II GZ 512/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Teatru [...] w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 24 czerwca 2013 r.; sygn. akt III SA/Kr 591/13 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Teatru [...] w K. na decyzję Zarządu Województwa M. z dnia [...] marca 2013 r.; nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z dnia 24 czerwca 2013 r. (sygn. akt III SA/Kr 591/13) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez Teatr im. J.S. w K. decyzji Zarządu Województwa M. z dnia [...] marca 2013r. (nr [...]) w przedmiocie zwrotu dofinansowania otrzymanego ze środków europejskich. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym: Teatr im. J.S. w K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skargę na decyzję Zarządu Województwa M. z dnia [...] marca 2013 r., utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Województwa M. z dnia [...] stycznia 2013 r. (nr [...]). Decyzja I instancji zobowiązywała skarżącego do zwrotu środków europejskich w wysokości 101.578,32 zł wraz z odsetkami, udzielonych na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia [...] października 2010 r. (nr [...]), poprzez pomniejszenie kolejnej płatności na rzecz beneficjenta o kwotę podlegającą zwrotowi wraz z odsetkami od dnia przekazania środków (tj. od dnia [...] lutego 2013 r.) do dnia zatwierdzenia wniosku o płatność, na którym dokonane zostanie pomniejszenie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu II instancji. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na prawdopodobieństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zaznaczając, że teatr jako samorządowa instytucja kultury, działająca na podstawie i w granicach przyjętego planu finansowego ma wydatki ściśle powiązane ze z góry określonymi celami. Wskazał, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zmuszony byłby do znacznego ograniczenia zakresu działalności lub nawet zaprzestania prowadzenia działalności statutowej ze względu na brak środków na tę działalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z dnia 24 czerwca 2013 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd podkreślił, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu skarżący nie uzasadnił w sposób prawem wymagany spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Zdaniem Sądu, okoliczność zwrotu udzielonego dofinansowania nie stanowi sama w sobie takiej przesłanki, zaś samo twierdzenie strony skarżącej, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające, gdyż strona skarżąca winna poprzeć swoje twierdzenia dokumentami źródłowymi (zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej) czego nie uczyniła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wskazał, że biorąc pod uwagę charakter zaskarżonej decyzji (zobowiązującej Teatr do zwrotu środków europejskich przeznaczonych na dofinansowanie Projektu "Budowa M. Ogrodu Sztuki w K." poprzez pomniejszenie kolejnej płatności) możliwość jej wykonania nie może spowodować znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków z uwagi na konieczność ograniczenia zakresu działalności. Sąd podkreślił, że inwestycja pod nazwą M. Ogród Sztuki została ukończona w 2012 r., a dnia [...] października 2012 r. rozpoczęło w niej działalność multimedialne centrum kultury. Ponadto Sąd zaznaczył, że we wniosku nie udokumentowano ani nie uprawdopodobniono, że wstrzymanie płatności było przyczyną uszczerbku prac już wykonanych. W ocenie Sądu, wstrzymania wykonania decyzji nie uzasadnia argument skarżącego o możliwości wpisania go do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Sąd zaznaczył, że jest to okoliczność niezwiązana bezpośrednio z możliwością realizacji inwestycji i nie może być uznana za okoliczność spełniającą przesłankę warunkującą wstrzymanie wykonania aktu w niniejszej sprawie. Ponadto Sąd stwierdził, że argumentacja skarżącego wskazująca, że zaskarżona decyzja i poprzedzające ją postępowanie obarczone jest szeregiem błędów jest zbyt ogólnikowa i nie należy do "sfery rozpoznania" wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Pismem z dnia 10 lipca 2013 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. W uzasadnieniu skarżący, odnosząc się do treści zaskarżonego postanowienia wskazał, że zakończenie robót budowlanych i oddanie obiektu do użytkowania nie jest tożsame z zakończeniem rozliczenia inwestycji. Skarżący zaznaczył, że w przypadku realizacji omawianej inwestycji nie zakończył do chwili obecnej procedury jej rozliczania, w szczególności do chwili obecnej nie uzyskał tzw. płatności końcowej, która została wstrzymana przez Instytucję Zarządzającą, celem potrącenia należności ujętej w zaskarżonej decyzji. Skarżący podkreślił, że inwestycję finansował w oparciu o kredyt zaciągnięty w banku (na kwotę 3.500.000 zł) oraz pożyczkę (w kwocie 1.383.000 zł) uzyskaną na podstawie umowy zawartej z Województwem M., natomiast Instytucja Zarządzająca refundowała poniesione przez skarżącego wydatki. Skarżący zaznaczył, że w celu dokonania rozliczenia z wykonawcą inwestycji, wykorzystał powyższe środki, natomiast refundacji poniesionych kosztów nie uzyskał, mimo konieczności spłaty należności wynikających z umowy kredytowej i umowy pożyczki. Skarżący wskazał, że jeżeli zaskarżona decyzja nie zostałaby wstrzymana, płatność końcowa zostałaby pomniejszona przez Instytucję Zarządzającą o korektę finansową objętą zaskarżoną decyzją. W konsekwencji skarżący nie będzie dysponował środkami pozwalającymi na spłatę zobowiązań wynikających z umowy kredytu i umowy pożyczki. Ponadto skarżący zaznaczył, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zmuszony byłby do znacznego ograniczenia zakresu działalności lub zaprzestania prowadzenia działalności statutowej ze względu na brak środków na tę działalność wynikający z przyjętego uprzednio planu finansowego. Podniósł również, że brak spłaty zobowiązań wynikających z umowy kredytu oraz umowy pożyczki oznaczać będzie wszczęcie wobec skarżącego egzekucji w drodze bankowego tytułu egzekucyjnego w zakresie umowy kredytowej oraz wszczęcie postępowania o zapłatę zobowiązania zabezpieczonego wekslowo. W odniesieniu do treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia skarżący wskazał również, że wykluczenie go z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich jest okolicznością niezwiązaną bezpośrednio z możliwością realizacji inwestycji, gdyż we wniosku skarżący powoływał się na te dwie, odrębne niezależne od siebie przesłanki wstrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Analizując zarzuty i treść uzasadnienia zażalenia oraz materiał znajdujący się w aktach sprawy, stwierdzić należało, że ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej przez Teatr im. J.S. w K. decyzji jest prawidłowa. W art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270, dalej: p.p.s.a.) określono przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z powyższym przepisem, Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, jeżeli w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 140/12, postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 132/12; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz., Zakamycze 2005, s. 168). Domagając się wstrzymania wykonania aktu, skarżący zobowiązany jest wykazać, że poprzez jego wykonanie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest zatem wskazanie przez wnioskodawcę na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał zaistnienia po jego stronie przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podnoszone przez skarżącego argumenty nie zostały przez stronę uprawdopodobnione. W uzasadnieniu wniosku skarżący ograniczył się jedynie do gołosłownych, w żaden sposób nieudokumentowanych twierdzeń, w szczególności nie przedstawił żadnych dokumentów wskazujących na jego aktualną sytuację majątkową i ewentualny wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na tę sytuację. W rozpoznawanym przez Sąd wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący nie uprawdopodobnił i nie udokumentował, że po jego stronie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dopiero na etapie zażalenia skarżący przedstawił m.in. dokumenty dotyczące końcowego rozliczenia projektu [...], zestawienia wydatków niekwalifikowanych dotyczących tego projektu oraz umowę kredytu, umowę pożyczki, oświadczenia o poddaniu się egzekucji i deklarację wekslową. Z przedstawionych dokumentów nie wynika jednak jaka jest sytuacja majątkowa i finansowa Teatru. W związku z powyższym nie sposób określić czy wykonanie decyzji miałoby taki wpływ na sytuację majątkową i finansową skarżącego, że przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zostałyby spełnione. Zgodzić się również należy z oceną Sądu I instancji, że w świetle charakteru zaskarżonej decyzji (zobowiązującej Teatr do zwrotu środków europejskich przeznaczonych na dofinansowanie projektu) możliwość jej wykonania nie może spowodować znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczność zwrotu udzielonego dofinansowania (poprzez pomniejszenie kolejnej płatności) nie stanowi sama w sobie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Nadto wskazać należy, że dofinansowanie ze środków europejskich stanowi dodatkowe źródło dochodów skarżącego, a zatem pomniejszenie kwoty tego dofinansowania nie spowoduje uszczerbku w majątku skarżącego. Podkreślenia wymaga również fakt, że skarżący powinien posiadać środki pozwalające na realizację swojej statutowej działalności oraz na spłacenie zaciągniętych zobowiązań, niezależnie od dofinansowania uzyskanego z budżetu Unii Europejskiej. Obowiązki wynikające ze zobowiązania kredytowego czy umowy pożyczki nie mogą być traktowane w sposób uprzywilejowany i wyprzedzać zobowiązań wynikających z wykonania zaskarżonej decyzji. Ze względu na ogólnikowość twierdzeń, nie mogą również uzasadniać wstrzymania wykonania decyzji argumenty skarżącego odnoszące się do komplikacji i braku możliwości uzyskania w przyszłości jakiegokolwiek dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej. Podnoszone przez stronę argumenty dotyczące błędów, jakimi obarczona jest zaskarżona decyzja i poprzedzające ją postępowanie także nie mogły stanowić przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz wydanej w sprawie decyzji nie może być bowiem oceniania w toku rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Ponadto podkreślić należy, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia, bądź zwrotu należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego i nie jest to sytuacja, która sama w sobie uzasadnia zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.