II OSK 2212/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-10-01

Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała zgromadzenia związku międzygminnego dotycząca zmiany wysokości składek na rok 2012, w sytuacji gdy gmina wystąpiła ze związku przed datą uchwały, jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego, czy też sprawą cywilną podlegającą rozpoznaniu przez sąd powszechny?
Ratio decidendi
Uchwała zgromadzenia związku międzygminnego dotycząca rozliczeń majątkowych pomiędzy gminą, która wystąpiła ze związku, a tym związkiem, nie jest aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, lecz sprawą cywilną. W związku z tym nie podlega kontroli sądu administracyjnego, a spory w tym zakresie powinny być rozpoznawane przez sądy powszechne. Skarga na taką uchwałę podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Gmina wystąpiła ze Związku Międzygminnego. Zgromadzenie Związku Międzygminnego podjęło uchwałę zmieniającą wysokość składek na rok 2012, obciążając nią również gminę, która wystąpiła ze związku. Gmina zaskarżyła tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, argumentując, że nie powinna partycypować w kosztach, gdyż wystąpiła ze związku. WSA odrzucił skargę, uznając sprawę za cywilną. NSA rozpoznał skargę kasacyjną gminy od postanowienia WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 października 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 1 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 czerwca 2013 roku, sygn. akt II SA/Ke 183/13 o odrzuceniu skargi Gminy [...] na uchwałę Zgromadzenia Związku Międzygminnego "[...]" z siedzibą w [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie ustalenia wysokości składek na 2012 rok postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem o sygn. akt II SA/Ke 183/13 z dnia 5 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę Gminy [...] na uchwałę Zgromadzenia Związku Międzygminnego "[...]" z/s w [...] z dnia 13 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie ustalenia wysokości składek na 2012 rok. Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zgromadzenie Związku Międzygminnego "[...]" uchwałą z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] wydaną w sprawie zmiany Uchwały Nr [...] Zgromadzenia Związku Międzygminnego "[...]" z dnia [...] stycznia 2012 r. dotyczącej ustalenia wysokości składek na 2012 r. - uchwaliło nową wysokość składki inwestycyjnej na rok 2012 r. m.in. dla Gminy [...]. W § 1 tej uchwały m.in. wskazano, że składka przeznaczona jest na realizację inwestycji pn. Zapewnienie prawidłowej gospodarki wodno-ściekowej na terenie Związków Międzygminnych [...] i [...] w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. W skierowanej do WSA w Kielcach skardze na powyższą uchwałę Gmina [...] wniosła o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu skarżąca Gmina wskazała, że z dniem 1 stycznia 2010 r. wystąpiła ze Związku Międzygminnego "[...]", a zatem nie można jej obciążać jakimikolwiek kosztami na realizację jego zadań. Nadto dodała, że inwestycja, o której mowa w zaskarżonej uchwale została podjęta w czasie, gdy Gmina [...] już wystąpiła ze Związku, przez co Związek ten planując finansowanie takiej inwestycji nie miał prawa brać pod uwagę środków Gminy [...]. W odpowiedzi na skargę Zgromadzenie Związku Międzygminnego "[...]" z siedzibą w [...] wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu podało, że faktycznie Gmina [...] wystąpiła ze Związku z datą wskazaną w skardze, jednak winna ona partycypować w kosztach inwestycji, które rozpoczęto przed jej wystąpieniem ze Związku. W motywach postanowienia odrzucającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził, że uchwała nie jest objęta właściwością sądów administracyjnych, a spory powstałe na jej tle powinny rozpoznawać sądy powszechne. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia reprezentowana przez pełnomocnika Gmina [...] zaskarżyła je w całości i zarzuciła naruszenie: 1) przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy a to: art. 3 § 2 pkt 5, art. 3 § 2 pkt 6 oraz art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a." poprzez odrzucenie skargi na skutek uznania, iż zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego oraz nie została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej, ale w sprawie cywilnej, przez co nie jest objęta zakresem właściwości sądów administracyjnych, określonym w art. 3 § 2 P.p.s.a., 2) prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. e, art. 18 ust. 2 pkt 12, art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594), poprzez uznanie, że zaskarżona uchwała nie jest aktem w sprawie z zakresu administracji publicznej. Z uwagi na powyższe strona skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia, 2) zasądzenie od organu a rzecz skarżącej gminy kosztów postępowania wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że sądy administracyjne nie są powołane do rozpoznawania spraw innych niż sądowoadministracyjne, w szczególności do rozpoznawania spraw, których rozpoznanie należy do właściwości sądów powszechnych. Zakres przedmiotowy kontroli administracji publicznej wyznaczają przepisy art. 3-5 p.p.s.a., wśród których zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim wymienione. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Nadto, zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP, kontrolę sądową działalności administracji publicznej sprawuje Naczelny Sąd Administracyjny i inne sądy administracyjne oraz – w ograniczonym zakresie, na ściśle określonych zasadach - sądy powszechne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę Gminy [...] na uchwałę Zgromadzenia Związku Międzygminnego "[...]" z/s w [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie ustalenia wysokości składek na 2012 rok, bowiem takie spory majątkowe są sprawami cywilnymi podlegającymi rozpoznaniu przez sądy powszechne, o czym przesądza przepis art. 8 ust. 2b ustawy o samorządzie gminnym, stanowiący, iż "spory majątkowe wynikłe z porozumień o których mowa w ust. 2 i 2a oraz w art. 74, rozpatruje sąd powszechny". Ponadto, w konsekwencji przepisu art. 64 ust. 5 ww. ustawy, zgodnie z którym "do związków międzygminnych stosuje się odpowiednio art. 8 ust. 2-5 i art. 39 ust. 4 u.s.g." również uchwała związku międzygminnego nie jest podejmowana w sprawie z zakresu administracji publicznej, ale w sprawie cywilnej, przez co, jak trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, nie jest objęta zakresem właściwości sądów administracyjnych. W kontekście powyższych ustaleń zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej są oczywiście bezzasadne. WSA nie naruszył zatem art. 3 § 2 pkt 5 i 6, bowiem - jak wskazano powyżej – uchwała związku międzygminnego dot. rozliczeń pomiędzy gminą, która wystąpiła z tego związku, a tym związkiem, nie jest ani aktem prawa miejscowego, ani też aktem organu jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków, innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 5 podejmowanym w sprawie z zakresu administracji publicznej. Także zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. e, art. 18 ust. 2 pkt 12 oraz art. 101 ust. 1 nie znajduje zastosowania w sytuacjach, gdy przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Zgromadzenia Związku Międzygminnego. Wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach podlegała więc odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło