II FZ 539/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 3049/12 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2121/11 w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 13 czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia odrzucić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2013 r., oddalił skargę K. S. (dalej: "skarżąca") o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 2121/11 ze skargi K. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 13 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia uzupełnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z dnia 3 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W dniu 7 grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżącej przesłała do Sądu opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyżej powołanego wyroku. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniosek skarżącej z 16 września 2013 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pozostawił bez rozpoznania. Pismem z dnia 21 stycznia 2014 r. skarżąca wniosła skargę kasacyjną na powołane na wstępie rozstrzygnięcie. Skarga kasacyjna została podpisana osobiście przez skarżącą. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną K. S.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji, odwołując się do dyspozycji art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." wskazał, iż trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął swój bieg od dnia 9 sierpnia 2013 r. (ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy – k. 68 wynika, że w dniu 8 sierpnia 2013 r. skarżąca odebrała odpis wyroku wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi kasacyjnej) i upływał w dniu 9 września 2013 r. Skarga kasacyjna od przedmiotowego wyroku wniesiona została natomiast przez skarżącą w dniu 22 stycznia 2014 r., a zatem po upływie 30-dniowego terminu do jej wniesienia. Ponadto wskazano, iż skarga kasacyjna, pomimo okoliczności, że postanowieniem z 3 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie na jej rzecz radcy prawnego, nie została sporządzona przez żadną z osób wymienionych w art. 175 § 1- 3 p.p.s.a., a osobiście przez skarżącą. Na powyżej powołane rozstrzygnięcie skarżąca wniosła zażalenie wskazując, iż zaskarżone postanowienie, zgodnie z art. 195 § 2 p.p.s.a, jest nieważne. Strona domagała się, aby Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydał zarządzenie dla Przewodniczącego rozprawy III SA/Wa 3049/12, aby rozpoznał sprawę na nowo. Zdaniem strony, wobec nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi w powołanym powyżej postępowaniu ma ona prawo do zwrotu nieprawnie pobranych pieniędzy. Zażalenie zostało osobiście sporządzone i podpisane przez skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z dyspozycją art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a.). Ponadto w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 p.p.s.a. zażalenie takie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Wymóg ten, ma na celu zapewnienie zażaleniu odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego, gdyż temu środkowi odwoławczemu, jak i skardze kasacyjnej stawia się wysokie wymagania formalne, których niezachowanie grozi odrzuceniem pisma bez merytorycznego rozpoznania. Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011 r., II OZ 970/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto niesporządzenie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną przez adwokata, radcę prawnego lub podmioty wskazane w art. 175 § 2 lub § 3 p.p.s.a. jest nieusuwalnym brakiem (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 713/04). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządziła osobiście skarżąca, która nie należy do podmiotów uprawnionych na podstawie art. 194 § 4 p.p.s.a. do sporządzenia takiego zażalenia. Zaznaczyć należy, iż strona została pouczona przez Sąd o bezwzględnym obowiązku w powyższym zakresie, tzn. przymusie adwokackim (doręczenie odpisu postanowienia – zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 145). Tak więc strona, pomimo prawidłowego pouczenia o ustanowionym przez ustawodawcę przymusie adwokacko-radcowskim we wniesieniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, podpisała przedmiotowe zażalenie osobiście, nie posiadając przy tym stosownych uprawnień, o których stanowi art. 175 § 1-3 p.p.s.a. Dodatkowo wskazać należy, iż postanowieniem z dnia 3 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 178 w zw. z art. 180 i 197 § 4 i art. 198 p.p.s.a., należało zażalenie, jako niedopuszczalne, odrzucić.