II FZ 1221/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-02-14

Skład orzekający: Krzysztof Winiarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, oparty na rzekomym pogorszeniu sytuacji materialnej skarżącego, zasługuje na uwzględnienie, jeśli skarżący nie wykazał, że nastąpiła istotna zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał, że od czasu wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nastąpiła taka zmiana okoliczności sprawy, która uzasadniałaby zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia. Sam fakt ciężkiej sytuacji materialnej nie jest wystarczający do zmiany postanowienia, jeśli nie udowodniono pogorszenia sytuacji majątkowej.
Stan faktyczny
Skarżąca M. L. wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie, które odmówiło zmiany wcześniejszego postanowienia o przyznaniu jej prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie z kosztów sądowych) i oddaliło wniosek o ustanowienie adwokata. WSA uznał, że nie zaszła istotna zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w szerszym zakresie, mimo podniesienia przez skarżącą faktu egzekucji kwoty 351,19 zł. Skarżąca w zażaleniu wskazała na swoją dramatyczną sytuację materialną, podając, że miesięcznie może wydać jedynie 150 zł na żywność i środki czystości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, , , po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 869/13 w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Rady Gminy M. z dnia 8 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie skargi na uchwałę rady gminy w sprawie opłat za odbiór odpadów komunalnych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 869/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił zmiany postanowienia z dnia 12 lipca 2013 r., którym zwolnił M. L. (dalej: strona, skarżąca) od kosztów sądowych i oddalił wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu Sąd podał, że od czasu wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nie doszło do takiej zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby przyznanie skarżącej prawa pomocy w szerszym niż poprzednio zakresie. Jedyną nową okolicznością podniesioną przez skarżącą w sprzeciwie od postanowienia z dnia 30 sierpnia 2013 r. jest (niepotwierdzony żadnym dokumentem) fakt wystawienia w sierpniu tytułu egzekucyjnego przez Urząd Miasta K. i wyegzekwowania w ten sposób kwoty 351,19 zł. Jednakże w postanowieniu z dnia 12 lipca 2013 r. uwzględniono dowody w postaci dwóch upomnień z dnia 11 marca i 25 kwietnia 2013 r. dotyczących obowiązku wypłacenia zobowiązania z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności lokali użytkowych w kwocie 326,76 zł i 2.238,78 zł. Z upomnień tych wynika, że skarżąca nie wykonuje dobrowolnie zobowiązania do zapłaty długu z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność już od stycznia 2013 r. Prowadzenie egzekucji tych świadczy o dalszym nieuregulowaniu wymienionych należności, nie daje jednak podstaw do stwierdzenia, że sytuacja majątkowa skarżącej pogorszyła się, a jej pasywa się powiększyły. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca nie zgodziła się z Sądem I instancji, wskazując na swoją dramatyczną sytuację materialną. Strona podała, że na zakup żywności i środków czystości dla siebie, psa i 2 kotów może miesięcznie wydać jedynie 150 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuję: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). W sprawie, w której wydano postanowienie w przedmiocie prawa pomocy kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy należy traktować jako wniosek o zmianę tego postanowienia na podstawie art. 165 p.p.s.a. W myśl art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, a którego zmiany domaga się strona (postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., I FZ 146/13). Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie, co też uczynił. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni popiera stanowisko sądu I instancji, że w niniejszej sprawie od czasu wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nie doszło do takiej zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby zmianę postanowienia z dnia 12 lipca 2013 r. Podkreślenia wymaga fakt, że Sąd I instancji nie badał czy zaskarżone postanowienie było prawidłowe tylko ustalał czy zaistniały przesłanki jego zmiany na podstawie art. 165 p.p.s.a. NSA zauważył, że sąd I instancji przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej z kosztów sądowych. Należy zauważyć, iż sam fakt, że sytuacja materialna skarżącej jest ciężka nie wystarczy do zmiany postanowienia, należy udowodnić że sytuacja ta uległa zmianie, czego w zażaleniu nie wykazano. Mając powyższe na uwadze, wobec niestwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył prawo zaskarżonym postanowieniem, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło