II SA/Gl 74/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-06-13
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w maksymalnej wysokości jest zasadne, gdy zobowiązany podnosi, że istnieją przeszkody prawne i faktyczne uniemożliwiające wykonanie nakazu rozbiórki?Ratio decidendi
Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz środkiem nacisku finansowego mającym na celu skłonienie zobowiązanego do wykonania obowiązku. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W sytuacji, gdy zobowiązany przez długi czas nie wykonuje nakazu rozbiórki, a pojawiające się przeszkody (np. potrzeba uzyskania zgody na usunięcie drzew, kwestie konserwatorskie) nie stanowią obiektywnych przeszkód uniemożliwiających wykonanie nakazu, nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości jest uzasadnione, zwłaszcza gdy organ egzekucyjny wskazuje, że tylko taka kwota może skłonić zobowiązanego do działania.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Spółce "A" S.A. rozbiórkę budynku. Po wielokrotnych wnioskach o prolongatę terminu i braku wykonania obowiązku, organ nałożył grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 50.000 zł. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez organ odwoławczy i ponownym rozpatrzeniu, grzywna została ponownie nałożona. Spółka skarżyła postanowienie, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz niewłaściwego zastosowania i wymierzenia grzywny w maksymalnej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant starszy referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał "A" S.A. w K. rozbiórkę budynku hali maszyn, usytuowanego na terenie posesji przy ulicy [...] w K. oraz uporządkowanie terenu w terminie od dnia 1 kwietnia do dnia 31 września 2010 r. Wobec złożenia przez zobowiązaną Spółkę pismem z dnia 30 września 2010 r. wniosku o prolongatę terminu przedmiotowej rozbiórki, decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku – tj. do dnia 30 czerwca 2011 r. Ponownie o zmianę tego terminu wystąpiła Spółka pismem z dnia 28 czerwca 2011 r. Z kolei organ - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. pismem z dnia 22 lipca 2011 r. wystosował do zobowiązanej upomnienie wraz z wezwaniem do wykonania nałożonego obowiązku w terminie do dnia 31 grudnia 2011 r., uprzedzając, że brak wykonania nałożonego obowiązku spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 1 grudnia 2011 r. zobowiązana Spółka poinformowała, iż rozpoczęła procedury w celu wyłonienia wykonawcy przedmiotowej rozbiórki. Protokołem z oględzin posesji przy ulicy [...] w K. przeprowadzonych w dniu 6 kwietnia 2012 r, organ ustalił, iż budynek hali maszyn oraz obiekt zbiorników na wodę nie zostały rozebrane.
W dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., jako wierzyciel, wystawił tytuł wykonawczy nr [...] i doręczył go Spółce w dniu w dniu 16 kwietnia 2012 r., a postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na "A" S.A. w K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 50.000 zł z powodu uchylania się przez wymienioną Spółkę od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] r.. Nałożył także na Spółkę obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie powyższego postanowienia w wysokości 68 zł .
W wyniku wniesionego zażalenia na powyższe postanowienie sprawę rozpatrywał [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., który postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, podkreślając w uzasadnieniu konieczność uzasadnienia wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia oraz zwracając uwagę na art. 67c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z którego wynika obowiązek ponoszenia kosztów egzekucyjnych.
Rozpatrując sprawę ponownie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] powtórnie nałożył na zobowiązaną Spółkę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 50.000 zł z powodu uchylania się od obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] r. oraz obowiązku wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł. W dalszej części postanowienia organ egzekucyjny wezwał do wpłacenia powyższej grzywny i opłaty w wyznaczonym terminie na wskazane konto bankowe oraz do wykonania obowiązku określonego w przywołanym tytule do dnia 31 marca 2013 r., pod rygorem orzeczenia wykonania zastępczego.
W uzasadnieniu organ egzekucyjny wyjaśnił, że zgodnie z art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy zaniechania obowiązku wykonania czynności, w tym przypadku decyzji nr [...] z dnia [...] r. Mimo upomnienia wysłanego w dniu 22 lipca 2011 r. decyzja nie została do dnia dzisiejszego wykonana.
Zgodnie z art. 121 § 2 i § 4 wymienionej ustawy, nałożona grzywna nie może przekroczyć kwoty 50.000 zł. Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego grzywna jest jednorazowa. W niniejszej sprawie ustalono maksymalną wysokość grzywny, przewidzianą w ustawie, dążąc do skłonienia zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Tylko bowiem groźba maksymalnej kary, może zmusić "A" S.A. do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji, tj. rozbiórki przedmiotowego obiektu.
Zażalenie na to postanowienie wniosło "A" S.A w K. Kwestionując zasadność nałożonej grzywny Spółka wskazała, że wszczęto procedury mające doprowadzić do wykonania nałożonego obowiązku, w tym procedury przetargowe w celu wyłonienia wykonawcy robót rozbiórkowych. Spółka podniosła także, czyni starania w celu wyjaśnienia stanu prawnego związanego z ustanowieniem strefy ochrony zabytków, która ustanowiona została już po wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki, zlecono opracowanie technicznej dokumentacji odtworzeniowej w zakresie szczegółowej inwentaryzacji architektoniczno- budowlanej oraz wystąpiono o uzyskanie zgody na usunięcie drzew porastających na obiekcie. Spółka zakwestionowała zasadność nałożonej grzywny, jak również jej maksymalną wysokość, wskazując, że z uzasadnienia postanowienia nie wynika, dlaczego właśnie w takiej, maksymalnej wysokości nałożono przedmiotową grzywnę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w zakresie nakładającym obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej w wysokości 68 zł i w tym zakresie umorzył postępowanie przed tym organem, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ przywołał obowiązujące przepisy i wskazał, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się w szczególności w wypadku, gdy ciążący na zobowiązanym obowiązek może być spełniony tylko osobiście przez niego lub gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe albo niecelowe. Grzywna ta nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Dowodem na to są postanowienia art. 125 i art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którymi, w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone na niego grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą mu być zwrócone w całości lub w części, za zgodą organu wyższego stopnia. Zatem, organ pierwszej instancji słusznie ocenił, iż w niniejszej sprawie należało zastosować grzywnę w celu przymuszenia. Organ odwoławczy podkreślił, że organ wydający postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zobowiązany jest do uzasadnienia wysokości tej grzywny. Przyznał, że przedmiotowe postanowienie pozbawione jest szerszego uzasadnienia.
. Organ odwoławczy podniósł, że choć ze zgromadzonych akt sprawy wynika, że przedmiotem postępowania przed Inspektorem Powiatowym w K. była hala maszyn, czyli zgodnie z art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego budowla, organ w uzasadnieniu nie wyjaśnił szerzej w jaki sposób ustalił wysokość grzywny, wskazując jedynie, że skupił się na wymierzeniu takiej grzywny, żeby "wreszcie zmusić" zobowiązanego do wykonania rozbiórki, a wobec faktu, iż rozbiórka dotyczy budowli, winien w sprawie mieć zastosowanie tryb postępowania przewidziany w art. 121 § 2 i 4 ustawy. Wyjaśnił jednak, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażony został pogląd, że decyzja z art. 67 Prawa budowlanego (a taką jest decyzja będąca podstawą niniejszego postępowania) nie jest przymusową rozbiórką w rozumieniu art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Odnosząc się natomiast do zarzutu strony skarżącej, jakoby organ pierwszej instancji wszczął postępowanie egzekucyjne bez zbadania wykonania obowiązku rozbiórki przez zobowiązanego, organ wskazał, iż w aktach sprawy znajdują się protokoły z dnia 6 kwietnia 2012 r. i z dnia 26 września 2012 r., w których stwierdzono, że rozbiórka nie została wykonana. Podobnie nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, jakoby wadą przedmiotowego postępowania egzekucyjnego było jego wszczęcie w okolicznościach wniosku zobowiązanej Spółki o zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] r. w zakresie terminu wykonania obowiązku. W ocenie organu odwoławczego samo złożenie wniosku o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego w stosunku do decyzji, z której wynika obowiązek, nie ma wpływu na zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co oczywiście nie oznacza, iż organ może pozostawić taki wniosek bez rozpatrzenia.
Nadmienił przy tym organ drugiej instancji, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. co najmniej częściowo uczynił zadość wnioskowi Spółki o kolejne wydłużenie terminu wykonania obowiązku, zobowiązując Spółkę upomnieniem z dnia [...] r. do wykonania obowiązku w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31 grudnia 2011 r.
Dodał też, że organ pierwszej instancji co do zasady sprostał nakazowi wyrażonemu przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w postanowieniu z dnia [...] r., aczkolwiek motywy swego postępowania przedstawił lapidarnie. W uzasadnieniu zwrócił bowiem uwagę na fakt jednorazowości nakładania grzywny w celu przymuszenia w sprawach z zakresu prawa budowlanego, co implikuje konieczność wymierzenia grzywny skutecznie skłaniającej zobowiązanego do wykonania obowiązku. Tego typu argumenty zostały powszechnie uznane za prawidłowe w judykaturze. Kolejnymi argumentami potwierdzającymi zasadność nałożenia grzywny w celu przymuszenia w najwyższej możliwej wysokości jest fakt sporej długotrwałości w wywiązywaniu się zobowiązanej z wykonania ciążącego na niej obowiązku rozbiórki. Podkreślił też, że sama Zobowiązana zdaje sobie sprawę z daleko idącego niewłaściwego stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego, ponieważ koresponduje z odpowiednim organem ochrony środowiska w kwestii samosiejek rosnących na dachu tegoż budynku. Zatem fakt zagrożenia jakie niesie ze sobą aktualny nieprawidłowy stan techniczny budynku jest oczywisty. Dostrzegając te okoliczności organ egzekucyjny nie może przyglądać się im biernie, lecz zobowiązany jest do podjęcia energicznych działań, tak aby nie uciekła mu z pola widzenia potrzeba dbania o takie wartości jak zdrowie i życie ludzi oraz bezpieczeństwo mienia.
Zdaniem organu odwoławczego, nie stanowią okoliczności niejako ekskulpacyjnych bądź egzoneracyjnych kwestie korespondencji czynionej przez zobowiązaną Spółkę z Miejskim Konserwatorem Zabytków oraz organem ochrony środowiska. Podkreślił niecelowość prowadzenia tej korespondencji, skoro istnieje nakaz wyrażony przez organ nadzoru budowlanego. Przyjmuje się bowiem jednolicie w judykaturze, że nakaz ten zwalnia zobowiązanego z konieczności uzyskiwania dalszych zezwoleń na wykonanie robót budowlanych objętych nakazem.
Nawet, gdyby rzeczywiście zobowiązany zmuszony byłby do przeprowadzenia innych wymaganych prawem procedur przed wykonaniem nakazu rozbiórki, to nie można nie zauważyć, iż jego postępowanie w tym zakresie jest opieszałe.
Organ odwoławczy wyjaśnił też, iż opłaty egzekucyjne obliczane i pobierane są z mocy prawa, stąd nie ma podstaw do orzekania o nich w formie rozstrzygnięć indywidualnych
W skardze do sądu administracyjnego zobowiązana Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wydanie postanowienia, a także naruszenie prawa materialnego – tj. art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie grzywny w celu przymuszenia oraz art. 121 § 2 tej ustawy przez niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skarżąca Spółka wskazała, organy prowadzą postępowanie nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy. Podniosła, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przedmiotowy budynek przy ul. [...] znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej. Faktu tego jednak organy nie uwzględniły. Pominięto także, że aktualnie trwa postępowanie w przedmiocie usunięcia drzew samosiejek ze zbiornika, co nie jest możliwe bez stosownego zezwolenia. Okoliczności te nie zostały uwzględnione przez organy obydwu instancji w postępowaniu egzekucyjnym i przed wydaniem decyzji. Brak dostatecznego rozpoznania okoliczności sprawy, miał istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, co stanowi naruszenie art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym zakresie skarżąca Spółka odwołała się do orzecznictwa sądów administracyjnych. Spółka podkreśliła też, że sam organ odwoławczy przyznał, iż wysokość nałożonej grzywny uzasadniona została lapidarnie. W ocenie skarżącej nie podano w zasadzie dlaczego została wymierzona kara w takiej, a nie innej wysokości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o jej oddalenie podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Stwierdził nadto, że w przedmiotowej sprawie organ rozpatrzył kwestie związane z prawidłowością nałożenia grzywny w celu przymuszenia w kwocie 50.000 zł pod kątem przesłanek takich jak: długotrwałość niewykonywania nałożonego obowiązku, charakter naruszenia przepisów Prawa budowlanego oraz jednorazowość grzywny w przypadku przepisów tejże ustawy.
Organ podkreślił, iż "grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się, stąd nie ma tutaj zastosowania stosowana w prawie karnym zasada miarkowania nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego" przywołując w tym miejscu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 stycznia 2008 r. (sygn. akt II SA/Gl 495/07).
Dodatkowo wyjaśnił, że wobec istnienia nakazu wyrażonego przez organ nadzoru budowlanego, zobowiązany zwolniony jest z konieczności uzyskiwania dalszych zezwoleń na wykonanie robót budowlanych, objętych tymże nakazem. Powyższy fakt wynika również wprost z treści art. 67 ust.1 Prawa budowlanego, który stanowi w niniejszej sprawie podstawę prawną nakazu wynikającego z tytułu wykonawczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Zgodnie z zapisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t,jedn. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była kwestia zgodności z prawem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Instytucję grzywny w celu przymuszenia regulują przepisy rozdziału 2 działu III ustawy z dnia 17 czerwca 1066 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), dotyczące egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Zgodnie z art. 119 § 1 ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy wypełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. W sprawie nie podlega sporowi, że na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] r. wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nakazano "A" S.A. w K. rozbiórkę budynku hali maszyn, usytuowanego na terenie posesji przy ulicy [...] w K. oraz uporządkowanie terenu w wyznaczonym terminie.
Normujący kwestie nakładania grzywny art. 122 § 1 wskazuje, iż organ egzekucyjny, który nakłada grzywnę, doręcza zobowiązanemu postanowienie o nałożeniu grzywny i odpis tytułu wykonawczego wystawionego zgodnie z art. 27 ustawy, po uprzednim bezskutecznym upomnieniu.
W analizowanej sprawie upomnienie z dnia [...] r. doręczono skarżącej Spółce w dniu 28 lipca 2011 r. Wskazać w tym miejscu trzeba, że kontroli Sądu poddane zostały rozstrzygnięcia wydane przez organy egzekucyjne w wyniku postępowania prowadzonego ponownie po uchyleniu pierwszego postanowienia z dnia [...] r. przez organ drugiej instancji postanowieniem z dnia [...] r. Trzeba też wskazać, iż w niniejszej sprawie wierzyciel był jednocześnie organem egzekucyjnym. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przystąpił do egzekucji na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu [...] r. Tytuł ten oparty został na wskazanej powyżej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., która jest decyzją ostateczną i prawomocną. Brak dobrowolnego wykonania nałożonego w decyzji obowiązku doprowadziło do sytuacji, w której obowiązkiem organu egzekucyjnego było wszczęcie postępowania egzekucyjnego, niezbędnego dla wykonania tej decyzji.
Zaskarżone postanowienie odpowiada wymogom prawa i zawiera elementy wymienione w art. 122 § 1 ustawy, jak również spełnione zostały przesłanki do zastosowania tego rodzaju środka egzekucyjnego, określone w art. 119 – 121 ustawy, które to przepisy zostały zacytowane i dokładnie omówione w motywach zaskarżonego postanowienia.
Trzeba podkreślić, iż przewidziany w art. 119 cytowanej powyżej ustawy środek egzekucyjny należy do tzw. środków przymuszających, a nie zaspokajających, czyli przewidziana w nim grzywna w celu przymuszenia nie ma charakteru sankcji (kary jak twierdzi skarżąca) lecz stanowi formę ekonomicznej presji mającej na celu skłonienie zobowiązanego (zobowiązanych) przez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Zgodnie z art. 7 § 2 wskazanej ustawy organ egzekucyjny stosuje bowiem środki, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu, wykonanie nałożonego na skarżącą obowiązku powinno polegać na rozbiórce budynku hali maszyn na działce położnej w K. przy ulicy [...]. Nie podlega sporowi, że wymieniony obowiązek nie został wykonany przez zobowiązaną Spółkę. Z akt sprawy wynika jedynie, że Spółka przynajmniej dwukrotnie występowała o przesunięcie terminu wykonania nałożonego na nią obowiązku, co spotykało się ze zrozumieniem powiatowego organu nadzoru budowlanego, który określony w decyzji nr [...] termin "31 września 2010 r." zmienił na termin "do dnia 30 czerwca 2011 r. – decyzja nr [...], by w wysłanym upomnieniu z dnia [...] r. – ustalić go ostatecznie na dzień –" do 31 grudnia 2011".
Tymczasem z treści zażalenia wynika, że skarżąca dopiero w dniu 19 grudnia 2011 r. podjęła działania zmierzające do rozpoczęcia robót rozbiórkowych. Taka sytuacja może świadczyć o lekceważeniu obowiązków wynikających z wymienionej wcześniej decyzji, opartej na art. 67 Prawa budowlanego, czyli wskazującej na zły stan techniczny przedmiotowego obiektu, mogący zatem prowadzić do zagrożenia zdrowia lub życia ludzi. Nie można zatem mówić o obiektywnych przeszkodach w niewykonaniu obowiązku, skoro skarżąca przez długi okres czasu w ogóle nie podjęła żadnych czynności zmierzających do wykonania decyzji.
Wprawdzie Spółka podniosła w zażaleniu, że dla wykonanie nałożonego na nią obowiązku niezbędne jest uprzednie uzyskanie decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew, które wyrosły na obiekcie, to zauważyć trzeba, że o wydanie decyzji zezwalającej na ich usuniecie Spółka wystąpiła dopiero w dniu 8 sierpnia 2012 r., podczas gdy wielokrotnie zmieniany był już termin wykonania orzeczonej rozbiórki, a tytuł wykonawczy doręczono jej w dniu 16 kwietnia 2012 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, iż nie mogły być one uznane za uzasadnione. Zarzut innego przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz objęcia ochroną konserwatorską obiektów związanych z przedmiotową halą maszyn, wymienioną w tytule wykonawczym jako podlegającą rozbiórce nastąpiło już po wydaniu decyzji nr [...] z dnia [...] r.. Także przeszkoda w postaci toczącego się postępowania administracyjnego o zezwolenie na usunięcie drzew samosiejek z przedmiotowego terenu, o które skarżąca wystąpiła dopiero w dniu 8 sierpnia 2012 r. nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, które dotyczy wyłącznie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W postępowaniu tym nie mogą być rozpatrywane zarzuty, które mogą być kwalifikowane jako kwestionowanie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, bądź mogły stanowić podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Przepis art. art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesądza, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Postępowanie to nie może zatem służyć badaniu zasadności wydania egzekwowanej decyzji.
Organy prawidłowo ustaliły, że przewidziany do rozbiórki budynek hali maszyn nie został rozebrany, i ten fakt obligował je do prowadzenia postępowania zmierzającego do przymuszenia zobowiązanej Spółki do wykonania orzeczonej rozbiórki. Poza sferą zainteresowania w tym postępowaniu pozostały obiektywne przyczyny niewykonania nałożonego na Spółkę obowiązku.
Z kolei podnoszony zarzut nałożenia na Spółkę grzywny bez należytego uzasadnienia nie może być uznany za zasadny, gdyż organ, choć lapidarnie, stwierdził jednak, że tylko grzywna w maksymalnej wysokości może skłonić zobowiązaną do wykonania decyzji z dnia [...] r. Z całości akt sprawy wynika bowiem, że pomimo wydania przedmiotowej decyzji, Spółka przez długi czas w ogóle nie czyniła żadnych działań w kierunku jej wykonania, a pierwsze takie czynności można zauważyć dopiero w dniu 19 grudnia 2011 r., kiedy Spółka podjęła działania w celu wyłonienia wykonawcy robót rozbiórkowych.
Za prawidłowe zatem należy uznać działanie organów. Dodatkowo podkreślić trzeba, że zastosowany środek, co już podkreślono, ma charakter przymuszający, czyli przewidziana grzywna stanowi formę ekonomicznej presji mającej na celu skłonienie zobowiązanej Spółki przez dolegliwość finansową do wykonania nałożonego obowiązku. Charakter ten potwierdza dodatkowo przepis art. 125 cytowanej ustawy, zgodnie z którym "w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenie podlegają umorzeniu".
Reasumując nie sposób podzielić stanowiska Spółki co do dowolności działania organu egzekucyjnego poprzez wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości zwłaszcza, że Spółka może uniknąć jej płacenia przez wykonanie obowiązku, skoro w dacie wydania zaskarżonego postanowienia nie było już żadnych przeszkód w wykonaniu decyzji.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło