I SA/Wa 351/13
WyrokWSA w Warszawie2013-06-18
Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, Dariusz Pirogowicz, Przemysław Żmich, Jolanta Dargas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa, wydana na podstawie ustawy z 1977 r., może zostać uznana za nieważną z powodu braku w aktach sprawy wniosku właściciela o przejęcie lub dowodu doręczenia decyzji, mimo że właściciel pobierał świadczenia emerytalne z tytułu przejęcia gospodarstwa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że brak niektórych dokumentów w aktach sprawy, zwłaszcza po upływie ponad 30 lat od wydania decyzji, nie świadczy o jej nieważności. Kluczowe jest, że właściciel pobierał świadczenia emerytalne, co sugeruje jego wiedzę i akceptację decyzji, a późniejsze zdarzenia, takie jak testament, nie mają wpływu na ocenę legalności decyzji z 1979 r.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy J. z 1979 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa, twierdząc, że została wydana z naruszeniem prawa własności. Organ administracji odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że następcy prawni nie spełniali wymogów do przejęcia gospodarstwa, a właściciel pobierał świadczenia emerytalne. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Przemysław Żmich (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2012 r., nr [....] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy J. z dnia [...] listopada 1979 r., nr [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Naczelnik Gminy J. decyzją z dnia [...] listopada 1979 r., nr [...] - wydaną na podstawie art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140) – zwanej dalej "ustawą" - orzekł o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, składającego się działek nr [...] i [...] oraz [...], położonego we wsi [...], stanowiącego własność B. S.
M. K. następczyni prawna byłego właściciela wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1979 r., nr [...] podnosząc, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa własności.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy J. z dnia [...] listopada 1979 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że z decyzji Naczelnika Gminy J. z dnia [...] listopada 1979 r., nr [...] oraz z akt sprawy wynika, iż podstawą prawną przejęcia na własność Państwa gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, położonego na terenie wsi [...], przejętego na wniosek B. i A. małż. Sz., był art. 45 oraz art. 52 ust. 2 ustawy.
W odniesieniu do przesłanki dotyczącej braku możliwości przekazania gospodarstwa następcy – organ odwoławczy wskazał, iż definicja następcy zawarta została w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy. W myśl tego przepisu przez następcę należało rozumieć zstępnych, rodzeństwo i dzieci rodzeństwa rolnika oraz jego pasierbów i wychowanków, którzy posiadali kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie przekroczyli 55 lat życia i nie byli inwalidami I lub II grupy. W razie braku takich osób następcą mógł być współwłaściciel gospodarstwa spełniający powyższe warunki.
Odnosząc powyższą definicję do okoliczności niniejszej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że następcą prawnym byłego właściciela gospodarstwa rolnego, przejętego decyzją Naczelnika Gminy J. z dnia [...] listopada 1979 r. była córka byłego właściciela, M. K., która, jak to wynika z jej wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 27 maja 2012 r., nie spełniała warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego, bowiem nie posiadała kwalifikacji wymaganych do prowadzenia gospodarstwa rolnego określonych w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1972 r. Nr 31, poz. 215 ze zm.). W myśl tego przepisu za kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego uważało się ukończenie szkoły rolniczej lub przysposobienia rolniczego.
Pismem z dnia 16 maja 2012 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wystąpiło do M. K. o przedstawienie dokumentów potwierdzających posiadanie w dacie wydania decyzji Naczelnika Gminy J. z dnia [...] listopada 1979 r. następcy B. S. posiadającego stosowne kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego – dokumentu potwierdzającego ukończenie szkoły rolniczej lub przysposobienia rolniczego.
W Piśmie z dnia 27 maja 2012 r. M. K. wskazała, że, jej mąż, posiada dwuletnie przysposobienie rolnicze ukończone w N. w latach [...].
Minister dodał, że z uwagi na znaczny upływ czasu nie zachowała się całość akt archiwalnych dotyczących przejęcia nieruchomości objętych decyzją Naczelnika Gminy J. z dnia [...] listopada 1979 r., nr [...].
Następnie Minister wskazał, że ze znajdującej się w aktach niniejszej sprawy umowy darowizny z dnia [...] maja 1961 r. nr Repertorium [....] oraz skróconego odpisu z księgi wieczystej Kw [...] wynika, że właścicielem gospodarstwa o pow. [...] ha, objętego decyzją Naczelnika Gminy J.o z dnia [...] listopada 1979 r. nr [...], był B. S. Następnie Minister dodał, że nie udało się odnaleźć m.in. wniosku byłego właściciela o przejęcie na własność Państwa posiadanych nieruchomości. Nie zachowały się również dokumenty, które mogłyby potwierdzić fakt odbioru przez byłego właściciela ww. decyzji Naczelnika Gminy J. z dnia [...] listopada 1979 r., co jednak nie daje podstaw do bezsprzecznego stwierdzenia, że decyzji tej były właściciel nie otrzymał.
Organ odwoławczy podkreślił, że były właściciel oraz jego żona pobierali świadczenie emerytalne z tytułu przejęcia gospodarstwa. Wobec powyższego Minister uznał, że były właściciel przejętego decyzją Naczelnika Gminy J. z dnia [...] listopada 1979 r. gospodarstwa znał jej treść i godził się z jej skutkami. Ponadto Minister uznał, że powyższe okoliczności dają podstawę do stwierdzenia, że gospodarstwo rolne, stanowiące byłą własność B. S., zostało przejęte na własność Państwa zgodnie z przepisem art. 45 ustawy.
Minister powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz na całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki świadczące w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że decyzja Naczelnika Gminy J. z dnia [...] listopada 1979 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Z wnioskiem o ponowne rozpoznanie tej sprawy wystąpiła M. K.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 45 ustawy w razie braku następców lub gdy następca nie spełnia warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego albo odmówił jego przejęcia, gospodarstwo rolne na wniosek rolnika przejmuje Państwo. Z treści ww. przepisu wynika zatem, że przejęcie określonej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa było możliwe jeżeli spełnione zostały dwie przesłanki: 1) brak następców lub niespełnianie przez następcę warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego albo odmowa jego przejęcia, 2) złożenie przez rolnika stosownego wniosku. Przy czym następcami w rozumieniu art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy byli: zstępni, rodzeństwo i dzieci rodzeństwa rolnika oraz jego pasierbowie i wychowankowie, którzy posiadali kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie przekroczyli 55 lat życia i nie byli inwalidami I lub II grupy. W razie braku takich osób następcą mógł być współwłaściciel gospodarstwa spełniający powyższe warunki. Ponadto Minister dodał, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 grudnia 1977 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 37, poz. 166) w § 37 stwierdzało, że następcą rolnika powinna być osoba dająca również gwarancje należytego prowadzenia gospodarstwa rolnego. Z kolei ustawa z dnia 27 października 1977 r. nie precyzowała zawartego w przepisie art. 75 ust 1 pkt 2 warunku posiadania kwalifikacji do prowadzenia gospodarstwa rolnego, ani nie zawierała delegacji upoważniającej inny organ do sprecyzowania tego wyrażenia. Tym samym zdaniem organu należy przyjąć, że treść tego warunku odpowiadała pojęciu "kwalifikacji do prowadzenia gospodarstwa rolnego" określonego w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1972 r. Nr 31, poz. 215 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, dowodem stwierdzającym posiadanie kwalifikacji do prowadzenia gospodarstwa rolnego było: świadectwo ukończenia szkoły rolniczej lub przysposobienia rolniczego przez któregokolwiek z następców prawnych byłych właścicieli.
Minister zwrócił uwagę, że z aktu notarialnego z dnia [...] maja 1961 r., Repertorium [...], wynika, że B. S. był właścicielem ww. gospodarstwa rolnego, położonego we wsi [...].
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, że nie udało się odnaleźć całości dokumentów archiwalnych dot. przejęcia przedmiotowego gospodarstwa rolnego - w tym wniosku byłego właściciela o przejęcie gospodarstwa oraz potwierdzenia odbioru ww. decyzji. Minister wskazał także, że brak dokumentu w aktach sprawy nie przemawia za jego nieistnieniem, zwłaszcza w sytuacji, gdy ustalenie jego treści było możliwe na podstawie innych dokumentów, w tym przypadku zapisów w decyzji Naczelnika Gminy J. W decyzji z dnia [...] listopada 1979 r., nr [...], Naczelnik Gminy J. powołuje się na złożony w dniu 27 sierpnia 1979 r. osobiście przez B. S. wniosek o przekazanie gospodarstwa rolnego na własność Państwa. A zatem zdaniem Ministra należy domniemywać, iż powyższy wniosek został złożony, lecz nie zachował się w aktach sprawy lub też złożony został w innej niż przewidziana przepisami forma.
Minister podkreślił także, że osoba wskazana prawomocnym postanowieniem sądu jako następczyni prawna byłego właściciela – M. K., nie posiadała kwalifikacji do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Odnosząc się do informacji, iż jej mąż takie kwalifikacje posiadał, Minister stwierdził, iż nie był on następcą prawnym B. S.
Minister dodał, że do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa niezbędne jest stwierdzenie oczywistego charakteru naruszenia normy prawa materialnego przez organ orzekający w sprawie lub dokonanie przez ten organ oceny materiału dowodowego w sposób oczywiście sprzeczny ze zgromadzoną w aktach dokumentacją sprawy lub innymi oczywistymi, znanymi temu organowi faktami. Zdaniem Ministra skoro zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy takiej oczywistej sprzeczności nie potwierdza - to należy uznać, że decyzją z [...] września 2012 r., nr [...], słusznie odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy J. z dnia [...] listopada 1979 r., nr [...].
Skargę (uzupełnioną pismem z dnia 28 maja 2013 r.) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. K. podnosząc, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy J. oparta jest na samych domniemaniach, gdyż organ nie posiada dokumentów dotyczących przekazania gospodarstwa przez jej rodziców na własność Państwa w zamian za świadczenia emerytalne.
Skarżąca zaznaczyła, że w aktach sprawy brak jest potwierdzenia odbioru decyzji Naczelnika Gminy J. z dnia [...] listopada 1979 r., a tym samym brak możliwości odwołania się od tej decyzji. Ponadto w aktach brak jest wniosku i podpisu właściciela B. S. o przekazanie na własność Państwa gospodarstwa oraz brak wniosku z wpisem do ksiąg wieczystych. Jednocześnie podniosła, że wolą (zawartą w testamencie) ojca B. S. było przekazanie jej gospodarstwa rolnego. Od urodzenia zamieszkuje w nim. Pracowała razem z rodzicami w tym gospodarstwie. Ponadto skarżąca wskazała, że ukończyła pierwszy semestr Technikum Zawodowego [...] w [...] oraz odbyła praktyki w gospodarstwie rolnym. Mąż P. K. posiada trzyletnią Szkołę Rolniczą Zawodową ukończoną w N. Zdaniem skarżącej powyższe okoliczności dają gwarancje należytego prowadzenia gospodarstwa rolnego.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Sąd zauważa, że kwestionowana decyzja Naczelnika Gminy Jaraczewo z dnia [...] listopada 1979 r., nr [...] była wydana na podstawie ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140) – zwanej dalej "ustawą". Z ustawy tej wynikało, że zasadą było, że gospodarstwo rolne mogło być przekazane tylko jednemu następcy. Następcą w rozumieniu ustawy mogły być dzieci rolnika (zstępni), rodzeństwo i dzieci rodzeństwa rolnika oraz jego pasierbowie i wychowankowie, którzy posiadali kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie przekroczyli 55 lat życia i nie byli inwalidami I lub II grupy, a w razie braku takich osób współwłaściciel gospodarstwa spełniający te warunki (art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy). Jak wynikało z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności gospodarstw rolnych... (Dz. U. z 1972 r. Nr 31, poz. 215 ze zm.) dowodem stwierdzającym posiadanie kwalifikacji do prowadzenia gospodarstwa rolnego było świadectwo ukończenia szkoły rolniczej lub przysposobienia rolniczego. Pierwszeństwo w przejęciu gospodarstwa rolnego miał następca pracujący w tym gospodarstwie, wskazany przez rolnika (art. 43 ustawy). Przekazanie gospodarstwa rolnego następcy następowało na podstawie pisemnej umowy, jeżeli następca spełniał wymogi wynikające z przepisów prawa (art. 52 ust. 1 ustawy). W razie braku następców lub gdy następca nie spełniał warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego albo odmówił jego przejęcia gospodarstwo rolne na wniosek rolnika przejmowało Państwo (art. 45 ustawy). Wówczas przekazanie gospodarstwa rolnego Państwu następowało w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez naczelnika gminy (art. 52 ust. 2 ustawy).
Jak trafnie wskazał Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające nie wykazało, aby B. S. (właściciel gospodarstwa rolnego) posiadał następców spełniających warunki wynikające z przepisów prawa do przejęcia gospodarstwa rolnego, z którymi naczelnik gminy mógłby zawrzeć umowę o przekazanie gospodarstwa rolnego. Na skutek wezwania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 maja 2012 r. skierowanego do M. K. (osoby wnioskującej o stwierdzenie nieważności decyzji) o wskazanie następców B. S., w którym poinformowano skarżącą o tym, kto mógł być następcą rolnika i jakie warunki musiał spełnić, aby przejąć gospodarstwo rolne, skarżąca wskazała jedynie, że dokumenty potwierdzające kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego posiadał w dacie wydania kwestionowanej decyzji jedynie jej mąż, który w 1968 r. ukończył dwuletnie przysposobienie rolnicze. Z treści pisma skarżącej z dnia 28 maja 2013 r. wynika, że M. K. ukończyła jedynie pierwszy semestr Technikum Rolniczego w [...]. Zgodzić należało się zatem z Ministrem, że mąż skarżącej nie zaliczał się do grona następców po B. S., o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, ponieważ w 1979 r. mógł być jedynie powinowatym ojca skarżącej (art. 26 ówczesnego Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Na etapie postępowania prowadzonego przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi M. K. nie wskazała, mimo wezwania organu, że druga córka B. S. H. C. ukończyła szkołę rolniczą lub przysposobienie rolnicze i że legitymuje się na tę okoliczność stosownym świadectwem. Okoliczności tej nie potwierdziła też skarżąca w piśmie z dnia 28 maja 2013 r., ponieważ wskazała, że tylko mąż jej siostry L. C. ukończył Technikum Rolnicze, który jednak, jako powinowaty, również nie mógł być następcą ojca skarżącej.
Wobec tego, że nie zostało wykazane, aby następcy B. S. byli uprawnieni do przejęcia gospodarstwa rolnego, nie było przeszkód prawnych, aby na wniosek rolnika, własność i posiadanie gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha we wsi [...] oznaczonego jako działki nr [...], [...] i [...] nabyło Państwo. Sąd zauważa, że decyzję z dnia [...] listopada 1979 r., nr [...] wydał organ właściwy w rozumieniu art. 52 ust. 2 ustawy, tj. Naczelnik Gminy J. i w oparciu o prawidłową podstawę prawną wynikającą z przepisu art. 52 ust. 2 ustawy. Z decyzji wynika, że przekazanie nastąpiło na wniosek B. S. z dnia 27 sierpnia 1979 r., co było zgodne z przepisem art. 45 ustawy. Rozstrzygnięcie decyzji z 1979 r. wskazuje jaka nieruchomość była przedmiotem przekazania na rzecz Państwa, a zatem decyzja ta była wykonalna w momencie jej wydania. Decyzja ta była kierowana do właściciela gospodarstwa B. S. (umowa darowizny z dnia [...] maja 1961 r. Rep. [...]) i to ojciec skarżącej złożył wniosek o przejęcie gospodarstwa rolnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd podzielił stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że kwestionowana decyzja Naczelnika Gminy J. z dnia [...] listopada 1979 r., nr [...] nie została wydana w warunkach nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kpa.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że rację ma skarżąca wskazując, iż w aktach sprawy brak wniosku B. S. o przejęcie gospodarstwa rolnego przez Państwo. Sąd nie podziela jednak stanowiska skarżącej, że brak w aktach sprawy podania zawierającego żądanie przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa świadczy o nieważności decyzji Naczelnika Gminy J. z dnia [...] listopada 1979 r., nr [...]. Trzeba bowiem wskazać, że M. K. kwestionuje decyzję wydaną przeszło 30 lat temu, a zatem mogło się zdarzyć, że na skutek przekształceń organizacyjno-ustrojowych w administracji publicznej, wielokrotnego korzystania z akt sprawy, przekazywania akt w całości lub w części innym podmiotom na użytek innych spraw, czy archiwizacji akt, nie zachowały się wszystkie pisma, które były w aktach sprawy w 1979 r. Wobec tego brak niektórych pism w aktach sprawy nie świadczy o tym, że kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Dla niniejszej sprawy istotne jest natomiast to, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 1979 r., nr [...] Naczelnik Gminy J. wskazał na konkretny wniosek B. Sz. – pismo z dnia 27 sierpnia 1979 r. Poza tym z notatki R. D. pracownika Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 lipca 2012 r. oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że B. S. pobierał emeryturę rolniczą, a jego akta w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zostały zniszczone po jego śmierci. Wobec tego należało przyjąć, że decyzja z dnia [...] listopada 1979 r., nr [...] została wydana na wniosek ojca skarżącej, a jego wolą w 1979 r. było przekazanie gospodarstwa rolnego w zamian za świadczenie emerytalne. To zaś, że w testamencie otwartym w 1992 r. – jak twierdzi skarżąca – B. S. wyraził wolę przekazania gospodarstwa rolnego na córkę M. K. nie zaprzecza temu, że wcześniej w 1979 r. ojciec skarżącej przekazał gospodarstwo rolne Państwu, bo starał się o uzyskanie emerytury rolniczej, emeryturę tę otrzymał, świadczenie to pobierał i nie kwestionował podstawy jej ustalenia.
Na ocenę ważności decyzji Naczelnika Gminy J. z dnia [...] listopada 1979 r., nr [...] nie miało wpływu to, że w aktach sprawy brak dowodu doręczenia odpisu tej decyzji B. S. Skoro B. S. uzyskał emeryturę rolniczą, to decyzja ta musiała wejść do obrotu prawnego, a B. S. musiał złożyć po uzyskaniu tej decyzji, wniosek o przyznanie świadczenia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Emerytura nie mogła być bowiem przyznana z urzędu, co wynikało z art. 32 ustawy. Poza tym pozbawienie strony udziału w postępowaniu administracyjnym nie jest wadą świadczącą o nieważności decyzji. Tego rodzaju wady postępowania można kwestionować poprzez złożenie wniosku o wznowienie postępowania z powołaniem się na podstawę wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa (dawny art. 127 § 1 pkt 4 Kpa). Podnoszona w skardze kwestia otwarcia testamentu B. S. w 1992 r. również nie mogła mieć wpływu na ocenę ważności decyzji z dnia [...] listopada 1979 r., nr [...]. Dla Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi znaczenie miał bowiem stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania kwestionowanej decyzji Naczelnika Gminy J. Późniejsze zdarzenia, także te dotyczące losów wpisu przejścia własności gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa do księgi wieczystej na podstawie decyzji z 1979 r., przekazania gruntu w użytkowanie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w [...], późniejszej sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji nie miały znaczenia dla oceny legalności decyzji Naczelnika Gminy J. z dnia [...] listopada 1979 r., nr [...].
Wobec tego, że decyzja Naczelnika Gminy J. z dnia [...] listopada 1979 r., nr [...] nie została wydana z ewidentnym naruszeniem prawa, to Sąd uznał za zgodną z prawem decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2012 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło