VI SA/Wa 1796/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie Pismem z dnia 13 lutego 2008 r. M. M. (dalej także: "skarżący") wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2008 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi. Niniejsze wezwanie doręczone na adres skarżącego zostało zwrócone przez urząd pocztowy z adnotacją "adresat zmarł". W piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. Urząd Stanu Cywilnego w B., odpowiadając na wezwanie Sądu z dnia 15 lipca 2008 r., przesłał odpis skrócony aktu zgonu skarżącego. Pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. Sąd Rejonowy w D., Wydział [...] Cywilny poinformował, iż przed ww. Sądem nie toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po M. M.. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 464/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.) – dalej także: "p.p.s.a." - zawiesił z urzędu postępowanie sądowoadministracyjne. Zarządzeniem z dnia 20 kwietnia 2009 r. WSA w Warszawie zwrócił się do Sądu Rejonowego w D. o nadesłanie informacji, czy przed ww. Sądem toczyło się postępowanie spadkowe po zmarłym skarżącym. Pismem z dnia [...] maja 2009 r. Sąd Rejonowy nadesłał informację, z której wynikało, że przed Sądem Rejonowym w D. nie toczyło się postępowanie spadkowe po zmarłym M. M.. Z akt sprawy wynika, że do Sądu Rejonowego w D. wpłynął wniosek M. M. o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym M. M. (sygn. akt [...]). Sprawa z wniosku M. M. (syna skarżącego) została prawomocnie zakończona postanowieniem Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] lipca 2012 r. (sygn. akt [...]) stwierdzającym, że synowie zamarłego nabyli spadek po zmarłym w częściach równych (każdy po 1/3) z dobrodziejstwem inwentarza. Postanowienie o nabyciu spadku stało się prawomocne od dnia 1 sierpnia 2012 r. (vide: notatka służbowa z dnia 25 czerwca 2013 r. – k. 61 akt sądowych oraz kopia postanowienia SR z dnia [...] lipca 2012 r. – k. 62). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba, że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W niniejszej sprawie na skarżącego została nałożona w drodze decyzji administracyjnej kara pieniężna za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Wobec tego, że skarżący zmarł, Sąd obowiązany jest rozstrzygnąć, czy w rozpoznawanym przypadku zachodzi ww. przesłanka zawarta art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jako podstawa do umorzenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. W prawie administracyjnym nie występuje generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami tego prawa, niemniej jednak mogą występować takie sytuacje, kiedy określone prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnej mogą wiązać się ze sferą prawną innego podmiotu. W odniesieniu do takich sytuacji Sąd musi ocenić, czy w przypadku śmierci skarżącego, będącego adresatem zaskarżonego aktu lub czynności, wynik toczącego się postępowania dotyczy interesu prawnego osób zgłaszających swój udział w miejsce spadkodawcy (vide: T Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r. s. 495). Zawisła przed tutejszym Sądem sprawa dotyczy nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Śmierć skarżącego (vide: odpis skrócony aktu zgonu wystawiony w dniu [...] lipca 2008 r. przez Urząd Stanu Cywilnego w B. - k. 24 akt sądowych) oraz nadesłanie do Sądu pisma organu z dnia [...] października 2008 r. informującego, że kara pieniężna w niniejszej sprawie została uregulowana w dniu 5 marca 2008 r. postawiły Sąd przed koniecznością ustalenia, czy wynik postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego w rozpoznawanej sprawie, dotyczyć będzie interesu prawnego spadkobierców skarżącego. W tym celu należało ustalić, czy kara pieniężna będąca przedmiotem niniejszego postępowania, wymierzona przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej wchodzi do spadku i podlega dziedziczeniu w świetle obowiązujących przepisów kodeksu cywilnego. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) nie podaje definicji sensu stricto pojęcia spadek a jedynie wskazuje, jakie prawa i obowiązki wchodzą, a jakie nie wchodzą w jego skład. Jak przyjęto w orzecznictwie, dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, a więc mające charakter cywilnoprawny. Należy zatem przyjąć, iż nie wchodzą w skład spadku prawa i obowiązki wynikające ze stosunków karnoprawnych, administracyjnoprawnych, finansowoprawnych (por. E. Skowrońska-Bocian, Kodeks cywilny. Komentarz, Księga czwarta. Spadki, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, wyd. VII, Warszawa 2006 r. s. 298). Nie można bowiem nałożyć kary pieniężnej na kogoś, kto nie popełnił czyny zabronionego, a więc np. na spadkobiercę (vide: postanowienie NSA z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 267/07). Powyższe stanowisko o wyłączeniu ze spadku zobowiązań o charakterze administracyjnoprawnym prezentuje zarówno doktryna, jak i judykatura (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 1992 r., sygn. akt III CZP 70/92 oraz glosa aprobująca do tej uchwały Z. Leońskiego, OSP 1993/3/56, a także uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 1991 r., sygn. akt III AZP 1/91, OSNC 1992/1/6; por. także na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 613/05, ZNSA 2006/1/122). Zatem skoro kara pieniężna za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, jako należność administracyjnoprawna, nie podlega dziedziczeniu, to nie jest możliwe prowadzenie niniejszego postępowania z udziałem spadkobierców skarżącego. W tej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne należy umorzyć jako bezprzedmiotowe, gdyż wynik tego postępowania nie będzie dotyczył interesu prawnego ewentualnego spadkobiercy - co zostało wykazane powyżej. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji postanowienia.