I OSK 2793/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-24
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Irena Kamińska, Olga Żurawska – Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie postanowienia pełnomocnikowi, który utracił umocowanie przed datą doręczenia, ale po dacie wydania postanowienia, jest skuteczne, a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony po tym doręczeniu, ale po faktycznym otrzymaniu postanowienia przez stronę, jest spóźniony?Ratio decidendi
Doręczenie pisma pełnomocnikowi, który był prawidłowo umocowany w dacie wydania postanowienia przez organ, jest prawnie skuteczne, nawet jeśli pełnomocnictwo zostało wypowiedziane przed datą doręczenia, ale po dacie wydania postanowienia. Skuteczność doręczenia wobec organu następuje z chwilą zawiadomienia go o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony po upływie terminu liczonego od daty skutecznego doręczenia pełnomocnikowi jest spóźniony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Ministra Gospodarki o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister uznał wniosek za spóźniony, ponieważ został złożony po terminie, który rozpoczął bieg od daty doręczenia postanowienia z dnia [...] września 2012 r. pełnomocnikowi skarżącej – radcy prawnemu M.J. w dniu 17 września 2012 r. Skarżąca twierdziła, że wypowiedziała pełnomocnictwo 11 września 2012 r. i poinformowała o tym organ, a termin powinien biec od daty, gdy sama otrzymała postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia NSA Irena Kamińska sędzia del. WSA Olga Żurawska – Matusiak Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 24 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2398/12 w sprawie ze skargi H.N., A.C., E.K., M.P., J.W., G.K., J.N., M.W., M.M. i A.K. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1) oddala skargę kasacyjną; 2) odstępuje od zasądzenia od H.N. na rzecz Ministra Gospodarki zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2398/12 oddalił skargę H.N., A.C., E.K., M.P., J.W., G.K., J.N., M.W., M.M. i A.K. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Minister Gospodarki postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., nr [...], działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.), stwierdził uchybienie przez H.N. terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2012 r. nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia podał, że postanowieniem Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2012 r., nr [...], w trybie art. 66 § 3 K.p.a., zwrócono wnioskodawcom: H.N., S.C., J.W., M.W., E.K., G.K., A.C., M.M., M.P., J.N. i A.K., reprezentowanym przez radcę prawnego M.J., podanie z dnia 16 grudnia 2011 r. w sprawie odszkodowania z tytułu szkody jaka została wyrządzona przez wydanie ostatecznej decyzji – zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego z dnia [...] września 1952 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu nad przedsiębiorstwem [...], którego nieważność z powodu niezgodności z prawem została stwierdzona prawomocną decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...].
Zgodnie z zawartym w w/w postanowieniu pouczeniem, stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia służył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, z którym mogła wystąpić do organu, który wydał postanowienie, w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
H.N. wnioskiem z dnia 2 października 2012 r. wystąpiła do Ministra Gospodarki o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., nr [...],
Minister Gospodarki wyjaśnił, że pomimo twierdzenia wnioskodawczyni, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został przez nią złożony również w imieniu innych osób, organ rozpoznał sprawę jedynie w zakresie jej dotyczącym. Wskazał, że z treści przedmiotowego wniosku powyższe nie wynikało, ponadto do akt sprawy nie dołączono pełnomocnictw mocujących H.N. do działania w imieniu pozostałych osób.
Minister podał, że w niniejszej sprawie jest bezsporne, że w/w postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi wnioskodawców – radcy prawnemu M.J. – w dniu 17 września 2012 r. Z chwilą skutecznego doręczenia w/w postanowienia rozpoczął bieg, określony w art. 141 § 2 K.p.a., siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który upłynął w dniu 24 września 2012 r.
W ocenie organu bez znaczenia pozostają zatem wyjaśnienia wnioskodawczyni – H.N., że w dniu 28 września 2012 r. otrzymała od swojego byłego pełnomocnika M.J. postanowienie z dnia [...] września 2012 r. i że od tego dnia biegnie termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie ma w sprawie znaczenia również fakt, że wnioskodawczyni informowała organ o cofnięciu pełnomocnictwa. Minister Gospodarki wskazał bowiem, że w dacie wydawania przedmiotowego postanowienia, tj. w dniu [...] września 2012 r., nie posiadał wiedzy o cofnięciu przez H.N. przedmiotowego pełnomocnictwa. Informację w tym przedmiocie otrzymał dopiero w dniu 18 września 2012 r. (data wpływu do Kancelarii Urzędu pisma z dnia 11 września 2012 r.). Zdaniem organu przedmiotowe postanowienie zostało wysłane na właściwy adres, czyli adres Kancelarii pełnomocnika wnioskodawców. Zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W przypadku cofnięcia pełnomocnictwa, dotychczasowy pełnomocnik powinien niezwłocznie przekazać korespondencję mocodawcy, aby ten nie poniósł negatywnych konsekwencji, np. związanych z upływem terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W rozpoznawanej sprawie z zamieszczonej na kopercie daty stempla pocztowego wynika, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany w Urzędzie Pocztowym w S. w dniu 2 października 2012 r., a więc z uchybieniem terminu, który upłynął w dniu 24 września 2012 r. Obowiązkiem organu, w przypadku braku wniosku o przywrócenie uchybionego terminu było zastosowanie art. 134 K.p.a., a więc stwierdzenie w drodze postanowienia, uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Powyższe postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2012 r., nr [...] stało się przedmiotem skargi H.N., A.C., E.K., M.P., J.W., G.K., J.N., M.W., M.M. i A.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nakazanie Ministrowi Gospodarki rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz dopuszczenie dowodu z dokumentu – potwierdzenia Urzędu Pocztowego w S. z dnia 25 października 2012 r. na okoliczność, że H.N. przesyłkę zawierającą postanowienie z dnia [...] września 2012 r. otrzymała od radcy prawnego w dniu 27 września 2012 r.
W uzasadnieniu skargi podano, że H.N. rozwiązała pełnomocnictwo z radcą prawnym M.J. w dniu 11 września 2012 r., o czym niezwłocznie poinformowała Ministra Gospodarki, wysyłając stosowne pismo pocztą. Zdaniem skarżących w sprawie bez znaczenia pozostaje fakt, kiedy ta informacja dotarła do organu, gdyż w dniu [...] września 2012 r. H.N. nie miała już pełnomocnika. W ocenie skarżących, skoro Minister otrzymał pismo o wypowiedzeniu pełnomocnictwa radcy prawnemu M.J. w dniu 18 września 2012 r., a wcześniej przesłał postanowienie na jego adres, to powinien powyższe postanowienie z dnia [...] września 2012 r. ponownie doręczyć wnioskodawczyni.
Minister Gospodarki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że zgodnie z art. 32 K.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. W niniejszej sprawie H.N. udzieliła pełnomocnictwa do reprezentowania jej m.in. w postępowaniu administracyjnym profesjonalnemu pełnomocnikowi – radcy prawnemu M.J. Pisemne pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych (k. 5). Ustanowiony pełnomocnik działał w imieniu swojej mandantki w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, po czym pismem z dnia 11 września 2012 r. (doręczonym organowi w dniu 18 września 2012 r.) pełnomocnictwo to zostało przez H.N. wypowiedziane. Minister Gospodarki, wydając postanowienie z dnia [...] września 2012 r., obowiązany był zatem doręczyć rozstrzygnięcie pełnomocnikowi H.N. – radcy prawnemu M.J., bowiem o jego ustanowieniu był powiadomiony. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 września 1993 r., sygn. akt III ARN 45/93 (OSNCP 1994, nr 5, poz. 112) wyraził pogląd, że przepis art. 40 § 2 K.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w K.p.a. zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, w tym orzeczeń (decyzji, postanowień), pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zagadnienie cofnięcia pełnomocnictwa nie zostało w Kodeksie postępowania administracyjnego dokładnie uregulowane. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 941/05 wskazał, że "uregulowania prawne w zakresie pełnomocnictwa zawarte w K.p.a. nie są kompletne, stąd przy wyjaśnianiu sytuacji odnoszącej się do tej instytucji należy posiłkowo stosować zasady wyrażone w Kodeksie cywilnym". W związku z tym, odwołując się zarówno do przepisów Kodeksu cywilnego, jak i do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, przytoczyć należy treść art. 94 § 1 K.p.c. Przepis ten stanowi, że wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do przeciwnika i innych uczestników – z chwilą doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż mając na uwadze powyższą zasadę, na gruncie procedury administracyjnej należy odpowiednio przyjąć, że w przypadku cofnięcia przez stronę pełnomocnictwa pełnomocnikowi występującemu w jej imieniu w postępowaniu administracyjnym, cofnięcie jest skuteczne wobec organu dopiero w dniu poinformowania go o tej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 października 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1958/08, LEX 523874).
W niniejszej sprawie Minister Gospodarki o wypowiedzeniu pełnomocnictwa został powiadomiony pismem z dnia 11 września 2012 r., które wpłynęło do organu w dniu 18 września 2012 r. Tym samym dopiero od dnia 18 września 2012 r. w stosunku do organu wypowiedzenie to jest prawnie skuteczne. Nie ulega zatem wątpliwości, że Minister prawidłowo doręczył postanowienie z dnia [...] września 2012 r. pełnomocnikowi H.N., skoro w dacie wydawania rozstrzygnięcia organ nie posiadał informacji o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. W sytuacji zaś doręczenia pełnomocnikowi postanowienia organu pierwszej instancji w dniu 17 września 2012 r., siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 141 § 2 i art. 127 § 3 w zw. z art. 144 K.p.a.) minął wraz z upływem dnia 24 września 2012 r. Skoro natomiast stosowny wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany na poczcie w dniu 2 października 2012 r., to prawidłowo organ stwierdził, że został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Ustosunkowując się do zarzutu skargi, że po otrzymaniu pisma o wypowiedzeniu pełnomocnictwa obowiązkiem organu było ponownie doręczyć wnioskodawczyni postanowienie z dnia [...] września 2012 r., Sąd pierwszej instancji wskazał, że żaden przepis nie nakazuje doręczania pism pod adresem strony, w przypadku gdy miała ona ustanowionego pełnomocnika. Oznacza to, że nawet w sytuacji, gdyby organ doręczył pismo pełnomocnikowi, a następnie stronie, to i tak prawnie skuteczne byłoby doręczenie dokonane pełnomocnikowi, natomiast strona zostałaby w ten sposób jedynie poinformowana o treści pisma. W takim przypadku, doręczenie pisma stronie wywołuje bowiem jedynie ten skutek, że jest ona poinformowana o treści dokumentu, natomiast bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi. W ocenie Sądu pierwszej instancji powyższa okoliczność, jak i fakt, że radca prawny M.J. przesłał H.N. postanowienie z dnia [...] września 2012 r. dopiero w dniu 27 września 2012 r., nie miała wpływu na bieg ustawowego terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła H.N., reprezentowana przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. z związku z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, iż nadanie pisma do organu w polskiej placówce operatora pocztowego wskazanego w ustawie Prawo pocztowe nie wywołuje tożsamych skutków, jak fakt złożenia pisma w tym samym dniu w siedzibie organu;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. z związku z art. 41 § 2 K.p.a., polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, iż pismo doręczone na adres byłego pełnomocnika jest prawnie skuteczne, podczas gdy skarżąca – stosownie do art. 41 § 1 K.p.a. – zawiadomiła organ o wypowiedzeniu pełnomocnictwa oraz o nowym adresie do doręczeń;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 40 § 1 i 2 K.p.a., polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, iż doręczenie postanowienia osobie, której zostało uprzednio wypowiedziane pełnomocnictwo, może być uznane za skuteczne, podczas gdy skuteczne jest doręczenie jedynie pełnomocnikowi strony, a więc osobie, z którą łączy stronę stosunek pełnomocnictwa w momencie doręczenia postanowienia.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku (błędnie wskazano postanowienia) w całości i uchylenie postanowienia Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczyła, że nie zostały one opłacone ani w całości, ani w części.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorka podała, że skarżąca, wypowiadając pełnomocnictwo byłemu pełnomocnikowi, jeszcze w tym samym dniu, tj. 11 września 2012 r., nadała do organu pismo informujące o tej okoliczności. Dochowała zatem należytej staranności, a czasokres dostarczenia tego pisma do organu (7 dni) jest od niej okolicznością niezależną. Z tego tytułu nie powinny zatem wynikać dla niej negatywne skutki prawne. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., pismo złożone w polskiej placówce operatora pocztowego wyznaczonego na podstawie ustawy Prawo pocztowe, uważa się za wniesione z tą datą. Wniesienie pisma w ten sposób wywołuje tożsame skutki w zakresie biegu terminów ustawowych, jak złożenie pisma w siedzibie organu. Różnicowanie sytuacji prawnej osób, które osobiście złożą pismo w siedzibie organu oraz osób, które złożą pismo w sposób wskazany w art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. nie znajduje uzasadnienia w przepisach postępowania administracyjnego (ani żadnego innego postępowania) i stanowi naruszenie zasad praworządności, w tym określonych w art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. W przeciwnym wypadku, dla uzyskania równych szans – pod względem wywołania skutków prawnych wnoszonych pism procesowych – z innymi podmiotami wnoszącymi pismo w siedzibie organu, skarżąca musiałaby przyjechać do Warszawy (gdzie znajduje się siedziba organu) i złożyć pismo osobiście. Należy przy tym wskazać, iż pismo skarżącej z dnia 11 września 2012 r. nie stanowiło oświadczenia woli, którego skuteczność dojścia do drugiej strony należałoby oceniać w świetle art. 61 K.c. (ten charakter ma wypowiedzenie skierowane do pełnomocnika), a stanowiło realizację ustawowego obowiązku wskazania nowego adresu do doręczeń, wymaganego w świetle art. 41 § 1 K.p.a., pod rygorem konsekwencji przewidzianych w art. 41 § 2 K.p.a. Dla zadośćuczynienia wskazanemu obowiązkowi wystarczy nadanie pisma w placówce operatora pocztowego. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera szczególnego przepisu, który uzależniałby skuteczność wniesienia pisma, o którym mowa w art. 41 § 1 K.p.a., od faktu jego doręczenia, a nie nadania do organu, co zdaje się przesądzać, iż w tym przypadku znajdują zastosowanie normy ogólne dotyczące wnoszenia pism przez strony. Tymczasem, mimo iż skarżąca dopełniła swojego obowiązku, wyciągnięto względem niej konsekwencje prawne, jakby temu obowiązkowi uchybiła.
Ponadto autorka skargi kasacyjnej wskazała, że literalna interpretacja art. 40 § 2 zd. 1 K.p.a prowadzi do jednoznacznej tezy, iż aby doręczenie na tej podstawie było skuteczne, osoba której doręczono pismo dla strony, musi być pełnomocnikiem strony, i to w momencie doręczenia pisma, a nie nadania postanowienia przez organ. Samo nadanie pisma przez organ – w odróżnieniu od nadania pisma przez stronę do organu – nie wywołuje żadnych skutków dla biegu terminów. Fakt, że organ, dokonując doręczeń, musi już w momencie nadawania pisma zdeterminować adres, pod którym doręczenie to będzie dokonywane, nie może determinować późniejszej oceny skuteczności takiego doręczenia, w szczególności w sytuacji, gdy w dniu doręczenia pełnomocnik nie był już umocowany, a jeszcze przed nadaniem i doręczeniem pisma przez organ strona (niezwłocznie) dopełniła obowiązku poinformowania organu o fakcie wypowiedzenia pełnomocnictwa. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 875/07, LEX nr 362489, "doręczenie pisma osobie niebędącej pełnomocnikiem strony postępowania nie może być uznane za doręczenie zgodne z art. 40 § 1 i 2 K.p.a. Pismo doręczone osobie niebędącej pełnomocnikiem strony nie może wywołać skutków prawnych, jakie przepisy procedury administracyjnej wiążą z doręczeniami, bowiem doręczenie osobie uprawnionej nie nastąpiło".
W ocenie skarżącej skoro dopełniła ona obowiązku poinformowania organu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa (a więc o nowym adresie do doręczeń), a postanowienie doręczono osobie niebędącej już jej pełnomocnikiem, to termin do wniesienia przez nią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powinien biec od dnia, w którym postanowienie z dnia [...] września 2012 r. zostało jej doręczone. A zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w dniu 2 października 2012 r., z zachowaniem ustawowego terminu.
Minister Gospodarki w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wskazując, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przyczyny enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Istota podniesionych zarzutów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który zaaprobował stanowisko Ministra Gospodarki, że wniosek H.N. z dnia 2 października 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2012 r., doręczonym skutecznie jej pełnomocnikowi w dniu 17 września 2012 r., został złożony z uchybieniem terminu, który upłynął w dniu 24 września 2012 r., co skutkowało wydaniem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego złożenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jako nietrafny uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 57 § 5 K.p.a. Zdaniem autora skargi kasacyjnej cofnięcie przez H.N. pełnomocnictwa nastąpiło już w dacie nadania w placówce pocztowej operatora pocztowego wskazanego w ustawie Prawo pocztowe pisma skierowanego do Ministra Gospodarki, zawierającego informację o wypowiedzeniu przez nią pełnomocnictwa jej pełnomocnikowi – radcy prawnemu M.J., a nie w dacie otrzymania, tj. w dniu 18 września 2012 r., tej korespondencji przez organ. Powołany przepis art. 57 § 5 K.p.a odnosi się do biegu terminów i wskazuje jak należy liczyć upływ terminu np. do wnoszenia środków zaskarżenia. W przypadku wypowiedzenia pełnomocnictwa i realizowania obowiązku zawiadomienia o tym fakcie organu, nie upływa żaden termin, który musi być zachowany. Ponadto organ administracji publicznej, któremu w sprawie złożono pełnomocnictwo może uwzględniać skutki jego wypowiedzenia dopiero wówczas, gdy o tym fakcie dowiedział się. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 1199/07, LEX nr 513142, wyraził pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że "regulacja instytucji pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym jest bardzo lakoniczna, dlatego też w razie potrzeby należy sięgać do analogii. W omawianym zakresie zwrócić należy uwagę na art. 42 § 1 p.p.s.a. i art. 94 § 1 K.p.c., zgodnie z którymi wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą zawiadomienia go o tym. Jeżeli więc nawet pełnomocnictwo wygasa z chwilą jego wypowiedzenia, to przez analogię trzeba przyjąć, że wobec organu wypowiedzenie pełnomocnictwa skutek prawny uzyskuje dopiero z momentem zawiadomienia go o tym".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zamierzonego skutku nie mogły odnieść również zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. z związku z art. 41 § 2 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 41 § 1 i 2 K.p.a. (błędnie podano art. 40 § 1 i 2 K.p.a.). Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik H.N. w dacie wydawania przez Ministra Gospodarki postanowienia z dnia [...] września 2012 r. postanowienia o zwrocie wniosku był prawidłowo umocowany, a organ był tym umocowaniem związany. Nie był wówczas powiadomiony o wypowiedzeniu przez w/w pełnomocnictwa radcy prawnemu M.J. Obowiązany był zatem do doręczenia pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie w/w postanowienia. Ta forma doręczenia była zatem prawnie skuteczna. Z kolei pełnomocnik H.N., w przypadku wypowiedzenia mu przez nią pełnomocnictwa, był obowiązany niezwłocznie przekazać jej otrzymaną korespondencję, aby nie poniosła ona negatywnych konsekwencji, np. upływu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej kasacyjnie o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wyjaśnić należy, iż w niniejszej sprawie działa on na zasadzie prawa pomocy. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 p.p.s.a.
Jednocześnie wyjaśnić należy, iż w świetle art. 248 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów postępowania, jeżeli obowiązek taki wynika z innych przepisów. W niniejszej sprawie obowiązek zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wynikał z art. 204 pkt 1 p.p.s.a., jednak Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia od H.N. na rzecz Ministra Skarbu Państwa zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło