II FZ 794/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, , , po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 657/13 w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 31 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 657/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił M. K. (dalej: podatnik, strona) przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania zabezpieczającego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że podatnik we wniosku nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, ponieważ nieodebranie przez stronę korespondencji pod adresem, pod który zgodnie z prawem powinna być ona kierowana, nie uzasadnia przywrócenia stronie uchybionego terminu. Postanowienie organu odwoławczego zostało wysłane na adres zamieszkania strony. Sąd zauważył, że przepisy procedury administracyjnej nie przewidują możliwości przekazania korespondencji przez pocztę na inny adres niż wskazany w przesyłce, co wyłącza możliwość skutecznego złożenia dyspozycji "przekierowania korespondencji". Znajduje to potwierdzenie w pouczeniu, z którym podatnik zapoznał się podpisując formularz dosyłania korespondencji. Ponadto przesyłki w postępowaniu administracyjnym są wysyłane listem poleconym za "zwrotnym potwierdzeniem odbioru" i doręcza się je wskazanemu adresatowi lub innemu uprawnionemu odbiorcy (doręczenie zastępcze). Sąd nie dał wiary twierdzeniu podatnika, że nie otrzymał on żadnego zawiadomienia o adresowanej do niego przesyłce, dlatego też nie miał wiedzy o rozpoczęciu biegu terminu do złożenia skargi. Ze znajdującej się w aktach sprawy koperty i zwrotnego potwierdzenia odbioru, wynika, że przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie została prawidłowo zaadresowana na adres zamieszkania podatnika i dwukrotnie awizowana, a zawiadomienie zostało umieszczone na drzwiach mieszkania adresata. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 2, art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Strona wniosła o zmianę w całości zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w Gdańsku. W uzasadnieniu podatnik wskazał, że nie jest prawdziwe twierdzenie, iż awizo pozostawiono w drzwiach mieszkania adresata, ponieważ mieszka on w domu jednorodzinnym, do którego nie ma swobodnego dostępu. Wejście możliwe jest przez bramę, otwieraną elektrycznie tylko na wjazd i wyjazd pojazdów. W odpowiedzi na pismo skierowane do placówki pocztowej strona dowiedziała się, że przedmiotowe awizo pozostawione zostało w bramie wjazdowej na posesję. Podatnik zauważył, że przyjmując, iż awizo rzeczywiście pozostawiono w bramie, to biorąc pod uwagę warunki atmosferyczne bądź czynnik ludzki, nie zmienia to faktu, że zawiadomienie do strony nie dotarło, nie miała wiec ona wiedzy o przesyłce, co uniemożliwiło dochowanie terminu do złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu lub odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Natomiast w myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie do § 2 powołanego przepisu, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z kolei art. 87 § 4 p.p.s.a. stanowi, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Zdaniem Sądu konieczną i podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie dokonującego czy też zamierzającego dokonać określoną czynność procesową. Według poglądu doktryny "kryterium braku winy" jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W przypadku gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, przywrócenie nie jest dopuszczalne (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003, UNIMEX Oficyna Wydawnicza, wyd. 1). Sposób rozumienia pojęcia "brak winy w uchybieniu terminu" w praktyce nie budzi wątpliwości. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie to nastąpiło wskutek przeszkody, której strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2007 r., II OSK 479/07, LEX nr 344095). Naczelny Sąd Administracyjny w pełni popiera stanowisko Sądu pierwszej instancji, że podatnik nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminu. Sąd nie dopatrzył się w działaniu podatnika należytej staranności jakiej można oczekiwać od strony dbającej należycie o swoje interesy i która jest niezbędnym elementem przemawiającym za możliwością przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Przejawem braku należytej staranności było w niniejszej sprawie to, że strona nie zapewniła odpowiednich warunków do doręczania jej poczty. Podatnik mógł przewidzieć, że zamknięcie posesji oraz brak skrzynki pocztowej na ogrodzeniu do której listonosz mógłby wrzucić awizo, skutkować może tym, że do strony nie będą docierać powiadomienia, z uwagi na prawdopodobne działanie różnych czynników (atmosferycznych, ludzkich). Zdaniem Sądu z powyższego wynika, że podatnik nie jest szczególnie zainteresowany otrzymywaniem zawiadomień o adresowanych do niego przesyłkach za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, które zgodnie z prawem nie mogą być przekierowane na wskazany przez niego na poczcie adres. W przeciwnym razie zadbałby chociaż o umieszczenie na ogrodzeniu swej posesji skrzynki pocztowej. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, nie dostrzegając by przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia doszło do naruszenia prawa, oddalił zażalenie strony na to postanowienie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.