IV SA/Wa 915/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2013 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego K. S. kwotę 100(sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...].02.2013 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta S. z dnia [...].01.2013 odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: K. S. wnioskiem z dnia 31.08.2012 zwrócił się do Burmistrza Miasta S. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym ojca i braci w S. w okresie od 11.01.1995 do 30.08.1998. Pismem z dnia [...].09.2012 (potraktowanym następnie jako postanowienie) organ poinformował wnioskodawcę, ze nie dysponuje dokumentami, potwierdzającymi fakt pracy w gospodarstwie rolnym. Na skutek zażalenia K. S., SKO w P. uchyliło postanowienie z dnia [...].09.2012 i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia [...].10.2012 Burmistrz Miasta S. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku K. S. Na skutek zażalenia K. S., SKO w P. postanowieniem z dnia [...].11. 2012 uchyliło postanowienie z dnia [...].10.2012 i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Burmistrz Miasta S. wydał pismo, które organ II instancji określił jako postanowienie z dnia [...].01.2013. W piśmie z dnia [...].01.2013 organ poinformował wnioskodawcę, że nie dysponuje dokumentami, potwierdzającymi fakt pracy w gospodarstwie rolnym. Za gołosłowne organ uznał twierdzenie SKO, ze Urząd nie dokonał wszelkich starań, zmierzających do udowodnienia pracy w gospodarstwie rolnym. Organ pouczył też, że okresy pracy w gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej 2 świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, w którym jest położone gospodarstwo rolne. W zaskarżonym do WSA postanowieniu z dnia [...].02.2013 SKO podtrzymało ustalenia organu I instancji, że brak jest materiału dowodowego do zadośćuczynienia wnioskowi skarżącego. Skoro organ I instancji nie posiada dokumentów, umożliwiających wydanie zadanego zaświadczenia, nie może wydać skarżącemu żądanego zaświadczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi Sąd uznał, iż postanowienie SKO w P. z [...] lutego 2013 r. narusza prawo w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. W przedmiotowej sprawie obowiązek wydania zaświadczenia wynikał z przepisów prawa. Problematykę zaliczania do pracowniczego stażu pracy okresów pracy w gospodarstwie rolnym regulują przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), zwanej dalej ustawą Jak wynika z art. 1 ustawy ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także: 1) okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka, 2) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem, 3) przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli w myśl danego przepisu lub postanowienia do stażu pracy wlicza się tylko okresy zatrudnienia w danym zakładzie pracy, w określonej branży albo okresy pracy na określonych stanowiskach lub pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy przewiduje, że na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli organ, o którym mowa w ust 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie (ust. 2 art. 3 ustawy). W ust. 3 tegoż artykułu znalazł się natomiast przepis mówiący o tym, że w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami, co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone gospodarstwo rolne. Ustawodawca zatem w przepisie zamieszczonym w art. 3 ust. 3 ustawy przewidział sytuację w której organ z uwagi na niekompletność dokumentów na podstawie, których mógłby wydać zainteresowanemu żądane zaświadczenie o okresie pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym dopuścił możliwość przeprowadzenia nie tylko postępowania wyjaśniającego, ale wręcz możliwość udowodnienia tego faktu zeznaniami dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone gospodarstwo rolne (patrz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 09.03.2011, IV SA/Wr 777/10). Z akt sprawy nie wynika, aby organ przeprowadził jakikolwiek postępowanie w sprawie wyjaśniające w trybie art. 218 k.p.a. celem określenia, czy wnioskodawca w okresie od 11.01.1995 do 30.08.1998 pracował w gospodarstwie rolnym ojca i braci. Skoro urząd takich okoliczności nie badał, brak podstaw do zaaprobowania jego stanowiska w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, a przeprowadzone postępowanie dotknięte jest wadami. Urząd nie może bowiem odmawiać spełnienia ciążącego na nim obowiązku bez dołożenia należytej staranności w zbadaniu, czy rzeczywiście nie posiada dokumentów umożliwiających spełnienie tego obowiązku w szczególności, gdy zaświadczenie dotyczy okresu, w którym organ był właściwy do prowadzenia odpowiednich rejestrów. Ponadto organ może sam przeprowadzić postępowanie i przesłuchać ewentualnych świadków, zamieszkujących w owym czasie na terenie, na którym prowadzone jest/było gospodarstwo rolne. W tym celu organ powinien zatem zwrócić się do wnioskodawcy o wskazanie świadków, a następnie przesłuchać ich na okoliczność wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym ojca i braci skarżącego. Stosownie do wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 09.03.2011 IV SA/Wr 777/10 ten sposób dowodzenia jest możliwy wtedy, gdy organ nie dysponuje dokumentami, uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 par 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. Podczas ponownego rozpoznania sprawy organy zwrócą się do wnioskodawcy o informację, czy dysponuje danymi osobowymi 2 świadków, którzy mogliby potwierdzić jego pracę w gospodarstwie rolnym ojca i braci. Jeżeli nazwiska tych osób zostaną podane, organ powinien ich przesłuchać na tę okoliczność. Brak podania nazwisk tych osób uniemożliwi przeprowadzenie dowodu, ale jednocześnie zwolni organ od obowiązku dalszego poszukiwania świadków pracy w gospodarstwie rolnym, a w konsekwencji od obowiązku wydania zaświadczenia żądanego przez wnioskodawcę.