I OSK 370/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-09-24
Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Irena Kamińska, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie strony możliwości działania w postępowaniu sądowym administracyjnym, wynikające z jej nieobecności na rozprawie, uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 PPSA, jeśli nieobecność ta nie była spowodowana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną nieprzezwyciężalną przeszkodą, a strona nie udokumentowała swojego stanu zdrowia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę o wznowienie postępowania. Sąd stwierdził, że skarżąca nie została pozbawiona możności działania, ponieważ była prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy, a jej nieobecność nie była spowodowana nadzwyczajnym wydarzeniem ani inną nieprzezwyciężalną przeszkodą. Brak udokumentowania stanu zdrowia uniemożliwiającego stawiennictwo na rozprawie wyklucza zastosowanie art. 109 PPSA, a tym samym podstawy wznowienia z art. 271 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
J. S. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego, twierdząc, że została pozbawiona możliwości obrony swoich interesów i uzupełnienia akt sprawy z naruszeniem przepisów PPSA, w tym art. 34, 41 i 106 § 3. Jako podstawę wznowienia wskazała art. 271 pkt 2 PPSA, powołując się na swój ciężki stan zdrowia uniemożliwiający stawiennictwo na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżąca była prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy, a jej nieobecność nie była usprawiedliwiona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia NSA Irena Kamińska sędzia del. WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Armińska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 871/13 w sprawie ze skargi J. S. o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2013 r. w sprawie I SA/Wa 2037/12 na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 listopada 2013 r. - wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 871/13 - oddalił skargę J. S. o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2037/12. Jednocześnie Sąd przyznał adw. P. J. zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 295, 20 zł.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Pismem z dnia 10 kwietnia 2013 r. J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2037/12, mocą którego Sąd oddalił skargę J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Jako podstawę wznowienia skarżąca wskazała art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a. ) .
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w postępowaniu zakończonym przedmiotowym wyrokiem uniemożliwiono jej obronę własnych interesów oraz uzupełnienie akt sprawy w istotne do jej rzetelnego rozpatrzenia dokumenty z naruszeniem art. 34 , art. 41 i art. 106 § 3 p.p.s.a. Podniosła, że nie otrzymała zawiadomienia o terminie rozprawy ani odpowiedzi na skargę. Powołując się na swój ciężki stan zdrowia (znaczny stopień niepełnosprawności), który stale się pogarsza w związku z nieudzielaniem jej pomocy społecznej oraz licznymi pobytami w szpitalu (na potwierdzenie wskazała, że w okresie od października do grudnia 2012 r. trzykrotnie pogotowie ratunkowe przewiozło ją w stanie krytycznym do Instytutu Kardiologii w [...]), wykluczają funkcjonowanie w okresie zimowym, gdyż każdy wysiłek, zimne powietrze i opady atmosferyczne uniemożliwiające wyjście z domu oraz stres, zagrażają bezpośrednio jej życiu.
Na wezwanie Sądu skarżąca w piśmie z dnia 19 maja 2013 r. poinformowała, że o wyroku z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2037/12 dowiedziała się tuż przed napisaniem przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania.
Oddalając skargę w uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku Sąd I instancji wskazał, iż wniosek skarżącej o wznowienie postępowania spełniał warunki formalne, został wniesiony w terminie i oparty jest na ustawowej podstawie wznowienia.
Skarżąca w swojej skardze jako podstawę wznowienia postępowania powołała art. 271 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania.
Sąd I instancji uznał, iż wskazana przez skarżącą podstawa wznowienie nie była merytorycznie uzasadniona podkreślając, że wbrew zarzutom skargi o wznowienie postępowania, Sąd nie uniemożliwił skarżącej stawiennictwa na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. w sprawie I SA/Wa 2037/12. Skarżąca była prawidłowo powiadomiona o terminie tej rozprawy, co jednoznacznie wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia z dnia 16 listopada 2012 r. ( k. 49 akt sądowych sygn. akt I SA/Wa 2037/12).
Ponadto z analizy akt sądowych o sygn. akt I SA/Wa 2037/12 wynika, iż skarżąca osobiście złożyła w Sądzie w dniu 7 stycznia 2013 r. wniosek o odroczenie rozprawy ze względu na kolizję spraw w tym samym terminie, załączając jednocześnie kserokopię zawiadomienia w sprawie o sygn. akt [...] o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 10 stycznia 2013 r. na godz. 11:00 w Sądzie Rejonowym dla W. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2013 r. (karta nr 46 akt sądowych) Sąd zwrócił się do powyższego Sądu Rejonowego o udzielenie informacji czy J. S. stawiła się osobiście na rozprawie wyznaczonej na dzień 10 stycznia 2013 r. na godz. 11:00 oraz podania, o której godzinie rozprawa wyznaczona w sprawie o sygn. akt [...] zakończyła się. W odpowiedzi na powyższe Sąd Rejonowy dla W. w piśmie z dnia 10 stycznia 2013 r., przesłanym za pośrednictwem faksu o godzinie 13:01, poinformował, że powódka J. S. nie stawiła się na rozprawie nie przedstawiając usprawiedliwienia o jakim mowa w art. 214 1 k.p.c., a Sąd nie uwzględnił wniosku o odroczenie rozprawy z powodu kolizji terminów z uwagi na rozprawę administracyjną, gdyż terminy nie "nakładają się" (karta nr 51 akt sądowych).
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, iż kolizja terminów z uwagi na rozprawę w Sądzie Rejonowym nie zachodziła, a skarżąca nie stawiła się na żadnej z wyznaczonych rozpraw. Już tylko na marginesie zauważyć należy, że skarżąca w każdym piśmie powołuje się na stan zdrowia jako okoliczność uniemożliwiającą jej stawiennictwo i obronę swoich spraw, jednakże ten sam stan zdrowia, mimo podnoszonych twierdzeń, pozwalał jej udać się do Sądu i składać pisma procesowe. Zatem nieobecność skarżącej na rozprawie uznać należy za jej osobisty wybór. Skarżąca nie przedstawiła przy tym dokumentu, z którego wynikałoby, aby jej stan zdrowia uniemożliwiał stawiennictwo w Sądzie w dniu rozprawy przeprowadzonej 10 stycznia 2013 r. Dokumentu takiego nie stanowią również przedstawione przy piśmie z dnia 4 listopada 2013 r. w sprawie o wznowienie postępowania kserokopie konsultacji kardiologicznej Kliniki Kardiologicznej [...] z dnia 1 stycznia 2006 r., jak również karty informacyjnej wystawionej przez Instytut Kardiologii w [...] informujący o hospitalizacji w dniach od 7 do 12 grudnia 2012 r. Zatem - w ocenie Sądu I instancji - skarżąca już z góry zakładała, iż w dniu 10 stycznia 2013 r. nie weźmie udziału w rozprawie.
Sąd zwrócił również uwagę, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym badana jest legalność decyzji na dzień jej wydania na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów. Zgodnie z art. 107 p.p.s.a. nieobecność stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. To strona decyduje o tym, czy stawi się na rozprawę, czy też nie. Jedynie w przypadku wskazanym w art. 91 § 3 p.p.s.a. sąd może w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy zarządzić stawienie się stron lub jednej z nich osobiście lub przez pełnomocnika. Zarządzenie takie leży jedynie w kompetencji sądu, który ocenia czy istnieje potrzeba, o jakiej mowa w wyżej wskazanym przepisie. W sprawie I SA/Wa 2037/12 takie zarządzenie Sądu nie zostało wydane. Natomiast pisma skarżącej o zmianę terminu rozprawy, czyli o jej odroczenie, nie mogły być skuteczne, gdyż nie zachodziły przesłanki z art. 109 i art. 110 p.p.s.a. Zgodnie z art. 109 rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron, albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. W niniejszej sprawie takie nadzwyczajne okoliczności nie wystąpiły. W ocenie Sądu I instancji o powyższych przeszkodach nie stanowi załączona w sprawie wywołanej przedmiotową skargą o wznowienie postępowania kserokopia karty informacyjnej z dnia 12 grudnia 2012 r. informująca o hospitalizacji skarżącej w Instytucie Kardiologii w [...] w okresie od 7 do 12 grudnia 2012 r. - i to na miesiąc przed terminem rozprawy - nie wypełnia przesłanek z art. 109 p.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 110 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron. Taka sytuacja również w przedmiotowej sprawie nie zachodziła. Zdaniem Sądu niezasadny jest zarzut odnośnie uniemożliwienia jej przez Sąd zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wniosków dowodowych i pism procesowych. Skarżąca wraz z powiadomieniem o terminie rozprawy została poinformowana, że akta udostępniane są stronom w Sekretariacie Informacji o Sprawach. Zważywszy na to, że skarżąca została poinformowana o terminie rozprawy z ponad miesięcznym wyprzedzeniem miała możliwość zapoznania się z aktami i złożenia wniosków dowodowych.
Podsumowując Sąd I instancji stwierdził, iż skoro skarżąca nie była pozbawiona możliwości działania, ma zdolność sądową i procesową, to oznacza, że nie zachodzą przesłanki z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Wobec tego, że wskazana przez skarżącą podstawa wznowienia postępowania okazała się nieuzasadniona, w konsekwencji skarga o wznowienie postępowania sądowego podlegała oddaleniu na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a.
W przedmiocie wynagrodzenia adwokata za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461 – określanego dalej jako rozporządzenie MS z dnia 28 września 2002 r.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła J. S., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 281 p.p.s.a. w zw. 271 pkt 2 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 109 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi skarżącej o wznowienie postępowania w sprawie I SA/Wa 2037/12, pomimo zaistnienia przesłanki wznowienia tego postępowania, w postaci uniemożliwienia skarżącej wzięcia udziału w rozprawie sądowej w tymże postępowaniu - przez co została ona pozbawiona możności działania w tym postępowaniu wskutek naruszenia przepisów prawa.
W oparciu o powołaną powyżej podstawę kasacyjną skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych na rzecz pełnomocnika z urzędu adw. P. J., który oświadczył, iż koszty te nie zostały opłacone nawet w części.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, iż w szczególności z dokumentacji medycznej potwierdzającej fakt jej hospitalizacji w Instytucie Kardiologii w [...] w okresie 7-12 grudnia 2012 r. wynika, iż jej stan zdrowia rzeczywiście nie pozwalał jej na stawiennictwo na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. Przemawia za tym również samo zaliczenie jej do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. W ocenie skarżącej stwierdzenie, iż osobiście złożyła w dniu 7 stycznia 2013 r. wniosek o odroczenie rozprawy w sprawie I SA/Wa 203 7/12 nie jest poparte żadnymi dowodami, a wywodzone jest jedynie z faktu, iż powyższy wniosek został złożony w biurze podawczym. Ponadto podkreśliła, iż fakt, że ostatecznie nie stawiła się również na rozprawę przed Sądem Rejonowym dla W. w sprawie [...] dodatkowo potwierdza, iż tego dnia nie była ona na siłach odbyć podróży do Warszawy i wziąć udziału w jakimkolwiek postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. ( a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta jest na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. na naruszeniu przepisów postępowania.
Pierwszoplanowe znaczenie w kontrolowanej sprawie ma zarzut naruszenia art. 109 p.p.s.a., zgodnie z którym rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności.
W niniejszej sprawie skarżąca domagała bowiem się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z w dniu 10 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2037/12, podając, że została pozbawiona możności działania z uwagi na swój bardzo zły stan zdrowia oraz uniemożliwienie jej uzupełnienia akt sprawy, przy czym w skardze kasacyjnej ta ostatnia kwestia nie jest już podnoszona w powiązaniu z naruszeniem konkretnego przepisu p.p.s.a.
Z akt sprawy o sygn. akt I SA/Wa 2037/12 wynika, że skarżąca z ponad miesięcznym wyprzedzeniem została zawiadomiona o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 10 stycznia 2013 r. Zapewniono jej zatem właściwy udział na rozprawie. Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z art. 107 p.p.s.a., nieobecność na rozprawie zarówno stron, jak i ich pełnomocników, nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Wnioski strony skarżącej wynikające ze skargi i pism procesowych są przedstawiane w trakcie rozprawy stosownie do treści art. 108 p.p.s.a. Pozbawienie strony możności obrony jej praw oznacza sytuację, kiedy strona na skutek wadliwości procesowych sądu, lub strony przeciwnej, nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, jeżeli skutki tych wadliwości nie mogły zostać usunięte na następnych rozprawach przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji. Podkreślić należy, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że pozbawienie strony możności obrony swych praw należy oceniać przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy i nie wolno go łączyć tylko i wyłącznie z sytuacją, kiedy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu (por. wyroki SN z dnia 10 maja 2000 r., sygn. akt IlI CKN 416/98; z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt IV CSK 84/10). Będą to więc sytuacje, w których z powodu uchybienia przez sąd przepisom postępowania, strona wbrew swojej woli została faktycznie pozbawiona możliwości działania w postępowaniu lub jego istotnej części, jeżeli skutków tego uchybienia nie można było usunąć przed wydaniem orzeczenia w danej instancji i to bez względu na to, czy takie działanie strony mogłoby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że strona prawidłowo powiadomiona o rozprawie musi mieć zapewnioną możliwość wzięcia w niej czynnego udziału. Jednocześnie uwzględnić należy, że z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wynika nakaz rozpatrywania spraw bez nieuzasadnionej zwłoki. W celu realizacji tej konstytucyjnej zasady art. 7 p.p.s.a. wymaga, by sąd administracyjny podejmował czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążył do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Sąd może i powinien przeciwdziałać podejmowaniu przez stronę czynności paraliżujących tok postępowania i tym samym pozbawiających przeciwnika procesowego możliwości uzyskania efektywnej ochrony. Natomiast jedną z najczęstszych przyczyn przedłużania postępowania, uniemożliwiających rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest odraczanie rozpraw z powodu nieobecności strony wywołanej długotrwałą chorobą. Powołanie się na taką przyczynę odroczenia rozprawy jest niewątpliwie uprawnieniem procesowym strony, co jednak nie wyłącza możliwości dokonania przez sąd kontroli pod kątem ewentualnego nadużycia tego uprawnienia, dokonanej w kontekście całościowej postawy strony w postępowaniu. W orzecznictwie sądowym uznaje się, że wykazana zaświadczeniem lekarskim choroba strony lub pełnomocnika, uniemożliwiająca stawienie się w sądzie jest "znaną sądowi przeszkodą" i najczęściej pociąga za sobą konieczność odroczenia rozprawy. Jednak zgodnie z treścią przepisu ta "znana sądowi przeszkoda" musi być jednocześnie przeszkodą, "której nie można przezwyciężyć". W każdym przypadku istotne znaczenie ma to, czy korzystanie z tej przyczyny odroczenia następuje dla realizacji celu, jakiemu przepis ten służy oraz czy nieodroczenie rozprawy w takiej sytuacji procesowej spowoduje naruszenie tego prawa. Jeżeli choroba strony stanęła na przeszkodzie jedynie jej obecności na rozprawie, a nie ograniczyła aktywności w postępowaniu, wyrażającej się w składaniu pism przedstawiających stanowisko w sprawie, w zgłaszaniu wniosków i dowodów oraz wypowiadaniu się co do twierdzeń i dowodów drugiej strony, to można zasadnie twierdzić, że jej prawo do wysłuchania zostało zrealizowane. W niniejszej sprawie choroba, na którą powołuje się skarżąca, która to rzekomo uniemożliwiła jej stawienie się na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. nie została w jakikolwiek sposób udokumentowana. Zważyć bowiem należy, iż pobyt skarżącej w szpitalu datuje się na około 4 tygodnie przed terminem rozprawy. Ponadto podkreślić należy, iż Sąd I instancji po otrzymaniu wniosku o odroczenie rozprawy nie miał obowiązku wzywania skarżącej do przedłożenia zaświadczenia lekarskiego o stanie jej zdrowia. Skoro bowiem skarżąca wskazywała na swoją chorobę jako okoliczność uniemożliwiającą stawiennictwo w sądzie, to na niej ciążył obowiązek udowodnienia tej okoliczności. Nie jest również zasadny argument skargi, iż już z samego faktu stwierdzonej u skarżącej niepełnosprawności, która ze swej istoty ma zazwyczaj charakter trwały, można wywodzić obowiązek sądu odroczenia rozprawy, prowadziłoby to bowiem do sytuacji nie do zaakceptowania, iż wobec braku ustanowienia pełnomocnika z wyboru oraz braku wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w istocie sąd nie mógłby nigdy rozpoznać skargi skarżącej. Wobec powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać, iż w rozpoznawanej sprawie miało miejsce nadzwyczajne wydarzenie, o którym mowa w art. 109 p.p.s.a., skoro za takie wydarzenie należy uznać tylko niedające przewidzieć się zdarzenie sił przyrody lub inne zdarzenie, uniemożliwiające stawienie się na rozprawę (powódź, blokada dróg, zamieć śnieżna itp.) oraz prawidłowo wykazana i udokumentowana choroba uniemożliwiająca stawienie się w sądzie. Stąd też trafnie Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie była pozbawiona możliwości działania w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2037/12, a ponadto ma zdolność sądową i procesową. Nie zachodzą zatem w sprawie przesłanki określone w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. W związku z tym uznać należy, że nie było przeszkód do rozpoznania przez Sąd I instancji skargi strony w dniu 10 stycznia 2013 r., bowiem nie zachodziła obligatoryjna przesłanka odroczenia rozprawy określona w art. 109 i art. 110 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, iż Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 281 p.p.s.a. stanowiącego, iż na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Przy czym zgodnie ze zdaniem drugim tego przepisu sąd może po rozważaniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. W kontrolowanej sprawie Sąd I instancji nie zastosował powyższego przepisu i nie odrzucił skargi, lecz działając na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. – jak wskazuje przeprowadzona powyżej analiza – słusznie oddalił skargę o wznowienie uznając, iż została ona wniesiona z zachowaniem terminu i oparta na ustawowej podstawie wznowienia, tyle tylko, iż ta podstawa nie była merytorycznie uzasadniona.
Z tych względów stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a wyrok Sądu I instancji z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 871/13 oddalający skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2037/12, nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż to wynagrodzenie, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r., pełnomocnik powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie (por. wyrok NSA z 23 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 195/11).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło