierdzono dokumentowania zakupów fakturami wystawionymi przez podmiot A.
Końcowo Sąd podkreślił, że treść art. 6 ust. 2 ustawy o VAT nie upoważnia do odliczenia podatku naliczonego z faktury nie dokumentującej rzetelnej transakcji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka. Wyrok zaskarżyła w całości, zarzucając naruszenie
- przepisów postępowania sądowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez nie uwzględnienie skargi pomimo oparcia zaskarżonej decyzji na dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego i naruszenie przy ocenie tak zebranego materiału dowodowego granic swobodnej jego oceny; pomijanie dowodów w postaci prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 13 grudnia 2011 r. o sygn. akt. IV K 387/10, którego uzasadnienie wskazuje winnych wprowadzania do obrotu faktur VAT nie dokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych;
- przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 2, art. 88 ust.3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT przez błędną ich wykładnię polegającą na pozbawieniu strony prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez D. sp. z o.o., P.H.U. "M." oraz "D." sp. z o.o., w sytuacji gdy ustalono faktycznych wystawców tych faktur w osobach P. U. i G. Z., którzy potwierdzili faktyczny obrót olejem napędowym na rzecz skarżącej spółki oraz wskazali dokładne źródło jego nabycia w trakcie prowadzonych przesłuchań,
- przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT przez jego zastosowanie, w sytuacji gdy wszystkie faktury dokumentują faktycznie dokonane transakcje, wskazane zostało źródło nabycia towarów handlowych,
- przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a) ustawy o VAT przez nie zastosowanie pkt 1 lit. a, art. 88 ust.3a, podczas gdy stan faktyczny wskazuje, że faktury wystawił podmiot nieistniejący.
Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie lub zmianę zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik organu podatkowego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych zarzutów i dlatego podlega oddaleniu.
W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca w istocie nie kwestionuje, że sporne faktury VAT wystawione przez D. sp. z o.o., "M." oraz "D." sp. z o.o., nie odzwierciedlały faktycznie przeprowadzonych transakcji. Jednak w jej ocenie, skoro ustalono faktycznych wystawców tych faktur w osobach P. U. i G. Z., to okoliczność ta winna zostać uwzględniona przez organy podatkowe w wydanych rozstrzygnięciach, czego organy nie uczyniły a Sąd I instancji zaakceptował takie działanie organów.
W ramach zarzutów skargi kasacyjnej, dotyczących naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej podniesiono błędną ocenę materiału dowodowego i przekroczenie granic swobodnej oceny, w tym odnoszącą się do dochowania przez skarżącą należytej staranności w kontaktach z kontrahentami wystawiającymi sporne faktury VAT. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano jednak, na czym konkretnie naruszenie tych przepisów miałoby polegać, a zatem w istocie brak uzasadnienia zarzutu nie pozwala na jego merytoryczną ocenę przez sąd kasacyjny.
Niemniej Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Sąd I instancji w swoim rozstrzygnięciu wskazał na okoliczności, które w jego ocenie uzasadniały twierdzenie, że wiceprezes zarządu skarżącej spółki E. D. O. powinien był co najmniej podejrzewać nieprawidłowości związane z zakupami paliwa, udokumentowanymi fakturami wystawionymi przez D. sp. z o.o., P.H.U. "M." oraz "D." sp. z o. o.
Za Sądem I instancji należy powtórzyć, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż Sąd Okręgowy w L. w wyroku z 13 grudnia 2011 r. sygn. akt IV K 387/10 uznał za winnych i skazał m. in. [...] za udział w zorganizowanej grupie przestępczej, mającej na celu zmianę przeznaczenia oleju opałowego na cele napędowe, m. in. w U., i sprzedaż go jako olej napędowy. Ponadto W. D. został uznany winnym posługiwania się poświadczającymi nieprawdę co do rzeczywistego podmiotu dokonującego transakcji sprzedaży oleju napędowego fakturami, wystawionymi na skarżącą spółkę m. in. przez firmę "D." sp. z o.o., a G. Z. został uznany winnym przekazywania ustalonym osobom dokonującym zakupu oleju napędowego faktur, podpisanych przez przedstawicieli m. in. firmy "D." sp. z o.o., poświadczające nieprawdę, iż ta firma była sprzedawca oleju napędowego w sytuacji, gdy rzeczywistym sprzedawcą był P. U. lub też przekazywania ustalonym osobom faktur nie dokumentujących żadnych transakcji.
Z zeznań prezesa skarżącej spółki A.F. i wiceprezesa E. D. O. a wynika, że faktycznym zarządzaniem spółką zajmował się E. D. O., przy czym sprawy związane z zakupami paliwa, wykorzystywanego do działalności gospodarczej spółki, powierzył W. D., który nie był formalnie związany ze skarżącą spółką, gdyż nie została zawarta w formie pisemnej żadna umowa, określająca jego obowiązki związane z zakupami paliwa. Wiceprezes O., wyjaśnił, że darzył zaufaniem W. D. i pozostawił mu pełną swobodę w doborze kontrahentów, w żaden sposób nie kontrolując jego poczynań. Wiceprezes skarżącej Spółki nie posiadał informacji o firmach uwidocznionych na fakturach, nigdy nie był w ich siedzibach, nie znał osobiście osób reprezentujących te firmy. Co istotne, dostarczane do spółki paliwo było znacznie tańsze niż cena hurtowa stosowana przez [...] (nawet o kilkadziesiąt groszy za 1 litr paliwa). Zapłata za paliwo następowała w całości w formie gotówkowej (poza dwoma fakturami od D. G.). Gotówka w znacznych kwotach (jednorazowo nawet 150.000 zł w rozbiciu na kilka dowodów KW w dniu 31 stycznia 2008 r.) nie była przekazywana przedstawicielom firm, uwidocznionych na fakturach, ale do rąk W. D., bez pokwitowania (na dowodach KW zamieszczano nieczytelną parafę). Dokumenty magazynowe - WZ, opatrzone były pieczęcią oraz podpisem prezesa spółki "D." (zamiast podpisu magazyniera wydającego towar).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu I instancji, że wskazane wyżej okoliczności zawierania transakcji zakupu paliwa muszą wzbudzić podejrzenia u każdego rzetelnego kupca. Zatem również skarżąca spółka winna co najmniej podejrzewać, że uczestniczy w transakcjach przestępczych.
Mając na względzie, że zarzutami skargi kasacyjnej skutecznie nie podważono stanu faktycznego ustalonego przez organ podatkowy i zaakceptowanego przez Sąd I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonując oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego przyjął te ustalenia faktyczne.
W tym kontekście zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, podniesione w rozpoznawanej skardze kasacyjnej tj. zarzut naruszenia art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a), art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT należy uznać za chybione.
Powołane przepisy zawierają podstawową normę prawną regulującą prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z otrzymanych faktur VAT, przy czym w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT wskazano na sytuacje ograniczenia prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego. W orzecznictwie wielokrotnie stwierdzano, że sama faktura nie tworzy prawa do odliczenia podatku w niej wykazanego, a prawo do odliczenia przysługuje wówczas, gdy podatek naliczony związany jest z faktycznie dokonanymi czynnościami opodatkowanymi. Potwierdzeniem tego może być wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 13 grudnia 1989 r. w sprawie Genius Holding BV v. Staatssecretaris van Financiën, C-342/87, w którym stwierdzono, że zgodnie z artykułem 17(2) podatnik może korzystać z prawa do odliczenia podatku VAT przewidzianego w VI Dyrektywie z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług przez innego podatnika wyłącznie w odniesieniu do podatków faktycznie należnych, tj. podatków przypadających do zapłaty z tytułu działalności podlegającej opodatkowaniu lub zapłaconych, o ile były one należne. Zasada ta nie dotyczy podatku, który jest należny tylko z tego powodu, że został wykazany na fakturze.
W tym kontekście dysponowanie przez nabywcę fakturą wystawioną przez zbywcę stanowi jedynie formalny warunek skorzystania z tego uprawnienia. Nie stanowi to jednak uprawnienia do odliczenia podatku, jeżeli nie towarzyszy mu spełnienie warunku w postaci wykonania rzeczywistej czynności rodzącej u wystawcy faktury obowiązek podatkowy z tytułu jej realizacji na rzecz nabywcy. Prawo do odliczenia podatku jest następstwem powstania obowiązku podatkowego z tytułu faktycznej czynności podatnika wystawiającego fakturę, czyli obowiązku podatkowego powstałego na poprzednim etapie obrotu. Jeżeli brak takiej faktycznej czynności u wystawcy faktury, nie może z jej tytułu powstać obowiązek podatkowy, a tym samym brak prawa do odliczenia podatku z takiej faktury.
Podkreślenia wymaga, że podnoszona przez stronę skarżącą zasada neutralności podatkowej nie stoi na przeszkodzie odmowie odbiorcy faktury prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego ze względu na brak czynności podlegającej opodatkowaniu (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 31 stycznia 2013 r. w sprawie C-643/11 LVK - 56 EOOD). Trybunał wielokrotnie przypominał, zarówno na gruncie VI Dyrektywy jak i obecnie obowiązującej Dyrektywy 112, że zwalczanie oszustw podatkowych, unikania opodatkowania oraz ewentualnych nadużyć jest celem uznanym i wspieranym przez dyrektywy i że podmioty prawa nie mogą powoływać się na przepisy prawa Unii w celu dopuszczanie się oszustwa lub nadużycia swoich uprawnień (zob. w szczególności wyroki: z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie C-255/02 Halifax i in., Zb.Orz. s. I-1609, pkt 68 i 71; z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 Mahagében i Dávid, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 41, a także ww. wyrok w sprawie Bonik, pkt 35 i 36). Zatem organy administracyjne i sądowe powinny odmówić prawa do odliczenia, jeżeli zostanie udowodnione na podstawie obiektywnych przesłanek, że prawo to podnoszone jest w celach wiążących się z przestępstwem lub nadużyciem (zob. podobnie wyrok z dnia 6 lipca 2006 r. w sprawach połączonych C-439/04 i C-440/04 Kittel i Recolta Recycling, Zb.Orz. s. I-6161, pkt 55; a także ww. wyroki w sprawach połączonych Mahagében i Dávid, pkt 42; w sprawie Bonik, pkt 37).
W wyroku z 31 stycznia 2013 r. w sprawie C-643/11 Trybunał podkreślił, że zasady neutralności podatkowej, pewności prawa i równego traktowania nie stoją na przeszkodzie temu, aby odbiorcy faktury odmówiono prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego, ze względu na brak faktycznej czynności podlegającej opodatkowaniu. Jeżeli jednak, wziąwszy pod uwagę oszustwa podatkowe lub nieprawidłowości popełnione przez wskazanego wystawcę lub na etapie obrotu poprzedzającym czynność służącą jako podstawa do odliczenia, czynność ta zostanie uznana za faktycznie niezrealizowaną, należy ustalić, w świetle obiektywnych danych i nie wymagając przy tym od odbiorcy faktury przeprowadzania weryfikacji nienależących do jego obowiązków, że ów odbiorca wiedział lub powinien był wiedzieć o tym, iż dana czynność wiąże się z oszustwem podatkowym w zakresie podatku VAT.
W żadnej mierze orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w tym powołane wyroki: z 31 stycznia 2013 r. w sprawach C-642/11 Stroj trans EOOD i C-643/11 ŁWK – 56 EOOD oraz z 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 Mahagében kft oraz Péter Dávid, oraz z postanowienia z dnia 6 lutego 2014 r. w sprawie C-33/13 Marcin Jagiełło, nie można odnosić do takiego stanu faktycznego w ramach, którego nie dochodzi do żadnej transakcji związanej z dostawą towaru lub świadczeniem usług.
Skoro w rozpoznawanej sprawie zostało wykazane w sposób bezsporny, że faktury wystawione przez D. sp. z o.o., P.H.U. "M." oraz "D." sp. z o.o. nie dokumentują rzeczywistych transakcji pomiędzy tymi podmiotami a skarżącą spółką oraz, że spółka nie dochowała należytej staranności kupieckiej wymaganej od podmiotu profesjonalnie zajmującego się działalnością gospodarczą, to istniały podstawy po pozbawienia jej prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z zakwestionowanych przez organy podatkowe faktur VAT. W
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, prawa do odliczenia podatku nie można wywodzić z podnoszonej przez spółkę okoliczności, że rzeczywistymi dostawcami towaru dla spółki byli P.U. i G.Z., którzy potwierdzili faktyczny obrót olejem napędowym na rzecz skarżącej spółki. Sam fakt otrzymania towaru od podmiotu innego niż widniejący na fakturze VAT jako jej wystawca, nie może stwarzać prawa do odliczenia podatku naliczonego w tej fakturze wykazanego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wydano na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 209 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło