II OZ 554/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II SO/Lu 1/13 odmawiające wymierzenia grzywny Staroście C. w sprawie z wniosku M. G. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie do sądu skargi z dnia 31 października 2011 r. na bezczynność organu w sprawie wydania zezwolenia na zalesienie gruntów postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II SO/Lu 1/13 odmówił wymierzenia grzywny Staroście C. w sprawie z wniosku M. G. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie do sądu skargi z dnia 31 października 2011 r. na bezczynność organu w sprawie wydania zezwolenia na zalesienie gruntów. Sąd wskazał, że w dniu 21 stycznia 2013 r. (data nadania) M. G. złożył wniosek o wymierzenie grzywny Staroście C. za nieprzekazanie do Sądu jego skargi z dnia 31 października 2011 r. na bezczynność organu w sprawie wydania zezwolenia na zalesienie gruntów. Skarżący podkreślił, iż skarga ta nie została przekazana przez organ Sądowi w terminie 30 dni, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia. W związku z tym skarżący w dniu 5 grudnia 2011 r. złożył do Starosty zażalenie na bezczynność. Zdaniem skarżącego, gdyby nie złożył on wspomnianego zażalenia organ do dnia dzisiejszego nie przekazałby przedmiotowej skargi do Sądu. Takie działanie Starosty nosi znamiona rażącego naruszenia prawa. W odpowiedzi na wniosek Starosta C. wniósł o oddalenie wniosku z uwagi na jego bezzasadność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że wniosek M. G. o wymierzenie grzywny Staroście C. jest niezasadny. Zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu administracji publicznej, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (§ 1). Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2). W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd – na wniosek skarżącego – może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Spełnienie wymogów określonych wyżej umożliwia jedynie, a nie obliguje sąd administracyjny do wymierzenia organowi administracji publicznej grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika bowiem, że obowiązkiem sądu jest wzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy, a więc w szczególności przyczyn niewypełnienia przez organ obowiązków wskazanych w art. 54 § 2 p.p.s.a., okresu, jaki upłynął od daty złożenia skargi oraz tego, czy obowiązki te zostały dopełnione przez organ przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny. Wymierzenie grzywny będzie więc uzasadnione w sytuacji, gdy sąd stwierdzi, że nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie wskazanym wyżej miało charakter zamierzonego działania organu, podjętego w celu niedopuszczenia do sprawnego rozpoznania sprawy przez sąd (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2009 r., II OZ 951/09, Legalis; T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 337-338). Przedmiotowa skarga M. G. wpłynęła do Starostwa Powiatowego w C. w dniu 31 października 2011 r. Skarga ta wraz z odpowiedzią na skargę została przekazana Sądowi w dniu 5 grudnia 2011 r. (data nadania; k. 12 akt sądowych sprawy II SAB/Lu 71/11), a zatem z uchybieniem terminu wskazanego w art. 54 § 2 p.p.s.a., który to termin upłynął w dniu 30 listopada 2011 r. Akta administracyjne sprawy dotyczącej tej skargi zostały zaś złożone do Sądu wraz z pismem z dnia 28 grudnia 2011 r., co wynikało z faktu przekazania tych akt do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., na skutek odwołania M. G. od decyzji Starosty z dnia [...] października 2011 r., nr [...] (k. 400 akt administracyjnych sprawy II SA/Lu 179/13). W rozpoznawanej sprawie nie zachodziła zatem sytuacja obligująca Sąd do wymierzenia grzywny Staroście C. Opóźnienie w przekazaniu do Sądu skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy było niewielkie i wynikało z toczącego się równolegle postępowania odwoławczego. Niewątpliwie również wskazany wyżej obowiązek został dochowany przed datą rozpatrzenia wniosku o wymierzenie grzywny, gdyż wniosek ten został złożony w dniu 21 stycznia 2013 r. (data nadania). Na powyższe postanowienie M. G. złożył zażalenie, wskazując, że nieprzekazanie skargi przez Starostę C. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni do Sądu miało charakter zamierzonego działania organu w ramach dotychczasowego dziewięcioletniego uchylania się organu od wykonania wyroku WSA w Lublinie z dnia 7 lipca 2004 r., sygn. akt II SAB/Lu 6/04 zobowiązującego Starostę do załatwienia w ciągu 1 miesiąca wniosku skarżącego z dnia 16 maja 1998 r. o przeznaczenie gruntów rolnych do zalesienia i w dalszym ciągu odwlekania terminu załatwienia tej sprawy. Skarżący zarzucił także Sądowi I instancji nierówne traktowanie stron, poprzez rozpoznanie sprawy wyłącznie z udziałem Starosty C. Odpowiedź na zażalenie złożył Starosta C., wnosząc o odrzucenie zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o jakich mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - represyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Należy zaznaczyć, iż wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. nie jest obligatoryjne. Użycie przez ustawodawcę słowa "może" oznacza, iż Sąd winien, nawet przy przekroczeniu terminu, uwzględniać specyfikę i charakter danej sprawy, a także przyczyny i rozmiary zwłoki w przekazaniu skargi. W rozpoznawanej sprawie skarga M. G. wpłynęła do Starostwa Powiatowego w C. w dniu 31 października 2011 r. Określony w art. 54 § 2 p.p.s.a. termin na przekazanie skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę upływał zatem z dniem 30 listopada 2011 r. Skarga wraz z odpowiedzią na skargę została natomiast przekazana Sądowi w dniu 5 grudnia 2011 r., a zatem z uchybieniem terminu. Akta administracyjne sprawy dotyczące tej skargi zostały zaś złożone do Sądu wraz z pismem z dnia 28 grudnia 2011 r., co wynikało z faktu przekazania tych akt do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., na skutek odwołania M. G. od decyzji Starosty z dnia [...] października 2011 r. Mając na względzie powołane wyżej okoliczności, stwierdzić należy, że nieznaczne uchybienie terminowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz brak możliwości wcześniejszego przekazania akt sprawy ze względu na toczące się równolegle postępowanie odwoławcze pozwalają na uznanie, że uchybienie to nie było skutkiem zawinionej opieszałości organu, a zatem wymierzenie organowi grzywny było niecelowe. Nie można zatem przyjąć, aby zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa, a tylko stwierdzenie takiego uchybienia mogłoby spowodować jego uchylenie. Odnośnie zarzutu skarżącego dotyczącego nierównego traktowania stron, poprzez rozpoznanie sprawy wyłącznie z udziałem Starosty C., wyjaśnić skarżącemu należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało na posiedzeniu niejawnym, bez udziału stron, w tym także bez udziału Starosty C., który nie był zawiadamiany o terminie tego posiedzenia. Użyty w sentencji zaskarżonego postanowienia, niefortunnie sformułowany i w istocie wprowadzający w błąd, zwrot "z udziałem Starosty C." stanowi oznaczenie organu, którego dotyczy wniosek o wymierzenie grzywny. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.