I SA/Bk 132/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 lipca 2013 r. sprawy ze skargi T. B. [...] w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej z tytułu nieudzielenia pisemnych wyjaśnień na wezwanie organu podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania celnego I instancji w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] stycznia 2013 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] września 2012 r. nr [...] nakładające karę porządkową na T. B. (dalej także, jako: "skarżący"). Karę porządkową nałożono na skarżącego z tytułu nie udzielenia, na wezwanie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] sierpnia 2012 r., pisemnych wyjaśnień dotyczących zastosowania korekt oraz przyjętych współczynników w wycenie ekonomiczno-technicznej nr [...], złożonej w toku postępowania podatkowego prowadzonego w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego Volvo [...]. Wezwanie do złożenia wyjaśnień w charakterze świadka zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 21 sierpnia 2012 r. i zawierało pouczenie o skutkach niewykonania czynności wynikających z art. 262 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749), dalej w skrócie, jako: "o.p.". Dyrektor Izby Celnej w B. w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, że w sprawie zaszły wszystkie wymienione w art. 262 o.p. przesłanki do nałożenia na skarżącego kary porządkowej. Skarżący został prawidłowo wezwany do złożenia wyjaśnień, pomimo tego skarżący nie dopełnił obowiązku określonego w wezwaniu. W ocenie organu II instancji okoliczności podniesione w zażaleniu tj. brak możliwości udzielenia odpowiedzi w krótkim czasie ze względu na liczną korespondencję otrzymaną od organu I instancji, nie mogą zostać uznane za przyczynę uzasadniającą niedopełnienie określonego w wezwaniu z 1 sierpnia 2012 r. obowiązku złożenia wyjaśnień, co do treści sporządzonej przez skarżącego wyceny wartości samochodu będącego przedmiotem postępowania podatkowego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. Dyrektor Izby Celnej zauważył, że żądane przez organ I instancji, wyjaśnienia dotyczyły już sporządzonej wyceny tym samym nie wymagały nakładu dodatkowej pacy związanej z ustalaniem stanu wycenianego pojazdu, a jedynie wskazania przyczyn zastosowanych korekt w takiej a nie innej wysokości oraz wskazania dokumentów na podstawie, których dokonano konkretnych ustaleń. Organ odwoławczy podniósł, że wysokość nałożonej kary stanowi 1/3 minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2012 r. (Dz. U. Nr 192, poz. 1141) i stanowi odpowiednik ok. 50% minimalnej miesięcznej składki opłacanej przez przedsiębiorcę z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego społecznego i na fundusz pracy, co, z uwagi na brak zastosowania się do wezwania organu, przy uwzględnieniu ogólnego zagrożenia karą porządkową, jest karą adekwatną do zawinienia, sprawiedliwą i uzasadnioną, a jej wysokość powinna pozwolić na realizację jej funkcji dyscyplinującej. W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o jego uchylenie zarzucając mu naruszenie przepisów prawa tj.: art. 262 §1 pkt 2 o.p., poprzez dowolna ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, że skarżący bezpodstawnie odmówił złożenia wyjaśnień oraz art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. i art. 191 o.p., poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do uznania, że nie zaistniały obiektywne okoliczności usprawiedliwiające niewykonanie nałożonego przez organ podatkowy obowiązku złożenia wyjaśnień. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu, który mógłby mieć wpływ na rozstrzygnięcie. W myśl postanowień art. 262 § 1 o.p. strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego: 1) nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani, lub 2) bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, lub 3) bez zezwolenia tego organu opuścili miejsce przeprowadzenia czynności przed jej zakończeniem, mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.800 zł (M.P. 2012 r., poz. 584). Karę porządkową nakłada się w formie postanowienia, na które służy zażalenie (§ 5). Termin płatności kary porządkowej wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia (§ 5a). Jednoczenie na mocy art. 262 § 6 o.p. organ podatkowy, który nałożył karę porządkową, może, na wniosek ukaranego, złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, uznać za usprawiedliwione niestawiennictwo lub niewykonanie innych obowiązków, o których mowa w § 1, i uchylić postanowienie nakładające karę. Dodatkowym warunkiem wymierzenia kary porządkowej, w związku z niedopełnieniem obowiązku określonego w art. 262 o.p., jest pouczenie osoby zobowiązanej do jego wykonania o skutkach niezastosowania się do wezwania (por. wyrok NSA w sprawie o sygn. I SA/Po 533/01, Prz. Pod. 2003, nr 5, s. 62). Z powyższego wynika, że w postępowaniu w sprawie nałożenia kary porządkowej ustawodawca przewidział dwa odrębne środki "odwoławcze", tj. tryb zażaleniowy (art. 262 § 5 o.p.) oraz wniosek o uchylenie kary porządkowej (art. 262 § 6 o.p.). W pierwszym z nich rozpatruje się zarzuty przeciwko samemu nałożeniu kary. Natomiast składając wniosek o uchylenie kary porządkowej organ ocenia zasadność twierdzenia o zaistnieniu okoliczności usprawiedliwiających niestawiennictwo i niewykonanie nałożonego przez organ podatkowy obowiązku (podobnie NSA w wyroku o sygn. II FSK 1004/10, LEX 106 9797) W omawianej sprawie skarżący uruchomił tryb zażaleniowy. Tym samym organ, oceniając zasadność nałożenia kary porządkowej, zobowiązany był zbadać, czy w sprawie zaistniały przesłanki do jej nałożenia, a więc, czy wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu oraz czy zawierało pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania. Ponadto organ powinien zbadać czy skarżący wezwany w charakterze świadka bezzasadnie odmówił wykonania obowiązków poprzez złożenie wyjaśnień w wyznaczonym przez organ terminie. Okolicznościami niespornymi w sprawie są skuteczne doręczenie skarżącemu wezwania z 1 sierpnia 2012 r. oraz pouczenie zobowiązanego o skutkach niezastosowania się do wezwania (k-15 akt admin.), jak również nie złożenie przez skarżącego pisemnych wyjaśnień w charakterze świadka w terminie 5 dni od daty jego doręczenia tj. do 26 sierpnia 2012 r. (data doręczenia wezwania 21 sierpnia 2012 r.). Pisemne wyjaśnienia w sprawie wyceny ekonomiczno-technicznej [...] skarżący złożył dopiero w dniu 11 października 2012 r. Natomiast spór dotyczy tego, czy skarżący bezzasadnie odmówił wykonania obowiązku określonego w wezwaniu z 1 sierpnia 2012 r., tj. sporządzenia pisemnych wyjaśnień dotyczących wyceny ekonomiczno-technicznej nr [...]. Składając zażalenie skarżący wyjaśnił, że przyczyną nie wywiązania się z obowiązku w terminie wyznaczonym przez organ podatkowy I instancji były liczne zapytania od organu, które otrzymał w tym samym dniu, co wezwanie w przedmiotowej sprawie (pismo z 25 września 2012 r., k-21 akt admin.). Dodatkowo skarżący zarzucił organom błędy w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że bezzasadnie odmówił złożenia wyjaśnień w sytuacji, gdy wskazał powody niewykonania obowiązku określonego w wezwaniu z 1 sierpnia 2012 r. (pismo z 8 listopada 2012 r., k-26 akt admin.). Dodatkowo skarżący podniósł, że równocześnie z oświadczeniem złożył także wniosek o przedłużenie wyznaczonego terminu do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących treści sporządzonej przez siebie wyceny ekonomiczno-technicznej nr [...], lecz omyłkowo w jego tytule błędnie podał nr sprawy. Z notatki urzędowej z 28 września 2012 r. (k-22 akt admin.), wynika natomiast, że skarżący w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania nie składał wniosku o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień. Zgodzić należy się z Dyrektorem Izby Celnej, że skarżący w toku postępowania nie przedstawił okoliczności, które mogłyby uzasadnić nie wywiązanie się z określonego w wezwaniu z 1 sierpnia 2012 r., obowiązku złożenia pisemnych wyjaśnień, w wyznaczonym przez organ terminie 5 dni. Takiej uzasadnionej przyczyny niewątpliwie nie może stanowić podniesiona w zażaleniu okoliczność otrzymania w tym samym dniu kilku wezwań od organu podatkowego, zobowiązujących skarżącego do założenia wyjaśnień na piśmie. Organ podatkowy w wezwaniu skierowanym do skarżącego zażądał wskazania przyczyn zastosowania korekt przy wycenie oraz wskazania dokumentów, które stanowiły podstawę ich zastosowania. Zakres żądanych od skarżącego wyjaśnień nie wymagał, więc poczynienia dodatkowych ustaleń i dotyczył jedynie uściślenia treści sporządzonej przez skarżącego wyceny ekonomiczno-technicznej, złożonej w toku postępowania podatkowego prowadzonego w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego Volvo [...]. Dokonana przez organ ocena wskazywanych przez skarżącego okoliczności, wbrew zarzutom skargi, nie nosi znamion dowolności i została dokonana zgodnie z postanowieniami art. 191 o.p. Również podniesione w skardze argumenty dotyczące sytuacji rodzinnej skarżącego i sprawowania opieki nad chorymi dziećmi, z uwagi na ich charakter uznać należy za okoliczności, które nie mogą wpłynąć na ocenę zasadności nałożenia na skarżącego kary porządkowej w postępowaniu zażaleniowym uruchomionym w trybie art. 262 § 5 o.p. Ich celem jest, bowiem wskazanie okoliczności usprawiedliwiających niewykonanie nałożonego przez organ podatkowy obowiązku, które co do zasady powinny być podnoszone, gdy składany jest drugi ze środków odwoławczych tj. wniosek o uchylenie kary porządkowej w trybie art. 262 § 6 o.p. W sytuacji, gdy świadek nie stosuje się do wezwania organu podatkowego, organ był uprawniony do podjęcia kroków zmierzających do uzyskania od niego wykonania określonego obowiązku, poprzez nałożenie kary porządkowej, o której mowa w art. 262 § 1 o.p. Mając powyższe na uwadze za niezasadne uznano zarzuty naruszenia art. 262 § 1 pkt 2 o.p. oraz art. 121 § 1 o.p. w zw. z art.187 § 1 o.p. i art. 191 o.p. i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.