III SA/Kr 505/13
WyrokWSA w Krakowie2013-06-13
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Dorota Dąbek, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego z powodu naruszenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego została podjęta zgodnie z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego była zgodna z prawem. Radny naruszył zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, nie zaprzestając jej w ustawowym terminie po złożeniu ślubowania. Rada prawidłowo zastosowała przepisy Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz ustawy o samorządzie gminnym.Stan faktyczny
Rada Miasta podjęła uchwałę o wygaśnięciu mandatu radnego Z. S. z powodu naruszenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. Radny był wspólnikiem spółki cywilnej, która wynajmowała lokal od gminy i prowadziła w nim działalność gospodarczą. Radny nie zaprzestał tej działalności w ciągu 3 miesięcy od złożenia ślubowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak należytego ustalenia stanu faktycznego i niewłaściwe zastosowanie przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi Z. S. na uchwałę Rady Miasta z dnia 21 marca 2013 r. nr [....] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego skargę oddala
wyroku WSA w Krakowie z dnia 13 czerwca 2013r.
W dniu 21 marca 2013r. Rada Miasta podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Uchwała została podjęta na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010r. nr 176, poz. 1190) w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 24f ust. 1 i 1a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). W § 1 tej uchwały stwierdzono wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miasta Z. S. z powodu naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego Miasta. W uzasadnieniu uchwały Rada Miasta wskazała, iż przed wyborem na funkcję radnego Z. S., wraz z dwoma innymi osobami, prowadził działalność gospodarczą (handlową) w formie spółki cywilnej "A" w lokalu położonym w budynku przy ul. K nr [...] w Z. Powyższy lokal użytkowy, stanowiący własność Miasta, firma "A" zajmuje na podstawie umowy najmu zawartej z Miastem w dniu 2 maja 1997r. Rada Miasta stwierdziła, iż prowadzenie tego typu działalności gospodarczej jest niedozwolone z uwagi na treść art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zdaniem Rady, Z. S. winien był zaprzestać prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania (art. 24f ust. 1a w/w ustawy). Rada podała, iż Z. S. złożył ślubowanie na l sesji Rady Miasta w dniu 30 listopada 2010r., a 3-miesięczny termin upłynął w dniu 28 lutego 2011r. Rada stwierdziła, iż niewypełnienie w/w obowiązku stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw.
W skardze na powyższą uchwałę Rady Miasta Z. S. wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie:
1) art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.);
2) art. 190 ust. 6 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województwa (Dz. U. z 2010r. nr 176, poz. 1190 z późn. zm.) w związku art. 24f ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym;
3) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.;
4) art. 19 ustawy o samorządzie gminnym;
5) § 33 ust. 3 Statutu Gminy Miasta.
W uzasadnieniu skargi Z. S. podniósł, iż podejmując zaskarżoną uchwałę nie dokonano oceny faktu zaistnienia przesłanek określonych w art. 24f ust. 1 i ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym, a tym samym nieprawidłowo zastosowano art. 190 ust. 6 ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województwa. Skarżący wskazał, iż w żaden sposób nie zweryfikowano, czy w przedmiotowej nieruchomości, znajdującej się przy ul. K w Z, nadal jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza, ani nie przeprowadzono żadnych dowodów potwierdzających fakt wykorzystywania przez niego mienia komunalnego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący zarzucił również, iż Rada Miasta przed podjęciem zaskarżonej uchwały, ani w trakcie procedowania nad nią, nie ustaliła, czy nie wypełnił on obowiązku, o którym mowa w art. 24f ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym, tj. czy nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Zdaniem skarżącego, ustalony przez Radę Miasta stan faktyczny odnosi się wyłącznie do sytuacji obowiązującej przed dniem złożenia przez niego ślubowania, tj. 30 listopada 2010r. Uchwała i jej uzasadnienie nie wskazują bowiem, w którym miejscu skarżący naruszył przepisy, a jedynie cytują przepisy prawne bez dokonania ich subsumcji do stanu faktycznego. Nie została również dokonana interpretacja przepisów ustawy, nie doszło do wyjaśnienia w uzasadnieniu pojęcia "mienie komunalne", ani do wykazania, że w przedmiotowych okolicznościach mamy do czynienia z mieniem komunalnym gminy. Ponadto zaniechano wyjaśnienia terminu "z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy".
W opinii skarżącego, w przedmiotowej sprawie Rada Miasta nie przeprowadziła żadnego postępowania wyjaśniającego. Jedyną podstawę podjęcia zaskarżonej uchwały stanowi opinia organu nadzorczego, która, zdaniem skarżącego, nie ma żadnego przełożenia w tej uchwale, ani w jej uzasadnieniu. Skarżący uważa, iż w/w opinia powinna podlegać ocenie Rady Miasta na takich samych zasadach, jak każdy inny dowód w sprawie. Rada Miasta winna była zatem dokonać weryfikacji ustaleń dokonanych w opinii organu zewnętrznego i wskazać (zgodnie z art. 80 k.p.a.), na jakiej podstawie uznała stanowisko przedstawione w opinii za wiążące, czego jednak nie uczyniła. Równocześnie skarżący podkreślił, iż wskazana opinia w żaden sposób nie stanowiła wezwania wojewody, o którym mowa w art. 98a ustawy o samorządzie gminnym. Poza tym skarżący nie miał żadnej możliwości uprzedniego zaznajomienia się z jej treścią, gdyż została ona odczytana dopiero w trakcie posiedzenia Rady Miasta w dniu 21 marca 2013r. W opinii skarżącego stanowiło to naruszenie zasad prowadzenia postępowania dowodowego i zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
Skarżący podniósł, iż w trakcie procedowania nad uchwałą nie przedstawiono mu w żaden sposób zgromadzonych dowodów, poza przytoczeniem bezpośrednio przed głosowaniem nad uchwałą wskazanej powyżej opinii organu zewnętrznego. Skarżący nie miał więc możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem, co oznacza, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez zaniechanie rozpatrzenia materiału dowodowego, co skutkowało niewyjaśnieniem stanu faktycznego oraz brakiem należytego uzasadnienia uchwały, w którym nie wskazano faktów, które Rada Miasta uznała za udowodnione, dowodów, na których się oparła, podejmując zaskarżoną uchwałę, a także nie wyjaśniono przepisów prawa i przyczyn, dla których zostały one zastosowane w stosunku do skarżącego.
Skarżący stwierdził, iż zarówno sama uchwała, jak i jej uzasadnienie, nie wskazują tytułu własności wspomnianego lokalu, brak jest również powołania się na dane z księgi wieczystej, co uniemożliwia jednoznaczną identyfikację nieruchomości lokalowej. Rada nie określiła jednoznacznie rodzaju mienia komunalnego gminy, z którego miałby korzystać skarżący – raz jako powyższe mienie występuje budynek, a w uzasadnieniu uchwały określono je już jako lokal użytkowy. Zastrzeżenia skarżącego wzbudził również nieprecyzyjny zapis uzasadnienia uchwały, w której stwierdzono, że skarżący miał przed dniem wyboru korzystać z lokalu użytkowego, położonego przy ul. K. Natomiast pod wskazanym powyżej adresem znajduje się ogółem 7 lokali użytkowych i kilkadziesiąt lokali mieszkalnych, stanowiących własność wielu różnych osób fizycznych i prawnych. Poza tym Rada w uchwale i w uzasadnieniu posłużyła się rozbieżną podstawą podejmowanej decyzji. Raz mówi bowiem o mieniu komunalnym gminy, a w innym miejscu wskazuje na mienie gminy, a zdaniem skarżącego, nie są to sformułowania tożsame. Co więcej, nie poczyniono ustaleń, czy w tej sprawie jakiś składnik mienia komunalnego gminy jest rzeczywiście wykorzystywany do prowadzenia przez firmę działalności gospodarczej - fakt najmu w świetle obowiązujących przepisów o działalności gospodarczej nie świadczy bowiem o tym, że można mówić o przedsiębiorcy prowadzącym działalność gospodarczą. Dokonano ponadto szeregu błędów dowodowych, przez co nie można mówić o ich ścisłości. Uchwała mówi o umowie z roku 1997 zawartej z Miastem, podczas gdy w rzeczywistości zawarta została z Zarządem Domów Mieszkalnych. Nie znalazł się również w uchwale, jak i w jej uzasadnieniu dowód na poparcie tezy, że te dwa sformułowania są tożsame, jak również jaki jest związek ówczesnego Zarządu Domów Mieszkalnych z dzisiejszym mieniem komunalnym gminy.
W ocenie skarżącego, w toku przygotowywania projektu uchwały dokonano naruszenia art. 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, który określa wyłączne prawa i obowiązki przewodniczącego rady, który nie posiada inicjatywy uchwałodawczej. Zdaniem skarżącego, przepis ten został naruszony w związku z pismem przewodniczącego z dnia 24 stycznia 2013r. skierowanym do skarżącego, w którym wzywa go do pisemnego ustosunkowania się w terminie 7 dni. Skarżący podniósł, iż określenie terminu 7 dni nie jest umocowane w żadnym przepisie prawa, brak jest również upoważnienia Rady Miasta do wystosowania w/w pisma. Przewodniczący może bowiem działać jedynie w sprawach organizacyjnych prac rady. Natomiast występowanie w sprawie, w której stroną podejmującą decyzję jest Rada jako organ kolegialny bez jej upoważnienia w żaden sposób nie wskazuje, zdaniem skarżącego, że przewodniczący reprezentuje jej wolę.
Skarżący zarzucił również, iż na etapie przygotowywania projektu uchwały doszło do naruszenia § 33 ust. 3 pkt 4 Statutu Miasta poprzez pominięcie w procesie opinii właściwej komisji Rady Miasta oraz Burmistrza Miasta.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi. Rada Miasta wskazała, iż spółka cywilna pod firmą "A", reprezentowana m.in. przez skarżącego Z. S. zawarła w dniu 2 maja 1997r. umowę najmu lokalu na czas nieokreślony z Zarządem Domów Mieszkalnych, działającym w imieniu i z upoważnienia Zarządu Miasta. Przedmiotem najmu był lokal użytkowy, położony w Zakopanem przy ul. K, najpierw objęty własnościowym spółdzielczym prawem do lokalu przysługującym Gminie, a obecnie stanowiący własność Gminy na mocy aktu notarialnego z dnia 19 sierpnia 2009r. (rep. A [...]). Rada Miasta stwierdziła, iż umowa najmu obowiązuje nadal nieprzerwanie od dnia jej zawarcia, a zatem obowiązywała również w dniu składania przez skarżącego ślubowania. Rada Miasta podniosła, iż skarżący był wspólnikiem spółki "A" w dniu składania ślubowania i pozostaje nim nadal. W gminnym lokalu prowadzona jest przez spółkę "A" działalność gospodarcza, polegająca m.in. na naprawie i konserwacji urządzeń elektronicznych i jest to główne miejsce wykonywania działalności przez tę spółkę cywilną (zgodnie z Centralną Ewidencją i Informacją o Działalności Gospodarczej). Z kolei zgodnie z informacją przedstawioną przez spółkę komunalną [...], zarządzającą nieruchomościami gminnymi, opłaty za przedmiotowy lokal uiszczane są przez firmę "A" J. B., P. J., Z. S. s.c.
Rada Miasta wyjaśniła, iż skarżący złożył stosowne wyjaśnienia podczas sesji w dniu 21 marca 2013r. bezpośrednio przed podjęciem zaskarżonej uchwały. W swoich wyjaśnieniach skarżący nie zakwestionował przedstawionych w uzasadnieniu projektu uchwały ustaleń, ani nie powołał żadnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na ocenę tych ustaleń. W szczególności nie złożył oświadczenia, czy wystąpił ze spółki, czy rozwiązano umowę, czy z innych przyczyn spółka zaprzestała korzystania z lokalu gminnego.
Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów Rada Miasta stwierdziła, iż są one nieuzasadnione. W szczególności nie jest zasadny zarzut naruszenia Statutu Miasta. Przewodniczący Rady Miasta posiada bowiem inicjatywę uchwałodawczą zgodnie z § 30 ust. 2 Statutu Miasta, w związku z czym przygotował odpowiedni projekt uchwały, na podstawie zgromadzonych informacji. Rada Miasta podniosła również, iż zgodnie z § 33 ust. 5 Statutu, sprawy personalne nie wymagają opinii komisji, natomiast burmistrz nie może opiniować uchwał dotyczących składu personalnego Rady Miasta. Poza tym Rada Miasta uważa, iż w przypadku zaskarżonej uchwały opiniowanie projektu jest bezprzedmiotowe, bowiem prawo nakazuje jej podjęcie w ustalonej formie i treści i ma ona charakter wyłącznie deklaratoryjny – jest jedynie urzędowym potwierdzeniem skutku prawnego, który następuje z mocy ustawy, zatem żaden z organów gminy nie ma wpływu na rozstrzygnięcia w niej zawarte. Zdaniem Rady Miasta, niezasadny jest także zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie mają one w tym wypadku zastosowania (oprócz naczelnych zasad funkcjonowania organów administracyjnych). Procedowanie uchwał rad gminy odbywa się bowiem na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym, przepisów statutu gminy oraz przepisów szczególnych z ustaw zawierających upoważnienie do wydania konkretnej uchwały – w tym wypadku ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. W ocenie Rady, przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały nie doszło do naruszenia prawa, które mogłoby powodować jej nieważność, natomiast do jej podjęcia wystarczające było ustalenie, że zachodzą ustawowe przesłanki wygaszenia mandatu radnego.
Rada Miasta stwierdziła również, iż przepisy nie opisują jakie czynności rada gminy ma podjąć w celu dokonania odpowiednich ustaleń. Nie ma, zdaniem Rady, podstaw by twierdzić, że rada gminy powinna, działając kolegialnie, prowadzić dochodzenie lub ustalać fakty w innym sformalizowanym postępowaniu. Poczynione przez Radę ustalenia nie były kwestionowane przez żadnego z członków Rady, ani przez samego skarżącego. Nikt również nie zgłosił potrzeby wglądu w zebraną dokumentację lub konieczności jej weryfikacji. Również w skardze nie przedstawiono żadnych okoliczności mogących świadczyć o nieprawidłowości dokonanych ustaleń.
W odpowiedzi na skargę sporządzonej przez Burmistrza Miasta (pismo z dnia 24 maja 2013r.) również wniesiono o oddalenie skargi Z. S., przytaczając te same argumenty co Rada Miasta w odpowiedzi na skargę .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 tej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Dokonując oceny dopuszczalności niniejszej skargi wniesionej na podstawie art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (t.j. Dz.U. z 2010r., nr 176, poz. 1190 z późn. zm.), Sąd uznał, że została ona wniesiona w wymaganym terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały oraz pochodzi od podmiotu mającego legitymację skargową w rozumieniu art. 191 ust. 1 cyt. ustawy, skarżący jest bowiem podmiotem zainteresowanym w rozumieniu tego przepisu, gdyż zaskarżona uchwała dotyczy wygaśnięcia jego mandatu radnego.
Na podstawie wyżej wskazanych kryteriów kontroli zaskarżonego aktu dokonywanej przez sąd administracyjny należy stwierdzić, że skarga Z. S. na uchwałę Rady Miasta z dnia 21 marca 2013r. Nr [...] w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia jego mandatu radnego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona uchwała nie jest dotknięta wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności przez Sąd.
Osoby pełniące funkcje publiczne muszą liczyć się z pewnymi ograniczeniami aktywności gospodarczej, których celem jest – jak podkreśla się w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego - zapobieżenie angażowaniu się osób publicznych w sytuacje mogące nie tylko podawać w wątpliwość ich osobistą bezstronność czy uczciwość, ale także podważać autorytet konstytucyjnych organów Państwa oraz osłabiać zaufanie wyborców i opinii publicznej do ich prawidłowego funkcjonowania. Konstytucja RP przewiduje możliwość wprowadzenia wyjątków od zasady zapewniającej każdemu wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Oczywiście te ograniczenia muszą wynikać z ustawy, i tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Te ograniczenia są podyktowane interesem publicznym: funkcje i działania nie dające się pogodzić z mandatem przedstawiciela wybranego do władz lokalnych są wyraźnie określone w ustawie z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz w ustawie z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013r., poz. 594). To na podstawie tej regulacji ustawowej Rada Miasta oparła zaskarżoną uchwałę w sprawie mandatu Z. S.
Zgodnie z art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Z ustępu 1a cytowanego przepisu wynika, że jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził tego rodzaju działalność gospodarczą, jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania, a niewypełnienie tego obowiązku stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu w trybie art. 190 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw.
Oceniając stan faktyczny w niniejszej sprawie należy uznać, że radny Z. S. naruszył ustawowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której uzyskał mandat. Jak bowiem wynika z akt sprawy, przed dniem wyborów, które odbyły się w dniu 21 listopada 2010r., Z. S. prowadził działalność gospodarczą w lokalu stanowiącym własność Gminy położonym w Z przy ul. K. Z. S. jest wspólnikiem spółki cywilnej pod firmą "A", która, reprezentowana m.in. przez skarżącego Z. S., zawarła w dniu 2 maja 1997r. umowę najmu lokalu na czas nieokreślony z Zarządem Domów Mieszkalnych, działającym w imieniu i z upoważnienia Zarządu Miasta. Przedmiotem najmu był lokal użytkowy położony w Z przy ul. K, najpierw objęty własnościowym spółdzielczym prawem do lokalu przysługującym Gminie, a obecnie stanowiący własność Gminy na mocy aktu notarialnego z dnia 19 sierpnia 2009r. (rep. [...]). Jak ustalił organ administracyjny w niniejszej sprawie, w gminnym lokalu prowadzona jest przez spółkę "A" działalność gospodarcza, polegająca m.in. na [...] i jest to główne miejsce wykonywania działalności przez tę spółkę cywilną (zgodnie z Centralną Ewidencją i Informacją o Działalności Gospodarczej). Opłaty za przedmiotowy lokal uiszczane są przez firmę "A" J. B., P. J., Z. S. s.c.
Z. S. złożył ślubowanie na l sesji Rady Miasta w dniu 30 listopada 2010r., a 3-miesięczny termin do zaprzestania działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminnego upłynął w dniu 28 lutego 2011r. Jak wynika z akt sprawy, w dniu podejmowania zaskarżonej uchwały wyżej opisana umowa najmu nadal obowiązywała, a skarżący Z. S. w chwili podejmowania zaskarżonej uchwały był nadal wspólnikiem spółki "A".
Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy należy uznać za niesporne. Na sesji Rady Miasta w dniu 21 marca 2013r., bezpośrednio przed podjęciem zaskarżonej uchwały, Z. S. składając wyjaśnienia, nie zakwestionował przedstawionych w uzasadnieniu projektu uchwały ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy. Także w skardze nie powołał się na żadne nowe okoliczności faktyczne związane z zawartą umową najmu i swoim udziałem w spółce. W szczególności nie złożył oświadczenia że wystąpił ze spółki, lub że umowa najmu została rozwiązana. Rady Miasta prawidłowo przyjęła zatem w zaskarżonej uchwale, że zaistniały przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Z. S.
W niniejszej sprawie prawidłowo przyjęto za podstawę rozstrzygnięcia ustawę Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie do postępowań w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnych kadencji 2010-2014, na podstawie art. 16 w związku z art. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 113 z późn. zm.). Kwestie intertemporalne związane z datą wejścia w życie ustawy – Kodeks wyborczy były przedmiotem rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny (wyrok TK z dnia 20 lipca 20011r., K 9/11). Przytoczone przepisy ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy, w brzmieniu nadanym po wejściu w życie cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nakazują stosowanie do niniejszego postępowania przepisów ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw.
Uchwała w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego ma charakter deklaratoryjny, pełni funkcję porządkującą, autorytatywnie wyjaśniając sytuację prawną radnego spełniającego przesłanki uzasadniające wygaśnięcie jego mandatu. Miesięczny termin przewidziany w art. 190 ust. 6 ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw jest terminem instrukcyjnym (por. uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 23 października 2000r., OPS 13/00 oraz wyrok NSA z 11 grudnia 2003r., SA/Rz 925/03). Trzymiesięczny termin dla radnego do zaprzestania działalności jest nieprzywracalny, a jego naruszenie nie może być usprawiedliwiane jakimikolwiek przyczynami.
Jedyny dodatkowy wymóg formalny, jaki formułują obowiązujące przepisy wobec uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego, dotyczy umożliwienia radnemu złożenia wyjaśnień przed podjęciem uchwały. Wymóg ten został w niniejszej sprawie spełniony, przed podjęciem zaskarżonej uchwały radny Z. S. miał bowiem możliwość składania wyjaśnień na sesji Rady Miasta w dniu 21 marca 2013r. i z tej możliwości skorzystał (protokół sesji, zał. nr 10 akt adm.).
W niniejszej sprawie dochowane zostały także inne warunki formalne podjęcia zaskarżonej uchwały, wynikające z ustawy o samorządzie gminnym oraz ze statutu Gminy, dotyczące sporządzenia projektu zaskarżonej uchwały, zwołania sesji rady, na której podjęto tę uchwałę oraz wymogów formalnych dotyczących kworum i głosowania nad uchwałą. W zawiadomieniu o sesji z dnia 21 marca 2013r. w proponowanym porządku obrad umieszczono punkt dotyczący podjęcia zaskarżonej uchwały (zał. nr 4 akt adm.) Spełniony został ustawowy wymóg minimalnego kworum (lista obecności dołączona do protokołu sesji, zał. nr 4 akt adm.). Dopełniono też innych wymogów formalnych wynikających ze Statutu Miasta.
Nie są uzasadnione zarzuty skargi naruszenia zasad dotyczących inicjatywy uchwałodawczej, albowiem zgodnie z § 30 ust. 2 pkt 2 Statutu Miasta Przewodniczący Rady Miasta posiada inicjatywę uchwałodawczą. Trafnie też powołuje się organ w odpowiedzi na skargę na brak obowiązku uzyskiwania opinii komisji Rady (§ 33 ust. 5 w związku z ust. 3 Statutu). Niezasadne są także zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, w procedurze podejmowania uchwał przez radę gminy wymogi wynikające z kpa nie mają bowiem zastosowania. Zgodnie z treścią art. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego normuje on postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw w drodze decyzji, w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i innymi podmiotami oraz w sprawach wydawania zaświadczeń. Podejmowanie zatem uchwał przez organy stanowiące samorządu terytorialnego (nie będących decyzjami administracyjnymi) pozostaje poza zakresem stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Procedowanie nad uchwałami rady gminy odbywa się na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym, przepisów statutu gminy oraz przepisów szczególnych z ustaw zawierających upoważnienie do wydania konkretnej uchwały – w tym wypadku ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Te zaś wymogi formalne, zdaniem Sądu, zostały w niniejszej sprawie spełnione.
Nie mogły odnieść zamierzonego skutku także zarzuty skargi dotyczące nieprecyzyjności organu we wskazaniu dokładnie numeru lokalu w którym radny prowadzi działalność gospodarczą czy terminologii związanej z mieniem komunalnym. W sprawie nie ma bowiem wątpliwości co do tego, że skarżący jako wspólnik spółki cywilnej zawarł umowę najmu dotyczącą lokalu będącego własnością gminy, a więc że zachodziły podstawy faktyczne do podjęcia zaskarżonej uchwały. Ewentualne niedokładności czy nieprecyzyjności organu w uzasadnieniu uchwały nie mogą być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym.
Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej uchwały nie wykazała zatem istnienia naruszeń prawa materialnego lub procesowego uzasadniających uwzględnienie skargi. Mając na uwadze przedstawione powyżej argumenty należy uznać, że Z. S. utracił z mocy prawa mandat radnego Rady Miasta wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem działalności określonej w art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, albowiem nie zaprzestał w przewidzianym w ustawie trzymiesięcznym terminie prowadzenia wskazanej powyżej działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy, w której został wybrany. W związku z niewypełnieniem przez Z. S. powyższego obowiązku, Rada Miasta podjęła zgodną z prawem uchwałę o wygaśnięciu jego mandatu. Z tego powodu skarga została oddalona, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło