II SA/Rz 372/13
WyrokWSA w Rzeszowie2013-07-03
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Magdalena Józefczyk, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wygaszeniu trwałego zarządu nieruchomością, wydana po 1 stycznia 2012 r., jest dopuszczalna w sytuacji, gdy z mocy prawa wygasł trwały zarząd i powstało prawo użytkowania wieczystego nieruchomości na rzecz parku narodowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że postępowanie w przedmiocie wygaszenia trwałego zarządu stało się bezprzedmiotowe z dniem 1 stycznia 2012 r. na skutek wejścia w życie przepisów ustawy zmieniającej, które z mocy prawa wygasiły trwały zarząd i ustanowiły prawo użytkowania wieczystego na rzecz parku narodowego. Organy miały obowiązek uwzględnić tę zmianę z urzędu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu sprawowanego przez Park Narodowy nad nieruchomością Skarbu Państwa, na której znajdował się budynek mieszkalny. Wniosek o nabycie lokalu przez najemcę został złożony przed 31 grudnia 2008 r. Starosta wydał decyzję o wygaszeniu trwałego zarządu, którą Wojewoda utrzymał w mocy. Park Narodowy złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności nieuwzględnienie zmiany stanu prawnego od 1 stycznia 2012 r.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lipca 2013 r. sprawy ze skargi [...] Parku Narodowego na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie wygaszenia trwałego zarządu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego [...] Parku Narodowego kwotę 440 zł /słownie: czterysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...].10.2012 r. znak: [...] orzekł o wygaszeniu trwałego zarządu sprawowanego przez [...] Park Narodowy w stosunku do zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa położonej w U. gm. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr 367/9 o pow. 0,0571 ha, objętej księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Ksiąg Wieczystych.
Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że M. Ł. zwróciła się z wnioskiem o sprzedaż zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa położonej we wsi W., dotychczas objętej umową najmu zawartą na czas nieokreślony. Po wszczęciu postępowania administracyjnego dokonano podziału działek nr 366 i 367 celem wydzielenia zabudowanych nieruchomości i sprzedaży na rzecz najemców. Z działki nr 367 powstała m.in. działka nr 367/9 zabudowana budynkiem mieszkalnym, którego najemcą jest M. Ł. Złożenie przez ww. w ustawowym terminie wniosku o nabycie zajmowanego mieszkania dało podstawę do wygaszenia trwałego zarządu sprawowanego przez [...] Park Narodowy. Wydając rozstrzygnięcie wzięto pod uwagę stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zawarte w wyroku sygn. akt II SA/RZ 222/12.
Od powyższej decyzji Starosty Powiatu [...] odwołał się Dyrektor [...] Parku Narodowego reprezentowany przez radcę prawnego J. W. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, tj.:
art. 7 ust. 1 pkt 1-2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. nr 224, poz. 1337), zwanej dalej "ustawą zmieniającą" poprzez wygaszenie trwałego zarządu, pomimo nabycia przez parki narodowe prawa użytkowania wieczystego,
art. 14 ustawy zmieniającej, który jest przepisem o charakterze procesowym, a nie materialnoprawnym,
art. 10 ust. 1 ust. 2a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz. U. z 2001 r. nr 4, poz. 24 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą" poprzez zastosowanie wygaszenia trwałego zarządu, który wygasł mocą ustawy i w to miejsce powstało prawo użytkowania wieczystego gruntu.
Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w przedmiocie wygaszenia trwałego zarządu. Organ winien z urzędu uwzględnić zmianę stanu prawnego, która w sposób diametralnie inny określa status prawny parku narodowego oraz nieruchomości, czyniąc niedopuszczalnym merytoryczne orzekanie w sprawie. Uprawnionym osobom nie przysługuje roszczenie o nabycie najmowanego lokalu, lecz wyłącznie uprawnienie, którego realizacja jest uzależniona od uznaniowej decyzji reprezentującego Skarb Państwa. Zdaniem odwołującego przepis art. 10 ustawy nie obliguje do wydania decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu.
Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami), zwanej dalej "k.p.a." i art. 10 ust. 2a ustawy decyzją z dnia [...] stycznia 2013r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy, mieszkanie stanowiące własność Skarbu Państwa, będące w trwałym zarządzie jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, może być zbyte osobie uprawnionej na jej wniosek po cenie pomniejszonej stosownie do art. 6. Organ reprezentujący Skarb Państwa, po otrzymaniu wniosku osoby uprawnionej, złożonego stosownie do art. 10 ust. 2 ustawy do 31 grudnia 2008 r., wydaje decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu w stosunku do nieruchomości lub jej części, której dotyczy wniosek. Z cytowanego przepisu wynika, iż obligatoryjne jest wygaszenie trwałego zarządu na podstawie art. 10 ust. 2a ustawy w sytuacji, gdy uprawniona osoba złoży wniosek o nabycie mieszkania w terminie do 31 grudnia 2008 r. Takie rozumienie przepisu zostało zaaprobowane w zapadłych w sprawach analogicznych jak niniejsza wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 11 lutego 2010r. sygn. akt II SA/Rz 937/09, z 5 kwietnia 2011 r. sygn. II SA/Rz 1224/10 oraz z 28.06.2012 r. sygn. II SA/Rz 222/12 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych. W wyrokach tych zajęto także stanowisko, że ustawa nie ma zastosowania do budynków gospodarczych niezwiązanych z budynkiem mieszkalnym.
Z akt sprawy (w tym z wypisu z ewidencji gruntów i księgi wieczystej) wynika, iż działka nr 367/9 położona w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...] jest własnością Skarbu Państwa w trwałym zarządzie [...] Parku Narodowego. Działka ta jest zabudowana budynkiem mieszkalnym. Nie ulega wątpliwości, iż wniosek z 2003 r. o nabycie lokalu mieszkalnego złożył w przepisanym terminie najemca lokalu mieszkalnego – M. Ł. Za osobę uprawnioną zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. a ustawy, należy rozumieć najemcę, zajmującego mieszkanie na podstawie umowy najmu zawartej na czas nieoznaczony lub decyzji administracyjnej o przydziale. Zaistniały zatem w ocenie organu odwoławczego okoliczności uzasadniające wydanie w trybie art. 10 ust. 2a ustawy, obligatoryjnej decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu w stosunku do nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym.
Organ podkreślił, iż postępowanie w sprawie wygaszenia trwałego zarządu na podstawie art. 10 ust. 2a ustawy jest postępowaniem prowadzonym z urzędu, a nie na wniosek osoby uprawnionej jak wskazano w zaskarżonej decyzji. Jednak uchybienie to uznać należy za nie mające wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, skoro osoba uprawniona posiada legitymację strony do uczestnictwa w niniejszym postępowaniu i w nim czynnie uczestniczy.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ wyjaśnił, iż niniejsze postępowanie dotyczy wygaszenia trwałego zarządu, a nie sprzedaży nieruchomości. Obowiązku wygaszenia trwałego zarządu określonego w przepisie art. 10 ust. 2a ustawy nie należy jednak utożsamiać z fakultatywnym zbyciem mieszkania osobie uprawnionej, o czym jest mowa w ustępie 1 cytowanego przepisu. Wskazuje na to sformułowanie w przepisie art. 10 ust. 1 ustawy: "mieszkanie może być zbyte", natomiast w przypadku wygaszenia zarządu w trybie ustępu 2a zostało wyraźnie wskazane, iż po otrzymaniu wniosku organ, wydaje decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu w stosunku do nieruchomości lub jej części, której dotyczy wniosek.
Przepis art. 10 ust. 2a ustawy stanowi odrębną (obok wymienionych w art. 46 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami) podstawę do wygaszenia trwałego zarządu.
Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów kwestionujących dopuszczalność wygaszania prawa trwałego zarządu w trybie art. 10 ust 2a ustawy w związku z wejściem życie od 1 stycznia 2012r. ustawy zmieniającej przyznającej Parkowi Narodowemu osobowość prawną i nabyciem przez niego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddanych mu dotychczas w trwały zarząd (jako państwowej jednostce budżetowej) wraz z własnością położonych na tych nieruchomościach budynków i innych urządzeń oraz lokali, organ wyjaśnił, że niezależnie od regulacji art. 14 ustawy zmieniającej nakazującej do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie stosować przepisy dotychczasowe, również w postępowaniu w sprawie wygaszenia trwałego zarządu wszczętym przed 1 stycznia 2012 r. stosować należy art. 10 ust. 2a ustawy w dotychczasowym brzmieniu. Dodatkowo, na co zwrócił uwagę WSA w Rzeszowie w wyroku z 28 czerwca 2012 r. sygn. II SA/Rz 222/12, zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy zmieniającej dającej podstawy do przekształcenia Parku w państwową osobę prawną, nabycie prawa użytkowania wieczystego nie może naruszać praw osób trzecich. Odnosi się to również do praw nabytych przez osoby na podstawie innych ustaw w zakresie, w jakim nowe uregulowania zawarte w ustawie o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw byłyby dla nich mniej korzystne.
[...] Park Narodowy, reprezentowany przez radcę prawnego J. W., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
naruszenie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1-2 ustawy zmieniającej, poprzez jego niezastosowanie w tej sprawie i przyjęcie, iż pomimo wygaśnięcia trwałego zarządu wskutek wejścia w życie nowej ustawy z dniem 1 stycznia 2012 roku i równoczesnego powstania z mocy ustawy, prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynków na nim posadowionych na rzecz państwowej osoby prawnej [...] Parku Narodowego, nadal dopuszczalne jest stwierdzenie konstytutywnego wygaśnięcia tego trwałego zarządu, podczas gdy trwały zarząd wygasł już uprzednio z mocy prawa, a w jego miejsce powstało inne prawo do nieruchomości tj. prawo użytkowania wieczystego,
naruszenie przepisu art. 14 ustawy zmieniającej, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe jego zastosowanie w tej sprawie i przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie w sprawie, podczas gdy przepis ten ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny, a nadto żaden przepis przejściowy nie może być interpretowany w ten sposób, iż po wejściu w życie nowej ustawy statuować będzie fikcję prawną, według której wobec wszczętego postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia trwałego zarządu, ten trwały zarząd nadal się utrzymuje na tym gruncie, a użytkowanie wieczyste nie powstaje,
naruszenie przepisu art. 7 ust. 4 ustawy zmieniającej poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe jego zastosowanie w tej sprawie, podczas gdy przepis ten ma zastosowanie do ochrony praw nabytych osób trzecich, a uprawnienie do rozpoznania wniosku o sprzedaż lokalu w trybie art. 10 ustawy, nie stanowi prawa nabytego, a jedynie uprawnienie o charakterze prawnokształtującym, a decyzja w kwestii zbycia mieszkania w trybie art. 10 ustawy ma charakter uznaniowy i po stronie uprawnionej osoby tworzy tylko prawo do ubiegania się o wykup mieszkania, natomiast po stronie Skarbu Państwa nie tworzy zobowiązania do jego sprzedaży; nadto żaden przepis przejściowy nie może być interpretowany w ten sposób, iż po wejściu w życie nowej ustawy statuować będzie fikcję prawną, według której wobec wszczętego postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia trwałego zarządu, ten trwały zarząd nadal się utrzymuje na tym gruncie, a użytkowanie wieczyste nie powstaje,
naruszenie przepisu art. 6 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji odwoławczej nieuwzględniającej zmianę stanu prawnego w chwili jej wydania, a to nieuwzględnienie iż sporna nieruchomość z dniem 1 stycznia 2012 r. została ex lege oddana w użytkowanie wieczyste, a budynki przeszły na własność parku narodowego, stąd też bezprzedmiotowe było orzeczenie o stwierdzeniu wygaśnięcia trwałego zarządu wskutek decyzji uprawnionego organu, w sytuacji gdy trwały zarząd wygasł już wcześniej wskutek działania przepisu ustawy,
naruszenie przepisu art. 6 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji w całkowitej i rażącej sprzeczności z powołanymi wyżej przepisami prawa,
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga [...] Parku Narodowego zasługuje na uwzględnienie z przyczyn w niej podniesionych.
Skarga [...] Parku Narodowego dotyczy decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu. Instytucja prawna trwałego zarządu została uregulowana w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami a także w aktach odrębnych wobec tej ustawy, czego przykładem są w przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa. Orzecznictwo oraz literatura prawa zgodnie podkreśla, że trwały zarząd nie jest prawem rzeczowym ani formą umowy cywilnoprawnej. Jest to szczególna forma władania nieruchomością stanowiącą przedmiot własności publicznej przez określoną jednostkę organizacyjną (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2004 r., sygn. akt I SA 2372/02). Trwały zarząd można określić mianem modelu dopuszczającego używanie składnika mienia administracji wewnątrz jej struktur.
Zaskarżona do Sądu decyzja administracyjna została wydana na podstawie przepisów ustawy. W myśl art. 1 ust. 1 tej ustawy, zawiera ona zasady i tryb zbywania mieszkań wchodzących w skład budynków mieszkalnych, będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa, osobom uprawnionym. Sprzedaż mieszkań ma odbywać się na warunkach preferencyjnych, polegających zasadniczo na obniżeniu ceny. Uruchomienie preferencyjnego trybu nabycia mieszkań normowanego w art. 10 ustawy mogło nastąpić na skutek złożenia wniosku przez osobę uprawnioną do dnia 31 grudnia 2008 r.
Kontrolowane przez Sąd decyzje zostały wydane na podstawie art. 10 ust. 2a ustawy. Zarówno Starosta jak i Wojewoda rozstrzygali wniosek uprawnionego po dacie 1 stycznia 2012 r. Przepis art. 10 ust. 2a ustawy przewiduje wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu, jeżeli wniosek o nabycia mieszkania zostanie złożony przez uprawnionego. Złożenie wniosku o sprzedaż nie jest wystarczające do wydania decyzji o wygaśnięciu prawa trwałego zarządu. Organ stosując tą regulację nie może bowiem pomijać tak istotnych okoliczności jak: 1) zamiar sprzedaży mieszkania przez zbywcę, oraz 2) istnienie trwałego zarządu. Wydanie decyzji bez uwzględnienia choćby jednej z tych okoliczności stanowi o istotnym naruszeniu prawa.
Jak już wspomniano, zaskarżone decyzje zostały wydane po 1 stycznia 2012 r. W tym dniu weszły w życie przepisy ustawy zmieniającej.
Słusznie strona skarżąca zarzuca nieuwzględnienie przez Starostę i Wojewodę skutków wejścia w życie przepisów art. 7 ust. 1 pkt 1-2 ustawy zmieniającej. W myśl tych regulacji z dniem wejścia w życie ustawy, czyli w dniu 1 stycznia 2012 r. :
1) parki narodowe będące państwowymi osobami prawnymi nabyły z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oddanych dotychczas w trwały zarząd parków narodowych będących państwowymi jednostkami budżetowymi oraz własność położonych na tych nieruchomościach budynków i innych urządzeń oraz lokali;
2) decyzje o ustanowieniu trwałego zarządu na rzecz parków narodowych będących państwowymi jednostkami budżetowymi wygasły z mocy prawa.
