II OSK 2387/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-10
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Jolanta Rudnicka, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Powiatu mogła przedłużyć termin zakończenia likwidacji Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej (SP ZOZ) po wejściu w życie ustawy o działalności leczniczej, stosując przepisy dotychczasowej ustawy o zakładach opieki zdrowotnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody Lubuskiego, uznając, że uchwała Rady Powiatu Gorzowskiego z 3 czerwca 2011 r. przedłużająca termin likwidacji SP ZOZ była legalna. Sąd stwierdził, że uchwała została podjęta przed wejściem w życie ustawy o działalności leczniczej, w związku z czym zastosowanie miały przepisy dotychczasowej ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, które nie ograniczały możliwości zmiany terminu zakończenia likwidacji. NSA podkreślił, że przepisy te nie zawierały maksymalnego terminu trwania likwidacji, w przeciwieństwie do późniejszych regulacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchwały Rady Powiatu Gorzowskiego z dnia 3 czerwca 2011 r. zmieniającej termin zakończenia likwidacji Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Kostrzynie nad Odrą na 31 grudnia 2017 r. Wojewoda Lubuski zaskarżył tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu pracy poprzez przedłużanie likwidacji, co miało uniemożliwić wierzycielom dochodzenie roszczeń. WSA oddalił skargę Wojewody. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną do NSA, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i postępowania, w tym dotyczące stosowania przepisów ustawy o działalności leczniczej zamiast dotychczasowej ustawy o zakładach opieki zdrowotnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Wojewody Lubuskiego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 stycznia 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody Lubuskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 czerwca 2013r. sygn. akt II SA/Go 350/13 w sprawie ze skargi Wojewody Lubuskiego na uchwałę Rady Powiatu Gorzowskiego z dnia 3 czerwca 2011r. nr 38/VII/2011 w przedmiocie zmiany uchwały nr 59/IX/2007 Rady Powiatu Gorzowskiego z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie postawienia w stan likwidacji Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Kostrzynie nad Odrą 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Wojewody Lubuskiego na rzecz Powiatu Gorzowskiego kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 26 czerwca 2013 r. II SA/Go 350/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: "WSA") w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę Wojewody Lubuskiego na uchwałę Rady Powiatu Gorzowskiego z 3 czerwca 2011 r. nr 38/VII/2011 w przedmiocie zmiany uchwały nr 59/IX/2007 Rady Powiatu Gorzowskiego z 25 lipca 2007 r. w sprawie postawienia w stan likwidacji Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej (dalej: "SP ZOZ" lub "Zakład") w Kostrzynie nad Odrą. Wyrok ten wydano w następującym stanie sprawy:
Uchwałą z 25 lipca 2007 r. nr 59/IX/2007 Rada Powiatu Gorzowskiego postawiła z dniem 26 lipca 2007 r. SP ZOZ w Kostrzynie nad Odrą w stan likwidacji. W § 5 ust. 1 uchwały określono termin zakończenia likwidacji na 31 grudnia 2010 r. Postanowiono również, że zobowiązania i należności Zakładu po jego likwidacji staną się zobowiązaniami i należnościami Powiatu Gorzowskiego.
Uchwałą z 22 października 2010 r. nr 282/XXXVI/2010 Rady Powiatu Gorzowskiego zmieniono ww. uchwałę z 25 lipca 2007 r. w jej § 5 ust. 1 przez wyznaczenie nowego terminu zakończenia likwidacji Zakładu do 31 grudnia 2011 r. Kolejną uchwałą nr 34/V/2011 z 11 kwietnia 2011 r. Rady Powiatu Gorzowskiego zmieniono źródłową uchwałę z 25 lipca 2007 r. przez wyznaczenie terminu zakończenia likwidacji Zakładu do 31 grudnia 2013 r.
Rada Powiatu Gorzowskiego uchwałą nr 38/VII/2011 z 3 czerwca 2011 r. postanowiła w uchwale z 25 lipca 2007 r. nr 59/IX/2007 zmienić treść jej § 5 ust. 1 w ten sposób, że termin zakończenia działań likwidacyjnych Zakładu ustalono na 31 grudnia 2017 r., jednocześnie postanowiono, że traci moc uchwała nr 34/V/2011 z 11 kwietnia 2011 r. Podstawę prawną powyższej uchwały stanowiły art. 12 pkt. 8 lit. i) oraz pkt 11 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm., dalej: "Usp") oraz art. 36, art. 43 ust. 1, art. 60 ust. 3 i ust. 4b pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89 z późn. zm., dalej: "Uzoz").
W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że pierwotnie określony termin likwidacji SP ZOZ w Kostrzynie okazał się niewystarczający do zakończenia tego procesu z uwagi na mnogość niezbędnych do podjęcia czynności likwidacyjnych i wysokość zadłużenia Zakładu, przy których uwzględnić należy również stan finansów powiatu i brak dostatecznych środków na zakończenie ww. procedury. Dotychczasowe działania doprowadzić miały do zdecydowanej poprawy sytuacji finansowej Zakładu w następstwie zawarcia szeregu umów restrukturyzujących zadłużenie i umorzenia niektórych wierzytelności. Ponadto Zarząd Powiatu podjął działania zmierzające do rozwiązania kwestii zadłużenia placówki poprzez przystąpienie do uchwalonego przez Radę Ministrów w dniu 27 kwietnia 2009 r. programu wieloletniego pod nazwą "Wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w działaniach stabilizujących system ochrony zdrowia" (tzw. Plan B), który umożliwiał otrzymanie dotacji na spłatę zobowiązań publicznoprawnych. Podjęto również inicjatywę w sprawie emisji obligacji komunalnych dla pozyskania środków na spłatę zobowiązań placówki, przy czym regionalna izba obrachunkowa stwierdziła nieważność uchwały zarządu, a sprawę poddano kontroli sądu administracyjnego. Działania te mają na względzie możliwie pełną realizację podstawowego celu likwidacji, tj. zaspokojenia wierzycieli.
Skargę na uchwałę Rady Powiatu Gorzowskiego z 3 czerwca 2011 r. do WSA w Gorzowie Wielkopolskim wniósł Wojewoda Lubuski, zaskarżając ją w całości. Uchwale tej zarzucił naruszenie prawa, w szczególności art. 125 § 1 Kodeksu cywilnego (dalej: "K.c.") oraz art. 291 § 5 Kodeksu pracy (dalej: "K.p."), i zażądał stwierdzenia jej nieważności.
W uzasadnieniu skargi podano, że organ nadzoru dotychczas nie podejmował żadnych działań nadzorczych względem podejmowanych trzykrotnie przez Radę Powiatu Gorzowskiego uchwał w przedmiocie zmiany terminu zakończenia likwidacji Zakładu, ponieważ przepisy nie wprowadzały jakichkolwiek ograniczeń w kwestii ustalenia terminu zakończenia czynności likwidacyjnych wobec zakładów opieki zdrowotnej. Jednak z uwagi na informacje powzięte od Okręgowego Inspektora Pracy w Zielonej Górze, z których wynika, że Zakład nie wykonuje orzeczeń i ugód sądowych na rzecz swoich wierzycieli, w tym byłych pracowników, którzy nie mogą wyegzekwować należnych im kwot, a które wskutek zakończenia likwidacji można by zaspokoić z majątku powiatu, przedłużanie czynności likwidacyjnych istotnie naruszać ma powołane w skardze przepisy prawa. Obecnie egzekucja prowadzona wobec SP ZOZ w Kostrzynie jest bezskuteczna z uwagi na brak środków, natomiast jej prowadzenie po 1 stycznia 2018 r. nie będzie możliwe z powodu przedawnienia roszczeń. Termin ten bowiem wynosi 10 lat, a większość tytułów egzekucyjnych pochodzi z 2007 r. Wydłużenie terminu zakończenia likwidacji doprowadzi do uniknięcia wykonania orzeczeń sądowych. W konkluzji skargi stwierdzono, że "norma kompetencyjna musi być tak realizowana, aby nie naruszała przepisów innych ustaw", kwestionowana zaś uchwała narusza wskazane przepisy i zgodnie z zasadą demokratycznego państwa prawnego nie zasługuje na ochronę, a ponadto działania Rady Powiatu Gorzowskiego przedłużające termin zakończenia likwidacji Zakładu "budzą zrozumiałe niezadowolenie społeczne oraz naruszają zaufanie obywateli do organów władzy publicznej".
W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu Gorzowskiego działając przez pełnomocnika wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania podnosząc, że z art. 60 ust. 4b pkt. 5 Uzoz nie można wyprowadzić ograniczenia kompetencji rady powiatu do dokonania zmiany uchwały o likwidacji SP ZOZ w Kostrzynie. Skoro organ mógł określić termin likwidacji, to w ocenie Rady Powiatu Gorzowskiego możliwa była również jego zmiana, potwierdzeniem słuszności tego stanowiska miały być podawane stanowiska judykatury. Wobec tego przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały nie doszło do naruszenia żadnego z przepisów, na podstawie których została ona wydana. Natomiast organ nie stosował powołanych w skardze przepisów odnoszących się do instytucji przedawnienia roszczeń cywilnych, których zresztą nie mógłby zmodyfikować. Ponadto Zakład jako dłużnik nie uchyla się od zaspokojenia wierzycieli, a prowadzone dotychczas postępowania egzekucyjne pozwoliły zaspokoić część świadczeń. Tak więc sformułowane przez wojewodę zarzuty nie odnosiły się do kwestii legalności uchwały, lecz aspektów wywodzonych ze skutków jej stosowania. Ponadto w ocenie organu skarżona uchwała nie narusza interesu prawnego wierzycieli Zakładu, ponieważ nie pozbawia ich możliwości dochodzenia należnych wierzytelności z budżetu powiatu, jeżeli nie zostaną zaspokojone w postępowaniu likwidacyjnym. Wskazano także na konieczność odróżnienia interesu prawnego mającego źródło w prawie administracyjnym i prawie cywilnym, co z kolei ma przemawiać za zasadnością poglądu, że wierzyciele nie mają legitymacji do kwestionowania uchwały podjętej w sprawie z zakresu administracji publicznej dotyczącej ustalenia terminu likwidacji SP ZOZ. Pełnomocnik organu podkreślił przy tym, że podejmując uchwałę w sprawie likwidacji Zakładu niezbędne było uwzględnienie stanu finansów powiatu i przepisów ustawy o finansach publicznych. Wskutek opisanych w skardze zdarzeń nie była bowiem możliwa restrukturyzacja zadłużenia SP ZOZ wynoszącego na koniec 2006 r. ponad 63 mln zł i niemal dwukrotnie przekraczającego roczny budżet powiatu, jak też pozyskanie środków na spłatę zobowiązań. Okoliczności takie powinny być również brane pod rozwagę przy kontroli kwestionowanej uchwały, ponieważ stwierdzenie jej nieważności w całości, jak domaga się organ nadzoru, oznaczałoby zakończenie likwidacji w dniu 31 grudnia 2011 r. Budżet powiatu na 2013 r. określał dochody bieżące w wysokości około 44 mln zł (ogół dochodów ok. 63 mln zł), podczas gdy suma zobowiązań Zakładu wynosi około 100 mln zł. Przejęcie takich zobowiązań uniemożliwiłoby wykonywanie podstawowych zadań jednostki samorządu terytorialnego. Wskazano również, że zgodnie z art. 204 ust. 5 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 217, dalej: "Udl") do postępowania likwidacyjnego wszczętego przed dniem wejścia ww. ustawy w życie, tj. 1 lipca 2011 r., należy stosować przepisy dotychczasowe, tj. przepisy Uzoz.
Oddalając skargę powołanym na wstępie wyrokiem WSA w Gorzowie Wielkopolskim stwierdził, że z art. 60 ust. 4b pkt. 5 Uzoz wynikała dla rady powiatu kompetencja do dokonania zmiany uchwały o likwidacji SP ZOZ w Kostrzynie nad Odrą w zakresie terminu zakończenia czynności likwidacyjnych. Ponadto przepisy art. 60 Uzoz należało interpretować przy uwzględnieniu przepisów ustawy o finansach publicznych. W ocenie sądu a quo skarżona uchwała z 3 czerwca 2011 r., która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubuskiego Nr 65 pod poz. 1258, nie narusza prawa, w tym powołanych w skardze art. 125 § 1 K.c. i art. 291 § 5 K.p. Uregulowane w nich przedawnienie jest jedną z instytucji prawa cywilnego, których działanie polega na zmianie treści stosunków prawnych z uwagi na upływ czasu. Terminy te mogą ulegać zawieszeniu i przerwaniu, np. wobec wystąpienia przez wierzyciela z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności albo o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, stosownie do art. 123 i 124 K.c. Podkreślono, że stwierdzenie nieważności uchwały może mieć miejsce wtedy, gdy pozostaje ona w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawa, jednak za takowe nie można było uznać naruszeń opisanych przez Wojewodę Lubuskiego. Zarzuty skargi nie odnosiły się w istocie do podstawy prawnej uchwały, lecz do daleko wywodzonych skutków jej stosowania. W ocenie sądu wojewódzkiego przedłużenie terminu zakończenia likwidacji Zakładu nie narusza interesu prawnego lub uprawnień jego wierzycieli, ponieważ nie pozbawia ich możliwości dochodzenia należnych wierzytelności z budżetu Powiatu Gorzowskiego, jeżeli w wyniku prowadzonego postępowania likwidacyjnego ich wierzytelności nie zostaną zaspokojone.
Skargę kasacyjną od wyroku II SA/Go 350/13 z 26 czerwca 2013 r. wniósł działający przez pełnomocnika Wojewoda Lubuski, zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia wyroku i rozpoznania skargi przez stwierdzenie nieważności uchwały oraz zasądzenia kosztów postępowania. Jednocześnie wniesiono o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu – uchwały Rady Powiatu Gorzowskiego z 25 czerwca 2013 r., Nr 156/XXV/2013 na okoliczność sytuacji majątkowej SP ZOZ w Kostrzynie nad Odrą. Powołując się na art. 174 pkt 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrokowi temu Kasator zarzucił naruszenie:
I. prawa materialnego:
1. art. 204 ust. 5 Udl poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że do zmiany dnia zakończenia czynności likwidacyjnych publicznego zakładu opieki zdrowotnej postawionego w stan likwidacji przed dniem wejścia cyt. ustawy w życie zastosowanie znajduje Uzoz,
2. art. 60 ust. 4 Udl poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że po dniu wejścia w życie cyt. ustawy można przedłużać termin zakończenia likwidacji SP ZOZ w Kostrzynie,
3. art. 60 ust. 4b w zw. z art. 60 ust. 1-3, art. 43 ust. 1 i art. 36 Uzoz przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ założycielski Zakładu posiada nieograniczone prawo dokonywania zmian treści uchwały o likwidacji Zakładu w zakresie ustalonego w niej dnia zakończenia czynności likwidacyjnych, podczas gdy wymienione prawa organu założycielskiego napotyka ograniczenie wynikające z art. 60 ust. 1-3, art. 43 ust. 1 i art. 36 Uzoz,
4. art. 40 ust. 4b w zw. z art. 60 ust. 1-3, art. 43 ust. 1 i art. 36 Uzoz poprzez ich błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że Rada Powiatu Gorzowskiego mogła zmienić dzień zakończenia czynności likwidacyjnych Zakładu ustalając go na 31 grudnia 2017 r., podczas gdy takie działanie nosi cechę bezprawności, ponieważ zmiana taka nie służy celowi publicznemu ani prywatnemu,
II. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona uchwała narusza ww. przepisy prawa materialnego.
W ocenie autora skargi kasacyjnej WSA w Gorzowie Wielkopolskim zastosował w sprawie niewłaściwe przepisy prawa materialnego, opowiedział się bowiem za stosowaniem przepisów Uzoz, podczas gdy w sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy Udl. Podjęcie działań w celu zmiany terminu zakończenia czynności likwidacyjnych Zakładu stanowi w ocenie Wojewody Lubuskiego wszczęcie nowego postępowania likwidacyjnego w rozumieniu art. 204 ust. 4 i 5 Udl, a nie kontynuację dotychczasowego. Tym samym zmiana określonego pierwotnie terminu i jego przedłużenie były niedopuszczalne.
Skarżący kasacyjnie Wojewoda Lubuski zwrócił również uwagę, że postępowanie likwidacyjne powinno zmierzać do zaspokojenia wierzycieli likwidowanej placówki, jak też zagwarantować osobom korzystającym ze świadczeń nieprzerwanego prawa do ich udzielania. Data zakończenia likwidacji powinna być zatem odpowiednia i uwzględniać wymienione wartości. Tymczasem ustalenie spornej daty na 31 grudnia 2017 r. nie chroni ani wierzycieli (interesu prywatnego), ani interesu publicznego. SP ZOZ w Kostrzynie został wykreślony z rejestru zakładów opieki zdrowotnej 29 lutego 2008 r. i od tego czasu nie świadczy usług leczniczych, a osobom korzystającym dotychczas z jego świadczeń tych udzieliły inne placówki wymienione w uchwale z 25 lipca 2007 r., nr 59/IX/2007. Dalsze funkcjonowanie Zakładu jest nieuzasadnione, ponieważ generuje on straty. W ocenie wojewody na dokończenie czynności likwidacyjnych nie jest potrzebne aż 5 lat, zwłaszcza że wszystkie procedury oddłużeniowe zostały już wyczerpane. Tak więc jedynym powodem zmiany terminu zakończenia czynności likwidacyjnych jest sytuacja finansowa powiatu, co podkreśla Rada Powiatu Gorzowskiego. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentu – uchwały Rady Powiatu Gorzowskiego z 25 czerwca 2013 r. na okoliczność sytuacji majątkowej Zakładu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Powiatu Gorzowskiego wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie organu WSA w Gorzowie Wielkopolskim zasadnie przyjął, że w sprawie spornej uchwały prawidłowo zastosowano przepisy Uzoz, a nie jak wskazuje Wojewoda Lubuski przepisy Udl. Sprawa dotyczy bowiem toczącego się postępowania likwidacyjnego, w toku którego zmieniono uchwałę w sprawie likwidacji SP ZOZ w Kostrzynie określając nowy termin zakończenia czynności likwidacyjnych. Kwestionowaną uchwałę podjęto w dniu 3 czerwca 2011 r., zaś Udl weszła w życie z dniem 1 lipca 2011 r., z tego względu zarzut naruszenia przepisów Udl jest chybiony. Z tego też powodu niezasadne mają być wszystkie zarzuty naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów Udl. Dodatkowo wskazano, że podejmując zaskarżoną uchwałę nie było wiadomym, czy starania Rady Powiatu Gorzowskiego o zakwalifikowaniu powiatu do programu oddłużeniowego uwieńczone zostaną powodzeniem, a takie starania podejmowano. Sąd nie mógł również naruszyć art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skoro oddalenie skargi było zasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentu nie zasługiwał na uwzględnienie. Z mocy art. 193 Ppsa, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, to z kolei nakazywało rozpoznać zgłoszony wniosek w świetle art. 106 § 3 Ppsa, wedle którego sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Kasator wnioskuje o przeprowadzenie dowodu z uchwały Rady Powiatu Gorzowskiego nr 156/XXV/2013 z 25 czerwca 2013 r. w przedmiocie zatwierdzenia sprawozdania finansowego Zakładu za 2012 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dowód z powyższego dokumentu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, dokument ten został wytworzony ponad 2 lata po podjęciu kwestionowanej przez wojewodę uchwały, nadto istniał w dacie orzekania przez sąd I instancji. Pamiętać należy, że sąd administracyjny bada zaskarżony doń akt oceniając jego legalność w dniu podjęcia tego aktu. Dopuszczenie dowodu z powyższego dokumentu nie ma przeto znaczenia dla potrzeb toczącego się postępowania ze skargi kasacyjnej.
Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 204 ust. 5 Udl poprzez jego błędną wykładnię, a to dlatego, że kwestionowana uchwała Rady Powiatu Gorzowskiego z 3 czerwca 2011 r. została podjęta zanim wskazany w skardze kasacyjnej przepis Udl wszedł w życie. Z mocy art. 211 Udl ustawa ta wchodziła w życie 1 lipca 2011 r., za wyjątkiem enumeratywnie tam wskazanych jej przepisów, które wchodziły w życie 1 stycznia 2012 r. Wśród tych przepisów nie ma art. 204 ust. 5 Udl, stawianie przeto zarzutu błędnej wykładni cyt. przepisu, zwłaszcza że z lektury zaskarżonego wyroku wynika, że sąd I instancji w ogóle nie dokonywał wykładni tego przepisu, jest całkowicie chybione. Z tego samego powodu chybiony jest zarzut niezastosowania przepisu art. 60 ust. 4 Udl, skoro podejmując w dniu 3 czerwca 2011 r. Rada Powiatu Gorzowskiego nie mogła stosować przepisu, który w tej dacie nie obowiązywał. Nie można podzielić wywodu skarżącego kasacyjnie Wojewody Lubuskiego, jakoby podjęcie zaskarżonej do sądu wojewódzkiego uchwały stanowiło "element wszczęcia postępowania likwidacyjnego". Z tego więc powodu sąd wojewódzki nie mógł uchybić wskazanemu przepisowi prawa materialnego nie stosując go. Sam Kasator zdaje się dostrzegać, że dopiero od 1 lipca 2011 r. z mocy art. 60 ust. 4 Udl wydłużenie terminu likwidacji publicznego zakładu opieki zdrowotnej nie jest dopuszczalne (por. s. 4 skargi kasacyjnej).
Zaskarżony wyrok nie narusza także przepisów art. 60 ust. 1-3, art. 43 ust. 1 oraz art. 36 Uzoz poprzez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przepis art. 36 Uzoz określał prawną formę tworzenia, przekształcenia i likwidacji publicznego zakładu opieki zdrowotnej, wskazując że następuje to w drodze rozporządzenia właściwego organu administracji rządowej albo w drodze uchwały właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego, chyba że przepisy ustawy lub przepisy odrębne stanowiły inaczej, przy uwzględnieniu w szczególności spraw wskazanych w art. 38 i 43 cyt. ustawy. Art. 43 ust. 1 Uzoz zawierał wymogi względem aktu o likwidacji, zgodnie z nim m. in. uchwała o likwidacji publicznego zakładu opieki zdrowotnej powinna określać sposób i formę zapewnienia osobom korzystającym z oznaczonych rodzajowo świadczeń zdrowotnych likwidowanego zakładu dalsze, nieprzerwane udzielanie takich świadczeń, bez istotnego ograniczenia ich dostępności, warunków udzielania i jakości oraz termin zakończenia działalności, nie wcześniej niż 3 miesiące od daty wydania rozporządzenia lub podjęcia uchwały o likwidacji. Z kolei przepisy art. 60 ust. 1-3 Uzoz określały następstwa ujemnego wyniku finansowego publicznego zakładu zdrowia, przewidując że pokrywa on go we własnym zakresie, że nie może być podstawą do zaprzestania działalności, jeżeli dalsze istnienie tego zakładu uzasadnione jest celami i zadaniami, do których realizacji został utworzony, a których nie może przejąć inny zakład w sposób zapewniający nieprzerwane sprawowanie opieki zdrowotnej nad ludnością, a gdyby nie mógł być pokryty przez zakład we własnym zakresie organ, który utworzył samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, wydaje rozporządzenie lub podejmuje uchwałę o zmianie formy gospodarki finansowej zakładu lub o jego likwidacji. Żaden z tych wskazanych i przywołanych w skardze kasacyjnej przepisów przez Wojewodę Lubuskiego nie został naruszony przez Radę Powiatu Gorzowskiego, która podejmowała uchwałę zmieniającą własną uchwałę w przedmiocie likwidacji publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Przepisy Uzoz nie zawierały rozwiązania podobnego, jak wprowadzone w przepisie art. 60 ust. 4 Udl, wedle którego okres od dnia otwarcia likwidacji publicznego zakładu opieki zdrowotnej do dnia jej zakończenia nie może być dłuższy niż 12 miesięcy, a ponadto obecnie wykluczona jest możliwość przedłużania terminu zakończenia likwidacji takiego zakładu. W art. 43 ust. 1 Uzoz przewidziano wyłącznie to, że termin zakończenia działalności likwidowanego publicznego zakładu opieki zdrowotnej nie może być krótszy niż 3 miesiąca od dnia podjęcia uchwały o jego likwidacji. Można zatem zasadnie wywodzić, że w przepisach Uzoz pominięto kwestię maksymalnego okresu trwania likwidacji zakładu opieki zdrowotnej.
Przywołanie w skardze kasacyjnej motywów zawartych w wyroku Sądu Najwyższego z 1 kwietnia 2010 r., III CSK 181/10 (LEX nr 864003) a odnoszących się do konfliktu interesów w związku z podjęciem aktu o likwidacji publicznego zakładu opieki zdrowotnej nie zostało powiązane z przedstawionymi zarzutami wobec kwestionowanego wyroku sądu wojewódzkiego. Zauważyć należy, że w przywołanym przez Kasatora orzeczeniu Sąd Najwyższy dokonując interpretacji przepisu art. 60 ust. 4b pkt 5 Uzoz, powołując się także na własną uchwałę z 14 lipca 2005 r., III CZP 34/05, doszedł do przekonania, że treść pojęcia "po likwidacji" zakładu opieki zdrowotnej, o którym mowa w art. 60 ust. 6 Uzoz, należy ustalić z uwzględnieniem sformułowania użytego w art. 60 ust. 4b pkt 5 cyt. ustawy – "dnia zakończenia czynności likwidacyjnych" − określonego w uchwale (bądź rozporządzeniu) o likwidacji samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Przed upływem dnia zakończenia czynności likwidacyjnych − wskazanego w uchwale bądź rozporządzeniu o likwidacji - nie można bowiem przyjąć, że zachodzi stan "po likwidacji" tego zakładu w rozumieniu art. 60 ust. 6 Uzoz. Taka wykładnia cyt. przepisu jest również podzielana w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (por. uzasadnienie postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 maja 2009 r., Ts 82/08, OTK-B 2009, nr 3, poz. 196). Zakończenie postępowania likwidacyjnego następuje więc z chwilą upływu terminu zakończenia czynności likwidacyjnych, określonego w uchwale o likwidacji tego zakładu. Sąd Najwyższy w wyroku III CSK 181/10 powołał się ponadto na stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych odnośnie dopuszczalności, na gruncie przepisów Uzoz, zmiany uchwały o likwidacji publicznego zakładu opieki zdrowotnej w zakresie ustalenia nowego terminu zakończenia likwidacji. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2007 r., II OSK 784/07 (LEX nr 369913) wskazano, że zgodnie z art. 60 ust. 4b pkt 5 Uzoz obligatoryjnym elementem uchwały o likwidacji zakładu opieki zdrowotnej jest określenie terminu likwidacji. Z tego rozwiązania prawnego nie można wyprowadzić ograniczenia kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do dokonania zmiany uchwały o likwidacji samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Stanowisko takie podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 listopada 2007 r., II OSK 1304/07 (LEX nr 460487), wywodząc ponadto, że okoliczność czy wszystkie czynności likwidacyjne zostały zakończone w rozumieniu art. 60 ust. 6 Uzoz nie ma istotnego znaczenia z punktu widzenia możliwości zmiany uchwały o likwidacji zakładu poprzez ustalenie nowego terminu zakończenia tej likwidacji. Poglądy te podziela Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji zarzuty wskazane w pkt III. 1. lit. c) i d) skargi kasacyjnej są nietrafne, zarzut naruszenia art. 151 Ppsa wskazany w pkt III. 2. został powołany wyłącznie akcesoryjnie w powiązaniu z zarzutem naruszenia w/w przepisów prawa materialnego, skoro tak to i on jest nieuzasadniony.
Z powyższych względów skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 Ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 Ppsa oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło