II FSK 3399/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Bogdan Lubiński (sprawozdawca), Sędzia NSA del. Zbigniew Romała, Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi K. [...] S.A. z siedzibą w K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 3267/13 oddalającym skargę kasacyjną K. [...] S.A. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 150/13 w sprawie ze skargi K. [...] S.A. z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 12 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę o wznowienie postępowania, 2) zasądza od K. [...] S.A. z siedzibą w K. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach kwotę 150 (słownie: sto pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 3267/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną K. [...] S.A. z siedzibą w K. (zwanej dalej "Spółką", "Skarżącą") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 150/13 w sprawie ze skargi Spółki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 12 grudnia 2012 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. W dniu 15 listopada 2016 r. Spółka wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego ww. orzeczeniem. Wskazała, że podstawę wznowienia przedmiotowego postępowania stanowi przesłanka wskazana w art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), tj. okoliczność, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., o sygn. akt SK 31/14 orzekł o braku zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisów, które stanowiły podstawę nałożenia na Spółkę kosztów egzekucyjnych stanowiących przedmiot ww. orzeczeń, tj. przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 - zwanej dalej "u.p.e.a.") w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłaty za czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej. Powołując się na art. 270 w zw. z art. 272 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 190 ust. 3 Konstytucji RP Spółka podała, że w sprawie, termin na złożenie skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w związku z ww. wyrokiem upływa 16 listopada 2016 r. Skarżąca wniosła o uchylenie wyroku NSA o sygn. akt II FSK 3267/13 oraz wyroku WSA w Gliwicach o sygn. akt I SA/G1 150/13 oraz o zasądzenie kosztów postępowania w obu instancjach oraz kosztów postępowania wznowieniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W piśmie procesowym z dnia 11 kwietnia 2017 r. SKO wniosło o oddalenie skargi o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 272 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Z kolei art. 280 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Badając przesłanki formalne należy wskazać, że skarga o wznowienie postępowania podaje jako podstawę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., SK 31/14 mocą którego Trybunał stwierdził, że : 1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 28 czerwca 2010 r., II GPS 1/10 (ONSAiWSA 2010, Nr 5, poz. 81) uznał, że przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie. Należy jednak wskazać na tę część art. 272 § 1 p.p.s.a., w której jest mowa o przepisie "na podstawie którego wydano orzeczenie". NSA w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r. oddalającym skargę kasacyjną Spółki stwierdził, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż podstawą prawną rozstrzygnięcia powinien być art. 64c § 3 u.p.e.a. Strona skarżąca tego stanowiska nie kwestionowała, ograniczając się do zarzutu naruszenia art. 64c § 4 u.p.e.a. Odnosząc to do treści art. 272 § 1 p.p.s.a. należy wskazać, że przepis będący częścią aktu normatywnego, o którego niezgodności z Konstytucją RP orzekł Trybunał Konstytucyjny nie był podstawą wydania wyroku, którego uchylenia domaga się strona wnosząca skargę o wznowienie postępowania. Przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. stanowi merytoryczną podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego nie w każdym wypadku, jak błędnie twierdzi autor skargi, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisów prawa materialnego obejmuje akt normatywny (pkt iv), który wyznaczał zakres postępowania przed organami administracji publicznej. Tylko wówczas, gdy niekonstytucyjny przepis stał się w przeszłości podstawą orzeczenia, w rozpatrywanym przypadku istota sporu dotyczyła zastosowania art. 64c § 3 u.p.e.a. w sytuacji, gdy nieostateczna decyzja podatkowa, stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, po faktycznym wyegzekwowaniu kosztów egzekucyjnych została następnie uchylona. Jeżeli kontroli kasacyjnej zastał poddany wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego, na mocy którego zakwestionowano zastosowanie określonego przepisu przez organ podatkowy, który to następnie okazał się niezgodny z Konstytucją RP, nie można mówić, aby stał się on podstawą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tylko taki przepis stanowi podstawę wydanego orzeczenia w rozumieniu art. 272 § 1 p.p.s.a., od którego zależała podstawa rozstrzygnięcia sądu administracyjnego i na mocy którego zostały ukształtowane prawa lub obowiązki strony w postępowaniu przed organami administracji publicznej. Wyłącznie zatem taka regulacja prawna, która w bezpośredni sposób wywarła wpływ na treść orzeczenia kończącego postępowanie przed sądem administracyjnym, a której niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał Konstytucyjny może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego i ewentualnego uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Wobec powyższego należało uznać, że skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2014 r. o sygn. akt II FSK 3267/13, podlega oddaleniu stosownie do art. 282 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 272 § 1 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.[pic]