V SAB/Wa 19/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Ewa Wrzesińska-Jóźków po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. B. na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie wniosku o przyznanie środków finansowych w ramach programu "Diamentowy Grant" postanawia: odrzucić skargę. W dniu [...] lutego 2013 r. do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej: Ministerstwo) wpłynął wniosek o finansowanie projektu w ramach programu "Diamentowy Grant" pod tytułem "[...]". Jako wnioskodawcę wskazano: Uniwersytet [...], Wydział [...], zaś jako osobę prowadzącą badania naukowe: P. B.. Pismem z dnia [...] marca 2013 r. – zaadresowanym do Prorektora Uniwersytetu [...] – Ministerstwo poinformowało, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych, określonych w ogłoszeniu o konkursie z dnia 6 listopada 2012 r. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] marca 2013 r. Prorektor Uniwersytetu [...] wskazał, iż zwrot wniosku z przyczyn formalnych jest bezzasadny oraz zwrócił się o poddanie wniosku procedurze oceny konkursowej. Jednocześnie, P. B. wystosował do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pismo z dnia [...] marca 2013 r., w którym ustosunkował się do treści pisma Ministerstwa z dnia [...] marca 2013 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. – zaadresowanym do Prorektora Uniwersytetu [...] – Ministerstwo wyjaśniło, iż autor projektu nie spełnia warunków podanych w pkt. 4 ppkt. 1 ogłoszenia o konkursie, wobec czego uznano, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych i nie może podlegać procedurze oceny w postępowaniu konkursowym. Analogiczne stanowisko Ministerstwo przedstawiło również P. B., do którego skierowano pismo z dnia [...] kwietnia 2013 r. W dniu 2 maja 2013 r. do Ministerstwa wpłynęło pismo P. B. zatytułowane "Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy". P. B. złożył następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. W ocenie skarżącego, bezczynność organu polega na niewydaniu decyzji administracyjnej w sprawie jego wniosku, jaki złożył w ramach programu "Diamentowy Grant". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, ze względu na brak legitymacji skargowej po stronie skarżącego. Przede wszystkim wskazać należy, że jednym z formalnych warunków skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego jest wniesienie skargi przez podmiot, któremu zgodnie z art. 50 § 1 lub § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwaną dalej p.p.s.a.) przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Zatem postępowanie sądowe w sprawie może być wszczęte jedynie na żądanie pochodzące od legitymowanego podmiotu. Wyjaśnić należy, iż skarżącym, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. jest podmiot, który ma interes prawny w złożeniu skargi, rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a postępowaniem administracyjnym zakończonym aktem lub czynnością. Skarga może zatem dotyczyć tylko jego własnej sprawy administracyjnej rozumianej jako możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot. Oznacza to, że dwie kategorie podmiotów mają prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Pierwszą stanowią te, którym to uprawnienie przysługuje dla ochrony ich interesu prawnego. Druga kategoria natomiast to podmioty instytucjonalne, którym zostało przyznane prawo do wniesienia skargi w cudzej sprawie, ze względu na konieczność ochrony również obiektywnego porządku prawnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Warszawa 2004). W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że uprawnionym do wniesienia skargi jest ten, kto wykaże związek pomiędzy swoją sytuacją prawną, a normą prawa materialnego, procesowego czy ustrojowego, którą może wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Innymi słowy interes prawny musi znaleźć oparcie w przepisach obowiązującego prawa, a poza tym musi być własny i indywidualny. Jednocześnie brak legitymacji skargowej powoduje, że sąd administracyjny nie może przejść do rozstrzygnięcia sporu o zgodność z prawem decyzji administracyjnej, a następnie w wyniku tego rozstrzygnięcia stosować środki prawne przewidziane w p.p.s.a. Sprawa sądowoadministracyjna w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. powstaje w razie złożenia skargi na daną decyzję administracyjną, akt czy bezczynność w wydaniu rozstrzygnięcia przez podmiot legitymowany. Skargę na bezczynność może wnieść zatem podmiot, w stosunku do którego organ administracji publicznej nie wykonuje swoich ustawowych obowiązków. Gdy skargę na decyzję administracyjną czy bezczynność organu złożył podmiot, który nie ma legitymacji, przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcia sądu administracyjnego jest ograniczony tylko do oceny interesu prawnego skarżącego z wyłączeniem wkroczenia w spór o zgodność z prawem i stosowania środków określonych w ustawie. W niniejszej sprawie P. B. złożył skargę na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego polegającą na nierozpoznaniu wniosku złożonego w ramach programu "Diamentowy Grant". W ocenie skarżącego, organ winien wydać decyzję, która pozwoli mu skorzystać ze środków finansowych przewidzianych w ramach tego programu. Wobec tak sformułowanego przedmiotu zaskarżenia przywołać należy podstawy prawne programu "Diamentowy Grant". Zgodnie z Komunikatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2011 r. o ustanowieniu programu pod nazwą "Diamentowy Grant" (M. P. Nr 98, poz. 999), ustanawia się z dniem 2 listopada 2011 r. program, stanowiący załącznik do komunikatu. W punkcie II. Załącznika postanowiono, iż o przyznanie środków finansowych mogą ubiegać się jednostki naukowe, o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. a-d ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, posiadające kategorię naukową A+, A lub B, w których absolwent lub student prowadzi badania naukowe określone we wniosku o finansowanie w ramach programu i – w przypadku studentów – kontynuuje naukę. Środki finansowe w ramach programu są przyznawane jednostce naukowej na podstawie decyzji Ministra (punkt III. 5. Załącznika) i przekazywane jednostce naukowej na podstawie umowy, z przeznaczeniem na finansowanie badań naukowych prowadzonych w ramach programu przez absolwentów lub studentów (punkt III 6. Załącznika). Natomiast, zgodnie z zapisem punktu III. 7. Załącznika, środki finansowe są przekazywane absolwentowi lub studentowi na podstawie umowy zawartej z jednostką naukową. Mając na uwadze przywołane wyżej regulacje stwierdzić należało, iż bezspornym jest to, że podmiotem, który mógłby domagać się wydania decyzji o przyznaniu środków finansowych w ramach programu jest jednostka naukowa, którą w niniejszej sprawie jest Wydział [...] Uniwersytetu [...]. Ten podmiot ma bowiem interes prawny, skoro wyraźnie unormowano, że środki finansowe przyznawane są jednostce naukowej. Natomiast od "przyznania" odróżnić należy pojęcie "przekazania" środków absolwentowi lub studentowi, na podstawie umowy zawartej z jednostką naukową. W tym kontekście można mówić jedynie o interesie faktycznym absolwenta lub studenta, który nie jest jednak tożsamy z interesem prawnym. Na zakończenie należy zauważyć, że co do zasady badanie interesu prawnego następuje na posiedzeniu jawnym, jednak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że odrzucenie skargi jest dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny, co ma miejsce w sytuacji, gdy skargę wniosła osoba, której ustawa szczególna nie przyznaje w konkretnym przypadku tej legitymacji (por. postanowienie NSA z 5 października 2011 r. II OSK 1915/11, z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 298/13). W świetle przedstawionych okoliczności uznać należało, iż P. B. nie posiada legitymacji skargowej w niniejszej sprawie. Wobec tego – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.