II GZ 525/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 95/13 w zakresie zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie utworzenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 95/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B., działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako "p.p.s.a."), zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi P. P.-U.-H. "C." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na uchwałę Rady Miasta B. z dnia [...] października 2012 r., nr [...], w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie utworzenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. f) ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r. Nr 45, poz. 236). Równocześnie Sąd stwierdził, że do Trybunału Konstytucyjnego wpłynęły wnioski o zbadanie zgodności z konstytucją przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.), dodanych ustawą z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897 ze zm.). Wnioski te zostały zarejestrowane pod sygnaturami: K 52/12 oraz K 17/12, K 8/13, K 18/13 (przy czym trzy ostatnie zostały połączone do wspólnego rozpoznania pod sygnaturą K 17/12). Zdaniem Sądu pierwszej instancji, rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego będzie miało zasadnicze znaczenie dla weryfikacji uchwały zaskarżonej w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zaskarżoną uchwałą utworzono bowiem spółkę, na rzecz której przekazano zadania własne Gminy B. z zakresu odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych oraz utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Białegostoku bez zachowania trybu przetargowego. W ocenie Sądu, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma prejudycjalne znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy i dlatego uzasadnione jest zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia przez Trybunał przedstawionego pytania prawnego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło P. P.-U.-H. "C." Sp. z o.o. Strona wniosła o uchylenie tego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona wnosząca zażalenie zarzuciła orzeczeniu Sądu pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania – art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez zawieszenie postępowania, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w tym przepisie, w szczególności rozstrzygnięcie sprawy nie zależy od toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania w sprawie zbadania zgodności z Konstytucją art. 6d i art. 6e ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W uzasadnieniu spółka stwierdziła w szczególności, że stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie zgodności z Konstytucją art. 6d ustawy o utrzymaniu czystości nie ma wpływu na niniejsze postępowania, bowiem Sąd pierwszej instancji – niezależnie od orzeczenia Trybunału – winien stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały z powodu jej niezgodności z innymi przepisami. Zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu nie realizuje zasady rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem Sąd powinien zważyć, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej uchwały i możliwości powierzenia PUPH "L." Sp. z o.o. bezprzetargowo zadań w zakresie zagospodarowania odpadów ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania systemu gospodarki odpadami w Regionie Centralnym Województwa P.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - stanowiącym podstawę prawną zaskarżonego postanowienia - sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego wówczas, gdy mające zapaść w tej drugiej sprawie orzeczenie będzie mogło mieć decydujące znaczenie dla orzeczenia w sprawie, w której zawiesza się postępowanie. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że w niniejszej sprawie zaistniała wskazana w tym przepisie przesłanka zawieszenia postępowania, bowiem kontrola legalności zaskarżonej uchwały (zmieniającej uchwałę w sprawie utworzenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) zależy od wyniku postępowań toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawach o sygnaturach K 17/12 i K 52/12 (dotyczących zgodności niektórych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ze wskazanymi we wnioskach przepisami Konstytucji RP i Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przytoczone stanowisko Sądu pierwszej instancji jest nietrafne, co skutkuje uchyleniem postanowienia o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] października 2012 r. zmieniająca uchwałę w sprawie utworzenia P. U.-H.-P. "L." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B.. Wspomniana zmiana polegała na określeniu nowego brzmienia § 1 ust. 3 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] października 1990 r. w sprawie utworzenia P. U.-H.-P. "L." Sp. z o.o. (zmienionej uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r.): "Podstawowym celem Spółki jest wykonywanie zadań własnych Gminy B., w celu zaspokajania zbiorowych potrzeb mieszkańców z zakresu odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych oraz utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B., powierzonych Spółce do wykonania przez Gminę B., na podstawie odrębnych przepisów. Celem Spółki jest również wykonywanie zadań w zakresie odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych oraz utrzymania czystości i porządku, powierzonych Gminie B. przez inne gminy, jeżeli wynika to z zawartych porozumień międzygminnych, których stroną jest Gmina B. lub zlecenia przez związek międzygminny, którego uczestnikiem jest Gmina B.". Zaskarżona uchwała została wydana na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. f) ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 9 ust. 1 ustawy o gospodarce komunalnej. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących tworzenia i przystępowania do spółek i spółdzielni oraz rozwiązywania i występowania z nich. Z kolei zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o gospodarce komunalnej jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć spółki z ograniczoną odpowiedzialności lub spółki akcyjne, a także mogą przystępować do takich spółek. Natomiast wskazane w zaskarżonym postanowieniu Sądu pierwszej instancji sygnatury spraw toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczą wniosków o zbadanie zgodności z poszczególnymi przepisami Konstytucji i Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego art. 6e, art. 6d, art. 6h, art. 6k, art. 6l i art. 6p ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. Nr 152, poz. 897). Przepisy te dotyczą: obowiązku zorganizowania przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta przetargu na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości albo przetargu na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów (art. 6d), możliwości odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na zlecenie gminy, przez spółki z udziałem gminy w przypadku, gdy zostały wybrane w drodze przetargu (art. 6e), obowiązku ponoszenia przez właścicieli nieruchomości na rzecz gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h), wyboru przez radę gminy metod ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalania stawki takiej opłaty (art. 6k), określania przez radę gminy terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6l). Podkreślenia wymaga, że żaden ze wskazanych wyżej przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie stanowił podstawy wydania zaskarżonej uchwały. Również zakresy przedmiotowe tych przepisów nie dotyczą istoty niniejszej sprawy, a więc legalności podjęcia przez radę gminy uchwały o zmianie uchwały o utworzeniu spółki. Zaznaczyć bowiem trzeba, że - wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji oraz strony wnoszącej zażalenie - przedmiotem zaskarżonej uchwały nie jest powierzenie P. U.-H.-P. "L." Sp. z o.o. bez zachowania trybu przetargowego zadań własnych Gminy B. z zakresu odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych oraz utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B.. Wobec tego nie można przyjąć, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy (w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawach o sygnaturach K 17/12 i K 52/12. Nie było zatem podstaw do zawieszenia postępowania sądowego ze względu na powód wskazany w zaskarżonym postanowieniu. Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 zw. z art. 197 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Naczelny Sąd Administracyjny co do zasady nie jest zatem uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z tych, o jakich mowa w art. 209 p.p.s.a. Zwrot kosztów związanych z postępowaniem zażaleniowym, jako kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 p.p.s.a.), może zostać zasądzony w przedmiotowej sprawie dopiero w razie wydania jednego z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. PG