II GSK 2124/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-01-13

Skład orzekający: Dariusz Dudra, Krystyna Anna Stec, Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyniki ważenia nacisków osi pojazdu, uzyskane za pomocą przenośnych wag typu SAW 10C/II, mogą stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym, jeśli istnieje wątpliwość co do ich przeznaczenia i prawidłowości zastosowania zgodnie z homologacją i instrukcją producenta?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje nakładające karę pieniężną. Sąd uznał, że wątpliwości co do prawidłowości pomiarów nacisków osi dokonanych przy użyciu wag SAW 10C/II, wynikające z ich przeznaczenia określonego w świadectwie homologacji oraz braku instrukcji obsługi w aktach sprawy, uniemożliwiają uznanie ustaleń faktycznych za wystarczające do nałożenia kary. Sąd podkreślił, że organy administracji mają obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania wszechstronnego materiału dowodowego, co nie zostało w tym przypadku uczynione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika A. C. za przejazd pojazdem nienormatywnym, który przekroczył dopuszczalne naciski osi. Kontrola wykazała przekroczenie nacisku na pojedynczej osi napędowej oraz na potrójnej osi naczepy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na wątpliwości co do prawidłowości pomiarów dokonanych przenośnymi wagami typu SAW 10C/II, które według Sądu nie posiadały homologacji do pomiaru nacisków osi wielokrotnych i były używane niezgodnie z przeznaczeniem. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji błędne ustalenia faktyczne i naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 11 lipca 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 239/13 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 239/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. - po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że w dniu [...] września 2012r. w miejscowości W. na drodze powiatowej nr [...] zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z ciągnika marki Scania o nr rej. [...] wraz z naczepą marki Krone o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował W. B., który wykonywał przewóz drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy A. C. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 4.500 zł, na którą składały się kary za następujące naruszenia: – za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi powyżej 9,0 t do 9,5 t – 1.200 zł; – za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo (x1) – 900 zł; – za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 21,8 t do 23,3 t – 2.400zł. Uzasadniając decyzję organ stwierdził, iż na wyznaczonym, legalizowanym miejscu do ważenia i mierzenia pojazdów w miejscowości W. dokonano ważenia zatrzymanego pojazdu wraz z ładunkiem za pomocą przenośnych legalizowanych wag do pomiarów statycznych typu SAW10C/II. W trakcie kontroli stwierdzono, iż rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosił 9,70 t (zgodnie z przyjętą procedurą ważenia - po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę). Odcinek drogi powiatowej, na którym zatrzymano kontrolowany pojazd dopuszcza ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu tego typu do 8 t. W związku z powyższym stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 1,70 t. Nadto organ I instancji wskazał, że w trakcie kontroli stwierdzono także, iż rzeczywisty nacisk potrójnej osi nienapędowej naczepy wynosił 22,65 t (zgodnie z przyjętą procedurą ważenia - po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę). Odcinek drogi powiatowej, na którym zatrzymano kontrolowany pojazd dopuszcza ruch pojazdów o nacisku potrójnej osi nienapędowej naczep tego typu do 21,8 t. W związku z powyższym stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku potrójnej osi nienapędowej naczepy o 0,85 t. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 1, ust. 2, art. 40c ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115; dalej: u.d.p.), lp. 6 pkt 6 lit. b), lp. 6 pkt 7 lit. d) i e) zał. nr 2 do ww. ustawy oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908), art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał m. in., że sporny pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Waga o nr [...] legitymowała się w chwili kontroli ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z datą ważności do 31 marca 2014 r., a waga o nr [...] świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w P. w dniu 9 marca 2011 r. na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 90/2009/23/WE. W wyniku ważenia stwierdzono naruszenia dopuszczalnych norm tj. nacisk 9,7 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 1,7 t; nacisk 22,65 t na potrójnej osi nienapędowej naczepy – przekroczenie o 0,85 t oraz kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniósł A. C. Sąd I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), za zasadne uznał zarzuty naruszenia w sprawie, art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 k.p.a. co do poczynionych ustaleń w zakresie wyników spornego ważenia wagami przenośnymi typu SAW 10C/II. W tym zakresie WSA wskazał, że zasady użytkowania urządzeń określają ich producenci, co potem jest weryfikowane w oparciu o obowiązujące normy zarówno w świadectwach homologacji, certyfikatach zatwierdzenia typu oraz świadectwach legalizacji. Ze świadectwa Homologacji UE nr [...] wynika, że waga nieautomatyczna SAW 10C/II służy jedynie do pomiaru nacisków kół i osi (w układzie dwóch połączonych wag). Urządzenie to nie posiada homologacji na dokonywanie pomiarów masy całkowitej pojazdów. Wagi przenośne nieautomatyczne do pomiarów statycznych typu SAW10C, jak to wynika ze świadectwa ich homologacji, są przeznaczone wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi, nie posiadają zatem homologacji do pomiaru masy całkowitej pojazdu oraz nacisków osi wielokrotnych. W "Instrukcji postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych i pobierania kar pieniężnych" wprowadzonej zarządzeniem Głównego Inspektora nr 3/2006 z dnia 7 lutego 2006 r., polecono obniżenie wyników pomiarów, dokonywanych za pomocą wag przenośnych (typu SAW i LP), o 200 kg i 2% celem skorygowania ewentualnych błędów w zakresie wskazań wag, co miało poprawić wiarygodność tych pomiarów. W tej sytuacji WSA uznał, że pomiar nacisku na osie pojazdu dokonany w toku kontroli na drodze przy użyciu wag posiadających co prawda aktualne świadectwa legalizacji, jednak dokonany niezgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń określonych w świadectwie legalizacji oraz niezgodnie z instrukcją producenta wag, nie był wystarczający do uznania za prawidłowy i zgodny z zasadami określającymi sposób ustalania kar za przejazd pojazdem nienormatywnym. Nadto Sąd I instancji zauważył, że wagi użytkowane przez organy inspekcji drogowej, jako przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej, mogą być wprowadzane do obrotu i użytkowania oraz użytkowane tylko wówczas, jeżeli posiadają odpowiednio ważną decyzję zatwierdzenia typu lub ważną legalizację. Zdaniem Sądu, kompensowanie ograniczeń w zakresie stosowania urządzeń, które wynikają z treści świadectw homologacji i instrukcji ich użytkowania, poprzez wydawanie zarządzenia, w którym polecono obniżenie wyników pomiarów należy uznać za działanie wadliwe. Powyższe unormowania mają bowiem wyłącznie charakter wewnętrzny i nie mają statusu norm powszechnie obowiązujących. Zatem wartości pomiaru nacisków osi ustalone w sprawie, przekładające się na wysokość kary pieniężnej, zostały stwierdzone nie tylko na podstawie przeprowadzonego ważenia, ale również przy zastosowaniu współczynnika korygującego podanego w ww. zarządzeniu nr 3/2006. Już z tego powodu w ocenie WSA sporny pomiar nie może być uznany za przeprowadzony prawidłowo, a w konsekwencji, jego wynik nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego. W toku ponownego rozpoznania sprawy, Sąd I instancji nakazał organowi dokonania oceny wyników ważenia uzyskanych przy użyciu wag do pomiarów statycznych opisanych w załączniku do protokołu kontroli, mając na uwadze przepis art. 153 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że dopiero po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego organ będzie mógł decydować o ewentualnym nałożeniu kary pieniężnej. Skargę kasacyjną złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego. Wyrok zaskarżył w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Organ wnoszący skargę kasacyjną, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a., przejawiające się w mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy nie dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie i nie wyjaśniły, że wagi SAW 10C/II mogły być użyte do pomiarów masy i nacisku osi wielokrotnych kontrolowanego pojazdu, podczas gdy prawidłowość uzyskanych za pomocą wag typu SAW 10C wyników pomiaru nie może budzić żadnych wątpliwości, a skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że były on błędne, a jeśli tak, to w jakim stopniu, zaś organy dowiodły w toku postępowania, iż w oparciu o obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne oraz dokumenty dopuszczające wagi do użytkowania, za ich pomocą prawnie dopuszczalne i w pełni uprawnione było dokonanie ustaleń także w zakresie nacisku osi wielokrotnych pojazdu, za które to naruszenie m. in. nałożona została kara pieniężna na skarżącego; 2. naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a., przejawiające się w niczym nieuprawnionym i błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji w zakresie ustaleń faktycznych, że pomiar nacisku osi wielokrotnych kontrolowanego pojazdu mógł być wadliwy, gdyż został przeprowadzony za pomocą wag SAW 10C/II, które w ocenie Sądu I instancji przeznaczone były wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi, podczas gdy z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, w tym w szczególności ze Świadectwa Homologacji UE nr [...] oraz Instrukcji Obsługi wag typu SAW 10C/II zastrzeżenie takie wcale nie wypływa, a wręcz przeciwnie, Instrukcja Obsługi wag wprost dopuszcza przy ich użyciu pomiar zarówno osi wielokrotnych pojazdu jak i jego masy całkowitej; ponadto, z ostrożności procesowej zarzucono także: 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 2 lit. a) pkt 2 i art. 3 dyrektywy Rady z dnia 20 czerwca 1990 r. nr 90/384/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wag nieautomatycznych (Dz. U. WE L 189 z 20 lipca 1990 r., str. 1-16, obecnie zastąpionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych), § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23), § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 26, poz. 152), polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i w konsekwencji mylnym przyjęciu, że wagi typu SAW 10C/II przeznaczone są wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi pojazdu, podczas gdy zarówno z tych regulacji, jak i wydanych na ich podstawie: Świadectwa Homologacji UE nr [...], Deklaracji zgodności wydanej przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej B., Deklaracji Zgodności wydanej przez producenta wag, Świadectwa Zgodności wydanego przez Okręgowy Urząd Miar w P. oraz Instrukcji Obsługi wag typu SAW 10C/II, zastrzeżenie takie wcale nie wypływa, a wręcz przeciwnie, przepisy te oraz Instrukcja Obsługi wag wprost dopuszczają przy ich użyciu pomiar zarówno osi wielokrotnych pojazdu, jak i jego masy całkowitej. Szczegółową argumentację na poparcie postawionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów, organ przedstawił w jej uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie zasługuje na uwzględnienie. Postawiony Sądowi I instancji zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. - które stanowiły podstawę prawną uchylenia kontrolowanych przez ten Sąd decyzji - nie znajduje bowiem usprawiedliwienia. W myśl zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 i skonkretyzowanej art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Należy jednak mieć na względzie, że celem powyższego jest dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Tym samym to normy prawa materialnego decydują o tym, jakie fakty mają znaczenie dla sprawy, wyznaczają zakres ustaleń faktycznych koniecznych do jej załatwienia. Chodzi więc o fakty mające obiektywnie znaczenie dla załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 13 g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Pojazdem nienormatywnym, w myśl art. 2 pkt 35a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Według art. 13 g ust. 2 ustawy o drogach publicznych wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 2 do ustawy. Wskazany załącznik, określający wielkości parametrów oraz kar pieniężnych, o których mowa w art. 13 g ust. 1 ustawy, pod liczbą porządkową 6, w punkcie 7-mym lit. d i e przewiduje za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczonych ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 ton, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi powyżej 9,0 t do 9,5 t – karę 1.200 zł (lit. d) oraz za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t - dodatkowo karę 900 zł (lit. e). Z kolei wg l.p. 6, pkt 6 lit.b ww. załącznika, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczonych ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 ton, dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 21,8 t do 23,3 t - kara wynosi 2.400 zł Tak więc w sprawach o nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych i l.p. 6 pkt 6 lit. b i pkt 7 lit. d i e załącznika do ustawy, ustalenia wymagało, czy miał miejsce przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, jak i czy miało miejsce takie przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi, o których mowa w przytoczonych regulacjach. W rozpoznawanej sprawie w postępowaniu administracyjnym ustalenia te poczyniono na podstawie załączonego do akt protokołu kontroli. Skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela pogląd, wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 1062/09 (oraz w powołanych w uzasadnieniu tego wyroku orzeczeniach), że dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten - podpisany przez osoby uczestniczące w czynności kontroli, tj. przez inspektorów i kierowcę - stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. W świetle uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz podstaw, na których skargę kasacyjną od tego wyroku oparto, istota sporu sprowadza się jednak do tego, czy do ustalenia stwierdzonych protokołem nacisków osi kontrolowanego pojazdu i naczepy użyto przewidzianych do tego celu wag. Zgodzić należy się przy tym z Sądem I instancji, że skoro ustawa nałożenie kary pieniężnej uzależnia od wyników ważenia (dla ustalenia ewentualnych przekroczeń nacisków osi) wyniki te nie mogą budzić żadnych wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA wywodził, że "Ze świadectwa Homologacji UE nr [...] wynika, że waga nieautomatyczna SAW 10C/II służy jedynie do pomiaru nacisków kół i osi (w układzie dwóch połączonych wag). Urządzenie to nie posiada homologacji na dokonywanie pomiarów masy całkowitej pojazdów. Należy zauważyć także, że wagi przenośne nieautomatyczne do pomiarów statycznych typu SAW 10C, jak to wynika ze świadectwa ich homologacji, są przeznaczone wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi, nie posiadają zatem homologacji do pomiaru masy całkowitej pojazdu oraz nacisków osi wielokrotnych". Z powyższego wynika zatem, że Sąd I instancji nie miał wątpliwości, że zgromadzony w sprawie materiał był wystarczający do przyjęcia, że wagi użyte podczas kontroli (w układzie dwóch wag połączonych) co do zasady mogły służyć do pomiarów nacisków osi, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych. Uszło natomiast uwadze Sądu, że poza przedmiotem sprawy pozostają uwagi odnośnie przeznaczenia wag do pomiarów masy całkowitej pojazdów – a to z uwagi na fakt, że podczas kontroli nie dokonano takiego pomiaru i zaskarżoną decyzją nie wymierzono kary za tego typu naruszenie. Z punktu widzenia konieczności oceny dokonanych przez organ ustaleń faktycznych sprawy istotną w sprawie pozostaje zaś możliwość użycia wskazanych w protokole kontroli wag do pomiaru nacisku potrójnej osi naczepy. Pisemne motywy rozstrzygnięcia wskazują, że Sąd I instancji kwestii tej nie przesądził. Uchylając zaskarżoną i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji wskazał bowiem jednoznacznie, że to w toku ponownego rozpoznania sprawy organ dokona oceny uzyskanych wyników ważenia. Zdaniem składu orzekającego - wbrew wywodom zawartym w skardze kasacyjnej - WSA miał podstawy by uznać, że w omawianym zakresie materiał dowody sprawy nie dawał podstaw do przyjęcia, że stwierdzone protokołem kontroli przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi odzwierciedlały rzeczywisty stan rzeczy. Wprawdzie można się zgodzić z autorem skargi kasacyjnej, że stanowisko Głównego Urzędu Miar i Najwyższej Izby Kontroli - zawarte w wystąpieniu pokontrolnym z dnia 21 lipca 2011 r., na które powoływał się w toku postępowania administracyjnego skarżący - nie było dla organu wiążące. Należy jednak stwierdzić, że skoro zastrzeżenia co do możliwości sumowania nacisków na osie przy pomiarach obciążeń osi wielokrotnych wagami SAW 10C zgłosił Główny Urząd Miar, organ odpowiedni do udzielania informacji w zakresie stosowania oprzyrządowania jakim są wagi - to tym bardziej postępowanie administracyjne i dokonywane w nim ustalenia faktyczne, co do prawidłowości użytych do pomiarów wag, winno być prowadzone w sposób budzący zaufanie, materiał dowody winien być zgromadzony i rozpatrzony w sposób wszechstronny, co z kolei powinno znaleźć należyte odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Fakt zaś, że zgodnie z powoływanym w sprawie zarządzeniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, które to nie stanowi konstytucyjnego źródła prawa, obniża się wyniki pomiarów dokonywanych przenośnymi wagami m.in. typu SAW, celem skorygowania ewentualnych błędów w zakresie wskazań wag, powstałych wątpliwości nie usuwa. W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej - stawiając Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 k.p.a. - podniósł, że możliwość zastosowania wskazanych w sprawie wag potwierdza instrukcja ich obsługi. Tymczasem instrukcji tych w aktach administracyjnych, dołączonych do akt sprawy, brak. Skoro więc nie jest kwestionowane, że świadectwa homologacji, certyfikaty zatwierdzenia typu oraz świadectwa legalizacji weryfikowane są w oparciu o zasady użytkowania urządzeń określonych przez producentów wag, to instrukcje te – dla zbadania prawidłowości wykorzystania wag - muszą być dołączone do materiału dowodowego i muszą być przedmiotem oceny w uzasadnieniu decyzji, tak aby rozważania w tym zakresie podlegały instancyjnej kontroli sądów administracyjnych. Z podanych powodów zarzut naruszenia wskazanych przepisów postępowania nie mógł być uznany za trafny. Wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku nie usprawiedliwia też oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów prawa materialnego (pkt 3 petitum skargi kasacyjnej). W objętym podstawami kasacyjnymi art. 1 ust. 2 dyrektywy Rady z dnia 20 czerwca 1990 r. Nr 90/384/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wag nieautomatycznych - dokonując rozróżnienia dwóch kategorii wykorzystania wag - wskazano pod lit. a pkt 2, wagi do określanie masy dla obliczenia opłaty targowej, cła, podatku, premii, kary, wynagrodzenia, odszkodowania lub podobnych typów opłat. Z kolei zgodnie z art. 3 tej dyrektywy wagi używane do zastosowań wymienionych w art. 1 ust. 2 lit. a) muszą spełniać zasadnicze wymogi wymienione w załączniku I. W myśl natomiast przepisów prawa krajowego, a to § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności przepisy rozporządzenia stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy, będącej podstawą obliczania opłat targowych, ceł, podatków, premii, opustów, kar, wynagrodzeń, odszkodowań lub podobnych typów opłat. Według zaś § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia. Żaden z powołanych przepisów nie podważa zatem tego, że wagi - aby spełniały cel dyrektywy: ochronę społeczeństwa przed niewłaściwymi wynikami operacji ważenia przy użyciu wag nieautomatycznych, używanych do pewnych kategorii zastosowań - muszą być poddane określonym procedurom oceny zgodności z zasadniczymi wymaganiami przewidzianymi prawem. Tylko pomiar takimi wagami umożliwia prawidłowe ustalenie prawotwórczych faktów. Z treści tych przepisów nie wynika przeznaczenie wag SAW 10/C II i prawidłowość ich użycia w konkretnej sprawie. Nie można zatem Sądowi I instancji zarzucić - przy ocenie prawidłowości ustaleń faktycznych sprawy - naruszenia tych przepisów. Przypomnieć raz jeszcze należy, że Sąd I instancji jedynie uznał, że kwestia przeznaczenia i prawidłowości wykorzystania wag w rozpoznawanej sprawie nie została należycie wyjaśniona - co skutkowało uchyleniem kontrolowanych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna - nie mając usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu Zgodnie z art. 184 Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie powołanego przepisu - orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło