I OSK 2473/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-21
Skład orzekający: Izabella Kulig-Maciszewska, Monika Nowicka, Jerzy Bortkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie Wójta Gminy o odwołaniu dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia, oparte na ogólnikowych zarzutach dotyczących jakości edukacji, doskonalenia zawodowego nauczycieli, niewłaściwego zarządzania administracyjno-organizacyjnego oraz nieprawidłowości w gospodarce finansowej, spełnia przesłankę "przypadków szczególnie uzasadnionych" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że ogólnikowe zarzuty dotyczące jakości edukacji, doskonalenia zawodowego, zarządzania administracyjno-organizacyjnego oraz nieprawidłowości w gospodarce finansowej nie stanowią "przypadków szczególnie uzasadnionych" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, które uzasadniałyby odwołanie dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Sąd podkreślił, że pojęcie to powinno być interpretowane wąsko i odnosić się do konkretnych, poważnych przyczyn, które wymagają natychmiastowego przerwania funkcji dyrektora ze względu na interes szkoły.Stan faktyczny
Wójt Gminy B. wydał zarządzenie o odwołaniu dyrektora Zespołu Szkół w L. ze stanowiska w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia, wskazując na szereg zarzutów dotyczących jakości edukacji, zarządzania, naruszeń prawa pracy i nieprawidłowości w gospodarce finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził nieważność tego zarządzenia, uznając, że uzasadnienie jest ogólnikowe i nie wskazuje konkretnych, istotnych okoliczności faktycznych uzasadniających odwołanie w trybie natychmiastowym. Wójt Gminy B. złożył skargę kasacyjną, kwestionując wykładnię Sądu I instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 209/13 w sprawie ze skarg Wojewody Warmińsko-Mazurskiego i Ilony K. – W. na zarządzenie Wójta Gminy B. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w L. oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 209/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu skarg Wojewody Warmińsko-Mazurskiego i I. K. – W. stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy B. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w L..
Sąd wskazał, że zaskarżonym zarządzeniem Wójt Gminy B. odwołał z dniem 1 września 2012 r. I. K. – W. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w L. W uzasadnieniu zarządzenia Wójt wskazał, że powodem odwołania dyrektora jest sytuacja, która powstała w szkole na skutek niezgodnego z prawem działania dyrektora, nie reagowania na właściwe uwagi organu prowadzącego w celu usunięcia naruszenia prawa i działanie na niekorzyść szkoły. Zarzucił, że działania dyrektora nie przyczyniły się do podwyższenia jakości edukacji i rozwoju zawodowego nauczycieli Zespołu Szkół w L.. Doskonalenie zawodowe kadry nauczycielskiej było prowadzone niezgodnie z potrzebami szkoły, co skutkowało zwolnieniami. Wójt dodał ponadto, że dyrektor zaprzeczała w toku postępowań sądowych własnym oświadczeniom dotyczącym wypowiedzenia nauczycielom umów o pracę, narażając w ten sposób szkołę na ponoszenie wysokich kosztów postępowania i wypowiadała umowy o pracę osobom przebywającym na urlopach i zwolnieniach lekarskich, rażąco naruszając art. 41 Kodeksu pracy. Zdaniem organu prowadzącego, dyrektor nie wywiązywała się też prawidłowo z obowiązków o charakterze administracyjno-organizacyjnych. Na czas swojego urlopu nie pozostawiła bowiem upoważnień do wykonywania czynności w jej zastępstwie i zablokowała dostęp do dokumentacji szkolnej i pieczątek. Ponadto nieprawidłowo i nieterminowo tworzyła i przedkładała dokumentację dotyczącą organizacji szkoły. Wójt zarzucił dyrektor szkoły również brak zaangażowania i złą wolę w zakresie poprawy organizacji i pracy szkoły, pomimo wielu uwag i wskazówek organu gminy. Wójt podniósł również, że w wystąpieniu pokontrolnym z dnia 27 lipca 2012 r. stwierdzono szereg nieprawidłowości, m.in. niestosowanie się do § 14 rozdziału IX załącznika Nr 6 do Zarządzenia Dyrektora Nr 2 z dnia 4 stycznia 2011 r., zgodnie z którym materiały zakupione na potrzeby administracyjno - gospodarcze (materiały biurowe, środki czystości, materiały na potrzeby konserwatora) po dokonanym zakupie powinny być wydawane za pokwitowaniem w przeznaczonej do tego ewidencji. Ewidencja ta nie zawierała wszystkich pozycji ujętych w fakturach jako wydane i pokwitowane. Zarzucono też, że z naruszeniem art. 175 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych nie opisywano szczegółowo na fakturach zakupu materiałów biurowych, środków czystości, materiałów budowlanych, elektrycznych, itp. i celowości poniesienia tych wydatków. Wójt podkreślił, iż w protokole pokontrolnym szczególną uwagę zwrócono, że kierownik jednostki nabywała jedne z droższych środków piorących i płynów do mycia naczyń, ponadto o różnej gramaturze. Zakupy te wzbudziły wątpliwości kontrolujących co do racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi. W wystąpieniu zarzucono również, że polityka rachunkowości w zespole sporządzona była w oparciu o nieaktualne akty prawne. Wójt podał ponadto, że w wystąpieniu tym wyjaśniono, iż skutkiem niewykonania lub nieterminowego wykonania przez jednostkę sektora finansów publicznych zobowiązania jest konieczność uiszczenia na rzecz wierzyciela świadczenia ubocznego, co powoduje uszczerbek w środkach publicznych. Dokonywanie wydatków powinno następować w granicach kwot określonych w planie, z uwzględnieniem prawidłowo dokonanych przeniesień i zgodnie z zakładanym przeznaczeniem, w sposób celowy i oszczędny. Przekroczenie bowiem planu finansowego bez uprzedniego dokonania w nim zmian, zgodnie z obowiązującą procedurą finansową, stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Zakupów towarów i usług, które nie są objęte procedurą udzielania zamówień publicznych, należy natomiast dokonywać po uprzednim rozeznaniu oferty rynkowej potwierdzonej pisemnymi ofertami lub notatką służbową dotyczącą wyboru najkorzystniejszej oferty.
I. K. – W. pismem z dnia [...] września 2012 r. wezwała Wójta Gminy B. do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na błędnym zastosowaniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik Gminy B. stwierdził, że jest ono bezzasadne.
Skargi na powyższe zarządzenie złożyli I. K. – W. oraz Wojewoda Warmińsko – Mazurski.
W odpowiedzi na skargi Wójt Gminy B. wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że skargi są zasadne.
Przytaczając treść art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty Sąd wskazał, iż pojęcie "przypadków szczególnie uzasadnionych", których zaistnienie uzasadnia możliwość odwołania dyrektora szkoły z jego funkcji bez wypowiedzenia i w trakcie roku szkolnego, powinno być interpretowane wąsko, gdyż przepis ten stanowi wyjątek od zasady stabilności stosunku zatrudnienia, wobec czego jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna. Przepis ten odnosi się zatem do konkretnych, poważnych, zawinionych przez dyrektora lub niezależnych od niego, przypadków, w których nie jest możliwe dalsze pełnienie przez dyrektora szkoły jego funkcji kierowniczej, bo zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności, bo dalsze jej wykonywanie godziłoby w interes szkoły i powodowałoby destabilizację w jej funkcjonowaniu w zakresie zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.
Sytuacja przewidziana cytowanym wyżej przepisem dotyczy więc działania lub zaniechania o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza rutynowe działania) i nagłym, ponadto mające charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień określonych prawem przez dyrektora szkoły, a stwierdzone obiektywne uchybienia są tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji przez daną osobę, gdyż godziłoby to w interes szkoły jako interes publiczny.
Sąd podniósł, że zarówno ocena, jak i uznanie organu, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze, a następnie odwołuje go z tego stanowiska, nie mogą mieć charakteru dowolnego lub arbitralnego, lecz powinny być dokładnie i szczegółowo wywiedzione i uargumentowane w uzasadnieniu podjętego aktu o odwołaniu. Prawidłowość uchwały o odwołaniu ze stanowiska dyrektora placówki oświatowej należy oceniać na podstawie faktów, które zostały wskazane w jej uzasadnieniu. Powołane tam okoliczności muszą być konkretne i dowiedzione w stosownym postępowaniu poprzedzającym wydanie uchwały oraz znajdować pełne potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.
Zdaniem Sądu uzasadnienie zarządzenia o odwołaniu dyrektor Zespołu Szkół w L. ze stanowiska jest ogólnikowe i nie wskazuje konkretnych, istotnych okoliczności faktycznych, które byłyby podstawą odwołania dyrektora w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia.
Sąd stwierdził, iż zarzuty Wójta zawarte w pkt. 1 zarządzenia dotyczą oceny efektów pracy dyrektor Zespołu Szkół w sferze edukacji i doskonalenia zawodowego nauczycieli, które to wyniki zależą od działań realizowanych przez dłuższy okres. Natomiast przesłanką zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty jest wystąpienie sytuacji nagłej, niespodziewanej i wymagającej natychmiastowej reakcji organu prowadzącego szkołę, gdyż spowoduje destabilizacje pracy tej placówki. Ponadto, zarzuty te są bardzo ogólnikowe. Wójt nie wskazał bowiem na jakąkolwiek okoliczność faktyczną uzasadniającą przedmiotowy zarzut, np. nie odniósł wyników uczniów Zespołu Szkół w L. uzyskanych na egzaminach do wyników uzyskanych przez uczniów w innych tego typu placówkach w gminie.
Również wskazane w zarządzeniu niewywiązywanie się prawidłowo z obowiązków administracyjno – organizacyjnych nie może być uznane za "szczególnie uzasadniony przypadek". Nawet negatywna ocena pracy lub negatywna ocena wykonywania zadań dotyczących: prawidłowość dysponowania przyznanymi placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem; przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów czy przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki, wymienione w art. 34a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, nie stanowią przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" z art. 38 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Sąd zaznaczył, że Wójt również w tym przypadku nie wyjaśnił, w jaki sposób brak upoważnienia i dostępu do dokumentów szkoły oraz pieczęci spowodował zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły powodujące konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora. Z dokumentów przedłożonych przy skardze I. K. – W. wynika, że w Zespole Szkół w L. utworzone było stanowisko wicedyrektora. Wójt nie wykazał, że zakres uprawnień wicedyrektora był na tyle ograniczony, że uniemożliwiał dokonanie przez wicedyrektora niezbędnych czynności w czasie pobytu dyrektor szkoły na urlopie (zaznaczyć też należy, że nie wiadomo, jak długi był to okres). Nie podał też, jakich niezbędnych czynności nie dopełniono i jakie skutki wywołało to ewentualne zaniechanie. Podobnie, Wójt nie podał skutków braku dostępu uprawnionych podmiotów do dokumentacji szkolnej i pieczęci.
Przesłanką uzasadniającą odwołanie dyrektora w trybie natychmiastowym nie może być również brak oczekiwanej reakcji dyrektora szkoły na uwagi tego organu dotyczące funkcjonowania placówki.
Oceniając zaś argumentację zawartą w punkcie 4. uzasadnienia skarżonego zarządzenia, wywiedzioną z ustaleń zawartych w wystąpieniu pokontrolnym z dnia 27 lipca 2012 r., Sąd stwierdził, że w zasadzie przedstawiono tam fragmentarycznie treść przepisów i zasad regulujących rachunkowość jednostki oświatowej. Zarzuty ograniczyły się natomiast do braku szczegółowego opisania na fakturach celowości zakupu materiałów biurowych, środków czystości, materiałów budowlanych i elektrycznych, zaniechania wydania za pokwitowaniem tych materiałów i środków oraz powołania w przepisach wewnętrznych nieaktualnego aktu prawnego. Podkreślono ponadto, że w Zespole Szkół dokonano zakupu kilku opakowań najdroższych, w ocenie kontrolujących, środków czystości, co miało dowodzić nieracjonalnego gospodarowania środkami publicznymi. Pomijając ocenę wagi powyższych zarzutów Sąd podniósł, że do okoliczności, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty nie należą nieprawidłowości w prowadzeniu gospodarki finansowej placówki, zaniedbania w zakresie rachunkowości czy uchybienia w zakresie organizacji pracy
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wójt Gminy B..
Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 roku Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, że odwołanie dyrektora szkoły ze stanowiska nie zostało oparte na szczególnie uzasadnionych przypadkach w rozumieniu ww. przepisu;
2) naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 i art. 3 § 1 p.p.s.a. polegające na przedstawieniu w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy w sposób nie znajdujący oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym i przyjęcie, że dopuszczenie się przez dyrektora uchybień uzasadniających jego odwołanie na podstawie przepisu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty nie zostało udowodnione i to szczególnie w sytuacji, gdy w treści uzasadnienia całkowicie pominięte zostały istotne dla oceny wagi uchybień skarżącego wnioski dowodowe organu wydającego akt, a ich pominięcie nie zostało w jakikolwiek sposób umotywowane w uzasadnieniu wyroku.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania zgodnie ze spisem złożonym przed zamknięciem rozprawy albo, w przypadku nie złożenia według norm przepisanych; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie w przedmiocie zasądzenia kosztów procesu za obydwie instancje.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Wójt Gminy B. nie podzielił stanowiska Sądu I instancji, iż tylko działania lub zaniechania dyrektora o charakterze zupełnie wyjątkowym i nadzwyczajnym mogą stanowić podstawę odwołania dyrektora. Wójt stwierdził iż z analizy art. 38 ust 1 pkt 2 ustawy, w którym mowa jest o przypadkach "szczególnie uzasadnionych" nie sposób wywieść, iż przesłankę odwołania dyrektora stanowi przypadek "zupełnie wyjątkowy". Nie są to bowiem zwroty równoważne. Niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji art. 38 ust 1 pkt 2 ustawy polegało na uznaniu, iż przewinienia dyrektora nie podpadają po hipotezę tego przepisu. Organ stwierdził, że o zajściu przesłanki przypadku szczególnie uzasadnionego przesądza w przedmiotowej sprawie wyjątkowa duża liczba poważnych uchybień dyrektora, różnej zresztą natury. Mimo, iż każde naruszenie obowiązków rozpatrywane oddzielnie być może nie byłoby wystarczająco doniosłe do stwierdzenia, iż taki przypadek rzeczywiście zaszedł, to rozpatrywane łącznie w sposób oczywisty kwalifikują się do odwołania dyrektora na podstawie przepisu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy. Brak takiego całościowego spojrzenia na wskazane przez organ wydający akt okoliczności, wynika z błędnej wykładni terminu: "przypadki szczególnie uzasadnione", nakładającej zbyt wygórowane wymagania co do przyczyn odwołania dyrektora.
Zdaniem organu Sąd I instancji błędnie ustalił stan faktyczny, co znalazło swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia wyroku. Sąd błędnie ustalił przede wszystkim fakt, że uzasadnienie zarządzenia o odwołaniu dyrektora ze stanowiska jest zbyt ogólnikowe i nie wskazuje konkretnych, istotnych okoliczności faktycznych, który byłyby podstawą odwołania dyrektora w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Otóż w rzeczywistości sytuacja jest dokładnie odwrotna. Organ wydający akt w uzasadnieniu precyzyjnie wskazał przewinienia dyrektora. W szczególności przewinienia dotyczące czynności z zakresu prawa pracy znajdują swe potwierdzenie w złożonych do akt sprawy sądowoadministracyjnej aktach pracowniczych, co do których został złożony wniosek o przeprowadzenie dowodu. Sąd treść dokumentów znajdujących się w tych aktach w uzasadnieniu wyroku pominął, gdy tymczasem dowodziły one fakt dopuszczenia się przez dyrektora uchybień dotyczących czynności z zakresu prawa pracy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Warmińsko – Mazurski wniósł o jej oddalenie.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy i w związku z tym podlegała oddaleniu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania sądowego określone w § 2 art. 183.. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowego enumeratywnie wskazane w powołanym art. 183 § 2 p.p.s.a. i w związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną zgodnie z zarzutami w niej zawartymi i stwierdził, że nie są one zasadne.
Wskazać należy, iż nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji 141 § 4 i art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy w sposób nie znajdującego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy uzasadnienia wyroku, które powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zaskarżony wyrok zawiera wszystkie te elementy, a wyjaśnienie podstawy rozstrzygnięcia jest obszerne i szczegółowo umotywowane. Wbrew twierdzeniom organu, Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie i w sposób jednoznaczny wskazał przyczyny stwierdzenia nieważności zaskarżonego zarządzenia. Natomiast podstawową przyczyną było niewskazanie konkretnych, istotnych okoliczności, które stanowiły szczególnie uzasadniony przypadek, w ocenie organu, dające podstawę do odwołania dyrektora ze stanowiska w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Kwestia ta ma znaczenie dla oceny zasadności zastosowanego trybu określonego w pkt 2 ust. 1 art. 38 ustawy o systemie oświaty.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji dokonał prawidłowej interpretacji powyższego przepisu. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego od szeregu lat prezentowany jest pogląd, że użyte w tym przepisie pojęcie "przypadki szczególnie uzasadnione" należy interpretować zawężająco i o ich wystąpieniu można mówić w sytuacji konkretnych poważnych przyczyn, czy to niezależnych od dyrektora, czy też przez niego zawinionych (np. gdy w sposób istotny zostały naruszone obowiązki pracownicze – art. 52 § 2 k.p.) gdy konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania przez dyrektora funkcji, bowiem dalsze jej wykonywanie godziłoby w interes szkoły i powodowałoby destabilizację w jej funkcjonowaniu w zakresie zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Przy czym z uwagi na uznaniowość zastosowania tego trybu odwołania ze stanowiska, przedmiotowe zarządzenie winno zawierać uzasadnienie, w którym m.in. przedstawione muszą być okoliczności spełniające, zdaniem organu, przesłankę "przypadku szczególnie uzasadnionego". W uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia wskazano wprawdzie okoliczności, które stanowiły podstawę odwołania dyrektora ze stanowiska w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, jednakże w żaden sposób nie wykazano, że naruszenia jakich dopuścił się dyrektor obligują do zastosowania pkt 2 ust. 1 art. 38 ustawy o systemie oświaty. Podkreślić bowiem należy, że art. 38 ust. 1 reguluje przesłanki odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego i może to nastąpić w sytuacji złożenia rezygnacji przez nauczyciela (pkt 1 lit. a/); ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli (pkt 1 lit. b/); w przypadku złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku w sytuacji, o której mowa w art. 34 ust. 2a (pkt 1 lit. c/) oraz w przypadkach szczególnie uzasadnionych (pkt 2). Wskazać należy, że w przypadku wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. a/, b/, c/, to organ odwołuje dyrektora szkoły ze stanowiska stosując określone procedury. Tylko w przypadku szczególnie uzasadnionym możliwe jest zastosowanie trybu odwołania dyrektora ze stanowiska na podstawie pkt 2 ust. 1 art. 38 ustawy o systemie oświaty. Przy czym organ prowadzący szkołę może odwołać dyrektora bez wypowiedzenia w przypadku negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań określonych w art. 34a ust. 2, tj. prawidłowości dysponowania przyznanymi szkole środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem; przestrzegania przepisów dot. bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów oraz przestrzegania przepisów dot. organizacji pracy szkoły. A więc na tej podstawie kompetencje organu prowadzącego szkołę do odwołania dyrektora wynikają z nadzoru jaki organ sprawuje nad działaniem szkoły, tj. w zakresie spraw finansowych i administracyjnych. Natomiast w zakresie nadzoru pedagogicznego to tutaj stosowne uprawnienia posiada organ sprawujący ten nadzór. Zgodnie z art. 34 ust. 1 i ust. 2a ustawy o systemie oświaty jeżeli szkoła prowadzi swoją działalność z naruszeniem przepisów ustawy, to organ sprawujący nadzór pedagogiczny może w stosownym trybie polecić usunięcie uchybień i jeżeli dyrektor ich nie usunie w wyznaczonym terminie to występuje do organu prowadzącego szkołę z wnioskiem o odwołanie dyrektora szkoły z końcem albo w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Przy czym złożony przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosek jest wiążący dla organu prowadzącego szkołę.
Z uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia wynika, iż organ prowadzący szkołę ma zastrzeżenia w sferze obowiązków administracyjno – organizacyjnych. Organ wskazuje na wiele uchybień dyrektora, różnej natury, jednakże uchybienia te rozpatrywane nawet łącznie nie dają podstaw do odwołania dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
W takiej sytuacji należy podzielić stanowisko Sądu i instancji, że okoliczności powołane przez Wójta Gminy B. nie stanowią w świetle art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty uzasadnionej podstawy do odwołania I. K. – W. ze stanowiska dyrektora szkoły w trybie natychmiastowym bez wypowiedzenia. Negatywna ocena działalności dyrektora szkoły przez organ prowadzący w zakresie gospodarki finansowej szkoły lub innych zaniedbań dotyczących organizacji pracy szkoły, nie mieszczą się bowiem w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków zawartym w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty i nie uzasadniają odwołania dyrektora szkoły w trybie tego przepisu.
Z tych wszystkich względów uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło