II OSK 279/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-19
Skład orzekający: Robert Sawuła, Małgorzata Masternak-Kubiak, Wojciech Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotycząca terenów pod lokalizację siłowni wiatrowych, została podjęta z istotnym naruszeniem zasad i trybu jej sporządzania, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że skarga kasacyjna Rady Gminy Borzytuchom zawierała usprawiedliwione podstawy. Sąd wskazał na istotne uchybienia w uzasadnieniu wyroku WSA, w tym powoływanie się na nieistniejące przepisy prawa oraz błędne zastosowanie przepisów intertemporalnych. Ponadto, NSA zakwestionował ocenę WSA dotyczącą naruszenia przepisów dotyczących uzgodnień z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz kwestii prognozy oddziaływania na środowisko. Sąd uznał również, że obniżenie stawek opłaty planistycznej nie stanowiło istotnego naruszenia trybu sporządzania planu, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności uchwały.Stan faktyczny
Wojewoda Pomorski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Borzytuchom dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów pod lokalizację siłowni wiatrowych, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o ochronie przyrody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność uchwały. Rada Gminy Borzytuchom wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia NSA Wojciech Mazur Protokolant asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Rady Gminy Borzytuchom od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 784/12 w sprawie ze skargi Wojewody Pomorskiego na uchwałę Rady Gminy Borzytuchom z dnia 26 czerwca 2012 r. nr XV/113/12 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz Gminy Borzytuchom kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 784/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Gdańsku w sprawie ze skargi Wojewody Pomorskiego na uchwałę Rady Gminy Borzytuchom z dnia 26 czerwca 2012 r. nr XV/113/12 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych w południowej części obrębu geodezyjnego Chotkowo w gminie Borzytuchom, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Jak wskazano w cyt. wyroku Wojewoda Pomorski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Borzytuchom nr XV/113/12 z 26 czerwca 2012 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych w południowej części obrębu geodezyjnego Chotkowo w gminie Borzytuchom, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Wojewoda zarzucił organowi samorządu terytorialnego naruszenie przepisów art. 15 ust. 1, art. 17 pkt 7 lit. c i art. 20 ustawy z dnia 27 marca 2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 "ze zm.", dalej Upzp1) oraz art. 16 ust. 7 i art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U z 2009 r., nr 151, poz. 1220 ze zm., dalej Uop) w zw. z art. 28 ust. 1 Upzp. Wskazał, że w jego ocenie plan miejscowy jest sprzeczny z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków rozwoju gminy Borzytuchom, przyjętymi uchwałą Rady Gminy Borzytuchom nr XXIV/111/01 z 30 kwietnia 2001 r. (dalej: Studium). Skarżący organ zwrócił uwagę na niektóre sformułowane w Studium zapisy zobowiązujące Wójta do wskazania w sposób jednoznaczny rozmieszczenia terenów pod lokalizację konkretnej elektrowni wiatrowej, co uwzględniałoby wytyczne tam zawarte, a odnoszące się do ustaleń planów miejscowych. Uchwalony plan nie zawiera szczegółowej lokalizacji wież elektrowni wiatrowych, a to zdaniem Wojewody Pomorskiego powoduje brak zgodności planu ze Studium.
Wojewoda zarzucił także naruszenie przepisu art. 15 ust. 2 pkt 1 Upzp oraz § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz.1587 ze zm., dalej rozp. MI z 2003). W tym aspekcie organ wywodził, że nie jest dopuszczalne na terenach rolnych lokalizowanie obiektu produkcyjnego nie związanego z rolnictwem, jakim jest siłownia wiatrowa. Przywołując ustalenia zawarte w Studium Wojewoda Pomorski stwierdził, że istniał nakaz ustalenia szczegółowej lokalizacji wież elektrowni wiatrowych.
Wojewoda kolejną niezgodność planu ze Studium upatrywał w braku w planie miejscowym zapisów odnoszących się do stref ochronnych dla dróg publicznych, wód powierzchniowych, lasów i terenów planowanych zalesień. Oceniając rysunek planu Wojewoda dostrzegł, że w nieznacznym stopniu różni się on od rysunku Studium. W jego przekonaniu jest to brak realizacji zasady, że plan stanowi realizację i konkretyzację ustaleń Studium. Dodatkowo wskazano w skardze, że odległość między granicą strefy ochronnej elektrowni wiatrowych i linią zabudowy dla planu Chotkowo Południe pokrywa się z granicą planu i granicą strefy. Taka sytuacja jest nie do przyjęcia w świetle treści art. 15 ust. 3a Upzp1, gdzie wprowadzono wymóg określenia w planie miejscowym stref ochronnych, w badanym przypadku dla elektrowni wiatrowych.
Brak w planie obowiązkowego rozmieszczenia terenów pod wieże elektrowni wiatrowych stwarza dodatkowe zagrożenie polegające na wystąpieniu uciążliwości poza granicą strefy i granicami planu, co jest niedopuszczalne. Odległość minimalna 400 m, zapisana w planie, między wiatrakiem elektrowni i budynkiem mieszkalnym, mająca pełnić rolę bufora akustycznego w sytuacji, gdy linia zabudowy położona jest bliżej niż 400 m od granicy opracowania planu, stwarza dodatkowe problemy interpretacyjne związane z uciążliwością oddziaływania elektrowni tylko do granic planu.
Za naruszenie procedury sporządzania planu uznał Wojewoda wskazywanie przez Radę na konieczność uzyskania potwierdzenia zgodności projektu planu z opracowaniami regionalnymi sporządzonymi przez marszałka województwa w sytuacji, gdy z treści Studium wynika, że zostały w nim przyjęte zalecenia zawarte w Studium Ochrony Krajobrazu Województwa Pomorskiego.
Zarzucono także brak ustaleń w planie w zakresie ochrony ładu przestrzennego i krajobrazu kulturowego, które w przepisach art. 15 ust. 2 pkt 2 i 3 Upzp1 wskazane są jako elementy obowiązkowe zagospodarowania przestrzennego. Ponadto z przesłanej organowi nadzoru dokumentacji prac planistycznych wynika, że w zakresie wynikającym z art. 17 pkt 7 lit. c Upzp1 (w brzmieniu sprzed 1 października 2010 r.) odsyłającym do art. 58 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227, dalej Udiś) w zw. z art. 12 ust.1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.) brak jest uzgodnień projektu planu z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym w zakresie uwarunkowań i przebiegu trasy linii 110 kV t.j w aspekcie higieny radiacyjnej.
W toku sprawdzania prawidłowości procesu planistycznego stwierdzono także niespójność części tekstowej z rysunkiem planu, a mianowicie nie została zachowana opisana w § 5 ust. 2 pkt 7 uchwały "minimalna odległość elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych, która nie może być mniejsza niż 400 m", co stanowi naruszenie nieprzekraczalnej linii zabudowy.
Wojewoda zauważył, że z analizy porównawczej projektu planu wyłożonego do publicznego wglądu i treści zaskarżonej uchwały podjętej na sesji 26 czerwca 2012 r. wynika, że dokonano zmian planu w stosunku do projektu tego planu podlegającego wyłożeniu do publicznego wglądu, dotyczących opłat w następującym zakresie: w rozdziale 3 § 5 ust. 4 pkt 1 w wyłożonym projekcie było 30% - Rada Gminy zmieniła na 20%, w § 6 ust. 4 - w wyłożonym projekcie było 30% - Rada zmieniła na 20%, w rozdziale 4 § 14 - w wyłożonym projekcie było 30% - Rada Gminy zmieniła na 1%.
Skarżący organ podkreślił, że zmiana stawki procentowej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości już po etapie wyłożenia uchwały do publicznego wglądu jest zmianą istotną i należało w związku z tym ponowić w niezbędnym zakresie czynności zgodnie z przepisem art. 19 Upzp1. Podczas badania procesu planistycznego organ nadzoru ustalił, że do publicznego wglądu został wyłożony plan w innej skali (tj. 1:15000) niż projekt planu przedstawiony do uchwalenia Radzie (tj. 1:2000).
Reasumując, skarżący organ nadzoru stwierdził, że Rada Gminy Borzytuchom podjęła uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych w południowej części obrębu geodezyjnego Chotkowo w gminie Borzytuchom z istotnym naruszeniem zasad i trybu sporządzania planu miejscowego. Uzasadniać to ma zawarty w skardze wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
Odpowiadając na powyższą skargę, działająca przez pełnomocnika Gmina Borzytuchom nie zgodziła się z zarzutem braku zgodności planu ze Studium. Wskazała, że u podstaw sporządzenia i uchwalenia planu leżał zawarty w Studium zapis o znaczącym wzroście produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, szczególnie z wykorzystaniem energii wiatru. Przez pryzmat tego celu należy interpretować zgodność planu ze Studium. Oznaczono w nim rejony potencjalnej lokalizacji wież elektrowni wiatrowych na terenie gminy, zaś w planie w sposób precyzyjny i jednoznaczny wskazano granice terenów przewidzianych pod lokalizację elektrowni wiatrowych. Ponadto w Studium dopuszczono możliwość ustalenia szczegółowej lokalizacji elektrowni wiatrowej na etapie projektu budowlanego, zaś w uchwalonym planie nadano temu rozwiązaniu normatywny kształt. W konsekwencji treść § 5 ust. 2 pkt 5 uchwały odzwierciedla prawidłowe założenie, że plan miejscowy nie określa szczegółowej lokalizacji elektrowni wiatrowych.
W ocenie Gminy Borzytuchom skarga Wojewody Pomorskiego jest całkowicie bezzasadna, a wobec tego zasługuje na oddalenie. Wbrew twierdzeniu organu nadzoru zaskarżony plan miejscowy jest w pełni zgodny z ustaleniami Studium. Nie zostało wykazane, aby w toku uchwalenia planu doszło do naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa, a tym bardziej Wojewoda nie wykazał naruszenia, które stanowiłoby "istotne naruszenie trybu sporządzania planu" w rozumieniu art. 28 ust. 1 Upzp1. Podkreślono, że w przypadku większości zarzutów Wojewoda Pomorski bądź nie przytoczył treści przepisu, który jego zdaniem miał zostać naruszony w toku procedury planistycznej, bądź nie przeprowadził jego analizy w świetle okoliczności sprawy.
W załączniku do protokołu rozprawy z dnia 16 października 2013 r. pełnomocnik Gminy Borzytuchom, odnosząc się do kwestii uwzględnienia w prognozie oddziaływania na środowisko sąsiedztwa innych inwestycji tego typu wskazał, że sporządzona na potrzeby procedury uchwalania planu prognoza oddziaływania na środowisko uwzględnia wszelakie oddziaływania na otaczające środowisko, w tym także na obszar Natura 2000. Wojewoda dokonał wybiórczej analizy zapisów Studium odnoszących się do lokalizowania elektrowni wiatrowych w sporządzanych planach miejscowych, a ponadto jego interpretacja zawartych tam zapisów jest błędna. Mieszane przeznaczenie zostało w planie ustalone w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem "EW/R". Do tego właśnie sprowadza się istota problemu, a nie do rzekomego braku linii rozgraniczających, rzekomego braku wyznaczenia w planie terenów pod elektrownie wiatrowe bądź rzekomego braku określenia w planie przeznaczenia terenów. Takimi wadami bowiem plan miejscowy niewątpliwie nie jest dotknięty. Wydzielenie w planie liniami rozgraniczającymi terenów oznaczonych symbolem "EW/R" i określenie ich przeznaczenia jako terenów rolniczych pod lokalizację elektrowni wiatrowych jest w pełni prawidłowe i nie narusza żadnego z obowiązujących przepisów prawa.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Gdańsku uwzględniając skargę organu nadzoru stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Borzytuchom nr XV/113/2012 z dnia 26 czerwca 2012 r.
W motywach wyroku sąd a quo stwierdził, że zasadny jest zarzut sprzeczności ustaleń planu z ustaleniami Studium, gdy idzie o brak wskazania w sposób jednoznaczny rozmieszczenia pod lokalizację każdej elektrowni wiatrowej. Wbrew stanowisku zawartemu w odpowiedzi na skargę brak jest sprzeczności pomiędzy rozumieniem zapisów Studium, a zawartym na str. 112 tego dokumentu zdaniu o dopuszczeniu ustalenia szczegółowej lokalizacji poszczególnych wież elektrowni wiatrowych oraz towarzyszącej infrastruktury na etapie projektu budowlanego. W ocenie sądu wojewódzkiego Studium nakazywało wskazanie w planach miejscowych lokalizacji poszczególnych elektrowni wiatrowych, a nie wskazanie obszaru lokalizacji tych elektrowni przeniesionego do planu bezpośrednio z części graficznej Studium. Należy bowiem odróżnić określenia przeznaczenia terenu pod poszczególne elektrownie wiatrowe, co powinno zostać dokonane w planie, od określenia miejsc posadowienia konkretnych budowli, co nastąpi na etapie projektu budowlanego.
Zasadny był także, w przekonaniu sądu I instancji, zarzut dotyczący niewłaściwego wyznaczenia w planie nieprzekraczalnej linii zabudowy, pokrywającej się z granicą obszarów oznaczonych "EW/R", na których możliwa jest lokalizacja elektrowni wiatrowych. W takim przypadku strefa ochronna lokalizacji wież wiatrowych wykraczać będzie poza obszar objęty planem, co jest sprzeczne ze Studium, które zawiera obowiązek ustalenia, że strefa oddziaływania zespołu elektrowni wiatrowych na środowisko w zakresie hałasu winna zawierać się w granicach obszaru objętego planem. Z tego względu WSA w Gdańsku przyjął, że strefa ochronna dla potencjalnej zabudowy nie została wyznaczona, co naruszać ma przepis "art. 15 ust. 2 pkt 3 lit. a" Upzp1.
Zmiana stawki procentowej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości już po etapie wyłożenia uchwały do publicznego wglądu jest, w przekonaniu sądu I instancji, zmianą istotną i należało w związku z tym ponowić w niezbędnym zakresie czynności zgodnie z przepisem art. 19 Upzp1. Brak powtórzenia czynności proceduralnych stanowi istotne naruszenie trybu w rozumieniu art. 28 Upzp1.
Ponadto dokonując kontroli przedmiotowego planu sąd I instancji zauważył, że w trakcie procedury planistycznej naruszony został przepis art. 17 pkt 6 lit. a Upzp1 w zw. z art. 51 ust. 2 pkt. 2 lit. e Udiś, ponieważ sporządzona w sprawie prognoza oddziaływania na środowisko nie analizuje i nie ocenia oddziaływania na środowisko zaskarżonego planu oraz planów uchwalonych dla terenów sąsiadujących: Chotkowo – Zachód i Straszewo – Chotkowo na terenie gminy Borzytuchom i Modrzejewo w gminie Tuchomie.
Ponadto sąd wojewódzki zauważył, że teren objęty planem znajduje się całkowicie na terenie otuliny Parku Krajobrazowego Dolina Słupi. Teren ten objęty jest ochroną zgodnie z rozporządzeniem Nr 15/2003 Wojewody Pomorskiego z 23 czerwca 2003 r. w sprawie ustanowienia "Planu Ochrony Parku Krajobrazowego Dolina Słupi". Eksponując treść art. 16 ust. 2 Uop wskazano, ze pozytywna opinia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej: RDOŚ) co do prognozy oddziaływania projektu planu na środowisko nie wyczerpuje obowiązków organów planistycznych będących konsekwencją położenia obszaru objętego planem w otulinie parku krajobrazowego. Prowadziło to sąd I instancji do wniosku, że doszło do naruszenia przepisu "art. 17 ust. 6 lit. b".
Nie uznano z kolei za trafny zarzut skargi odnośnie niedopuszczalnego mieszanego przeznaczenia terenów, jako rolniczych z dopuszczeniem budowy elektrowni wiatrowych. Także za niezasadny uznano zarzut braku uzgodnienia projektu planu z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym w zakresie higieny radiacyjnej. Nie znalazła potwierdzenia okoliczność wyłożenia projektu planu w odniesieniu do rysunku w innej, niż przewidziana prawem, skali.
Reasumując, sąd I instancji uznał, że Rada Gminy Borzytuchom podjęła uchwałę (w uzasadnieniu oczywiście błędnie wskazano, że na sesji w dniu 28 czerwca 2012 r. – zaskarżoną uchwałę podjęto bowiem w dniu 26 czerwca 2012 r.) z istotnym naruszeniem zasad i trybu sporządzania planu miejscowego, co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności w całości na podstawie art. 28 ust. 1 Upzp1.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Rada Gminy Borzytuchom.
Działający w imieniu strony skarżącej kasacyjnie pełnomocnik zaskarżył ww. wyrok w całości, opierając skargę kasacyjną na następujących podstawach:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej Ppsa) zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:
1. naruszenie przepisów art. 141 § 4, art. 147 § 1 i art. 151 Ppsa w zw. z art. 9 ust. 4, art. 4 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej jako Upzp) w zw. z art. 28 ust. 1 Upzp, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne ustalenie, że plan miejscowy jest sprzeczny ze Studium, z uwagi na brak wskazania w planie miejscowym lokalizacji poszczególnych elektrowni wiatrowych oraz z uwagi na okoliczność, że strefa ochronna elektrowni wiatrowych będzie wykraczać poza obszar objęty planem miejscowym, pomimo że plan miejscowy jest w pełni zgodny ze Studium, w tym w zakresie wyznaczenia terenów pod lokalizację elektrowni wiatrowych oraz w zakresie wyznaczenia strefy ochronnej elektrowni wiatrowych, a w konsekwencji nieuzasadnione uwzględnienie skargi Wojewody Pomorskiego i stwierdzenie nieważności planu miejscowego z tej przyczyny, pomimo braku podstawy do takiego rozstrzygnięcia;
naruszenie przepisów art. 141 § 4, art. 147 § 1 i art. 151 Ppsa w zw. z art. 28 ust. 1 Upzp, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne ustalenie, że strefa ochronna elektrowni wiatrowych została w Studium i w planie miejscowym określona na 400 metrów, że powyższa strefa ochronna będzie wykraczać poza obszar objęty planem miejscowym oraz że wyznaczenie strefy ochronnej lokalizacji wież elektrowni wiatrowych jest w planie miejscowym pozorne, a w konsekwencji nieuzasadnione uwzględnienie skargi Wojewody Pomorskiego i stwierdzenie nieważności planu miejscowego z tej przyczyny, pomimo braku podstawy do takiego rozstrzygnięcia;
3. naruszenie przepisów art. 141 § 4, art. 147 § 1 i art. 151 Ppsa w zw. z art. 51 ust. 2 pkt 2 lit. e Udiś w zw. z art. 28 ust. 1 Upzp, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne ustalenie, że prognoza oddziaływania na środowisko nie analizuje i nie ocenia oddziaływania na środowisko planu miejscowego oraz planów uchwalonych dla terenów sąsiadujących: Chotkowo - Zachód i Struszewo - Chotkowo na terenie gminy i Modrzejewo w gminie Tuchomie, pomimo, że przedmiotowa ocena oddziaływania na środowisko zawiera analizę i ocenę kwestii skumulowanego oddziaływania, a w konsekwencji nieuzasadnione uwzględnienie skargi Wojewody Pomorskiego i stwierdzenie nieważności planu miejscowego z tej przyczyny, pomimo braku podstawy do takiego rozstrzygnięcia;
naruszenie art. 17 pkt 6 lit. a Upzp w zw. z art. 28 ust. 1 Upzp, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na przyjęciu, że przepis ten stanowi podstawę zasięgnięcia opinii dotyczącej prognozy oddziaływania na środowisko, podczas gdy przepis ten, w brzmieniu znajdującym zastosowanie do planu miejscowego, dotyczy uzyskania opinii o projekcie planu gminnej lub innej właściwej, w rozumieniu art. 8 Upzp, komisji urbanistyczno-architektonicznej, a w konsekwencji nieuzasadnione uwzględnienie skargi Wojewody Pomorskiego i stwierdzenie nieważności planu miejscowego z tej przyczyny, pomimo braku podstawy do takiego rozstrzygnięcia;
naruszenie przepisów art. 141 § 4, art. 147 § 1, art. 151 i art. 133 § 1 zd. pierwsze Ppsa w zw. z art. 16 ust. 7 Uop w zw. z art. 28 ust. 1 Upzp, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne ustalenie, że projekt planu miejscowego w części dotyczącej otuliny Parku Krajobrazowego "Dolina Słupi" nie został uzgodniony z właściwym RDOŚ, pomimo że takie uzgodnienie zostało dokonane postanowieniem RDOŚ w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], a w konsekwencji nieuzasadnione uwzględnienie skargi Wojewody Pomorskiego i stwierdzenie nieważności planu miejscowego z tej przyczyny, pomimo braku podstawy do takiego rozstrzygnięcia;
naruszenie art. 141 § 4 Ppsa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób nie spełniający wymogów tego przepisu, polegające na wskazaniu w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisów nieistniejących w systemie prawnym, tj. art. 17 ust. 6 lit. b i art. 15 ust. 2 pkt 3 lit. a Upzp; przypisanie art. 16 ust. 2 Uop treści, która znajduje się w innym przepisie prawa (art. 16 ust. 7 Uop); brak zakwalifikowania poszczególnych zastrzeżeń WSA w Gdańsku w stosunku do planu miejscowego jako istotnego naruszenia trybu lub naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego bądź innego rodzaju uchybienia, co uniemożliwia weryfikację przesłanek wydania wyroku przez WSA w Gdańsku oraz uniemożliwia dokonanie prawidłowej jego kontroli kasacyjnej;
II. na podstawie art. 174 pkt 1 Ppsa zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez:
1. naruszenie przepisów art. 19 ust. 1 Upzp w zw. z art. 17 pkt 10 Upzp w zw. z art. 18 ust. 1 Upzp w zw. z art. 28 ust. 1 Upzp poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że zmiana projektu planu miejscowego w zakresie zmniejszenia stawek opłaty planistycznej wymagała ponowienia czynności planistycznych w zakresie wyłożenia projektu planu miejscowego do publicznego wglądu, a brak takiego ponowienia stanowił istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego, uzasadniające z kolei stwierdzenie jego nieważności;
2. naruszenie przepisów art. 15 ust. 2 pkt 1 i art. 15 ust. 2 pkt 6 Upzp w zw. z art. 28 ust. 1 Upzp poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na przyjęciu, że linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania nie mogą się pokrywać z liniami zabudowy, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania mogą mieć dokładnie taki sam przebieg, jak linie zabudowy (mogą pokrywać się z tymi liniami);
3. naruszenie art. 15 ust. 3 pkt 3a Upzp w zw. z art. 3 ust. 2 i art. 4 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2010 r., Nr 155, poz. 1043 ze zm.) w zw. z art. 28 ust. 1 Upzp, poprzez jego zastosowanie w sprawie, pomimo, że przepis art. 15 ust. 3 pkt 3a Upzp wszedł w życie z dniem 25 września 2010 r., a zatem po podjęciu przez Radę Gminy Borzytuchom w dniu 22 maja 2007 r. uchwały nr VI/4l/07 o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dotyczącej planu miejscowego), co zgodnie z art. 3 ust. 2 powołanej w tym punkcie nowelizacji Upzp przesądza o stosowaniu do zaskarżonej uchwały przepisów dotychczasowych, tj. sprzed wejścia w życie cyt. ustawy;
4. naruszenie art. 16 ust. 2 Uop w zw. z art. 28 ust. 1 Upzp poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że projekty miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej parku krajobrazowego i jego otuliny wymagają uzgodnienia z właściwym miejscowo RDOŚ w zakresie ustaleń tych planów, mogących mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody parku krajobrazowego, podczas gdy przepis ten zawiera wyłącznie normę, zgodnie z którą na obszarach graniczących z parkiem krajobrazowym może być wyznaczona otulina;
naruszenie przepisu ust. 1 Działu VII oraz ust. 6 pkt 3 ppkt a rozdziału 3 Działu V załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 15/2003 Wojewody Pomorskiego z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie ustanowienia Planu Ochrony Parku Krajobrazowego "Dolina Słupi" (opubl. Dziennik Urzędowy Woj. Pom. z 30 czerwca 2003 r., Nr 83, poz. 1362, dalej rozp. Wojewody Pomorskiego nr 15/2003) w zw. z art. 28 ust. 1 Upzp poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że stoją one na przeszkodzie lokalizacji elektrowni wiatrowych na terenach przeznaczonych na ten cel w planie miejscowym;
naruszenie art. 28 ust. 1 Upzp w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej Pusa), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że został naruszony i stanowi podstawę stwierdzenia nieważności planu miejscowego przepis "art. 17 ust. 6 lit. b" Upzp, pomimo braku takiego przepisu w systemie prawnym, a w szczególności w Upzp;
naruszenie art. 28 ust. 1 Upzp w zw. z art. 1 § 1 i § 2 Pusa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że został naruszony i stanowi podstawę stwierdzenia nieważności planu miejscowego przepis "art. 15 ust. 2 pkt 3 lit. a" Upzp, pomimo braku takiego przepisu w systemie prawnym, a na wypadek nieuwzględnienia zarzutu, o którym mowa powyżej w pkt 1.3. petitum skargi kasacyjnej, zarzucono:
8. naruszenie art. 28 ust. 1 Upzp poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że wadliwość prognozy oddziaływania na środowisko stanowi podstawę stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy wadliwość prognozy oddziaływania na środowisko nie stanowi ani istotnego naruszenia trybu ani naruszenia zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto sformułowane w niej zarzuty. Błędnie sąd wojewódzki miał uwzględnić te zapisy Studium, które znajdowały się w "Objaśnieniach", nie zaś w wytycznych do planów miejscowych. "Objaśnienia" mają charakter pomocniczy. Znaczenie pierwszorzędne winny mieć zaś ustalenia wytycznych rozdz. 3.6.8. "Energetyka wiatrowa", gdzie na s. 112 Studium wyraźnie sformułowano wymóg dopuszczenia ustalenia szczegółowej lokalizacji poszczególnych wież elektrowni wiatrowych oraz towarzyszącej infrastruktury na etapie projektu budowlanego. Gdyby aprobować wywód sądu a quo w aspekcie przesądzenia lokalizacji wież w planie, pozostawałoby to w sprzeczności z wytycznymi Studium. Podkreślono, że ustalenie tej lokalizacji poprzedzać musi monitoring ornitologiczny, którego wyniki mogą przesądzać konkretną lokalizację i parametry elektrowni wiatrowych. Nie jest zatem trafny pogląd wyrażony w kwestionowanym wyroku odnośnie do wyznaczenia w planie lokalizacji poszczególnych wież elektrowni wiatrowych. Obszar lokalizacji tych elektrowni w porównaniu do Studium został sprecyzowany i zmniejszony.
Błędnie sąd wojewódzki ustalił, że strefa ochronna elektrowni wykracza poza granice planu, co ma być spowodowane wadliwym przyjęcie, że strefę taką o szerokości 400 m określa Studium i uchwalony plan. Mylnie sąd I instancji utożsamił taką strefę z wprowadzonym w planie nakazem, aby minimalna odległość elektrowni wiatrowej od budynków mieszkalnych wynosiła 400 m. Pominięto także prawidłowe ustalenie wytycznych Studium zawartych na s. 109, gdzie wyraźnie wskazuje się, że strefa oddziaływania zespołu elektrowni wiatrowych na środowisko w zakresie hałasu winna zawierać się w granicach obszaru objętego planem, ale w odniesieniu dla form użytkowania określonych w rozporządzeniu właściwego ministra w sprawie dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku. To oznacza pominięcie przez orzekający sąd I instancji dla prawidłowej wytycznej Studium oznaczonego fragmentu jego tekstu, w konsekwencji wadliwie utożsamiono strefę hałasu i jej zasięgu oraz poziomów hałasu z określoną w metrach odległością od źródła hałasu. W konsekwencji tych wywodów stwierdzono, że plan jest zgodny z ustaleniami Studium.
Błędny jest wniosek, że strefa ochronna wież elektrowni wiatrowych wykracza poza obszar objęty planem miejscowym, nadto wyznaczenie takiej strefy ma pozorny charakter. Wadliwie w wyroku wskazano na przepis "art. 15 ust. 2 pkt 3 lit. a" Upzp, takiego przepisu w istocie brak w cyt. ustawie. Wbrew twierdzeniu sądu wojewódzkiego plan nie określa, że szerokość strefy ochronnej w granicach objętych planem wynosi 400 m. W przypadku większości obszaru przeznaczonego pod elektrownie wiatrowe odległość linii zabudowy od granicy obszaru objętego planem przekracza 400 m, jedynie w części odległość jest mniejsza, z tym że obszar ten przylega do jeziora Chotkowskiego, które nie stanowi obszaru chronionego akustycznie. Plan uzyskał uzgodnienie z RDOŚ w Gdańsku. Obszary objęte konturami 01.EW/R i 02. EW/R przylegają do gminy Tuchomie, gmina ta na swoim obszarze przylegającym do terenu objętego planem przewidziała uchwałą z 28 czerwca 2012 r. także przeznaczenie obszaru pod lokalizację siłowni wiatrowych. Żaden przepis nie ogranicza ani nie zakazuje przeznaczenia terenów położonych przy granicy gminy pod elektrownie wiatrowe, zwłaszcza gdy tożsame przeznaczenie terenów przewidziano w gminie sąsiadującej.
Wbrew wywodom zawartym w wyroku WSA w Gdańsku w prognozie oddziaływania na środowisko uwzględniono, że inwestycje w energetyce wiatrowej są powiązane z innymi podobnymi przedsięwzięciami, co zostało wzięte pod rozwagę na etapie zmiany Studium, jak i podczas prac planistycznych. Pominięcie jakoby tej kwestii uznano wręcz za insynuację, skoro projekt planu został uzgodniony w tym aspekcie z właściwymi organami. Prognoza zawiera wszystkie wymagane prawem elementy.
Bezsporne jest, że w aktach znajduje się stosowna opinia Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej w Bytowie o projekcie planu. Nie jest zrozumiałe powiązanie przez sąd wojewódzki przepisu art. 17 pkt 6 lit. a Upzp z art. 51 ust. 2 pkt 2 lit. e Udiś, dodatkowo w wyroku nie wskazano, czy chodziło o istotne naruszenie trybu, czy zasad sporządzania planu. WSA w Gdańsku powołał w uzasadnieniu wyroku przepis art. 16 ust. 2 Uop, w istocie zaś cytował treść art. 16 ust. 7 cyt. ustawy, co z kolei napotyka na poważne trudności w procesie weryfikacji toku rozumowania sądu. Dodatkowo powiązano to z naruszeniem "art. 17 ust. 6 lit. b", zaś w Upzp brak takiej jednostki redakcyjnej. Nawet przyjęcie, że sądowi wojewódzkiemu chodziło o przepis art. 16 ust. 7 Uop i brak stosownego uzgodnienia, to błędne jest to stwierdzenie, albowiem projekt planu został uzgodniony z RDOŚ w części dotyczącej otuliny Parku Krajobrazowego Dolina Słupi postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Postanowienia powyższego zalegającego w aktach nie dostrzegł orzekający w sprawie WSA w Gdańsku.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wniesiono o:
uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Gdańsku z dnia 30 października 2013 r., II SA/Gd 784/12 w całości i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania;
zasądzenie od Wojewody Pomorskiego na rzecz Rady Gminy Borzytuchom kosztów postępowania wg norm przepisanych, z uwzględnieniem opłaty sądowej od skargi kasacyjnej oraz kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi Wojewody Pomorskiego na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie. Zdaniem organu wniesiona przez Radę Gminy Borzytuchom skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, a wyrok został wydany z prawidłowo ustalonym stanem faktycznym oraz właściwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).
W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
A. Zarzuty skargi kasacyjnej ujęte w pkt I ppkt 1-6 wskazujące na naruszenie przepisów postępowania zostały powiązane z przepisami prawa materialnego bądź sprowadzają się wyłącznie do wskazania takich przepisów (ppkt 6), których nie stosował WSA w Gdańsku, a uznawał ich naruszenie w procedurze planistycznej. Przepis art. 147 § Ppsa stanowi wyłącznie o tym, że sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 cyt. ustawy, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Z kolei art. 151 Ppsa sprowadza się do wskazania, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Oba cyt. przepisy odnoszą się przeto do formy wyrokowania, w zależności od przyjętej oceny legalności aktu poddanego sądowej kontroli, w przedmiotowej sprawie była to uchwała Rady Gminy Borzytuchom w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stwierdzenie naruszenia przywołanych powyżej przepisów poprzez zastosowanie dyspozycji art. 147 § 1 Ppsa, a nie przepisu art. 151 cyt. ustawy przy ocenie zasadności skargi Wojewody Pomorskiego będzie zatem wynikało z uchybienia innych przepisów, skoro wskazane art. 147 § 1 i art. 151 Ppsa odnoszą się wyłącznie do formy orzekania, nie zaś przesłanek podjęcia wyroku o oznaczonej treści.
B. Ponieważ przedmiotem skargi Wojewody Pomorskiego była uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przeto zasadnicze znaczenie w sprawie ma ocena zasadności powołania się przez WSA w Gdańsku w podstawie prawnej rozstrzygnięcia na przepis art. 28 ust. 1 Upzp. Wedle cyt. przepisu "Naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części". Pojęcie "zasad sporządzania" należy wiązać z merytorycznym opracowaniem aktu planistycznego, a więc z zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna i załączniki), na którą wskazuje się w art. 15 ust. 2 i 3 Upzp. WSA w Gdańsku reasumując swe wywody wskazał, że inkryminowana uchwała została podjęta "z istotnym naruszeniem zasad i trybu sporządzania planu miejscowego", sformułowanie to nie koreluje z ustawową formułą skutku nieważności uchwały planistycznej, w szczególności każde, nie tylko "istotne" – jak to wskazano w kwestionowanym wyroku – naruszenie zasad sporządzenia planu, prowadzić będzie do stwierdzenia nieważności uchwały w całości lub w części.
Niezachowanie procedury sporządzania planu miejscowego może prowadzić do określonej w Upzp sankcji nieważności uchwały rady gminy w całości lub części. W tym miejscu zwrócić uwagę należy, że - inaczej niż pod było to pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - aktualnie nie każde naruszenie trybu postępowania powoduje nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale tylko naruszenie istotne. Interpretując przesłankę istotności naruszenia trybu, w doktrynie zauważa się, że dla jej ustalenia decydujące znaczenie będzie miał wpływ naruszenia na treść planu. Przez istotne naruszenie trybu należy bowiem rozumieć takie naruszenie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w których przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono trybu sporządzania aktu planistycznego. Ocena zaistnienia tej przesłanki wymaga zatem odrębnych rozważań w każdym indywidualnym przypadku, uwzględniających przede wszystkim, że celem omawianej regulacji jest zagwarantowanie praw podmiotów, które mogą zostać naruszone w wyniku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2009 r., sygn. II OSK 1778/08, LEX nr 574411).
C. Częściowo trafny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób nie spełniający wymogów tego przepisu, stanowiącego, że "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania". Zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, sąd wojewódzki nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, LEX nr 552012; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Za jego pomocą nie można natomiast skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu, co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. W orzecznictwie podkreśla się, że skutkuje to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązkiem wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. np. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. II OSK 1620/10, cbosa.nsa.gov.pl). Dostrzegalne uchybienia znajdujące się w uzasadnieniu wyroku mają dwojaki charakter, część z nich to omyłki nie mające wpływu na wynik sprawy (np. w konkluzji motywów oczywiście błędnie wskazano datę sesji Rady Gminy Borzytuchom, na której podjęto uchwałę planistyczną – w wyroku wskazano na 28 czerwca 2012 r., a faktycznie uchwałę Rada podjęła na sesji w dniu 26 czerwca 2012 r.). Odmienny charakter mają natomiast te uchybienia, które sprowadzają się do powoływania jednostek redakcyjnych przepisów nieistniejących – np. "art. 17 ust. 6 lit. b" i "art. 15 ust. 2 pkt 3 lit. a" Upzp, jak również brak wyłuszczenia w oznaczonych w dalszej części niniejszego wyroku motywów, którymi kierował się sąd I instancji, treści tych przepisów Upzp (ich brzmienia), które sąd ten miał na myśli. W tym zakresie skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
D. Za uzasadniony uznać wypadnie zarzut naruszenia przepisów art. 133 § 1 Ppsa oraz art. 16 ust. 7 Uop w aspekcie stwierdzenia przez WSA w Gdańsku, że Rada Gminy Borzytuchom nie uzyskała uzgodnienia projektu planu z RDOŚ, skoro obszar objęty uchwałą planistyczną znajduje się na terenie otuliny Parku Krajobrazowego Dolina Słupi. Niesporne jest, że dla tego terenu obowiązują ustalenia zawarte w rozporządzeniu nr 15/2003 Wojewody Pomorskiego. WSA w Gdańsku przywołał przeto, choć wyraźnie tego nie wskazano w uzasadnieniu wyroku, że chodzi ściślej o załącznik nr 2 do tego rozporządzenia "Ustalenia planu ochrony Parku krajobrazowego Dolina Słupi", ustalenie zawarte w dziale VII ust. 1 (w wyroku posłużono się określeniem "pkt 1") tego załącznika oraz ust. 6 pkt 3 rozdziału 3, przy czym w wyroku pominięto, że chodzi o konstrukcję normatywną z działu V "Wnioski do planów zagospodarowania przestrzennego" załącznika Nr 2 do cyt. rozporządzenia. Cyt. przepisy stanowią odpowiednio, że na terenie otuliny nie należy lokalizować obiektów i podejmować przedsięwzięć mogących degradować walory przyrodnicze i krajobrazowe Parku, oraz iż w celu ochrony walorów krajobrazowych Parku na terenie Parku i w strefie ekspozycji widokowej Parku nie należy lokalizować elektrowni wiatrowych. Zasadnie także w skardze kasacyjnej wywiedziono, że sąd wojewódzki formalnie powołując się na treść art. 16 ust. 2 Uop w istocie cytował przepis art. 16 ust. 7 Uop, z którego wynika m. in., że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej parku krajobrazowego i jego otuliny, wymaga uzgodnienia z właściwym miejscowo regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w zakresie ustaleń tych planów, które mogą mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody parku krajobrazowego. Zatem istniejące ograniczenia w zagospodarowaniu otuliny parku krajobrazowego, a wynikające z ustaleń aktu prawa miejscowego (cyt. uprzednio rozporządzenia Wojewody Pomorskiego nr 15/2003) w aspekcie ochrony krajobrazowej materializują się na etapie procedury uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego w postaci nakazu uzgodnienia projektu planu z właściwym RDOŚ. WSA w Gdańsku nie dostrzegł, że w aktach administracyjnych znajduje się postanowienie RDOŚ w Gdańsku z [...] sierpnia 2011 r., nr [...] pozytywnie uzgadniające projekt planu, wydane na podstawie art. 16 ust. 7 Uop. Trudno poza tym ustalić motywy, którymi kierował się sąd I instancji wywodząc, że doszło do naruszenia przepisu "art. 17 ust. 6 lit. b". W uzasadnieniu wyroku nie wskazano jakiej ustawy dotyczy ten przepis. Gdyby nawet przyjąć, że tą ustawą jest Upzp, to trafnie Autor skargi kasacyjnej wskazuje, że jej art. 17 nie dzieli się na ustępy, ale punkty. Gdyby z kolei założyć, że omyłkowo w uzasadnieniu wyroku wskazano na ustęp, nie zaś punkt, to nie wskazano brzmienia przepisu art. 17 pkt 6 lit. b Upzp, który miał mieć zastosowanie w sprawie. Kwestia ta ma znaczenie, skoro sąd a quo przyjął, że doszło do naruszenia takiego przepisu. Uszło uwadze orzekającego w sprawie sądu wojewódzkiego, że przepis art. 17 pkt 6 lit. b Upzp w brzmieniu mającym zastosowanie do kwestionowanej skargą Wojewody Pomorskiego uchwały stanowił, iż wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu uzyskuje opinie o projekcie planu "wójtów, burmistrzów gmin albo prezydentów miast, graniczących z obszarem objętym planem, w zakresie rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym". Uszło uwadze orzekającego w sprawie sądu I instancji, że sformułowanie przezeń przywołane, iż zachodził nakaz wystąpienia o "uzgodnienie projektu planu do organu właściwego na podstawie przepisów odrębnych" znalazło się w przepisie art. 17 pkt 6 lit. b tiret drugie Upzp. Rzecz jednak w tym, że taką treść cyt. przepis uzyskał na mocy art. 1 pkt 5 lit. c ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 130, poz. 871). Z kolei art. 4 ust. 2 cyt. ustawy stanowi, że do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu lub studium, a postępowanie nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Niesporne jest, że Rada Gminy Borzytuchom uchwałą Nr VI/41/07 z dnia 22 maja 2007 r. przystąpiła do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predestynowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych w południowej części obrębu geodezyjnego Chotkowo w gminie Borzytuchom, którą następnie zmieniono uchwałą Nr XXX/200/10 z dnia 22 czerwca 2010 r. Zatem nie można było do zaskarżonej uchwały stosować przepisu art. 17 pkt 6 lit. b tiret drugie Upzp, na którą to treść w istocie zdaje powoływać się sąd wojewódzki w motywach swego wyroku (s. 21). Pominięcie przez wójta gminy uzgodnienia właściwego organu stanowiłoby, jak to trafnie zauważono w skardze kasacyjnej, nie tyle naruszenia zasad, co ewentualnie naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego. Rzecz jednak w tym, co raz jeszcze należy podkreślić, że uzgodnienie RDOŚ w Gdańsku w aspekcie otuliny parku krajobrazowego w rzeczywistości zostało podjęte, znajduje się w aktach sprawy, a jego pominięcie przez sąd I instancji stanowi naruszenie przepisu art. 133 § 1 Ppsa, nakazującego wszak wydać wyrok na podstawie akt sprawy.
E. Nietrafnie w motywach wyroku sądu wojewódzkiego zarzucono naruszenie przepisu art. 17 pkt 6 lit. a Upzp w zw. z art. 51 ust. 2 pkt 2 lit. e Udiś w ten sposób, że sporządzona w sprawie prognoza oddziaływania na środowisko nie analizuje i nie ocenia oddziaływania na środowisko zaskarżonego planu oraz planów uchwalonych dla terenów sąsiadujących na terenie gminy Borzytuchom oraz w gminie Tuchomie. Zasadnie w skardze kasacyjnej wskazano w tym aspekcie, że sąd I instancji kategorycznie stwierdzając, iż sporządzona w toku prac planistycznych prognoza oddziaływania na środowisko nie uwzględniając sąsiednich planów miejscowych została sporządzona "niezgodnie z przepisami" (s. 20 zaskarżonego wyroku) uchybił normie art. 28 Upzp oraz art. 141 § 4 Ppsa. W wyroku nie wskazano, z jakich powodów naruszenie cyt. przepisów traktuje sąd a quo za naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego lub istotne naruszenie trybu jego sporządzania. WSA w Gdańsku posługując się w wyroku odnoszeniem do tekstu Upzp1 miał na myśli treść cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały, tj. w dniu 26 czerwca 2012 r. (por. s. 1 uzasadnienia wyroku II SA/Gd 784/12), skoro w swoich motywach powołuje się na tekst Upzp1 ogłoszony w Dz. U. z 2012 r., poz. 647 "ze zm.". Gwoli ścisłości, nie dostrzeżono, że w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały obowiązywał jednolity tekst Upzp1 ogłoszony istotnie w Dz. U. z 2012 r., poz. 647 z mocą obowiązującą od 12 czerwca 2012 r. Rzecz jednak w tym, że pierwsza zmiana tego tekstu jednolitego została dokonana na podstawie przepisu art. 26 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 951) z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2013 r. Użycie zatem w odniesieniu do tekstu Upzp1, którym posłużył się WSA w Gdańsku dla swoich rozważań w aspekcie naruszenia przez organ planistyczny jej przepisów (czyniąc to zresztą bezrefleksyjnie za wskazaniem zawartym w skardze Wojewody Pomorskiego), określnika "ze zm." było wadliwe. W dacie podejmowania zaskarżonej uchwały ogłoszony był jednolity tekst Upzp1 ogłoszony w Dz. U. z 2012 r., poz. 647 bez zmian. WSA w Gdańsku zignorował całkowicie tę okoliczność, że w podstawie prawnej uchwały Nr XV/113/12 Rada Gminy Borzytuchom powołała się m. in. na przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu opublikowanym w Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm. Nakazywało to sądowi I instancji dokonać wnikliwego ustalenia brzmienia tych przepisów cyt. ustawy, którym miał uchybić organ planistyczny. Szczególnego znaczenia nabierają w tym względzie przepisy intertemporalne kolejnych nowelizacji Upzp dokonywanych już po podjęciu przez Radę Gminy Borzytuchom uchwały Nr VI/41/7 z dnia 22 maja 2007 r. o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zmienioną uchwałą Nr XXX/200/10 z dnia 22 czerwca 2010 r., w konsekwencji których podjęto zaskarżoną uchwałę. Przykładowo w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 130, poz. 871) nakazano m. in., aby do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w stosunku do których podjęto uchwałę o ich sporządzeniu, a postępowanie nie zostało zakończone stosować przepisy dotychczasowe. Cyt. ustawą dokonano nowelizacji m. in. przepisu art. 17 pkt 6 lit. a Upzp, który to przepis w powiązaniu z art. 51 ust. 2 pkt 2 lit. e Udiś miała naruszyć Rada. Innymi słowy do zaskarżonej uchwały z pewnością nie miał zastosowania przepis art. 17 pkt 6 lit. a Upzp1 w brzmieniu ujętym w tekście jednolitym cyt. ustawy opublikowanym w Dz. U. z 2012 r., poz. 647, jak to przyjął WSA w Gdańsku.
W dacie podejmowania przez Radę Gminy Borzytuchom uchwały w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 17 pkt 6 lit. a Upzp, któremu miała uchybić Rada brzmiał następująco: "Wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego kolejno: (...) występuje o: opinie o projekcie planu do:
– gminnej lub innej właściwej, w rozumieniu art. 8, komisji urbanistyczno-architektonicznej, – wójtów, burmistrzów gmin albo prezydentów miast, graniczących z obszarem objętym planem, w zakresie rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym, – regionalnego dyrektora ochrony środowiska, – właściwych organów administracji geologicznej w zakresie terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych, – Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w zakresie telekomunikacji, – właściwego organu Państwowej Straży Pożarnej i wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w zakresie lokalizacji nowych zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnych awarii, zmian, o których mowa w art. 250 ust. 5 i 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, w istniejących zakładach o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnych awarii i nowych inwestycji oraz rozmieszczenia obszarów przestrzeni publicznej i terenów zabudowy mieszkaniowej w sąsiedztwie zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnych awarii, w przypadku gdy te inwestycje, obszary lub tereny zwiększają ryzyko lub skutki poważnych awarii, – właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego". Sąd I instancji nie wyjaśnił, w jaki sposób przepis o powyższym brzmieniu został przezeń powiązany z zarzutem naruszenia art. 51 ust. 2 pkt 2 lit. e Udiś. Dodatkowo umknęło uwadze tego sądu, że do zaskarżonej uchwały nie mógł mieć zastosowania przepis art. 17 pkt 6 lit. a Upzp1 w powyższym brzmieniu. Dyskwalifikuje to w całości zarzut naruszenia powyższego przepisu stawiany Radzie przez sąd I instancji, prowadząc do wniosku o uchybieniu przepisu art. 141 § 4 Ppsa, skoro wyrok w tym obszarze nie poddaje się kontroli, albowiem z jego uzasadnienia nie wynika, aby przywołany przez sąd wojewódzki przepis Upzp1 miał jakikolwiek związek z prognozą oddziaływania na środowisko. Dodatkowo WSA w Gdańsku stwierdzając niezgodność sporządzonej prognozy oddziaływania na środowisko w aspekcie wymogów ujętych w art. 51 ust. 2 pkt 2 lit. e Udiś nietrafnie założył, że nie uwzględniono w niej, że "w bezpośrednim sąsiedztwie, na podstawie równolegle uchwalonych planów miejscowych, też będą realizowane elektrownie wiatrowe", to z kolei doprowadziło do sformułowania wątpliwości, czy "oddzielne sporządzenie planów, przewidujących przeznaczenie sąsiadujących terenów na elektrownie wiatrowe, nie było zabiegiem celowym, służącym ukryciu ich skumulowanego oddziaływania na środowisko" (s. 20 uzasadnienia wyroku II SA/Gd 784/12). Sąd I instancji nie wyjaśnił jednak, w jaki inny sposób niż "oddzielne" uchwalenie planów w gminach Borzytuchom i Tuchomie mogłoby nastąpić, co nie wzbudziłoby wątpliwości orzekającego składu i sugestię, że takie oddzielne uchwalenia planów dla sąsiadujących terenów w różnych gminach, choć przeznaczonych w obu przypadkach na cele elektrowni wiatrowych, miało na celu ukrycie skumulowanych oddziaływań. Trzeba zwrócić uwagę, że dopuszczalność uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego dla zespołu gmin lub jego części wskutek zgodnego działania zainteresowanych gmin nie jest dopuszczalne w przepisach Upzp. Było to z kolei możliwe w okresie obowiązywania takiej konstrukcji w przepisach poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 199). Zasadnie także strona skarżąca kasacyjnie wskazuje, że w prognozie oddziaływania na środowisko sporządzonej w toku prac planistycznych zawarto ocenę wpływu skumulowanego przedsięwzięć związanych z lokalizacją parków wiatrowych odnosząc się do ustaleń zawartych w zmienionym Studium. Zjawisko kumulowania było także na etapie zmiany Studium uwzględniane. Zakres i stopień szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko został uzgodniony z RDOŚ w Gdańsku oraz Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Bytowie. Te okoliczności wskazują na nietrafność stwierdzenia sąd wojewódzkiego w zakresie naruszenia przepisu art. 51 ust. 2 pkt 2 lit. e Udiś w zw. z art. 28 ust. 1 Upzp.
F. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 19 ust. 1 Upzp, w zw. z art. 17 pkt 10 Upzp, w zw. z art. 18 ust. 1 Upzp, w zw. z art. 28 ust. 1 Upzp poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że zmiana projektu planu miejscowego w zakresie zmniejszenia stawek tzw. opłaty planistycznej wymagała ponowienia czynności planistycznych w zakresie wyłożenia projektu planu miejscowego do publicznego wglądu, a brak takiego ponowienia stanowił istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego uzasadniające stwierdzenie jego nieważności, skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego nie podziela stanowiska sądu I instancji, że wprowadzone zmiany w projekcie uchwały, dotyczące obniżenia stawek opłaty planistycznej były zmianą istotną i wymagały ponowienia wyłożenia planu. Sąd wojewódzki uznał ponadto, że zmiany wymaga także prognoza skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego, a w konsekwencji doszedł do przekonania, że dokonywanie takich istotnych zmian w części opisowej przy uchwalaniu planu bez powtórzenie w niezbędnym zakresie czynności proceduralnych stanowi istotne naruszenie trybu w rozumieniu art. 28 Upzp. W realiach przedmiotowej sprawy skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego nie podziela tego wywodu.
Zgodnie z art. 19 "Jeżeli rada gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu miejscowego, w tym także w wyniku uwzględnienia uwag do projektu planu - czynności, o których mowa w art. 17, ponawia się w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian" (ust. 1), "Przedmiotem ponowionych czynności może być jedynie część projektu planu objęta zmianą" (ust. 2). Niesporne jest, że obniżenie stawki opłaty planistycznej nie nastąpiło wskutek uwzględnienia uwag w następstwie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Rada Gminy Borzytuchom obniżyła stawkę opłaty planistycznej z własnej inicjatywy, nie były to jedyne zmiany, jak wynika z "Informacji o ewentualnych czynnościach w związku z uwagami wniesionymi do wyłożonego do publicznego wglądu projektu planu miejscowego" znajdującej się w aktach, Rada Gminy Borzytuchom postanowiła ponadto uzupełnić przedstawiony projekt planu o ustalenia, według których moc poszczególnych wież elektrowni wiatrowych będzie mieć od 1,5 MW do 3,0 MW każda oraz, że montowane wieże elektrowni wiatrowych muszą być fabrycznie nowe. Te kwestie nie stanowiły dla sądu I instancji okoliczności, które zakwalifikować należałoby jako podstawę do powtórzenia czynności planistycznych, a w konsekwencji formułować wniosek o istotnym naruszeniu trybu uchwalania planu miejscowego, skoro sąd ten uczynił przesłankę do sformułowania takiej oceny, za kanwę obierając fakt obniżenia stawek procentowych na podstawie których ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4 Upzp. W literaturze wskazuje się, że zakres zmian w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma wpływ na podjęcie przez radę gminy decyzji o powtórzeniu niektórych etapów postępowania unormowanego w art. 17 Upzp. Zmiany projektu polegające na ustaleniu przeznaczenia terenu różniącego się mogą wymagać powtórnego zwrócenia się o zaopiniowanie i uzgodnienie zmienionego projektu z odpowiednimi podmiotami. Zmiany naniesione do pierwotnej wersji projektu mogą też prowadzić do powtórnego wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu (por. T. Bąkowski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Komentarz, Zakamycze 2004). WSA w Gdańsku uznał, że zmiana projektu planu obniżająca stawki opłaty planistycznej nie wymagała ponowienia uzgodnień projektu planu, z czym zgadza się strona skarżąca kasacyjnie. Słusznie Rada Gminy Borzytuchom podkreśla, że w tym aspekcie należało rozważyć celowość czynności polegającej na ponownym wyłożeniu planu, a także rozważeniu czy ewentualne uchybienie takiemu obowiązkowi miało charakter "istotnego" naruszenia trybu, o jakim mowa w art. 28 Upzp. Podzielić należy prezentowane w judykaturze stanowisko, wedle którego skutki braku ponowienia określonych czynności planistycznych w przypadku uwzględnienia przez organ planistyczny uwag dotyczących projektu należy oceniać na gruncie konkretnego przypadku. Brak ponowienia określonych czynności planistycznych może mieć różne skutki prawne. Kryterium powinien być tu stopień modyfikacji treści projektu uchwały w stosunku do projektu uchwały sprzed uwzględnienia uwag (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2008 r., II SA/Kr 372/08, LEX nr 509704). Wskazuje się ponadto, przy rozważaniu ewentualnej potrzeby ponowienia czynności planistycznych na charakter i rozmiar dokonanych zmian, uwzględniając np. konflikt interesów różnych grup właścicieli działek (por. motywy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2012 r., II OSK 1426/12, LEX nr 1234142). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2008 r., II OSK 17/08 (LEX nr 470949) stwierdzono, że w treści przepisów art. 17 pkt 13 i art. 19 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakazując ponowienie uzgodnień lub czynności, ustawodawca zawarł zwrot "w zakresie niezbędnym", przy ocenie niezbędności należy ważyć interesy zainteresowanych stron. Przez istotne naruszenie trybu należy bowiem rozumieć takie naruszenie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w których przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono trybu sporządzania aktu planistycznego. Ocena zaistnienia tej przesłanki wymaga zatem odrębnych rozważań w każdym indywidualnym przypadku, uwzględniających przede wszystkim, że celem omawianej regulacji jest zagwarantowanie praw podmiotów, które mogą zostać naruszone w wyniku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uwzględniając zatem charakter dokonanej zmiany, polegającej na obniżeniu stawek opłaty planistycznej, skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego podziela pogląd strony skarżącej kasacyjnie, że brak czynności polegającej na ponowieniu wyłożeniu planu nie stanowił istotnego naruszenia trybu uchwalania planu w myśl art. 28 Upzp, skoro przedmiotem ponowionych czynności mogła być wyłącznie część projektu planu objęta zmianą (art. 19 ust. 2 Upzp). Odmienny pogląd sądu I instancji oznacza, że w realiach tej sprawy doszło do błędnej wykładni art. 19 ust. 1 w zw. z art. 17 pkt 10 oraz art. 28 ust. 1 Upzp.
G. Zarzuty dot. naruszenia przepisów postępowania opisane w pkt I.1, I.2, I.6 skargi kasacyjnej należy rozpoznać łącznie, albowiem pozostają ze sobą w związku. Chodzi to o naruszenie przepisów art. 141 § 4, art. 147 § 1 i art. 151 Ppsa w zw. z art. 28 ust. 1 Upzp. WSA w Gdańsku analizując zarzuty skargi doszedł do przekonania, że przedmiotowy plan jest sprzeczny z ustaleniami Studium. W szczególności odnosi się to do konieczności wskazania w planie lokalizacji poszczególnych elektrowni wiatrowych, a ponadto wadliwym dopuszczeniem możliwości lokalizacji fundamentów elektrowni oraz łopat wirnika (§ 6 ust 1 pkt 3 i 4 planu) na granicy obszarów "R" i "EW/R". W takim przypadku w ocenie sądu I instancji strefa ochronna lokalizacji wież wiatrowych w studium określona na 400 m wykraczać będzie poza obszar objęty planem, co skutkować ma tym, że wyznaczenie strefy ochronnej lokalizacji wież w planie było tylko pozorne. W konkluzji tych wywodów (s. 16-18 uzasadnienia wyroku II SA/Gd 784/12) stwierdzono, że taka strefa nie została wyznaczona, co stanowić ma naruszenie "art. 15 ust. 2 pkt 3 lit. a Upzp". Trafny jest zarzut skargi kasacyjnej, że sąd wojewódzki powołał się na naruszenie takiego przepisu, którego w systematyce Upzp brak. W art. 15 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie występuje "pkt 3 lit. a". Nawet, gdyby przyjąć, że wskazanie w zaskarżonym wyroku na przepis art. 15 ust. 2 pkt 3 lit. a odnośnie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym było oczywistą omyłką, a istocie chodziło sądowi a quo o przepis art. 15 ust. 3 pkt 3a tej ustawy, to również uznać wypadnie, że naruszono przepisy prawa.
Jak to wskazano w pkt E uzasadnienia niniejszego wyroku sąd I instancji dla swoich rozważań w aspekcie naruszenia przez organ planistyczny przepisów cyt. ustawy posłużył się jej jednolitym tekstem ogłoszonym w Dz. U. z 2012 r., poz. 647 (Upzp1). WSA w Gdańsku nie dostrzegając przepisów intertemporalnych kolejnych nowelizacji Upzp dokonywanych już po podjęciu przez Radę Gminy Borzytuchom uchwały Nr VI/41/7 z dnia 22 maja 2007 r. o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zmienionej uchwałą Nr XXX/200/10 z dnia 22 czerwca 2010 r., wadliwie przyjął, że ocenę legalności zaskarżonej uchwały należy dokonywać w aspekcie przepisów Upzp1. Art. 15 ust. 3 pkt 3a Upzp1 stanowi, że w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko. Z kolei art. 10 ust. 2 cyt. ustawy określa, że jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu; w studium ustala się ich rozmieszczenie. Rzecz jednak w tym, że obydwa cyt. przepisy zostały wprowadzone do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym na mocy przepisów ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 155, poz. 1043) – odpowiednio na podstawie art. 2 pkt 2 i 1 cyt. ustawy, która weszła w życie 25 września 2010 r. (art. 4 cyt. ustawy). Art. 3 ust. 2 cyt. ustawy zawiera przepis intertemporalny (przejściowy), zgodnie z którym "Do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu lub studium, a postępowanie nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe". Niesporne jest, że do sporządzenia planu Rada Gminy Borzytuchom przystąpiła w dniu 22 maja 2007 r. Niesporne także jest, że uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu została zmieniona w dniu 22 czerwca 2010 r., w tym samym dniu zmienione zostało Studium. Z tych względów w przedmiotowej sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 15 ust. 3 pkt 3a Upzp1. To ustalenie prowadzi zatem do wniosku, że sąd I instancji wadliwie sporządził uzasadnienie wyroku, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisu art. 141 § 4 Ppsa. Wedle cyt. przepisu uzasadnienie ma zawierać m. in. podstawę prawną rozstrzygnięcie oraz jej wyjaśnienie. Sąd wojewódzki w motywach swego wyroku odnośnie sprzeczności ustaleń planu z ustaleniami Studium uznał za naruszony przepis, który nie występuje w systematyce ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przyjmując z kolei, że w istocie chodziło temu sądowi o przepis art. 15 ust. 3 pkt 3a Upzp1, nietrafne jest stwierdzenie, że Rada Gminy uchybiła mu, skoro nie mógł on mieć zastosowania do zaskarżonej uchwały. Z tych względów wyrok sądu I instancji w tej części nie poddaje się kontroli kasacyjnej, skoro nie wskazano w nim konkretnych przepisów prawa, które miały zostać naruszone. Niemożliwa zatem jest rekonstrukcja podstawy prawnej wyroku w tej części, skoro w jego konkluzji stwierdzono, że uchwała zapadła "z istotnym naruszeniem zasad i trybu sporządzania planu miejscowego", a co uzasadniać miało z kolei stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały po myśli art. 28 ust. 1 Upzp1. To stwierdzenie czyni z kolei przedwczesnym rozstrzyganie o trafności zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt. II 2 skargi kasacyjnej w zakresie błędnej wykładni przepisów art. 15 ust. 2 pkt 1 i art. 15 ust. 2 pkt 6 Upzp w zw. z art. 28 ust. 1 Upzp.
H. Powyższe okoliczności prowadziły do wniosku, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach, co z kolei nakazywało uchylić zaskarżony wyrok, a sprawę przekazać WSA w Gdańsku do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 185 § 1 Ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 Ppsa.
Ponownie rozpoznając skargę WSA w Gdańsku uwzględni uwagi zawarte w przedmiotowym wyroku, zwracając uwagę na konieczność dokonania oceny legalności zaskarżonej uchwały przy zastosowaniu przepisów Upzp w brzmieniu obowiązującym w dacie jej podejmowania i takim, które mogło mieć do niej zastosowanie, przy uwzględnieniu przepisów intertemporalnych ustaw nowelizujących ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło