II SA/Gl 271/13

WyrokWSA w Gliwicach2013-07-08

Skład orzekający: Iwona Bogucka, Włodzimierz Kubik, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie rejestracji pojazdu na podstawie art. 145 § 2 k.p.a. (oczywistość sfałszowania dowodu i poważna szkoda dla interesu społecznego) bez uprzedniego prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego sfałszowanie dowodu, jeśli organ nie podjął próby weryfikacji autentyczności dokumentów z zagranicznymi organami wydającymi te dokumenty?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że organ ten, podobnie jak organ pierwszej instancji, nie dopełnił obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Mimo że opinia biegłego wskazywała na oczywistość sfałszowania dokumentów, organy nie podjęły próby weryfikacji ich autentyczności w zagranicznych urzędach, co mogłoby jednoznacznie przesądzić o oczywistości fałszerstwa lub zaprzeczyć trafności ekspertyzy. Brak takiej weryfikacji sprawił, że zastosowanie art. 145 § 2 k.p.a. było przedwczesne, a tym samym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych.
Stan faktyczny
Wniosek o rejestrację pojazdu został początkowo uwzględniony przez Starostę. Następnie Prokurator Okręgowy wniósł sprzeciw, wskazując na fałszywość dokumentów przedłożonych do rejestracji, co potwierdziła opinia biegłego. Starosta wznowił postępowanie i wydał decyzję odmawiającą rejestracji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, powołując się na oczywistość sfałszowania dokumentów i szkodę dla interesu społecznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, uznając, że organy nie dopełniły obowiązku weryfikacji autentyczności dokumentów w zagranicznych urzędach, co czyniło zastosowanie art. 145 § 2 k.p.a. przedwczesnym.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz orzekł, że nie podlega ona wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant starszy referent Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2013 r. przy udziale J.P. Prokuratora Prokuratury Rejonowej G. delegowanego do Prokuratury Okręgowej w G. sprawy ze skargi D. P. (P.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy, w wyniku wznowienia postępowania, rejestracji pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Dnia [...] r. pełnomocnik D. P. złożyła kierowany do Starosty [...] wniosek o zarejestrowanie samochodu marki [...] przedkładając: Fakturę VAT Marża nr [...] wystawioną przez [...] T. M. [...]-[...] S., ul. [...]; Kserokopię zaświadczenia nr [...] o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej; Niemiecki dowód rejestracyjny samochodu marki [...] nr rej. [...] wraz z tłumaczeniem; Niemiecką kartę pojazdu serii [...] wraz z tłumaczeniem; Pełnomocnictwo; Zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu wystawione przez Stację Kontroli Pojazdów nr [...] w R.; Certyfikat Nr [...] potwierdzający gwarancję zapewnienia sieci; Oświadczenie o sprowadzeniu pojazdu na lawecie w związku z brakiem tablic; Dokument potwierdzający zapłatę akcyzy nr [...] wydany przez Urząd Celny w R. oddział Celny R.. Na podstawie ww. dokumentów w oparciu o art. 74 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r., Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. 2012, poz. 1137) dokonano rejestracji czasowej z urzędu wydając pozwolenie czasowe oraz zalegalizowane tablice rejestracyjne, znak legalizacyjny i nalepkę kontrolną. W tym samym dniu w Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych w Warszawie (PWPW) złożono zamówienie na spersonalizowany dowód rejestracyjny oraz kartę pojazdu. Dnia [...] r. wydano decyzję nr [...] o zarejestrowaniu pojazdu marki [...], o numerze nadwozia VIN: [...] , rok produkcji [...] - wydając dowód rejestracyjny serii [...], kartę pojazdu serii [...], tablice rejestracyjne [...], znak legalizacyjny [...], nalepkę kontrolną [...]. W dniu [...] r. do Starostwa wpłynął sprzeciw Prokuratora Okręgowego w G. nr [...] w odniesieniu do decyzji ostatecznej Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. o zarejestrowaniu samochodu osobowego marki [...], o numerze rejestracyjnym [...], na D. P.. W uzasadnieniu wskazano, iż w toku śledztwa nadzorowanego przez Prokuraturę Okręgową w G., sygn. akt [...], stwierdzono, że dokumenty przedłożone do rejestracji ww. pojazdu w postaci dowodu rejestracyjnego - "Fahrzeugschein" oraz karty pojazdu -"Fahrzeuugbrief' są fałszywe. Ustalenie to dokonane zostało na podstawie opinii biegłego z zakresu badań technicznych dokumentów z dnia [...] r., nr [...]. Z ekspertyzy wynika, że fałszerstwo nastąpiło poprzez podrobienie. W powyższym sprzeciwie Prokurator Okręgowy w G. podniósł, że cyt. "W niniejszej sprawie podrobienie dokumentów służących rejestracji pojazdu jest niewątpliwe i nosi cechy oczywistości. Zachodzi także konieczność zapobieżenia poważnej szkodzie w interesie społecznym, jaką może przynieść utrzymanie w mocy rejestracji samochodu, dokonanej na podstawie podrobionych dokumentów". Prokurator Okręgowy wskazał również, że cyt. "Posłużenie się tymi dokumentami jako podrobionymi jest przedmiotem zarzutu popełnienia przestępstwa m.in. z art. 270 § 1 k.k., przedstawionego osobie rejestrującej pojazd w Starostwie [...]". Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji ww. pojazdu. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...], działając m.in. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] r. o rejestracji ww. pojazdu marki [...], oraz odmówił rejestracji ww. pojazdu. W uzasadnieniu organ I instancji opisał przebieg postępowania pierwotnego w przedmiocie rejestracji pojazdu oraz postępowania wznowionego. Następnie wskazał, iż mając na względzie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w którym to określono, że "(...) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe" jak również § 2 tegoż artykułu należy uznać, że w sprawie zachodziła konieczność wznowienia postępowania, zakończonego decyzją ostateczną Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Natomiast istnienie okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. skutkuje uchyleniem decyzji ostatecznej i wydaniem orzeczenia rozstrzygającego sprawę administracyjną co do istoty, a więc uchyleniem decyzji ostatecznej Starosty [...] w sprawie rejestracji ww. samochodu osobowego marki [...]. Jak wynika bowiem z treści art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym rejestracji dokonuje się na podstawie : dowodu własności pojazdu (...); karty pojazdu, jeżeli była wydana wyciągu ze świadectwa homologacji (...); zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu (...); dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany; dowodu odprawy celnej (...); 6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy (...). Do dokonania rejestracji pojazdu niezbędne jest zatem między innymi przedłożenie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Wymóg złożenia ww. dokumentu potwierdzają także przepisy § 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. 2007, Nr 186, poz. 1322). Przywołane normy nie tylko nakładają na wnioskodawcę obowiązek złożenia wyżej wymienionych dokumentów, lecz także uzależniają wydanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu od tej czynności. Oczywiste przy tym jest, że dowód rejestracyjny musi być ważny, a fakt iż niemiecki dowód rejestracyjny jest podrobiony powoduje jego nieważność. Uznając, że nie zostały łącznie spełnione przesłanki do wydania decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, wymienione w art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym, należało, zdaniem organu I instancji, orzec o odmowie zarejestrowania ww. pojazdu. Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej, wnosząc o jej uchylenie wniósł D. P.. W uzasadnieniu podniósł, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z prawem. Istotnie Prokuratura Okręgowa w G. prowadzi śledztwo między innymi w sprawie sfałszowania dokumentów należącego do niego samochodu o numerze rejestracyjnym [...]. Nadmienić jednak należy, że w sprawie tej odwołujący słuchany był jedynie w charakterze świadka oraz nadano mu status pokrzywdzonego. Powyższe oznacza, że nie dopuścił się żadnego przestępstwa w opisanej sprawie. Nadto od policji usłyszał, że samochód o nr. rej. [...] nie jest kradziony lecz dokonano w nim jakiegoś podrobienia dokumentów. Powyższe oznacza, że może domagać się uchylenia zaskarżonej decyzji, a następnie złożenia wniosku do Starostwa w R. o administracyjne nadanie nowych numerów w miejsce sfałszowanych. Na podstawie zarządzenia Prokuratora Prokuratury Okręgowej z dnia [...] r. Staroście [...] wydano kserokopię opinii biegłego z zakresu badań technicznych dokumentów z dnia [...] r. wykonaną na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej przeprowadzonej w Laboratorium Kryminalistycznym Komendy Wojewódzkiej Policji w K. w sprawie "przeciwko T. M. podejrzanemu o przestępstwo określone w art. 270 § k.k.". Opinię tę organ I instancji przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K.. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazało, iż w rozpatrywanej sprawie, organ I instancji uchylił dotychczasową decyzję ostateczną i wydał nowe rozstrzygnięcie o istocie sprawy wskazując na przesłankę fałszywości dowodów (dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe - art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zastosowanie wskazanego przepisu wymaga łącznego zaistnienia trzech następujących wymogów: 1) w postępowaniu dowodowym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wystąpił fałszywy dowód, 2) sfałszowanie takiego dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, 3) fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Brak któregoś z tych wymogów oznacza - co do zasady - niedopuszczalność uznania wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Od zasady tej kodeks dopuszcza jednak wyjątek: postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu, jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.). Problem spełnienia pierwszego i trzeciego ze wskazanych wymogów zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie budzi w niniejszej sprawie wątpliwości. Z opinii biegłego z zakresu technicznych badań dokumentów z dnia [...] r. Nr [...], sporządzonej przez eksperta Laboratorium Kryminalistycznego KWP w K. wynika, że Fahrzeugbrief Nr [...] oraz Fahrzeugschein wydane dla ww. pojazdu [...] o nr nadwozia [...] zostały podrobione. Jednoznaczne jest także stwierdzenie, że sfałszowane dokumenty były podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Dokumenty te mają bowiem podstawowe znaczenie dla rejestracji pojazdu. Zdaniem Kolegium, w sprawie zaistniała także przesłanka druga - oparta na dopuszczalnym wyjątku. Sfałszowanie dowodu nie zostało bowiem wprawdzie do tej pory stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, jednak należy przyjąć, że jest ono oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego, czyli wznowienie dopuszczalne jest na podstawie wyjątku określonego w art. 145 § 2 k.p.a. Jak podkreśla judykatura, "przez oczywistość fałszu dowodu należy (...) rozumieć przypadki, gdy przy prostym zestawieniu dowodu ze stanem faktycznym wynika, bez potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego, że jest on np. podrobiony" (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 418/06, niepubl.). W tym samym orzeczeniu NSA podkreślił także - wprawdzie w odniesieniu do innego przedmiotu - że w takiej sytuacji zachodzi także drugi element wyjątku, czyli niezbędność dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego: "zarejestrowanie pojazdu, wbrew jednoznacznym dowodom stwierdzającym nieautentyczność jego cech identyfikacyjnych (sfałszowany numer nadwozia), stałoby w sprzeczności z poczuciem sprawiedliwości społecznej i pewności prawa. Decyzja o rejestracji takiego pojazdu w praktyce sankcjonuje fałsz dowodu, nadaje także jego właścicielom pewne uprawnienia, np. prawo legalnego posługiwania się dowodem rejestracyjnym, tj. dokumentem, który w sposób niewątpliwy potwierdza nieprawdziwe dane. W następstwie tego, osoby posługujące się takim dowodem, uchodzą za prawowitych właścicieli pojazdu, co przecież nie jest prawdą. Pozostawienie, zatem w obrocie prawnym decyzji wydanej w oparciu o stan faktyczny, ustalony na podstawie fałszywych dowodów, stanowiłoby poważną szkodę dla tak rozumianego interesu społecznego". Taka sytuacja powoduje z kolei konieczność odmowy zarejestrowania przedmiotowego pojazdu, bowiem na skutek powyższego nie zostały łącznie spełnione przesłanki do wydania decyzji o zarejestrowaniu pojazdu z art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pismem z dnia [...] r. D. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skargę na wydaną przez organ II instancji decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisu art.145 § 2 k.p.a. polegające na jego zastosowaniu, a w konsekwencji wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną mimo braku ku temu przesłanek. W uzasadnieniu wskazał, że bezspornym jest, iż sfałszowanie dowodu nie zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Opinia biegłego z zakresu technicznych badań dokumentów z dnia [...] r. nr [...] sporządzona przez eksperta laboratorium kryminalistycznego KWP w K. może być wzruszona w toku postępowania, w którym została sporządzona, tym bardziej, iż o ile skarżącemu wiadomo, postępowanie to jest na etapie śledztwa i nie został jeszcze wniesiony akt oskarżenia. Stwierdzenie, że pozostawienie w obrocie prawnym decyzji wydanej w oparciu o stan faktyczny, ustalony na podstawie fałszywych dowodów, stanowiłoby poważną szkodę dla interesu społecznego - jest dowolną oceną Samorządowego Kolegium Odwoławczego i nie ma uzasadnienia w realiach niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżącego, uchylenie ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. i odmowa zarejestrowania pojazdu [...] jest co najmniej przedwczesna. Podjęcie takiej decyzji winno być poprzedzone orzeczeniem sądu stwierdzającym sfałszowanie dowodu. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] r. udział w postępowaniu zgłosił Prokurator Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej w G.. W trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 5 lipca 2013 r. Prokurator wniósł o uchylenie obydwu wydanych przez organy decyzji z uwagi na uchybienia proceduralne, jakich dopuścił się organ I instancji. Naruszył on bowiem art. 10 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem, a nadto organ ten nie dysponował pełnym tekstem ekspertyzy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniem uzasadniającym jej wzruszenie. Uchybienie to bowiem uniemożliwia dokonanie jednoznacznej oceny merytorycznej prawidłowości zaskarżonej decyzji, która tym samym stanowi rozstrzygnięcie co najmniej przedwczesne. Zdaniem tut. Sądu ww. decyzja wydana została bowiem z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wskazać w tym miejscu należy, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jedną z przesłanek, których zaistnienie obliguje organ do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną jest wyjście na jaw, iż dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Co do zasady sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Jednakowoż w myśl § 2 przywołanego przepisu postępowanie może zostać wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu, jednak jedynie wówczas jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Dopuszczalność zatem wznowienia przez organ postępowania bez czekania np. na wyrok potwierdzający sfałszowanie dokumentów dopuszczalne jest jedynie pod warunkiem kumulatywnego zaistnienia dwóch przesłanek: 1) oczywistości dokonania fałszerstwa istotnego dla sprawy dowodu; 2) niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia ludzkiego lub zagrożenia powstaniem poważnej szkody dla interesu społecznego, których to zagrożeń w inny sposób nie da się uniknąć. Odnosząc się do pojęcia oczywistości należy w tym miejscu podkreślić, że nie można pojęcia tego wykładać w sposób czysto literalny, sugerujący, że tylko i wyłącznie fałszywość dokumentów widoczna na pierwszy rzut oka i to przez laika stanowi o oczywistości fałszerstwa. Uznanie, iż fałszerstwo jest oczywiste, a więc jednoznaczne, ewidentne, co do którego brak jakichkolwiek wątpliwości, może bowiem wymagać wiedzy fachowej, może też stanowić efekt posłużenia się odpowiednim aparatem bądź metodą, dającymi nie pozostawiający wątpliwości wynik. Organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu właśnie na podstawie art. 145 § 2 k.p.a. Uznał bowiem, iż sfałszowanie dokumentów ma charakter oczywisty, dokonana zaś na podstawie dowodów tych rejestracja stwarza zagrożenie dla interesu społecznego. Tezy te zaakceptowało SKO w K. utrzymując zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Orzekające w sprawie organy oparły się na ekspertyzie dokonanej w Laboratorium Kryminalistycznym KWP w K. stwierdzającej, iż ekspert nie ma najmniejszych wątpliwości co do faktu podrobienia dokumentów zarówno w sprawie przedmiotowego [...], jak i 70 innych pojazdów (z toczących się w tut. Sądzie równolegle analogicznych spraw wynika, iż w postępowaniu przeciwko T. M. przedmiotem ekspertyz są dokumenty dotyczące kilkuset samochodów). Ekspert stwierdził bowiem, że dokumenty Fahrzeugbrief oraz Fahrzeugschein wydane dla ww. pojazdu, a także podlegające badaniu analogiczne dokumenty odnoszące się do innych samochodów, mają nadrukowane techniką poligraficzną "włókna zabezpieczające" widoczne w promieniach UV. Włókna te nie są zatopione w masie papieru, także seria i numer blankietu wykonane zostały techniką z termicznym utrwalaniem obrazu, niewłaściwą dla autentycznych dokumentów. Jak wynika z treści opinii ekspert nie ma pewności, a jedynie przypuszczenie, iż fałszywe dokumenty, z uwagi na cechy zbieżne w postaci identycznego rozkładu włókien, są wytworem jednej drukarni. Sam fakt podrobienia dokumentów jest jednak jego zdaniem ewidentny. Twierdzeń zawartych w ekspertyzie Sąd w obecnym składzie w żadnej mierze nie podważa. Są one przekonujące, spójne i stwarzają co najmniej wysokie prawdopodobieństwo, graniczące z pewnością, iż rzeczywiście dokumenty przedłożone do rejestracji były dokumentami fałszywymi. Jednakowoż, zdaniem składu orzekającego, uwzględniającego w tej części zarzut skargi, po to by móc mówić o ewidentnej oczywistości należało jeszcze w trakcie postępowania przeprowadzić czynność niemal automatycznie nasuwającą się w postaci zapytania każdego z organów niemieckich, które rzekomo wydały dokumenty o jakich mowa powyżej, czy konkretny dokument jest czy też nie jest przezeń wystawiony. Odpowiedź na postawione pytanie mogłaby w sposób jednoznaczny albo, w połączeniu z treścią ekspertyzy, przesądzić o oczywistości fałszerstwa bądź też ewentualnie zaprzeczyć trafności ekspertyzy. Z nieznanych przyczyn ani organ I ani organ II instancji w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego takiej informacji nie zasięgnęły pomimo, iż w sposób niewątpliwy przesądziłaby o tym czy istotnie w sprawie winien znaleźć zastosowanie art. 145 § 2 k.p.a. Z tego też względu Sąd uchyla zaskarżoną decyzję celem uzupełnienia postępowania dowodowego. Uchyleniu zdaniem Sądu winna podlegać jedynie zaskarżona decyzja drugoinstancyjna. Przeprowadzenie dodatkowego dowodu nie stanowi postępowania w znacznym zakresie i może być dokonane w ramach postępowania odwoławczego przez organ II instancji bądź to bezpośrednio bądź też za pomocą zlecenia odpowiedniej czynności organowi pierwszoinstancyjnemu w trybie art. 136 k.p.a. Ewentualne potwierdzenie bowiem przez właściwe organy niemieckie, że takich dokumentów jak te, które zostały przedłożone w Polsce do rejestracji pojazdu, w ogóle nie wydały bądź wydały wprawdzie dokumenty odnośnie przedmiotowego samochodu jednak z określonych przyczyn nie mogą to być egzemplarze przedłożone w Polsce do rejestracji (np. dlatego, że oryginały zostały wycofane z obrotu prawnego i obecnie pozostają w dyspozycji organu) będzie stanowiło jedynie uzupełniający dowód w sprawie potwierdzający trafność sporządzonej ekspertyzy, a tym samym przeprowadzenie dowodu takiego przez organ II instancji nie naruszy ani art. 138 § 2 k.p.a., ani zasady dwuinstancyjności. Potwierdzenie takie ewidentnie przesądzi natomiast o prawidłowości zastosowania w sprawie art. 145 § 2 k.p.a. z uwagi na oczywistość fałszerstwa. Jednocześnie w odniesieniu do drugiego z zarzutów podniesionych w skardze Sąd stwierdza, iż w pełni popiera tezę wyrażoną przez organ II instancji, że zarejestrowanie na podstawie podrobionych dokumentów wielu samochodów ma wymiar społeczny i stanowi takie poważne zagrożenie dla interesu społecznego, którego w inny sposób niż poprzez uchylenie rejestracji nie da się uniknąć. Zdaniem Sądu niewątpliwym jest, iż w państwie prawa niedopuszczalne jest tolerowanie sytuacji, w której po jednoznacznym stwierdzeniu, że nastąpiło fałszerstwo dokumentów organy administracyjne tolerowałyby dalsze korzystanie i obrót samochodami w ten sposób zarejestrowanymi. Stan taki w rażący sposób naruszałby bowiem elementarne poczucie sprawiedliwości społecznej, przeczyłby pewności prawa, a nadto godziłby w interesy ewentualnych nabywców narażając ich na dochodzenie, wyrejestrowanie nabytego pojazdu itp. Odnosząc się z kolei do zgłoszonego w trakcie rozprawy przed tut. Sądem wniosku Prokuratora o uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji lecz także decyzji pierwszoinstancyjnej z uwagi na naruszenie przez organ I instancji art. 10 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem oraz fakt, iż organ ten w dacie wydania decyzji nie dysponował pełnym tekstem ekspertyzy (ekspertyza w pełnej postaci została przedłożona dopiero w trakcie postępowania odwoławczego), Sąd zauważa, że choć ewidentnie organ I instancji naruszył we wskazanym przez Prokuratora zakresie zasady prowadzenia postępowania pierwszoinstancyjnego to jednak uchybienia te nie miały wpływu na dalszy przebieg postępowania. D. P., który notabene nie podnosi zarzutu naruszenia wobec niego art. 10 k.p.a. poprzez niepowiadomienie go o możliwości składania uwag, wyjaśnień czy wniosków przez zakończeniem sprawy, brał udział w wyniku złożenia przezeń odwołania w postępowaniu drugoinstancyjnym nie przedstawiając w nim żadnych dodatkowych argumentów bądź dowodów. Tym samym naruszenie wobec niego art. 10 k.p.a. nie spowodowało żadnego ograniczenia w zakresie możliwości obrony swoich racji. Z kolei uchybienie w postaci niedysponowania przez organ I instancji ekspertyzą Laboratorium Kryminalistycznego i oparcia się jedynie na wskazaniu jej tez przez sporządzającego sprzeciw Prokuratora, zostało sanowane w ramach postępowania drugoinstancyjnego Ekspertyza została bowiem w pełnym tekście przedłożona Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K., które dokonało jej oceny i rozważyło zawarte w niej tezy. Tezy te są zaś w pełni zbieżne z podlegającym ocenie organu I instancji opisem ekspertyzy zawartym w sprzeciwie Prokuratora z dnia [...] r. W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. okoliczności przemawiających za uchyleniem także decyzji pierwszoinstancyjnej. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach nie orzekano z uwagi na brak stosownego wniosku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło