I OSK 2461/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie NSA Bożena Popowska del. NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Polskiego Związku Łowieckiego Zarządu Okręgowego w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 230/13 w sprawie ze skargi P. G. - redaktora naczelnego Dziennika "Ł." w G. na odmowę udzielenia informacji prasowej przez Polski Związek Łowiecki Zarząd Okręgowy w B. oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uwzględnił skargę P. G. – redaktora naczelnego dziennika "Ł." w G. i uchylił odmowę Polskiego Związku Łowieckiego Zarządu Okręgowego w B. w sprawie udzielenia informacji prasowej. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne. Wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2012 r. P. G., wystąpił do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w B., na postawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.), o udzielenie informacji na temat szkoleń na uprawnienia podstawowe do wykonywania polowania, organizowanych przez Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w B. w latach 2011-12, poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. jaki przyjęto koszt w złotych do kalkulacji ceny w pozycjach szczegółowo określonych w tym piśmie; 2. ile osób brało udział w szkoleniu w latach 2011 –2012 i czy wykłady odbywały się w jednej czy w dwóch grupach; 3. ile osób brało udział w egzaminach w latach 2011-2012; 4. na jaką wielkość kalkulowano sumaryczne koszty szkolenia i egzaminów w 2011 i 2012 r., a ile wyniosły one rzeczywiście w roku 2011. Pismem z dnia 19 kwietnia 2012 r. PZŁ udzielił odpowiedzi w części, odmawiając odpowiedzi na pytania zawarte w punktach 1 i 4, powołując się na tajemnicę handlową firmy oraz osób zainteresowanych. Jako podstawę odmowy powołano art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Pismem z dnia 27 kwietnia 2012 r. P. G. wniósł skargę na odmowę udzielenia informacji prasowej. W jego ocenie chybione były argumenty PZŁ, że udzielenie informacji naruszałoby prywatność konkretnych osób, a powołany art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ma zastosowanie wyłącznie do konkurencji w działalności gospodarczej. PZŁ nie działa jednak w celu osiągnięcia zysku. Tym samym nie może być on zaliczony do przedsiębiorstw prowadzących działalność gospodarczą chronionych ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Z kolei z art. 42 ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie wynika, że PZŁ musiał ustalić wysokość opłat za szkolenie i egzaminowanie, uwzględniając poniesione koszty, a więc koszty te musiały być przez PZŁ przyjęte w jakiejś wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2012 r., II SA/BK 444/12, uchylił zaskarżoną odmowę. Po złożeniu przez Polski Związek Łowiecki Zarząd Okręgowy w B. skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 28 lutego 2013 r., II OSK 2880/12, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. W uzasadnieniu orzeczenia NSA wskazał, że w postępowaniu przed Sądem I instancji w charakterze pełnomocnika skarżącego został dopuszczony do udziału w sprawie S. P., który nie będąc pracownikiem dziennika "Ł.i", nie mógł występować w sprawie w charakterze pełnomocnika skarżącego. Dopuszczenie S. P. w charakterze pełnomocnika skarżącego doprowadziło do nieważności postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpoznając skargę i uchylając zaskarżoną odmowę udzielania informacji prasowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku podkreślił, że skarżący, w piśmie z dnia 17 kwietnia 2012 r., jako podstawę prawną swojego żądania wskazał art. 4 ust. 1 ustawy - Prawo prasowe. Przepis ten stanowi, że przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. Analizując wniosek skarżącego w kontekście powołanej podstawy, Sąd I instancji wskazał jednak na art. 3a ww. ustawy, który stanowi, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej u.d.i.p. Przepis ten w zakresie dostępu prasy do informacji publicznej zrównuje prawa dziennikarza z prawami każdego podmiotu, który o taką informację może się ubiegać. Zatem osoba, która w celach dziennikarskich chce otrzymać informację publiczną, ma takie same uprawnienia w tym zakresie, jak osoba działającą na podstawie u.d.i.p., a co za tym idzie stosuje się w przypadku takiej osoby zapisy u.d.i.p. Uwzględniając regulację powołanego przepisu Sąd w pierwszej kolejności ustalił, że Polski Związek Łowiecki jest podmiotem zobowiązanym, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., do udzielenia informacji publicznej na podstawie ww. ustawy i mają do niego zastosowanie jej przepisy. Stanowisko takie zostało wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2012 r., I OSK 89/13. Skoro tak, to świetle art. 3a ustawy - Prawo prasowe wniosek dziennikarza skierowany do podmiotu zobowiązanego o udostępnienie informacji, która ma charakter informacji publicznej, powinien być rozpoznany w trybie określonym w u.d.i.p., a nie w trybie ustawy - Prawo prasowe. Sąd I instancji przyjął zatem, że żądane przez redaktora naczelnego dziennika "Ł." informacje dotyczące wysokości kosztów wydatków poniesionych przez Zarząd Okręgowy PZŁ w B. przy organizowaniu szkolenia i egzaminów na uprawnienia do polowania, stanowią informacją publiczną, a ich udostępnienie, ewentualnie odmowa, powinno nastąpić w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p. W konsekwencji, skoro zaskarżona odmowa została wydana z naruszeniem art. 3a ustawy - Prawo prasowe, co miało wpływ na wynik sprawy, Sąd zobowiązany był ją uchylić. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 czerwca 2013 r. skargę kasacyjną złożył Polski Związek Łowiecki Zarząd Okręgowy w B. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie: 1/ przepisów prawa materialnego, poprzez zastosowanie art. 3a ustawy - Prawo prasowe, polegające na przyjęciu, że w stosunku do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w B. można zastosować u.d.i.p.; 2/ przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na braku uzasadnienia dotyczącego strony skarżącej w zakresie przyjęcia stosowania u.d.i.p. Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji uznał, że wobec Zarządu Okręgowego PZŁ w B., na podstawie art. 3a ustawy – Prawo prasowe, stosuje się ustawę o dostępie do informacji publicznej. Sąd wskazał na art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., który stanowi o podmiotach reprezentujących państwowe osoby prawne albo osobach prawnych samorządu terytorialnego oraz podmiotach reprezentujących inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Tymczasem literalna wykładnia ww. przepisu wprost zawęża jego stosowanie do podmiotów reprezentujących inne osoby lub jednostki organizacyjne. Podmiotem takim bez wątpienia nie jest Zarząd Okręgowy PZŁ, który jest jednostką wewnętrzną (strukturą wewnętrzną) Polskiego Związku Łowieckiego. Można rozważać, czy Polski Związek Łowiecki jako całość podlega rygorom u.d.i.p., jednakże w niniejszej sprawie jest to całkowicie irrelewatne, bowiem podmiotem skarżonym nie jest Polski Związek Łowiecki, a jedynie jego struktura wewnętrzna. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że Sąd I instancji w sposób obszerny uzasadnił zastosowanie u.d.i.p. wobec Polskiego Związku Łowieckiego, natomiast nie odniósł się w żaden sposób do strony postępowania, jakim jest Zarząd Okręgowy PZŁ w B. Nie jest bowiem tak, że w przypadku przyjęcia, że na Polski Związek Łowiecki nałożono realizację zadań z zakresu administracji publicznej, to te same zadania ciążą na jednej z jego struktur wewnętrznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 32a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz.U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 ze zm.) Zarząd Główny Polskiego Związku Łowieckiego jest organem zarządzającym PZŁ, a w myśl ust. 2 tego artykułu reprezentuje go na zewnątrz. Statut PZŁ może przewidywać powoływanie innych organów krajowych i okręgowych, które realizują – na terenie swojego działania – zadania określone w ustawie (ust. 4 art. 32a). Zgodnie z kolei z § 98 ust. 2 pkt 3 statutu Polskiego Związku Łowieckiego zarządy okręgowe PZŁ są jego organami okręgowymi. Nadzór nad działalnością zarządów okręgowych sprawuje, w myśl § 113 pkt 5 statutu, Zarząd Główny PZŁ, który jest organem zarządzającym Zrzeszenia (§ 112 ust. 1 statutu) i reprezentuje Zrzeszenie na zewnątrz (§ 113 pkt 1). Zarząd Główny udziela pełnomocnictwa zarządom okręgowym lub ich urzędującym członkom do dokonywania określonych czynności z zakresu zarządzania działalnością Zrzeszenia w ramach okręgu, w tym zarządzania funduszami i majątkiem, a także do dokonywania innych czynności (§ 116 statutu). Z cytowanych przepisów ustawy - Prawo łowieckie i statutu Polskiego Związku Łowieckiego wynika jasno, że jego zarządy okręgowe nie stanowią odrębnych jednostek organizacyjnych, ale działają w ramach Zrzeszenia (jakim jest Polski Związek Łowiecki - § 1 i 2 statutu), są jego statutowymi organami, działającymi w imieniu Zrzeszenia i na jego rachunek. Niezrozumiały jest zatem argument zaprezentowany w skardze kasacyjnej, w którym autor akceptuje stanowisko Sądu I instancji odnośnie do konieczności zastosowania przez Polski Związek Łowiecki do wniosku P. G. przepisów u.d.i.p., nie zgadzając się jednocześnie z tezą, że to samo odnosi się do Zarządu Okręgowego PZŁ w B. Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym (...). Oczywiste jest, że Polski Związek Łowiecki jest osobą prawną zobowiązaną do udzielenia informacji publicznej – autor skargi kasacyjnej poglądu tego nie kwestionuje, w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie będzie tego stanowiska wyjaśniał, poprzestając na stwierdzeniu, że jest ono zgodne z dotychczasowym orzecznictwem sądowym. Tym samym zarządy okręgowe PZŁ, jako jego organy działające w okręgach, są podmiotami reprezentującymi PZŁ, jako osobę prawną wykonującą zadania publiczne. Zatem zarządy okręgowe PZŁ są, w myśl cytowanego art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., zobowiązane do udzielania informacji publicznej w rozumieniu art. 3a ustawy - Prawo prasowe. Stanowisko takie Sąd I instancji w sposób jasny i zrozumiały zaprezentował w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie sposób zatem przyjąć, że naruszył wskazany w skardze kasacyjnej art. 141 § 4 p.p.s.a. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.