Przytoczone regulacje nie pozwalają wątpić, iż od 1 stycznia 2012 r. prawo trwałego zarządu ustanowione na rzecz parków narodowych zostało zastąpione przez ustawodawcę prawem użytkowania wieczystego, a skutek ten nastąpił z mocy prawa. Decyzja wojewody wydawana na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej ma charakter wyłącznie deklaratoryjny. W tym dniu nastąpiło też wygaśnięcie decyzji o ustanowieniu na rzecz wymienionych Parków decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu. W ten sposób ustawodawca przesądził o bycie prawnym aktów stanowiących źródło trwałego zarządu. Jednocześnie budynki położone na tych nieruchomościach stały się własnością Parków Narodowych w tym [...] Parku Narodowego. [...] Park Narodowy 1 stycznia 2012 r. stał się państwową osobą prawną [...] Parkiem Narodowym z siedzibą [...] (art. 5 pkt 4 ustawy zmieniającej). W konsekwencji od 1 stycznia 2012 r. art. 10 ust. 2a ustawy nie mógł mieć zastosowania względem nieruchomości oddanych w trwały zarząd tego Parku Narodowego. Po tym dniu prawo trwałego zarządu obejmujące dotychczas te nieruchomości przestało istnieć na skutek wygaśnięcia z mocy prawa decyzji o ustanowieniu na rzecz parków narodowych prawa trwałego zarządu (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej). Tym samym, orzekanie o wygaśnięciu trwałego zarządu stało się bezprzedmiotowe, o czym zadecydowały przyczyny mające zakotwiczenie w powołanych wyżej regulacjach. Powołane przez Wojewodę orzeczenia sądów administracyjnych w sprawach (m.in. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 222/12), w których organy stosowały art. 10 ustawy, dotyczą stanu prawnego sprzed 1 stycznia 2012 r. czyli stanu w którym właścicielem mieszkań był Skarb Państwa, a nie [...] Park Narodowy. Przed tą datą decyzje o trwałym zarządzie nieruchomości na rzecz Parku posiadały moc prawną. Stąd orzekanie o wygaszeniu trwałego zarządu miało swój przedmiot.
Za nietrafione należy uznać powoływanie się przez orzekające Organy na przepis art. 14 ustawy zmieniającej. Przytoczony artykuł nakazuje do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną stosować przepisy dotychczasowe. Ponieważ ustawa o zmianie ustawy o ochronie przyrody nie zmieniała przepisów ustawy, to znaczy że reguła art. 14 ustawy, nie ma zastosowania do spraw wszczętych na jej podstawie. Stan prawny nieruchomości czy status prawny parku narodowego są także czym innym niż dotychczasowe przepisy. Ponadto, nakaz stosowania dotychczasowych regulacji nie może powodować odwrócenia skutków nabycia prawa własności budynków i znajdujących się tam mieszkań przez [...] Park Narodowy, a co najistotniejsze nie powoduje także powrotu do stanu sprzed wygaśnięcia trwałego zarządu z mocy prawa. Z treści art. 14 ustawy zmieniającej, nie wynika też, że decyzje o ustanowieniu trwałego zarządu zachowują moc prawną w przypadku złożenia wniosku o nabycie mieszkania. Powołany przepis nakazując stosowanie przepisów dotychczasowych nie wyklucza skutków wynikających z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, czyli nie nakazuje traktować jako nie wygaszonych decyzji o ustanowieniu na rzecz parków narodowych trwałego zarządu. Innymi słowy, art. 14 ustawy zmieniającej nakazuje jedynie stosować poprzednio obowiązujące regulacje, co nie jest równoznaczne z zastopowaniem w sferze obrotu cywilnoprawnego konsekwencji wejścia w życie art. 7 ust. 1 pkt 1 – 2 ustawy zmieniającej. Trafnie zauważa pełnomocnik strony skarżącej, że żaden przepis przejściowy nie może być interpretowany w sposób jaki zaprezentował organ, a więc poprzez wyprowadzenie fikcji prawnej zakładającej kontynuację trwałego zarządu względem [...] Parku Narodowego po 1 stycznia 2012 r.
Przyznać też wypada rację stronie skarżącej co do wniosków na temat błędnej interpretacji art. 7 ust. 4 ustawy zmieniającej. Przytoczony przepis chroni prawa nabyte osób trzecich. Nabycie prawa własności do mieszkania przez [...] Park Narodowy, nie pozbawia osoby uprawnionej możliwości ubiegania się o jego nabycie na korzystnych warunkach. Uprawniony nadal może nabyć mieszkanie na warunkach preferencyjnych, co przed wejściem w życie przepisów ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody. Warunki te określa m.in. art. 104a ust. 4 ustawy o ochronie przyrody. W świetle tej regulacji park narodowy może sprzedawać nieprzydatne mu budynki mieszkalne, samodzielne lokale mieszkalne, samodzielne lokale użytkowe przeznaczone na garaże. Sąd podkreśla także, że złożenie wniosku nie oznaczało w świetle przepisów ustawy, iż uprawnionemu należało mieszkanie zbyć po wygaśnięciu trwałego zarządu. Jeżeli mieszkanie nie było przeznaczone do zbycia, to nie było też powodów do wydania decyzji na podstawie art. 10 ust. 2a ustawy. Złożenie wniosku wyrażało jedynie wolę zainteresowanego co do nabycia mieszkania po cenie obniżonej, lecz nie skutkowało uzyskaniem przez niego roszczenia o przeniesienie praw do lokalu. Uprawnienie o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy polegało jedynie na tym, że sprzedaż następowała z pomniejszeniem ceny według zasad kształtowanych art. 6 tego aktu normatywnego. Mówiąc inaczej, nic poza prawem obniżenia ceny z treści tego aktu nie wynika dla osoby określanej w przepisach mianem "uprawnionej". Do sprzedaży mieszkania niezbędna była wola obu stron, a nie tylko uprawnionego. Gdyby miało być inaczej to w art. 10 ust. 1 ustawy ustawodawca nie zawarłby wyrażenia: "mieszkanie może zostać sprzedane". Decyzja o sprzedaży mieszkań miała charakter uznaniowy, wynikający np. z okoliczności ekonomicznych, społecznych. Złożenie wniosku o nabycie mieszkania na podstawie art. 10 ust. 2a ustawy, a przed 31 sierpnia 2008 r., zobowiązywało właściciela mieszkania tylko do jego rozpoznania. Podsumowując ten wątek, uprawniony nie uzyskiwał roszczenia publicznoprawnego (prawa podmiotowego) pozwalającego skutecznie domagać się od Skarbu Państwa przeniesienia prawa własności mieszkania. Jeżeli do takiego przeniesienia dochodziło, to uprzywilejowanie nabywcy przyjmowało postać obniżenia ceny.
Z powyższych przyczyn, wydane w sprawie decyzje administracyjne naruszają przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W zaistniałych okolicznościach na skutek wejścia w życie przepisów ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody, postępowanie w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu było w momencie wydawania rozstrzygnięć zarówno przez starostę i wojewodę bezprzedmiotowe – dotychczasowe decyzje o trwałym zarządzie uległy wygaśnięciu z mocy art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej. Organy miały obowiązek uwzględnienia z urzędu zmiany stosunków prawnych, które nastąpiły za sprawą wejścia w życie przepisów ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody. Zdaniem WSA w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy spełnione zostały warunki do umorzenia postępowania z przyczyn prawnych na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Uniemożliwiało to wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Organy ponownie rozpoznając wniosek uprawnionego uwzględnią tą ocenę Sądu pierwszej instancji.
Z tych podstaw należało skargę [...] Parku Narodowego uwzględnić w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło