II SA/Ke 327/13

WyrokWSA w Kielcach2013-06-13

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą zaprzestanie działalności w sklepie i zabezpieczenie produktów, była zgodna z prawem, w szczególności w kontekście zarzutów naruszenia przepisów K.p.a. i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności?
Ratio decidendi
Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji. Organy nadzoru sanitarnego prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w tym art. 27c PIS i art. 44c ON, nakazując zaprzestanie działalności i zabezpieczenie produktów ze względu na uzasadnione podejrzenie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, co uzasadniało nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Stan faktyczny
Spółka K. prowadząca sklep z produktami, które mogą być środkami zastępczymi, została objęta kontrolą Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wcześniejsza decyzja z 10.01.2013 r. wstrzymała wprowadzanie do obrotu produktów i nakazała ich zabezpieczenie. Kontrola z 16.01.2013 r. wykazała obecność nowej partii tych produktów oraz sprzedaż jednego opakowania. Organ I instancji wydał decyzję nakazującą zaprzestanie działalności w sklepie na 3 miesiące i zabezpieczenie produktów na 18 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niezasadne zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 roku sprawy ze skargi K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania K. (zwanej dalej Spółką) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] numer [...]w przedmiocie nadzoru sanitarnego. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 16.01.2013r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny przeprowadził w prowadzonym przez Spółkę sklepie [...] kontrolę. Podjęte czynności miały na celu sprawdzenie wykonania zarządzeń zawartych w decyzji tego organu z dnia 10.01.2013r., wydanej po kontroli ww. sklepu w dniach 9.01.2013r.–10.01.2013r., przeprowadzonej po interwencji redakcji lokalnej gazety informującej o sprzedaży podejrzanych produktów tzw. "dopalaczy". Rozstrzygnięciem tym wstrzymano wprowadzanie do obrotu produktów pod nazwą: [...] (pkt 1) oraz nakazano i zobowiązano właściciela sklepu do zabezpieczenia wyżej wymienionych produktów na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy (pkt 2). Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności – ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia ludzi. W podstawie prawnej powołano art. 27c ust. 1 ustawy z dnia 14.03.1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r. nr 212, poz. 1263) w związku z art. 44c ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012r. poz. 124). W rezultacie podjętych czynności kontrolnych ustalono, że w sklepie znajduje się nowa partia produktów (42 sztuki), których dotyczył pkt 1 ww. decyzji. Przedstawiciele organu pobrali z nowej partii produktów znajdujących się w sklepie próbki (po dwie sztuki opakowań z każdego asortymentu), w celu przeprowadzenia badań przez laboratorium Narodowego Instytutu Leków w Warszawie. Pozostałe produkty z nowej partii (łącznie 34 opakowania jednostkowe produktów) zostały przeliczone, a następnie zabezpieczone i umieszczone w zamykanej szafce na zapleczu sklepu. Sprzedawczyni A. S. wyjaśniła, że nowa partia produktów została dostarczona przez właściciela sklepu J. G. w dniu 11.01.2013r. W dniu kontroli sprzedano jedno opakowanie [...]. Mając na uwadze powyższe, decyzją z dnia 16.01.2013r. organ I instancji: 1. nakazał zaprzestania działalności w pomieszczeniach sklepu [...], wprowadzającego do obrotu produkty, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że stwarzają zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi, na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące, 2. nakazał i zobowiązał podmiot do zabezpieczenia nowej partii produktów wprowadzanych do obrotu, na które obowiązuje zakaz wprowadzania do obrotu zgodnie z ww. decyzją z dnia 10.01.2013r., tj. [...], na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań, na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności – ze względu na ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 27c ust. 1, 2, 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 104 § 1, art. 107 § 1, art. 108 § 1 K.p.a. W oparciu o art. 10 § 2 K.p.a. odstąpiono od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu z uwagi na niebezpieczeństwo wystąpienia zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało przekazane pełnomocnikowi Spółki niezwłocznie po zakończonej kontroli w dniu 16.01.2013r. faksem oraz wysłane za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres skarżącej Spółki i pełnomocnika. W odwołaniu od ww. decyzji Spółka wskazała na naruszenie art. 10 § 1, art. 81, art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 108 K.p.a., art. 27 c ust. 3 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 77 ust. 6, art. 84c, art.79, art.79a, art. 79b oraz art. 82 ustawy z dnia 2.07.2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013r. poz. 672). Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, stwierdził, że organ I instancji przeprowadził w należącym do Spółki sklepie prawidłowe oraz zgodne z ustawowymi uprawnieniami postępowanie kontrolne, a ze względu na ochronę życia i zdrowia ludzi miał nie tylko prawo ale i obowiązek zastosowania przepisów, których naruszenie zarzucono w odwołaniu. Organ odwoławczy podkreślił, że stan faktyczny ustalony podczas kontroli w dniu 16.01.2013r. jest ewidentnym dowodem na to, że Spółka ignoruje obowiązujące przepisy art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a przede wszystkim działa przeciwko zdrowiu i życiu ludzi. Okoliczności te potwierdzają wyniki badań sprzedawanych produktów, przeprowadzone w Narodowym Instytucie Leków w Warszawie, które stwierdziły obecność substancji psychoaktywnych. Substancje te w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii są środkami zastępczymi. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zmuszony był do podjęcia radykalnych kroków prawnych i wydania zakwestionowanej decyzji, gdyż w przeciwnym razie dochodziłoby do sytuacji, w której następowałyby kolejne zabezpieczenia tych produktów i wydawanie kolejnych zakazów. Odpowiadając szczegółowo na zarzuty odwołania powołano się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13.11.2012r. sygn. akt VII SA/Wa 1387/12, podkreślając jednocześnie, że treść uzasadnienia decyzji I – instancyjnej wyjaśnia przesłanki podjęcia tego rozstrzygnięcia. Jakkolwiek strona zarzuca naruszenie art. 77 ust. 6, art. 79b oraz art. 84c ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, to ze względu na realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi przepisy te nie mogły być zastosowane w niniejszej sprawie. Dodatkowo podkreślono, że Spółka swoimi dotychczasowymi działaniami nie dawała gwarancji, że zaprzestanie sprzedaży podejrzanych produktów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Spółka zarzuciła podjętym w niniejszej sprawie decyzjom organów obu instancji: a) naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego, poprzez nieodniesienie się w treści uzasadnień do wszystkich zarzutów skarżącego, podnoszonych w sprawie, w tym nieokreślenie zagrożenia, któremu miałby zapobiegać zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, niewyjaśnienie na jakiej postawie prawnej organ wbrew art. 84c ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie wstrzymał faktycznych czynności kontrolnych po wniesieniu przez stronę sprzeciwu, niewystarczające wskazanie faktów i dowodów, na podstawie których organ uznał, że co do wskazanych w decyzji produktów istnieje podejrzenie, iż są to środki zastępcze, a także całkowite niewyjaśnienie okoliczności, z powodu których organ uznał, iż produkty te "stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia", a także niewyjaśnienie przez organy zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz niewyjaśnienie okoliczności, iż w trakcie kontroli zostały naruszone w sposób rażący przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej; ponadto organ nie wskazał jakiemu konkretnie przestępstwu kontrola miałaby zapobiegać pomimo, iż wielokrotnie powoływał się na taką okoliczność; b) naruszenie art. 108 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo braku istnienia do tego podstawy faktycznej i prawnej; c) naruszenie art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie kontroli, która została przeprowadzona z rażącym naruszeniem przepisów tj. art. 79, art. 79a, art. 79b, art. 80, art. 82, art. 84c ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej – mające wpływ na wynik tej kontroli; d) naruszenie prawa materialnego tj. art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której organ nie miał żadnych podstaw do zastosowania środka prawnego przewidzianego w tym przepisie w odniesieniu do produktów, wymienionych w decyzji, a także poprzez niewskazanie, wbrew dyspozycji artykułu, okresu na jaki wstrzymano wprowadzanie do obrotu produktów; e) naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 27c ust. 3 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie mimo braku niezbędnych przesłanek i niewskazanie zagrożenia, któremu miałoby zapobiec zaprzestanie prowadzenia działalności; f) naruszenie przepisów postępowania: art. 10 § 1 oraz art. 81 K.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania przez organ I instancji poprzez brak zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione, mimo uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji z dnia 20.03.2013r. oraz z dnia 16.01.2013r. i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 13.06.2013r. tut. Sąd przeprowadził dowód z akt administracyjnych [...] załączonych do sprawy o sygn. akt II SA/Ke 326/13 ze skargi K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z dnia 6.03.2013r., utrzymującą w mocy ww. decyzję organu I instancji z dnia 10.01.2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].: - nakazującą zaprzestania działalności w pomieszczeniach sklepu [...], wprowadzającego do obrotu produkty, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że stwarzają zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące, - nakazującą i zobowiązującą podmiot do zabezpieczenia opisanej szczegółowo partii produktów do obrotu, na które obowiązuje zakaz wprowadzania do obrotu zgodnie z ww. decyzją z dnia 10.01.2013r. na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14.03.1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r. nr 212, poz. 1263, ze zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 29.07.2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012r., poz. 124), zwanej dalej ustawą. W tym miejscu podkreślić trzeba, że rolą Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest – wynikająca z art. 1 ustawy z dnia 14.03.1985r. – realizacja zadań z zakresu zdrowia publicznego, a katalog sposobu realizacji tych zadań nie ma charakteru zamkniętego – na co wskazuje użyte w tym przepisie sformułowanie "w szczególności". Jak wynika z kolei z art. 2 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, przeciwdziałanie narkomanii realizuje się m. in. przez działalność zapobiegawczą, ograniczanie szkód zdrowotnych i społecznych, zwalczanie niedozwolonego obrotu, wytwarzania, przetwarzania, przerobu i posiadania substancji, których używanie może prowadzić do narkomanii. Przepis art. 44b ustawy zakazuje wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Zgodnie z definicją ustawową "środka zastępczego" zawartą w art. 4 pkt 27 tej ustawy – jest to substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Odnosząc się z kolei do pojęcia "wprowadzanie do obrotu" wskazać trzeba, że stosownie do art. 4 pkt 34 ww. ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii jest to udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Zgodnie z art. 44c ust. 1 tej ustawy, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zgodnie z tym przepisem w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy (ust. 1). W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 właściwy państwowy inspektor sanitarny: 1) zatrzymuje produkt; 2) nakazuje zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzaniu produktu do obrotu na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia nie dłuższy niż 3 miesiące (ust. 3). Stosownie do art. 37 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 2.07.2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013r. poz. 672). Analizując treść cyt. przepisów wskazać trzeba, że jakkolwiek art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej uzależnia wydanie decyzji w tym trybie od zaistnienia uzasadnionego podejrzenia, że produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, to art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, który uprawnia organ do odpowiedniego zastosowania pierwszego z powołanych przepisów, wymaga jedynie stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym. Nie budzi wątpliwości Sądu spełnienie w niniejszej sprawie przesłanek określonych w ww. art. 44 c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Jak wynika z pozycji II.2 protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 16.01.2013r. w prowadzonym przez skarżącą Spółkę sklepie [...] (k. 25 akt administracyjnych) jej przedmiotem było sprawdzenie wykonania zarządzeń zawartych w decyzji tego organu z dnia 10.01.2013r. (k. 55 akt administracyjnych do sprawy tut. Sądu o sygn. akt II SA/Ke 326/13). Rozstrzygnięciem tym wstrzymano wprowadzanie do obrotu (pkt 1) produktów pod nazwą [...] oraz nakazano i zobowiązano Spółkę do zabezpieczenia wyżej wymienionych produktów na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy (pkt 2). Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności – ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia ludzi. W podstawie prawnej powołano art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane po kontroli ww. sklepu w dniach 9.01.2013r. – 10.01.2013r., przeprowadzonej po interwencji redakcji lokalnej gazety informującej o sprzedaży podejrzanych produktów tzw. "dopalaczy". Odnosząc się do ustaleń poczynionych podczas kolejnej kontroli w dniu 16.01.2013r. wskazać trzeba, że przeprowadzone czynności ujawniły, że w sali sprzedaży, w oszklonej i zamykanej gablocie, jak również w zamykanej szafce usytuowanej na zapleczu znajduje się nowa partia produktów (łącznie 42 sztuki), których dotyczyła ww. decyzja z dnia 10.01.2013r., to jest [...] Dodatkowo, obecna podczas kontroli sprzedawczyni A. S. potwierdziła, że w dniu 16.01.2013r. sprzedała jedno opakowanie produktu, tj. [...]. W świetle tak opisanego stanu faktycznego, znajdującego odzwierciedlenie m. in. w protokole z kontroli przeprowadzonej na podstawie odpowiedniego upoważnienia nr 49/2013 (k. 22), udzielonego pracownikom podległej organowi I instancji Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej – na podstawie art. 25 i 35 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej – nie budzi wątpliwości wprowadzanie przez Spółkę do obrotu produktów, co do których zachodzi podejrzenie, że są one środkami zastępczymi w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Stanowisko organu w tym zakresie, bazującego na interwencji redakcji lokalnej gazety informującej o sprzedaży podejrzanych produktów tzw. "dopalaczy" (k. 43 akt administracyjnych do sprawy o sygn. akt II SA/Ke 326/12), potwierdzają protokoły badań pobranych ze sklepu Spółki próbek ww. produktów, przeprowadzonych w Narodowym Instytucie Leków w Warszawie (k. 44-47). Dokumentacja ta wykazała obecność substancji psychoaktywnych, tj. UR-144, pentedron, izopentedron, 3,4-DMMC, stanowiących analogi strukturalne substancji wymienionych w wykazach substancji odurzających i psychotropowych (załączniki do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii) – które są środkami zastępczymi w rozumieniu tej ustawy. Podkreślenia wymaga, że wprowadzanie do obrotu i sprzedaż ww. środków zastępczych odnosi się do tych samych produktów, których dotyczy uprzednio wydany w dniu 10.01.2013r. i opatrzony rygorem natychmiastowej wykonalności zakaz wprowadzania do obrotu. Wobec jednoznacznego ignorowania przez skarżącą zaleceń zawartych w tej decyzji oraz generalnego zakazu określonego w art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii organy nadzoru sanitarnego prawidłowo rozstrzygnęły w przedmiocie nakazania zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach sklepu [...], zobowiązując jednocześnie Spółkę do zabezpieczenia nowej partii ww. produktów. Tym samym zarzut naruszenia art. 27 c ust. 1 i 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej uznać trzeba za niezasadny. Sformułowany w skardze zarzut, że w dacie kontroli z dnia 16.01.2013r. strona nie znała treści decyzji z dnia 10.01.2013r. nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym zebranym w aktach administracyjnych dołączonych sprawy o sygn. akt II SA/Ke 326/13. Jak wynika bowiem z protokołu kontroli z dnia 10.01.2013r. (k. 50) zawarto w nim informację o treści decyzji z tego samego dnia, którą wstrzymano wprowadzanie do obrotu ww. produktów. O treści tego protokołu z kontroli oraz wydanej decyzji skarżąca posiadała wiedzę, o czym świadczy wniesienie przez spółkę w dniu 10.01.2013r. (data wpływu do organu 14.01.2013r.) sprzeciwu do prowadzonych czynności kontrolnych (k. 18 akt dołączonych sprawy o sygn. akt II SA/Ke 326/13). W świetle powyższego brak jest podstaw aby uznać, że w dacie kolejnej kontroli w dniu 16.01.2013r. Spółka nie miała wiedzy o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu zakwestionowanych przez organ produktów. Co się zaś tyczy stanowiska strony o "niewskazaniu, wbrew dyspozycji ww. artykułu (art. 27 c), okresu na jaki wstrzymano wprowadzanie do obrotu produktów" stwierdzić trzeba, że zarzut ten jest niezasadny. W niniejszej sprawie organ I instancji nakazał zaprzestania działalności w pomieszczeniach sklepu Spółki, wskazując – zgodnie z art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej – że następuje to na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące. Określony został zatem maksymalny, zgodny z przepisem ww. ustawy okres, na jaki właściwy państwowy inspektor sanitarny uprawniony jest nałożyć ww. nakaz. Ponadto ustalony w taki sposób termin umożliwia wcześniejsze wznowienie działalności – w przypadku gdyby badania pobranych próbek wypadły pozytywnie dla strony. Powoduje to uproszczenie i skrócenie postępowania. Identyczną argumentację odnieść należy również do terminu zabezpieczenia określonej w decyzji partii produktów – na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań, na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy. W ocenie Sądu, również pozostałe zarzuty skargi są niezasadne. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych niniejszej sprawy potwierdza, że w prowadzonym postępowaniu zabezpieczono realizację zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Okoliczności te, podobnie jak i wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem odpowiednich przepisów prawa, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, spełniających wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Podkreślenia wymaga, że organ I instancji – nadając decyzji, na podstawie art. 108 § 1 K.p.a., rygor natychmiastowej wykonalności – prawidłowo powołał się na zawartą w tym przepisie przesłankę ochrony życia i zdrowia ludzkiego, wyjaśniając dodatkowo że decyzja wydana w trybie art. 27 c ust. 1, 2, 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej realizuje funkcje ochronne dotyczące ww. wartości – o charakterze nadrzędnym. Jak słusznie bowiem zauważył organ, decyzja ta zapobiega korzystaniu przez konsumentów z produktu stwarzającego zagrożenie dla ich zdrowia. Za niezasadne uznać należy także podniesione w skardze zarzuty w zakresie rażącego naruszenia art. 79a, art. 79b, art. 80, art. 82 ustawy z dnia 2.07.2004r o swobodzie działalności gospodarczej – zwłaszcza, że strona nie wskazała w uzasadnieniu, w czym upatruje tej wadliwości. W tym zakresie podnieść należy, że – jak wynika z protokołu kontroli – czynności kontrolne zostały wykonane przez odpowiednio upoważnionych pracowników po okazaniu legitymacji służbowych oraz doręczeniu pracownikowi przedsiębiorcy prawidłowo wystawionego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli – zgodnie z wymogami art. 79a ust. 1, 6, 9 ustawy z dnia 2.07.2004r. Następnie poinformowano sprzedawczynię o jej prawach i obowiązkach w trakcie kontroli oraz uprawnieniach Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 79b ustawy z dnia 2.07.2004r.). Zdaniem Sądu wymogu dokonywania czynności kontrolnych w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej nie stosuje się w przypadkach, gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego (art. 80 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 2.07.2004r.). Również zakazu podejmowania i prowadzenia więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy nie stosuje się w sytuacji, gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego (art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2.07.2004r.). Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c ustawy P.p.s.a uchylenie decyzji mogą powodować tylko naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania, które odpowiednio miały wpływ lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy również zauważyć, że tylko naruszenie przepisów prawa, które miało istotny wpływ na wynik kontroli, powoduje, że dowody przeprowadzone w toku kontroli, nie mogą stanowić dowodu w żadnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karno-skarbowym zgodnie z art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Takiego wpływu skarżąca w niniejszej sprawie nie wykazała. Ustosunkowując się do pozostałej argumentacji strony wskazać trzeba, że jednym z obowiązków przedsiębiorcy ustanowionych na gruncie ww. ustawy z dnia 2.07.2004r. jest spełnianie określonych przepisami prawa warunków wykonywania działalności gospodarczej, w szczególności dotyczących ochrony przed zagrożeniem życia, zdrowia ludzkiego i moralności publicznej (art. 18). Należy przy tym wyjaśnić skarżącej, że jakkolwiek zasadą jest zawiadamianie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli (art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 2.07.2004r.), to w przypadku gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się (art. 79 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 2.07.2004r.). Odnosząc się do zarzutu skargi o naruszeniu art. 84c ust. 5 ustawy z dnia 2.07.2004r. – poprzez brak wstrzymania czynności kontrolnych pomimo wniesionego przez stronę sprzeciwu – należy uznać stanowisko Spółki w tym zakresie za niezasadne. Jak wynika bowiem z art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. Sąd orzeka w granicach sprawy, co oznacza że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej (kontroli legalności aktu lub czynności) niż ta, w której wniesiono rozpoznawaną skargę. W tym miejscu podkreślić trzeba, że postanowieniem z dnia 4.02.2013r. (k. 19) Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] w sprawie kontynuowania czynności kontrolnych w sklepie [...] pomimo zgłoszonego sprzeciwu i umorzył postępowanie organu I instancji w zakresie rozpoznania wniesionego przez stronę sprzeciwu. Rozstrzygnięcie to jest ostateczne i prawomocne. Niezasadny jest również zarzut o naruszeniu art. 10 § 1 i 81 K.p.a. przez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania wobec braku zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Przepis art. 81 K.p.a. pozwala na uznanie okoliczności faktycznej za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów – chyba, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w art. 10 § 1 K.p.a., dotyczącej zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zabranych dowodów, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego. Taka też sytuacja, zdaniem Sądu, zaistniała w niniejszej sprawie, skoro wymagała ona szybkiego załatwienia – z uwagi na niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzkiego. Dodatkowo zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.03.2012r. sygn. akt II GSK 431/12, LEX nr 1145527). Tymczasem skarżąca takiej zależności nie wykazała. Na zakończenie rozważań podkreślić należy, że istotny wpływ na prawidłowe podjęcie rozstrzygnięcia w zaistniałym stanie faktycznym miało również to, że wprowadzane przez skarżącą do sprzedaży specyfiki – których skład potwierdziły ekspertyzy Narodowego Instytutu Leków w Warszawie – uzasadniają przyjęcie stanowiska, że stanowią one zagrożenie dla życia i zdrowia. W rezultacie organy nadzoru sanitarnego podjęły działania w oparciu o przepisy prawa, stosując środki przewidziane w ustawach. Na organach tych ciąży bowiem obowiązek ochrony fundamentalnych wartości, takich jak życie i zdrowie ludzkie. Wymaga to często podejmowanie szybkich i adekwatnych czynności do zaistniałych sytuacji, które mają służyć realizacji ustawowego celu. Państwowa Inspekcja Sanitarna jest nie tylko uprawniona, ale wręcz zobowiązana do ochrony życia i zdrowia obywateli i może stosować środki przewidziane prawem, niejednokrotnie bardzo uciążliwe dla adresatów takich decyzji. Takie działanie organów prawie zawsze będzie wiązać się z wkroczeniem w autonomię i w sferę wolności jednostki, w tym także swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Podyktowane to jest jednak realizacją nadrzędnego celu, a równocześnie podstawowego obowiązku Państwa jakim jest ochrona zdrowia i życia obywatela (por. wyrok NSA z dnia 23.04.2013r. o sygn. akt II OSK 295/12, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej NSA). Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło