II GSK 2231/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.M.,J.G. – "A." S.P.iK. s.c. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 czerwca 2013 r.; sygn. akt V SA/Wa 1148/13 w sprawie ze skargi M.M.,J.G. – "A." S.P.iK. s.c. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2012 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 13 czerwca 2013 r. odrzucił skargę M.M., J.G. wspólników spółki cywilnej "A." na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2012 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: Pismem z dnia 27 marca 2013 r. (data stempla pocztowego) M.M., J.G. wspólnicy spółki cywilnej "A." S. i K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na pismo ARiMR z [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 13 czerwca 2013 r. odrzucił skargę, jako wniesioną po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia. Sąd wskazał, że z regulacji art. 14 ust. 5 w zw. z ust. 4 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. nr 72, poz. 619, ze zm.) wynika, że w przypadku odmowy przyznania pomocy w ramach środków, co do których pomoc jest przyznawana na podstawie umowy, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonym dla aktów lub czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Ponadto Sąd zaznaczył, że zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni – do usunięcia naruszenia prawa, natomiast termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania (art. 53 § 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu z powyższych regulacji wynika, iż wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaś udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma wyłącznie znaczenie formalne (dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi). Sąd podkreślił, że art. 53 § 2 p.p.s.a. przewiduje również wypadek nie udzielenia takiej odpowiedzi. Jak wskazał Sąd I instancji, w orzecznictwie przyjmuje się, iż wskazany termin 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź udzielił takiej odpowiedzi, jednakże została ona doręczona stronie już po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sąd podkreślił ponadto, że jak wynika z treści uzasadnienia uchwały z 2 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OPS 2/07) już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin 60 dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sąd wskazał również, że analogiczne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z 21 maja 2007 r. (sygn. akt II OSK 986/06). Jak zaznaczył Sąd strona skarżąca wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w dniu 27 grudnia 2012 r. (data stempla pocztowego). Organ doręczył pełnomocnikowi strony odpowiedź na powyższe wezwanie w dniu 26 lutego 2013 r. tj. po upływie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Wobec tego, strona skarżąca winna wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania (tj. do dnia 25 lutego 2013 r.). W związku z powyższym, w ocenie Sądu I instancji skarga z dnia 27 marca 2013 r. została wniesiona po upływie ustawowego terminu. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik M.M. i J.G. wspólników spółki cywilnej "A.". Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 20102 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8, 9, 107 § 1 k.p.a. polegające na odrzuceniu skargi oraz nieuchyleniu rozstrzygnięcia Prezesa ARiMR, pomimo iż rozstrzygnięcie to zostało zaopatrzone w niezrozumiałe dla strony pouczenie, co skutkowało uchybieniem przez nią terminu do wniesienia skargi. W związku z podniesionym zarzutem strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, stosownie do dyspozycji przepisu art. 185 p.p.s.a. oraz o zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu poniesionych niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że w kwestii, która jest przedmiotem niniejszej sprawy wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 2 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OPS 2/07). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w powyższej uchwale. Przede wszystkim wskazać trzeba, że terminy wniesienia skargi do sądu administracyjnego określa art. 53 p.p.s.a. W paragrafie pierwszym art. 53 został wprowadzony termin wniesienia skargi w przypadku zaskarżania aktów (rozstrzygnięć), które są doręczane skarżącemu. Termin ten, wynoszący trzydzieści dni, został powiązany z dniem doręczenia skarżącemu zaskarżanego aktu. Oznacza to, że termin ten ma zastosowanie we wszystkich tych przypadkach, gdy przedmiotem zaskarżenia jest jakiekolwiek rozstrzygnięcie (akt) organu administracji publicznej, które podlega doręczeniu skarżącemu i może być zaskarżone do sądu administracyjnego. Takimi rozstrzygnięciami są decyzje i postanowienia administracyjne oraz inne akty administracyjne, których doręczenie stronie jest obowiązkiem organu wynikającym z przepisu prawa. Natomiast w paragrafie drugim art. 53 p.p.s.a. zostały opisane terminy wniesienia skargi na akty (rozstrzygnięcia), które nie są doręczane skarżącemu. Terminy te dotyczą także wnoszenia skargi na czynności organu. Chodzi o takie akty, które mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. W tych przypadkach terminy do wniesienia skargi zostały powiązane z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Termin do wniesienia skargi może w tym przypadku wynosić trzydzieści dni, w sytuacji, gdy organ udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i wówczas termin biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi. Po drugie, termin ten może wynosić sześćdziesiąt dni, gdy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, i wówczas termin ten biegnie od dnia wniesienia wezwania do organu. Z treści art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni (liczony od dnia doręczenia tej odpowiedzi). Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie zaskarżone pismo ARiMR z [...] grudnia 2012 r. informujące stronę skarżącą o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych zostało doręczone stronie w dniu 14 grudnia 2012 r. Następnie, pismem z dnia 27 grudnia 2012 r. (data stempla pocztowego) strona skarżąca wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Do dnia 25 lutego 2013 r. organ nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie strony, zatem w sprawie obowiązywał sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi. Dnia 26 lutego 2013 r. (tj. po upływie 60 dni od dnia wniesienia wezwania) organ doręczył pełnomocnikowi strony odpowiedź na powyższe wezwanie. Powyższa okoliczność pozostawała jednak bez wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi, gdyż w sytuacji kiedy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie w przewidzianym prawem terminie, strona zobowiązana jest do wniesienia skargi najpóźniej w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania (tj. w okolicznościach niniejszej sprawy do dnia 25 lutego 2013 r.). W związku z powyższym skarga wniesiona przez M.M. i J.G. wspólników spółki cywilnej "A." w dniu 27 marca 2013 r. wniesiona została po upływie przewidzianego prawem terminu i z powyższych względów podlegała odrzuceniu. Z przytoczonych powyżej przyczyn, orzeczenie Sądu I instancji należało uznać za zasadne. Bezzasadny jest zatem zarzut strony skarżącej, która wskazała, że Sąd I instancji naruszył prawo odrzucając skargę i nie uchylając rozstrzygnięcia Prezesa ARiMR zawierającego niezrozumiałe dla niej pouczenie, co skutkowało uchybieniem przez nią terminu do wniesienia skargi. Pouczenie zawarte w piśmie Prezesa ARiMR z [...] lutego 2013 r. jest bowiem precyzyjne, jednoznaczne i wprost odpowiada treści przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.