II SA/Kr 485/13
WyrokWSA w Krakowie2013-06-28
Skład orzekający: Mirosław Bator, Kazimierz Bandarzewski, Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod ośrodek rekreacyjno-wypoczynkowy, na której zrealizowano jedynie alejki parkowe, a nie inne planowane obiekty, może zostać zwrócona poprzednim właścicielom lub ich spadkobiercom na podstawie art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracyjne błędnie zinterpretowały cel wywłaszczenia, zawężając go jedynie do realizacji alejek parkowych na jednej działce, zamiast rozpatrywać go w kontekście całego planowanego ośrodka rekreacyjno-wypoczynkowego. Skoro cel wywłaszczenia wykraczał poza granice jednej działki i obejmował realizację wielu elementów ośrodka, a niektóre z nich nie zostały zrealizowane, to nieruchomość może podlegać zwrotowi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu działki wywłaszczonej pod zagospodarowanie otoczenia Zalewu w Krakowie, które miało obejmować ośrodek rekreacyjno-wypoczynkowy. Organy administracji uznały, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez urządzenie alejek parkowych. Skarżący podnosili, że cel wywłaszczenia nie został osiągnięty, ponieważ nie zrealizowano kluczowych elementów ośrodka, a część terenu została zabudowana budynkiem mieszkalnym, co było niezgodne z pierwotnym przeznaczeniem.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. i zasądził od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. Z., B. M., B. W., C. A., A. B., S. A. i J. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia 15 lutego 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu działki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących J. Z., B. M., B. W., C. A., A. B., S. A. i J. A. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie:
Decyzją z dnia [...].05.2012 r. nr [...] Starosta K. orzekł o odmowie zwrotu działki nr [...] położonej w obr. [...] m. K. , objętej księgą wieczystą nr [...] odpowiadającej części wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...] obr. [...] , na rzecz A.A. A.L. E.P. G.B. A.W. I.W. J.Z. B.M. i B.W. , . Orzekając we wskazany sposób organ I instancji, stwierdził, iż jak wynika ze zgromadzonych przez niego dowodów w postaci archiwalnych map zasadniczych i zdjęć lotniczych (którym nie przeczą zeznania przesłuchanych osób) oraz stanu faktycznego zagospodarowania tego terenu stwierdzonego podczas przeprowadzonych w dniu 27.10.2009 r. oględzin połączonych z rozprawą administracyjną, działka nr [...] położona w obr. [...] m. K. , odpowiadająca części wywłaszczonej decyzją Naczelnika Dzielnicy K. –P. z dnia 25.11.1976 r. nr [...] , działce nr [...] o pow. 3493 m2, nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia tj. zagospodarowanie otoczenia Zalewu [...] , w ramach którego wzdłuż granicy północnej i południowo-zachodniej dzisiejszej działki nr [...] zaprojektowano alejki typu parkowego, a w pozostałym zakresie jej obszar miał być wolnym od zabudowy terenem zielonym. Cel wywłaszczenia został wywiedziony na podstawie ww. decyzji wywłaszczeniowej, decyzji Urzędu Miasta K. - Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia 12.02.1975 r. nr [...] zatwierdzającej plan realizacyjny zagospodarowania obrzeża Zalewu [...] w K. , uwierzytelnionej kserokopii planu realizacyjnego zagospodarowania obrzeża Zalewu [...] , stanowiącego załącznik do decyzji Urzędu Miasta K. – Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia 12.02.1975 r. nr [...] . Nie została zatem w ocenie organu I instancji wypełniona przesłanka z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2010 Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej u.g.n.) konieczna do zwrotu nieruchomości wywłaszczonej poprzednim właścicielom lub ich spadkobiercom.
Od ww. decyzji Starosty K. z dnia 10.05.2012 r. złożył odwołanie A.A. podnosząc, iż nie zgadza się z odmową zwrotu nieruchomości, prosząc jednocześnie o ponowne rozpoznanie jego wniosku. Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożyli także: E.P. , G.B., A.W., I.W. ,J.Z., B.M. i B.W. , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot przedmiotowej działki. Podnieśli oni, iż z analizy materiału dowodowego wynika, że cel na który została wywłaszczona działka nigdy nie został osiągnięty, gdyż nie zagospodarowano tego terenu pod Zalew [...] w szczególności nigdy nie wykonano boiska do gry w siatkówkę, kortów tenisowych, kiosku gastronomicznego, czy obiektu nazywanego przebieralnia-sanitariat. Jednakże na terenie znajdującym się na północ od tej działki powstał kolejny blok Spółdzielni Mieszkaniowej [...] a około 2004 r. powstały kolejne bloki przy ul. [...] . Ponadto, jak wynikać ma z analizy akt sieć oświetlenia parkowego, która przebiega przez działkę [...] w dniu 13.10.1987 r. jeszcze nie istniała oraz obszar Zalewu [...] nie został ogrodzony ogrodzeniem typu parkowego. Okoliczności te są istotne z punktu oceny czy wywłaszczone działki, w tym także działka [...] została wykorzystana na zagospodarowanie terenu Zalewu [...]. W ocenie Odwołujących się z analizy materiału dowodowego wynika, że w ciągu 10 lat od momentu wywłaszczenia tych działek nie zagospodarowano terenu tak jak planowano, dlatego teren ten stał się zbędny w rozumieniu art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. Jednocześnie, podniesione zostało naruszenie, przez organ I instancji, przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Organ administracyjny z urzędu ma dokonywać wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, natomiast w postępowaniu przed Starostą nie ustalono, kiedy decyzja Naczelnika Dzielnicy K.-P. z dnia 25.11.1976 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa m.in. działki nr [...] stała się ostateczna, co jest istotne z punktu widzenia oceny upływu terminu 10 letniego, o którym mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 u.g.n.. Ponadto, w opinii odwołujących się, organ I instancji błędnie nie ustalił czy istnieje projekt uchwały Rady Miasta K. dotyczący zagospodarowania terenu wokół Zalewu [...] . Projekt taki istnieje, a działkę [...] planuje przeznaczyć się na cele budowlane. Zatem cel zagospodarowania Zalewu [...] miał nigdy nie zostać osiągnięty, dlatego nieruchomość oznaczona nr [.,..] powinna zostać zwrócona wnioskodawcom.
Po rozpatrzeniu wskazanych powyżej odwołań Wojewoda decyzją z dnia [...] .02.2013 r., znak:[...] , uchylił ww. decyzję Starosty K. orzekł o odmowie zwrotu działki nr [...] w obr.[...], objętej księgą wieczystą nr [...], odpowiadającej części wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...] obr. [...] , na rzecz S.A. , C.A. , J.A., , .AB. , A.L., , EW. , G.B. , A.W. , I.W. , J.Z. , B.M. i B. W. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż ewentualne zastosowanie art. 137 ust. 1 u.g.n. wymaga zaistnienia sytuacji, w której nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, a zadaniem organu prowadzącego postępowanie w sprawie jest zebranie materiału dowodowego, potwierdzającego lub negującego prawnie relewantny stan faktyczny. Do jego oceny konieczne jest również prawidłowe ustalenie celu wywłaszczenia, na który składać się będzie oprócz decyzji wywłaszczeniowej także analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz analiza dokumentacji dołączanej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a w szczególności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego. Mając na uwadze powyższe, jako prawidłowe ocenił organ odwoławczy oparcie się przez organ I instancji w celu ustalenia konkretnego, precyzyjnego celu wywłaszczenia - określonego ogólnie jako "zagospodarowanie otoczenia Zalewu [...]"- na zebranym materiale dowodowym (wskazanych decyzjach, planach, dokumentacji fotograficznej itd.). W sposób niebudzący wątpliwości potwierdza on, iż w okresie 7-10 lat od dnia kiedy decyzja wywłaszczeniowa Naczelnika Dzielnicy K. –P., z dnia 25.11.1976 r. nr [...] stała się ostateczna, tj. od dnia 20 grudnia 1976 r. (data ta wskazana jest w treści skarżonej decyzji, tym samym za nietrafny uznał organ II instancji zarzut odwołujących się, iż w postępowaniu przed organem I instancji nie ustalono, kiedy decyzja o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa m.in. działki nr [...] stała się ostateczna), obszar tejże działki został zagospodarowany zgodnie z zaplanowanym celem. O powyższym świadczyć mają zgodnie zarówno treść archiwalnej mapy sytuacyjno-wysokościowej obrazującej stan zagospodarowania ww. działki w maju 1980 r., jak i zdjęcia pozyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. zdjęcie lotnicze wykonane w dniu 4.04.1982. r. Wskazują one, iż przed upływem 7-10 lat od kiedy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna na tym obszarze były już urządzone zaprojektowane alejki o charakterze parkowym a wcześniej istniejący tam budynek mieszkalny został wyburzony. Tym samym uznano, iż do realizacji celu wywłaszczenia na przedmiotowej działce doszło już na początku lat 80-tych, a w każdym razie nie później niż w maju 1982 r. Nie przeczą temu również zebrane w postępowaniu zeznania świadka i jednej ze stron. Organ II instancji podkreślił, iż wbrew twierdzeniom odwołujących się, bez znaczenia jest fakt, iż znajdujące się obecnie na sporej działce elementy oświetlenia powstały najprawdopodobniej już po upływie 10 lat od wywłaszczenia, gdyż oświetlenie to stanowi dodatkowy element tego obszaru, który nie był uwzględniony w planie realizacyjnym z roku 1975. Nie jest istotne również przeznaczenie spornej nieruchomości w kolejnych planach zagospodarowania przestrzennego; nie potwierdza bowiem ono istniejącego już stanu faktycznego na danym obszarze a ponadto ma charakter planistyczny. Co do zarzutu, iż obecnie sporna działka ma być przeznaczona na cele budowlane organ odwoławczy przypominał orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.08.2009 r. sygn. akt I OSK 1138/08, zgodnie, z którym "nie można zatem mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji wywłaszczeniowej, a dopiero później zmieniono jej przeznaczenie czy w ogóle zaprzestano jej wykorzystywania na cel, na jaki została przejęta". Wskazano również, iż nie jest słuszny zarzut jakoby cel, na który została wywłaszczona działka, nigdy nie został osiągnięty, gdyż nie zagospodarowano tego terenu pod Zalew [...] (w szczególności nigdy nie wykonano boiska do gry w siatkówkę, kortów tenisowych, kiosku gastronomicznego, obiektu nazywanego przebieralnia-sanitariat). Dla sposobu rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy liczy się stan realizacji celu wywłaszczenia na działce, której sprawa ta dotyczy, czyli działce nr [...]. Okoliczność niezrealizowania poszczególnych obiektów planowanej infrastruktury na działkach sąsiednich może mieć znaczenie tylko w odniesieniu do tych ewentualnie toczących się postępowań administracyjnych, których działek dotyczą – potwierdza to orzecznictwo np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28.12.2012 r. sygn. akt II S.A./Kr 1559/12. Wobec powyższego decyzja organu I instancji, co do meritum, została uznana za słuszną. W związku ze zmianą stron postępowania (śmierć A.A. i wstąpienie na jego miejsce spadkobierców), organ odwoławczy orzekł o uchyleniu decyzji Starosty K. z dnia 10.05.2012 r. i rozstrzygnął o odmowie zwrotu spornej działki.
Od decyzji Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli J.Z. , B.M., B.W., C.A. ,A.B., S.A. i J.A. , . Wnieśli oni o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 u.g.n. poprzez niewłaściwą wykładnię pojęcia zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu; naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 7 i 8 kpa poprzez nieustalenie kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczących daty niwelacji terenu, rezygnacji z wykonania celu wywłaszczenia, stopni realizacji inwestycji, daty powstania budynków na spornej działce; naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 84 k.p.a. poprzez nieskorzystanie z pomocy biegłego do ustalenia działek będących przedmiotem postępowania. Jako uzasadnienie zarzutów podano, iż organy administracyjne błędnie ustaliły cel wywłaszczenia. Celem tym bowiem w opinii skarżących nie było jakiekolwiek zagospodarowanie wywłaszczonych nieruchomości, czy też wykorzystanie ich jako element zieleni osiedlowej. Celem tym nie było też wybudowanie chodnika, czy ścieżek na nieruchomości. Z planów wynika, że celem wywłaszczenia było zorganizowanie ośrodka rekreacyjno-wypoczynkowego. Sporna działka została wywłaszczona razem z wieloma innymi działkami pod ośrodek, który nigdy nie powstał. Wynikać ma to z zeznań świadków, stron, przeprowadzonej wizji oraz zgromadzonej dokumentacji. Zastosowany przez organy obu instancji sposób rozumowania, ograniczony tylko do tej jednej nieruchomości w tym wypadku nie może znaleźć zastosowania. Cel znacznie wykraczał bowiem poza jedną działkę. Gdyby nawet, jak podnoszą Skarżący planowany ośrodek powstał a okazałoby się, że na spornej działce wykonano zupełnie inny niż planowany chodnik, to należy uznać z całą pewnością, że celem wywłaszczenia nie był chodnik, tylko stworzenie ośrodka i cokolwiek innego tam powstało jest z tym celem zgodne. Na poparcie takiej wykładni podano linię orzeczniczą dotyczącą wywłaszczeń pod osiedla (zacytowano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17.03.2011 r., sygn. akt I OSK 697/10). Skarżący podkreślają ponadto, że to działka [...] została wywłaszczona, a nie tylko obecna działka [...]; mimo wywłaszczenia jej pod ośrodek sportowo- rekreacyjny, jej północna część – aktualnie - została zabudowana wielorodzinnym budynkiem mieszkalnym, co jest niezgodne z powołanym celem wywłaszczenia, który nie został zrealizowany (podobnie miało się stać z wywłaszczoną działką nr [...], obr. [...]). Nieruchomości te podlegały jako zbędne zwrotowi, a pomimo to je zabudowano. Skarżący wskazali więc, że błędnie zinterpretowano i uznano za spełniony cel wywłaszczenia; ponadto nie zbadano czy od tego celu nie odstąpiono w okresie 10-letnim, na co ma wskazywać wykonanie prac nie objętych planem realizacyjnym zagospodarowania obrzeża Zalewu [...] w K, zatwierdzonego decyzją z dnia 12.02.1975r. nr [...] – takich jak np. niwelacja czy wzmocnienie nabrzeża Zalewu [...]. Ustalenia takie mogłyby w opinii skarżących istotnie wpłynąć na rozstrzygnięcie. Ponadto zarzucają oni obrazę art. 84 k.p.a. poprzez nieskorzystanie z pomocy biegłego geodety przy ustaleniu obecnych granic i oznaczeń wywłaszczonych działek. Wiedza specjalistyczna jest bowiem w wypadku tak częstych zmian numeracji i wielkości nieruchomości niezbędna oraz wpływa na ocenę co podlega zwrotowi, czy co stało się z pozostałymi częściami pierwotnie wywłaszczonych działek.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. Nr 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., a orzekanie – w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt.
Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W wyniku dokonanej przez Sąd oceny zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że skarga jest uzasadniona. W przedmiotowej sprawie stwierdzono, że z zarzutów skargi zasadny jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 u.g.n. poprzez niewłaściwą wykładnię pojęcia zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu .
Meritum przedmiotowej sprawy sprowadzało się do zbadania czy w stosunku do wywłaszczonej nieruchomości, objętej wnioskiem o zwrot, zaistniały przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Prawidłowo organy przyjęły, że podstawową kwestią w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest zbadanie jaki był cel wywłaszczenia wynikający z decyzji wywłaszczeniowej, a następnie ocena czy stała się ona zbędna w rozumieniu ww. art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla realizacji tego celu. Zarówno art. 136, jak i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami posługując się pojęciem celu wywłaszczenia utożsamiają go z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu będącej aktem administracyjnym wydanym w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. Ze względu na fakt, iż cel wywłaszczenia w decyzji (lub umowie sprzedaży) często jest określony w sposób ogólnikowy, bądź też brakuje nawet określenia przeznaczenia nieruchomości, niezbędna jest w takich przypadkach prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów, co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym. Będzie to w szczególności analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz analiza dokumentacji dołączanej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a w szczególności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego (T. Woś, Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2010).
Odnośnie przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia prawidłowo Wojewoda wskazał, że rozstrzygnięcie w przedmiocie ustaleniu celu wywłaszczenia organ I instancji oparł nie tylko na decyzji o wywłaszczeniu ale też decyzji z 12 lutego 1975 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania obrzeża Zalewu [...] w [...] akt adm. I inst.). Jak jednak zasadnie zarzucili skarżący organy administracyjne błędnie ustaliły cel wywłaszczenia. Celem tym bowiem nie było jedynie realizacja chodników, czy ścieżek na nieruchomości, ale zorganizowanie ośrodka rekreacyjno-wypoczynkowego nad zalewem, a w jego ramach na każdej wywłaszczonej działce miał zostać zrealizowany jakiś element tego ośrodka funkcjonalnie powiązany z innym elementem. Sporna działka została wywłaszczona razem z wieloma innymi działkami pod ww. ośrodek. W związku z powyższym cel wywłaszczenia działki [...] (i powstałej z niej działki [...]) wykraczał poza granicę tej działki i był ściśle związany z sąsiednimi działkami. Nieprawidłowo zatem badając i oceniając przesłanki zbędności działki [...] i dokonując wykładni celu wywłaszczenia organ zawęził jego analizę jedynie do tej działki. Istotne w sprawie było zatem ustalenie, czy na terenie objętym planem realizacyjnym (405-408 akt adm. I inst.), dla realizacji którego wywłaszczono szereg działek, w tym działkę 339, z której powstała m.in. działka [...] zrealizowano choć w części ten plan, a w jego ramach zagospodarowano działkę [...]. Wyjaśnią to organy w ponownie przeprowadzonym postępowaniu mając na uwadze powyższe stanowisko Sądu i biorąc pod uwagę, że realizacja ścieżek parkowych nie była celem "samym sobie", ale służyć miała komunikacji pomiędzy obiektami ośrodka, które nie zostały zrealizowane (dotyczy to przynajmniej, jak stwierdziły organy, boiska do gry w siatkówkę, kortów tenisowych, kiosku gastronomicznego, czy obiektu nazwanego na planie: przebieralnia-sanitariat). Ścieżki te (chodniki) stanowić miały elementy realizacji celu głównego jakim miał być ww. ośrodek.
W przedmiotowej sprawie realizacja poszczególnych obiektów na działkach sąsiednich w ramach realizacji jednego celu – utworzenia ośrodka rekreacyjno-wypoczynkowego w ramach zagospodarowania obrzeża Zalewu [.,.][ma znaczenie dla oceny osiągnięcia celu wywłaszczenia, a przez to ustalenie przesłanki do zwrotu przedmiotowej nieruchomości. I można się zgodzić z ogólnym twierdzeniem organu odwoławczego, że dla sposobu rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy liczy się stan realizacji celu wywłaszczenia na działce, której sprawa ta dotyczy, czyli działce nr [...], z tym jednak istotnym zastrzeżeniem, jak już wyżej stwierdzono, że w niniejszej sprawie cel wywłaszczenia przekraczał granicę nie tylko działki nr [...], ale też działki nr [...].
Odnośnie pozostałych zarzutów skargi podnieść należy, że dla zwrotu nieruchomości istotne jest ustalenie braku realizacji celu wywłaszczenia, a nie dokładnych dat, kiedy od zamiaru tego formalnie odstąpiono. Prowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia tej okoliczności wydaje się w nin. sprawie zbędne. Podobnie nie jest potrzebny dowód z opinii biegłego geodety jeżeli położenie nieruchomości będącej przedmiotem sprawy nie budzi wątpliwości ani stron ani organów administracji. Również aktualne przeznaczenie, czy zamiar przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie ma istotnego znaczenia w sprawie o jej zwrot na podstawie art.136 i 137 ugn.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w pkt I sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1a ppsa.
W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz skarżących kwotę 457 złotych, na którą składają się: kwota uiszczonego wpisu (200 zł), koszty zastępstwa procesowego (240 zł) ustalone stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09. 2002 r. w sprawie opłat adwokackich oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz.1348) oraz kwota 17 zł opłaty za pełnomocnictwo.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło