III SA/Gd 352/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-07-04

Skład orzekający: Felicja Kajut, Alina Dominiak, Elżbieta Kowalik-Grzanka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy, ustalając stawki opłat za zajęcie pasa drogowego, może zróżnicować je w zależności od rodzaju umieszczonych w pasie urządzeń infrastruktury technicznej, wprowadzając niższe stawki dla urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, a wyższe dla urządzeń gazowych, naruszając tym samym zasadę równego traktowania podmiotów?
Ratio decidendi
Zaskarżona uchwała narusza zasadę równego traktowania podmiotów, ponieważ wprowadza zróżnicowane stawki opłat za zajęcie pasa drogowego dla urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych i gazowych, które pełnią podobne funkcje i służą zaspokajaniu potrzeb publicznych. Brak jest podstaw prawnych do takiego zróżnicowania, co prowadzi do stwierdzenia nieważności uchwały w zaskarżonym zakresie.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. zaskarżyła uchwałę Rady Gminy dotyczącą stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, zarzucając dyskryminację w stosunku do urządzeń gazowych w porównaniu do urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Spółka podniosła naruszenie zasady równego traktowania oraz przepisów ustawy o drogach publicznych. Organ gminy wniósł o oddalenie skargi, wskazując na uchylenie zaskarżonej uchwały nowszą uchwałą. Sąd rozpoznał sprawę, stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej stawek opłat za zajęcie pasa drogowego.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie punktu 2 i 3 załącznika nr 1 do uchwały. Zasądzono od Rady Gminy na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2013 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. w W. na uchwałę Rady Gminy z dnia 26 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie punktu 2 i 3 załącznika nr 1 do uchwały, 2. zasądza od Rady Gminy na rzecz [...] Spółki z o.o. w W. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rada Gminy uchwałą nr [...] z dnia 26 kwietnia 2012 r. ustaliła wysokość stawek opłat za zajęcie 1 m2 pasa drogowego dróg gminnych na terenie Gminy. W podstawie prawnej uchwały powołano art. 18 ust. 2 pkt 8, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz.1591 ze zm.) oraz art. 40 ust. 8, ust. 9 i ust. 10 ustawy dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j.: Dz. U. z 2007 r. , Nr 19, poz. 115, ze zm.). Wysokość stawek za zajęcie pasa drogowego określał załącznik nr 1 do uchwały. Pismem z dnia 10 stycznia 2013 r. [...] Spółka Gazownicza spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wezwała Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa przez ww. uchwałę, gdyż ustalone na jej podstawie stawki opłat naruszają przepisy ustawy o drogach publicznych. W szczególności spółka kwestionowała wprowadzenie wyższych stawek za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń gazowych w porównaniu do stawek dla urządzeń infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Przewodniczący Rady Gminy poinformował, że w ocenie Rady nie doszło do naruszenia prawa. Następnie [...] Spółka Gazownicza sp. z o.o. w Gdańsku zaskarżyła przedmiotową uchwałę Rady Gminy z dnia 26 kwietnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się stwierdzenia jej nieważności w zakresie pkt 2 i pkt 3 załącznika. Uchwale zarzuciła naruszenie: - art. 32 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, polegające na naruszeniu konstytucyjnej zasady równego traktowania podmiotów przez władze publiczne; - art. 40 ust. 9 pkt 5 ustawy o drogach publicznych polegające na nieuzasadnionym zróżnicowaniu stawek opłat; - art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym polegające na naruszeniu jednakowego zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W uzasadnieniu spółka stwierdziła, że świadczy usługę dystrybucji gazu ziemnego m.in. na terenie kilku województw, w tym na terenie województwa [...], na którego terenie leży Gmina . Usługa dystrybucji paliwa gazowego jest świadczona na rzecz mieszkańców jak i podmiotów gospodarczych, na zasadzie równoprawnego traktowania zgodnie ze stosownymi przepisami ustawy - Prawo Energetyczne. Zgodnie z art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych, stawka opłaty rocznej za zajęcie 1 m2 pasa drogowego przez urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego nie może przekroczyć 200 zł/m2, niemniej jednak w myśl ust. 9 tego artykułu przy ustalaniu stawek organ zobowiązany jest uwzględnić: kategorię drogi, rodzaj elementu zajętego pasa drogowego procentową wielkość zajmowanej szerokości jezdni rodzaj zajęcia pasa drogowego, rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym. W zaskarżonej uchwale Gmina zróżnicowała stawki w odniesieniu do dwóch kategorii urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego w sposób następujący: - pkt 2 załącznika dotyczy "urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, nie obejmujących urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych" i określa wysokość opłat w wysokości od 55 złotych do 165 złotych. - pkt 3 załącznika dotyczy "urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego - urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych" i określa wysokość opłat w wysokości od 13 złotych do 38 złotych. W ocenie skarżącej powyższe zapisy w sposób rażący naruszają przepisy prawa, ponieważ stawki ustalane tego rodzaju uchwałą nie mogą być dowolne i pozostawać w oderwaniu od obiektywnych czynników, o których mowa w art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych. W sprawie w sposób dyskryminacyjny i arbitralny zróżnicowano sytuację podmiotów zaspokajających potrzeby wspólnoty lokalnej, czym naruszono art. 40 ust. 9 pkt 5 ustawy o drogach publicznych. Co istotne, w przypadku obu rodzajów urządzeń infrastruktury chodzi o podobne konstrukcje wykonane z tego samego materiału i służące zaspokajaniu potrzeb publicznych, o których mowa w art. 6 pkt 2-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ocena taka wynika z treści § 140 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 ze zm.). W przepisie tym wskazuje się, jakie urządzenia infrastruktury technicznej nie związanej z drogą nie mogą naruszać elementów technicznych drogi. Wśród tych urządzeń wymienia się linie elektroenergetyczne oraz telekomunikacyjne, przewody kanalizacyjne oraz gazowe i wodociągowe oraz urządzenia wodnych melioracji. Powołała się również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt [...], w którym zaprezentowano analogiczne jak jej stanowisko. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie twierdząc, że zaskarżona uchwała została już uchylona uchwałą Nr [...] z dnia 28 lutego 2013 r., obowiązującą od dnia 2 kwietnia 2013 r. Pismem procesowym z dnia 13 maja 2013 r. spółka podtrzymała skargę. W dniu 25 czerwca 2013 r. Wójt Gminy wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.". Jego zdaniem - z uwagi na treść art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 1 i ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym – nie ma możliwości wyeliminowania skutków prawnych uchwały ze skutkiem wstecznym (ex tunc), a stwierdzenie wydania uchylonej uchwały z naruszeniem prawa byłoby bezcelowe. Na rozprawie w dniu 4 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącej złożył odpisy z KRS i oświadczył, że obecnie skarżąca spółka to "A" Sp. z o. o. w W., która jest następcą prawnym [...] Spółki Gazowniczej sp. z o.o. w G.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej zwanej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego - art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności ( art. 147 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Ust. 2 stanowi zaś, że jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest akt prawa miejscowego - uchwała z dnia 26 kwietnia 2012 r. nr [...] Rady Gminy w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie 1 m2 pasa drogowego dróg gminnych na terenie Gminy . Na wstępie rozważań należy podkreślić, że wywiedziona w niniejszej sprawie skarga została oparta na przepisie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z tym przepisem - każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przesłankami koniecznymi do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy są uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazanie przez stronę skarżącą, że podważana uchwała narusza jej interes prawny lub uprawnienie. Jak wynika z brzmienia art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, do wniesienia skargi legitymowanym jest jedynie podmiot, który wykaże istnienie interesu prawnego oraz naruszenie prawem chronionego interesu. Wnosząc więc skargę na podstawie tego przepisu ustawy należy wykazać się nie tylko interesem prawnym, ale też jego naruszeniem. W tym miejscu należy wskazać, że pierwszy formalny warunek skuteczności wniesienia skargi do sądu celem zaskarżenia uchwały - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa - został przez skarżący podmiot w niniejszej sprawie spełniony. Skarżąca spółka pismem z dnia 10 stycznia 2013 r. wezwała Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa, na które w dniu 18 lutego 2013 r. otrzymała odpowiedź (vide: - k. 14 wezwanie i - k. 16 odpowiedź w aktach sądowych). Skarżąca spółka zachowała również przewidziany w przepisie art. 53 § 2 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi. Należy podkreślić, że wyczerpanie trybu poprzedzającego wniesienie skargi pozostawało w niniejszej sprawie poza sporem. Przywołany przepis ustawy o samorządzie gminnym samodzielnie określa zakres legitymacji procesowej w sprawach ze skarg na uchwały organu gminy i posiada charakter przepisu szczególnego. Legitymacja ta opiera się na twierdzeniu danego podmiotu, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie i stanowi podstawę zaskarżenia danej uchwały podjętej przez jednostkę samorządu terytorialnego. W jednym przepisie połączono kryteria dwóch odrębnych konstrukcji prawnych wyznaczających zakres kontroli sądu administracyjnego na działalnością uchwałodawczą organów gmin. Skarga na podstawie tego przepisu nie ma charakteru actio popularis - podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź wreszcie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą zawiązany prawnie w inny sposób. Zatem dopiero naruszenie interesu prawnego otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Sąd bada czy wraz z naruszeniem interesu prawnego doszło do naruszenia obiektywnego porządku prawnego. Zdaniem Sądu w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę zaskarżona uchwała narusza interes prawny strony skarżącej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Skarżąca spółka jest bowiem właścicielem instalacji ułożonych w pasie drogowym, a zatem zaskarżona uchwała stanowi prawną podstawę dla wymierzenia jej opłat z tytułu zajęcia pasa drogowego. Niewątpliwie więc przepis uchwały ustalający wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego ma wpływ na sferę jej obowiązków, determinuje bowiem wydanie wobec niej decyzji określonej treści, nakładającą obowiązek uiszczania opłat w nowej podwyższonej wysokości. Art. 32 Konstytucji RP określa podstawową w polskim systemie prawnym zasadę równości i stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Art. 6 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 220 poz. 1447 z 2010 r. ze zmianami) stanowi zaś, że podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Skoro powyższe przepisy ustanawiają zasadę równości jako normę prawną, której podporządkowane być powinny wszelkie działania władzy publicznej – w szczególności prawodawcze, to uznać należy, że temu, czyje prawa lub obowiązki ustanowione są w przepisach prawa miejscowego z naruszeniem powyższej zasady przysługuje interes prawny uzasadniający poddanie sądowoadministracyjnej kontroli tego, czy takie naruszenie jest zgodne z prawem ( podobnie wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt I SA/GL 603/11 – dostępny w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała zawiera przepisy różnicujące obowiązki różnych podmiotów, których instalacje zlokalizowane są w pasie drogowym, w ten sposób, że wprowadza różne stawki opłat za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie w nim urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchy drogowego. Uchwała wprowadza niższe stawki opłat w przypadku umieszczenia w pasie urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, zaś podwyższa ich wysokość dla wszystkich pozostałych urządzeń, w tym gazowych. Wobec powyższego należy przyjąć, że ww. przepisy naruszają interes prawny skarżącego, umożliwiając mu wystąpienie do sądu administracyjnego ze skargą na podstawie art. 101 § 1 ustawy o samorządzie gminnym, w celu skontrolowania przez ten sąd, czy naruszenie to jest zgodne z prawem. Przepis art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, stanowi, że za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę. Z przywołanego przepisu wynika wprost, że zajęcie to związane jest z obowiązkiem odpłatności, czyli z wymiernym wydatkiem finansowym, którego wysokość, stosownie do treści art. 40 ust. 11 ustawy, ustala w drodze decyzji właściwy zarządca drogi przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Zgodnie z art. 40 ust. 8 ustawy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, z tym że stawki opłat, o których mowa w ust. 4 i 6 nie mogą przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 200 zł. Stawka opłat może być, zgodnie z art. 40 ust. 9 ustawy zróżnicowana w zależności od: 1) kategorii drogi, której pas drogowy zostaje zajęty; 2) rodzaju elementu zajętego pasa drogowego; 3) procentowej wielkości zajmowanej szerokości jezdni; 4) rodzaju zajęcia pasa drogowego; 5) rodzaju urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym. Niewątpliwie w tym ostatnim przepisie ustawodawca wskazał przesłanki dające podstawę do różnicowania opłaty, w tym z uwagi na rodzaj urządzeń umieszczonych w pasie drogowym. Jednak, zdaniem Sądu, przyjęte w uchwale rozróżnienie rodzaju urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych oraz urządzeń gazowych, nie ma oparcia w przepisach prawa. Zaważyć bowiem należy, że przepisy prawa budowlanego definiujące pojęcie urządzenia budowlanego wskazują, że są to urządzenia techniczne m.in. zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem np. przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków - art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.). Tak więc posiłkując się pojęciem "urządzenia" określonym w prawie budowlanym można wnioskować, że instalacje wodociągowe, kanalizacyjne i gazowe nie są urządzeniami różnego rodzaju w znaczeniu, o jaki chodzi w pkt 5 art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych. Nadto § 140 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 z późn. zm.) wyjaśniając jakie urządzenia umieszczane w pasie drogowym stanowią infrastrukturę techniczną, wyodrębnił łącznie w pkt 2 ust. 2, przewody (...) gazowe, ciepłownicze i wodociągowe. Zauważyć należy, że ani treść uchwały, ani organ nie wyjaśniają, w oparciu o jakie kryterium dokonano rozróżnienia rodzaju urządzeń, nie wskazują również źródeł prawnych takiego rozróżnienia. W piśmie z dnia 7 lutego 2013 r., będącym odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Przewodniczący Rady Gminy Kobylnicy stwierdził, że przy przyjęciu kryterium rodzaju urządzenia umieszczonego w pasie drogowym rada nie przekroczyła swoich kompetencji, ponieważ przyjęła racjonalne kryterium różnicowania urządzeń infrastruktury technicznej, podzieliła je na dwie grupy i dla każdej z nich zostały przyjęte odrębne stawki opłat. W ocenie Sądu powyższe stanowisko w żaden sposób nie tłumaczy zasadności przyjętego w uchwale rozróżnienia, nie wiadomo bowiem jakim "racjonalnym kryterium" posłużyła się przy nim rada. Jak wynika z treści uchwały dla urządzeń sieci wodociągowej i kanalizacyjnej zostały wprowadzono niższe stawki opłat, co spowodowało znaczne zróżnicowanie w wysokości opłat w stosunku do innych urządzeń infrastruktury technicznej, w tym urządzeń gazowych. Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, że ma rację skarżąca spółka twierdząc, że opłaty za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń technicznym o podobnym charakterze, a takimi są urządzenia wodociągowo-kanalizacyjne i gazowe, nie powinny być różne. Poza podobieństwem konstrukcyjnym (rodzajowym) pełnią one identyczne cele, a mianowicie służą zaspakajaniu potrzeb publicznych. Wskazać tutaj należy na przepis art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną oraz gaz. Zatem w świetle przywołanej regulacji, nie może ulegać wątpliwości, że zaopatrzenie w gaz należy do zadań własnych gminy - jest to obowiązek gminy. W tej sytuacji zgodzić należy się ze skarżącą spółką, że zarówno sieci sanitarno-kanalizacyjne, jak i sieci gazowe, stanowią urządzenia jednorodzajowe w postaci rur. Pełnią one podobne funkcje. Obie sieci służą zaspakajaniu potrzeb publicznych. A skoro tak, to brak podstaw prawnych do wprowadzenia zróżnicowanych stawek opłat za zajęcie pasa drogowego przez te urządzenia (w związku z budową sieci lub umieszczenia ich w pasie). Ponieważ zaskarżoną uchwałą zróżnicowano stawki opłat za zajęcie pasa drogowego przez urządzenia jednorodzajowe jakimi są urządzenia służące zaopatrzeniu w wodę i odbioru ścieków oraz przesyłające gaz, to stwierdzić należy, że nastąpiło to z naruszeniem powołanego wyżej przepisu prawa, czego konsekwencją jest obowiązek stwierdzenia jej nieważności w zakresie zaskarżonych regulacji dotyczących wysokości opłat. Regulacje ustalające opłatę za zajęcie pasa drogowego wskutek umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego mają charakter kompleksowy, zaś przepisy uchwały wydanej w oparciu o przepis art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych tworzyć powinny system spójny, zbudowany z poszanowaniem konstytucyjnej zasady równości – uwzględniający kryteria zróżnicowania określone w art. 40 ust. 9 tej ustawy ( tak por. wyroki WSA w Gdańsku: z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/ Gd 460/11, z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 645/12 – dostępne jw.). Stwierdzenie nieważności zaskarżonych przepisów uchwały umożliwi organowi dokonanie regulacji w zakresie omawianych opłat, przy zachowaniu zasad wynikających z powołanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych. Na koniec należy wskazać, że Sąd podziela stanowisko skarżącej spółki, że uchylenie zaskarżonej uchwały nie czyni niniejszej skargi bezpodstawną. W odpowiedzi na skargę, jak i w piśmie z dnia 24 czerwca 2013 r., organ podniósł, że zaskarżona uchwała została uchylona kolejną uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 28 lutego 2013 r. (okoliczność ta pozostawała poza sporem w niniejszej sprawie). Uwzględniając stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w uchwale z dnia 14 września 1994 r. (W 5/94, opubl. OTK 1994, cz. 2, poz. 44) oraz w uchwale z dnia 14 lutego 1994 r. (K 10/93, opubl. OTK 1994, cz.1, poz. 7) należy przyjąć, że uchylenie (zmiana) zaskarżonej uchwały przez organ, który ją podjął, przed wydaniem wyroku nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznanie skargi na tą uchwałę. Uchylenia uchwały nie można bowiem utożsamiać z uwzględnieniem skargi. W tym kontekście istotnym pozostaje, iż skutkiem stwierdzenia nieważności uchwały (aktu) organu gminy jest jej wyeliminowanie z obrotu prawnego od chwili podjęcia ze skutkiem (ex tunc). Oznacza to zatem uznanie braku skuteczności stosowania aktu od chwili jego podjęcia (wydania). Powyższe rozróżnienie ma zatem niewątpliwe znaczenie z punktu widzenia interesu prawnego adresatów norm prawnych zawartych w zaskarżonej uchwale. Z kolei nie ma racji Wójt Gminy twierdząc, że z uwagi na treść art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 1 i ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym – nie ma możliwości wyeliminowania skutków prawnych uchwały ze skutkiem wstecznym (ex tunc), a stwierdzenie wydania uchylonej uchwały z naruszeniem prawa byłoby bezcelowe. Sąd stwierdza, że przedstawiona w ww. piśmie interpretacja powołanych tam przepisów jest błędna. Poddana kontroli Sądu uchwała Rady Gminy jest aktem prawa miejscowego (przepisem gminnym), zatem orzekanie o jej nieważności jest możliwe w każdym czasie – wynika to wprost z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 147 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 wyroku. Wobec uwzględnienia skargi o kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło