II SA/Łd 230/13
WyrokWSA w Łodzi2013-06-21
Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Renata Kubot – Szustowska, Czesława Nowak - Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, właściciel sąsiedniej nieruchomości, posiadał przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, a w konsekwencji czy mógł skutecznie domagać się wznowienia tego postępowania z powodu braku udziału w nim?Ratio decidendi
Skarżący, jako właściciel sąsiedniej nieruchomości, nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, ponieważ planowana inwestycja (budynek gospodarczy) nie oddziaływała w sposób negatywny na jego nieruchomość ponad przeciętną miarę. Brak interesu prawnego uniemożliwił skuteczne domaganie się wznowienia postępowania z powodu braku udziału w nim. W związku z tym, sąd oddalił skargę.Stan faktyczny
Skarżący A.S. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o warunkach zabudowy dla budowy budynku gospodarczego na sąsiedniej działce, twierdząc, że nie brał udziału w postępowaniu bez swojej winy i że inwestor planował inną inwestycję. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie miał przymiotu strony, gdyż inwestycja nie oddziaływała na jego nieruchomość. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz domagając się uchylenia decyzji o warunkach zabudowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Sędzia WSA Czesława Nowak - Kolczyńska (spr.) Protokolant specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2013 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji dotyczącej warunków zabudowy dla inwestycji - oddala skargę. LS
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy T. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji tego organu ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji.
Jak wynika z akt sprawy Wójt Gminy T. ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...] ustalił z wniosku P. S. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego wraz z konieczną infrastrukturą techniczną na działce nr ewid. 207/7, obręb [...], gm. T.
Wnioskiem z dnia 15 marca 2012 r. A. S. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją, powołując się na brak udziału w postępowaniu bez własnej winy. Ponadto, wnioskodawca powołał się na art. 145 § 1 pkt 5, zgodnie z którym postępowanie można wznowić, jeżeli wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Stwierdził, że w momencie wydania decyzji, inwestor – P. S. planował realizację innej inwestycji niż ta, dla której zostały ustalone warunki zabudowy. Ponadto, w swoim podaniu A. S. oświadczył, iż o ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dowiedział się 25 dni przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania, zasięgając informacji o zrealizowanej na sąsiedniej działce inwestycji.
Postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy T. postanowił wznowić postępowanie zakończone ostateczną decyzją nr [...], a decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił jej uchylenia. W uzasadnieniu decyzji organ uznał, że podanie zostało wniesione w terminie przewidzianym w art. 148 k.p.a. Po przeanalizowaniu dokumentacji dotyczącej wydania decyzji o warunkach zabudowy i zbadaniu wszystkich przesłanek stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, wymienionych w art. 145 § 1 oraz 145a k.p.a., organ stwierdził, że nie doszło do naruszenia powołanych przepisów. Podniósł, że brak jest przesłanek do uznania A. S. za stronę toczącego się wówczas postępowania. Zdaniem organu w każdej sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o interesie prawnym, a co za tym idzie przymiocie strony, innych poza inwestorem osób, decydują okoliczności oddziaływania zamierzonej inwestycji na otoczenie. Organ wyjaśnił, że jako przedmiot inwestycji inwestor wskazał budowę budynku gospodarczego. Na załączniku graficznym do wniosku planowany budynek został zlokalizowany około 10 m od granicy z działką, której właścicielem jest A.S. Ponadto, stwierdził, że charakter planowanej inwestycji (budynek gospodarczy) nie będzie w żaden sposób oddziaływać na tereny sąsiednich nieruchomości (nie będzie wytwarzać emisji substancji, hałasu, ciepła, wibracji lub pola elektromagnetycznego, które mogłoby przenikać na tereny sąsiednich działek oraz że inwestycja nie będzie usytuowana w granicy nieruchomości sąsiednich). Dlatego też, powołując się na treść art. 28 k.p.a. stwierdził, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony z uwagi na brak interesu materialno-prawnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją. W odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wyjaśnił, że był on związany wnioskiem P. S. i nie mógł ustalić warunków zabudowy dla inwestycji innej niż w nim wskazana. Organ wyjaśnił, że decyzja o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji została wydana zgodnie z przepisami prawa, po przeprowadzeniu analizy urbanistycznej przez uprawnioną do tego osobę. Wójt powołał też stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji zauważyło, że A. S. w swoich pismach nie odnosił się bezpośrednio do warunków zabudowy dla budowy budynku gospodarczego, tylko do użytkowania już istniejącego budynku (decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Nr [...] z dnia [...], nieprawidłowo przywołana jako decyzja z dnia [...] i wskazał, że realizacja zamierzenia budowlanego niezgodnie z warunkami zawartymi w pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzonym projekcie budowlanych jest podstawą do ingerencji organów nadzoru budowlanego, a nie uchylenia decyzji o warunkach zabudowy.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. S. zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 28, 77 § 1, 104, 107 § 3 k.p.a. oraz art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wniósł też o stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji oraz decyzji nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego na działce nr 207/7. Podniósł, że organ I instancji nie poinformował go o wznowieniu postępowania i możliwości składania wyjaśnień, jak również nie odniósł się do zarzutów podnoszonych w trakcie postępowania. Wyjaśnił, że organy nie uznały go za stronę postępowania, pozbawiając go tym samym możliwości obrony jego interesów z uwagi na usytuowanie budynku przy południowej granicy posiadanej działki wśród terenów zabudowy mieszkaniowej. Dodał, że stanowisko organu jest nieuzasadnione, bowiem brał udział we wcześniejszym postępowaniu dotyczącym warunków zagospodarowania działki nr 207/7. Zarzucił też, że analiza sporządzona w sprawie narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] znak: [...] po rozpoznaniu żądania skarżącego, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] w przedmiocie warunków zabudowy. Organ wyjaśnił, że stroną postępowania jest, w myśl art. 28 k.p.a., podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi być rozumiany jako obiektywna, realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Musi to być interes, który wynika z określonego przepisu prawa odnoszącego się wprost do podmiotu zgłaszającego zastrzeżenia i musi dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Interes prawny jako własny i konkretny należy odróżnić od interesu faktycznego, tj. sytuacji w której określony podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak wskazać naruszenia prawa dotyczącego sfery jego praw czy obowiązków. Tezy te organ odniósł do wyrażonej w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2012 r., póz. 647) zasady, zgodnie z którą każdy ma prawo do ochrony interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób, lub jednostek organizacyjnych. Wskazał, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania budynku lub jego części, wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy. Rolą decyzji o warunkach zabudowy jest określenie podstawowych kierunków dla projektowanej zabudowy i określenie wymagań odnoszących się do ochrony interesów osób trzecich. Dla podjęcia decyzji w przedmiocie warunków zabudowy na określonym terenie nie jest wymagana zgoda właścicieli sąsiednich nieruchomości. Jest tak dlatego, że decyzja taka nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Organ dodał, że co do zasady stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy są wnioskodawcy oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, której dotyczy postępowanie. Nadto, stronami takiego postępowania mogą być także właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiednich, jednakże w każdym takim przypadku decydują o tym konkretne okoliczności, czy dana osoba ma interes prawny, by uczestniczyć w takim postępowaniu. W szczególności ma to miejsce w sytuacji, gdy chodzi o decyzję dopuszczającą inwestycję, która może oddziaływać na nieruchomości sąsiadujące. Dla przypisania zatem konkretnemu podmiotowi interesu prawnego do wystąpienia w sprawie, koniecznym jest wskazanie, czy i jaki wpływ dla nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji ma ta inwestycja. Organ podniósł, że stosownie do § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz 690 z późn. zm), przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Na podstawie analizy architektoniczno-urbanistycznej, w oparciu o którą wydano decyzję w przedmiocie warunków zabudowy z dnia [...] organ ustalił, że projektowana inwestycja będzie kontynuacją zastanej funkcji terenów, bowiem charakter zabudowy inwestora koresponduje z zabudową. Biorąc zatem pod uwagę funkcję terenów objętych analizą urbanistyczną, przedmiot inwestycji i miejsce jej ulokowania na działce inwestora zauważył, że planowana inwestycja nie będzie wykraczać poza teren działki inwestora i wkraczać tym samym na teren skarżącego. Skoro zatem planowana inwestycja o ustalonych cechach i funkcji nie będzie oddziaływać na teren skarżącego to planowana inwestycja nie narusza jego interesu prawnego. Organ dodał, że decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego, wydano pozwolenie na jej budowę. Wskazał też, że na rozstrzygnięcie sprawy nie ma wpływu kwestia dotycząca sposobu użytkowania budynku gospodarczego, bowiem inwestor – P.S. jako przedmiot inwestycji wskazał budowę budynku gospodarczego i organ rozpatrujący sprawę ustalił warunki zabudowy dla obiektu o takiej funkcji. Podnoszone przez stronę okoliczności dotyczące zmiany sposobu użytkowania wybudowanego już obiektu nie wiążą się z postępowaniem w sprawie warunków zabudowy ustalonych decyzją organu gminy z dnia [...]. Brak udziału strony w postępowaniu zakończonym tą decyzją nie ma wpływu na byt prawny tej decyzji.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. S. zaskarżając ją w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy T. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
a) niewłaściwe zastosowanie art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego pomimo, że projektowana zabudowa nie odpowiada istniejącej, sąsiedniej zabudowie, a stanowi w istocie bazę pojazdów ciężarowych i nie jest kontynuacją istniejącej już w bezpośrednim oddziaływaniu, zagospodarowania zabudowy dominującej na działkach bezpośrednio sąsiadujących z działką, której warunki zabudowy są ustalane, co oznacza, iż zaprojektowana inwestycja na działce o nr ewid. 207/7 w W. odbiega znacznie od ustalonego w analizowanym obszarze sposobu zagospodarowania terenu;
b) nie zastosowanie § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, polegające na pominięciu analizy funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków o których mowa w art. 61 ust. 1-6 p.z.p. i całkowitym nieuwzględnieniu przez organ I instancji rzeczywistych cech i funkcji jakie ma spełniać budynek gospodarczy na działce o nr ewid. 207/7,
c) § 3 ust. 2 w/w rozporządzenia poprzez nieprawidłowe określenie granic obszaru objętego analizą urbanistyczną
d) § 2 pkt. 1 w zw. z § 4 ust. 1 i 2 oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia poprzez nieprawidłowe określenie linii nowej zabudowy budynku gospodarczego na działce o nr ewid. 207/7 przy całkowitym pominięciu linii dotychczas istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich
e) § 2 pkt. 1 w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia poprzez całkowite pominięcie w analizie urbanistycznej danych dotyczących wielkości powierzchni zabudowy do powierzchni działki
f) § 5 ust. 2 w zw. z § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie w analizie urbanistycznej innego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy
g) § 2 pkt. 3 w zw. z § 6 ust. 1 w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia przez bezpodstawne zaniechanie przez organ I instancji ustalenia i wskazania w analizie urbanistycznej średniej szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym
h) art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 nr 243, poz. 1623 z późn. zm) poprzez pominięcie w okolicznościach tej sprawy występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich w tym nieuwzględnienie protestów właścicieli działek znajdujących się w zasięgu oddziaływania nieruchomości gruntowej o nr ewid. 207/7
i) § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zaprojektowana przez inwestora inwestycja budowlana polegająca na budowie budynku gospodarczego będzie kontynuacją zastanej funkcji terenu podczas gdy planowana inwestycja i zlokalizowany na niej budynek uniemożliwiają na tejże działce lokalizację budynku mieszkalnego;
2. obrazę przepisu postępowania administracyjnego, mającą wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich argumentów skarżącego podnoszonych w odwołaniu i w toku postępowania administracyjnego, dotyczących błędnego przyjęcia, że w sprawie zachodzi kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników zabudowy, nieprawidłowo wyznaczonego obszaru analizowanego, błędnie określonej wielkości powierzchni zabudowy, błędnie ustalonej linii nowej zabudowy, zaniechania ustalenia średniej szerokości elewacji frontowych, a nadto zarzucił wadliwą konstrukcję uzasadnienia.
W treści skargi A.S. podniósł, że charakter planowanej inwestycji znacznie odbiega od zagospodarowania działek sąsiednich. Dodatkowo, inwestor dokonał samowolnego oraz istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, bowiem nie wykonał jętki na 1/3 wysokości dachu, co grozi katastrofą budowlaną. Brak jest też przewidzianej w projekcie budowlanym zieleni izolacyjnej między budynkiem gospodarczym a działką sąsiednią. Stwierdził też, że budynek gospodarczy nie odpowiada w istocie definicji budynku gospodarczego z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem tak duży obiekt nie może być wykorzystywany jako gospodarczy. Dodał, że planowana inwestycja z przeznaczeniem jako baza dla pojazdów ciężarowych nie wpisuje się w charakter obecnej zabudowy o funkcji mieszkaniowej. Nadto, hałas spowodowany pracą samochodów ciężarowych oraz wjazdy i wyjazdy do posesji inwestora zarówno w dzień jak i w nocy, zakłócają normalne funkcjonowanie mieszkańców działki skarżącego. Istotę naruszenia interesu prawnego skarżący poszukuje w zakłócaniu spokoju i porządku publicznego, który to czyn stanowi wykroczenie z art. 51 § 1 k.w. oraz w ograniczeniu korzystania z własnej nieruchomości, co z kolei stanowi naruszenie art. 144 k.c. Skarżący wskazał, że organ nie dostrzegł jego statusu strony w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy dla działki nr 207/1, z której została wydzielona działka nr 207/7. Nadto, organ nie dostrzegł jego statusu strony również w postępowaniu dotyczącym m.in. działki nr 207/7 w sprawie warunków zabudowy (decyzja z dnia [...] .nr [...]).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy T. z dnia [...] nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego wraz z konieczną infrastrukturą techniczną na działce nr ewid. 207/7, obręb [...], gm. T.
Wobec powyższego podkreślić należy, że instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych dotkniętych jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a.
Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a i art. 145b następuje jednak tylko na żądanie strony. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.). Dopiero to postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, o czym stanowi art. 149 § 2 k.p.a. Po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego, organ musi w dalszej kolejności zbadać, czy powołana we wniosku o wznowienie podstawa (przesłanka wznowieniowa) faktycznie zaistniała, dopiero bowiem stwierdzenie, że przesłanka wznowieniowa w sprawie wystąpiła, umożliwia przejście do kolejnej fazy (etapu) postępowania - rozpoznania istoty sprawy (co do meritum). O ile zatem po przeprowadzeniu takiego postępowania, właściwy organ stwierdzi brak podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub 145b k.p.a., czyli nie stwierdzi wymienionych w tych przepisach przesłanek wznowieniowych, wówczas wydaje decyzję o odmowie uchylenia decyzji, objętej żądaniem wznowienia postępowania (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.).
W przedmiotowej sprawie skarżący jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zdaniem skarżącego organ bez jego winy pozbawił go udziału w sprawie o ustalenie warunków zabudowy, nadto wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi, bowiem inwestor planował realizację innej inwestycji niż ta, dla której zostały ustalone warunki zabudowy. W toku postępowania wywodził, że w wybudowanym budynku gospodarczym inwestor prowadzi działalność gospodarczą, której uciążliwość znacznie wykracza poza granice działki.
W odniesieniu do pierwszej podstawy wznowienia wskazać przede wszystkim należy, że normą prawną określającą status strony postępowania administracyjnego w przedmiocie warunków zabudowy jest art. 28 k.p.a. Wedle jego treści stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W uchwale 5 sędziów z dnia 25 września 1995r., sygn. akt VI SA 13/95 (ONSA 1995/4/154, LEX nr 10650) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził wprawdzie, że stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek, lecz jednocześnie zaznaczył, iż nie każda budowa będzie rodziła uprawnienie uczestniczenia w postępowaniu właściciela sąsiedniej nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił też uwagę, że nawet w wypadku inwestycji o szczególnej uciążliwości lub które wpływają na uciążliwości w środowisku naturalnym nie sposób wykluczyć, że owo oddziaływanie nie będzie wykraczać poza nieruchomość, na której wznoszony jest obiekt, a wtedy trudno byłoby poszukiwać uzasadnienia lub przesłanek z art. 28 k.p.a. po stronie właściciela sąsiedniej nieruchomości. Oznacza to, że przymiot strony i wystąpienie przesłanek z art. 28 k.p.a. właściciel sąsiedniej nieruchomości może wykazywać w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach sprawy, z wszystkimi tego konsekwencjami.
W doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych przeważa pogląd, iż interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., ma materialnoprawny charakter (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1995 r., sygn. akt I SA 1326/93, z dnia 2 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 2164/97, dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Innymi słowy o tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola, czy subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny, a contrario - brak jest podstaw do uznania danego podmiotu jako strony postępowania administracyjnego w sytuacji, kiedy nie można ustalić przepisu prawa materialnego, z którego wywieść można byłoby jego konkretne prawa lub obowiązki.
W związku z powyższym, rzeczą organów administracji było ustalenie, czy skarżący miał interes prawny w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, to znaczy czy planowana inwestycja w kształcie wskazanym we wniosku wkracza w sferę praw i obowiązków właściciela nieruchomości, tj. stwarza taką uciążliwość, która może negatywnie oddziaływać na nieruchomość skarżącego.
W rozpoznawanej sprawie organy uznały, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o warunkach zabudowy, gdyż zakres oddziaływania planowanego przedsięwzięcia miał nie przekraczać granic działki inwestora. Ustalenia organu należy podzielić, bowiem jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ostateczna decyzja ustalająca warunki zabudowy dotyczyła budowy budynku gospodarczego, który miał być przeznaczony do przechowywania narzędzi ogrodniczych, jachtu i łódki żeglarskiej. Organ ustalił ponadto, że z uwagi na charakter planowanej inwestycji nie będzie ona w żaden sposób oddziaływać na tereny sąsiednich nieruchomości (nie będzie wytwarzać emisji substancji, hałasu, ciepła, wibracji lub pola elektromagnetycznego), poza tym inwestycja nie będzie usytuowana w granicy nieruchomości sąsiednich. W toku postępowania skarżący nie podważył w żaden sposób tych ustaleń. Nie wykazał, że realizacja planowanej przez inwestora inwestycji, w sposób określony w decyzji o warunkach zabudowy, będzie zakłócała korzystanie z jego nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości. Nie można zatem przyjąć, że w stosunku do skarżącego zaistniała potrzeba ochrony prawnej. Faktyczne wykorzystywanie budynku gospodarczego, będącego przedmiotem decyzji o warunkach zabudowy, nie mogło mieć natomiast wpływu na wynik sprawy. Organ był bowiem związany wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji, który kształtował charakter i przeznaczenie inwestycji. Realizacja planowanej inwestycji jest natomiast zdarzeniem jakie nastąpiło po wydaniu tejże decyzji i nie ma znaczenia dla oceny bytu kwestionowanej decyzji.
Udział skarżącego w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną nie wynikał także z potrzeby ochrony jego praw majątkowych, gwarantowanych art. 140 k.c. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, bowiem aby postępowanie to dotyczyło bezpośrednio korzystania i rozporządzania przedmiotem własności podmiotu wnioskującego, a więc również zakłóceń w tym korzystaniu ponad przeciętną miarę, o którym mówi przepis art. 144 k.c.
W efekcie powyższego, za trafne uznać trzeba stanowisko organów, iż skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i nie był on legitymowany do skutecznego zakwestionowania postepowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]. Brak przymiotu strony oznacza zaś, że decyzja ta nie była obarczona wadą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z kolei w sytuacji, gdy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a., właściwy organ ustali, że podanie o wznowienie postępowania nie pochodzi od podmiotu, któremu przysługiwałby przymiot strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, to wówczas wydaje decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej bez merytorycznego badania istoty sprawy.
Tytułem wyjaśnienia wskazać jedynie można, że zarzuty skarżącego odnoszą się w zasadzie do użytkowania istniejącego już budynku. Zarówno kwestia sposobu użytkowania budynku jak i realizacji zamierzenia budowlanego niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę nie stanowią przesłanek wznowienia postępowania. Jak już wspomniano, w zakresie odstępstw od projektu budowlanego, czy samowolnej zmiany sposobu korzystania z budynku lub działki, skarżącemu przysługują inne uprawnienia procesowe, a zarzuty te nie mogą odnieść skutku w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
Z tych względów, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
B.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło