IV SA/Wa 1034/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi D. W. i B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wyłączenia z produkcji rolniczej gruntu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] lipca 2012 roku nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżących D. W. i B. W. kwotę 200 (dwieście) złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez D. W. i B. W. na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] lipca 2012 r. orzekającą o wyłączeniu z produkcji rolniczej gruntu klasy [...] o pow. [...] m² w działce nr [...] położonej w K., gm. P. stanowiącej własność skarżących i ustaleniu z tego tytułu należności i opłat rocznych. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne. Starosta P. po rozpatrzeniu wniosku D. W. i B. W. orzekł o wyłączeniu z produkcji rolniczej gruntu klasy [...] o pow. [...] m² w działce nr [...] położonej w K. Jednocześnie ustalił z tego tytułu należność w kwocie 0 zł oraz opłaty roczne w wysokości [...] zł. Rozpatrując odwołanie D. W. i B. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wskazało, że skarżący w dniu 16 maja 2012 r. złożyli wniosek o wyłączenie z produkcji rolniczej gruntu pod budowę (rozbudowę) drogi dojazdowej do budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] położonej w K. o pow. [...] m². Starosta P. wydał decyzję, w której postanowił wyłączyć z produkcji rolniczej powyżej opisany grunt klasy [...] wytworzony z gleb pochodzenia mineralnego i posiadający urządzenia melioracji wodnych oraz ustalił z tego tytułu należność i opłaty roczne. Podstawę prawną powyższego orzeczenia stanowiły przepisy art. 11 ust. 1, ust. 1a, ust. 4 oraz art. 12 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U.2004 r., Nr 121, poz. 1266 ze zm.). Pierwsza z przywołanych norm stanowi, że wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 – 10 oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne – może nastąpić po wydaniu decyzji dotyczącej wyłączenia z produkcji użytków rolnychwytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 – 10 oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne określa obowiązki związane z wyłączeniem. Organ odwoławczy wskazał, że obowiązek poniesienia z tytułu wyłączenia należności i opłat rocznych ustawodawca określił w art. 12 ust. 1 ustawy stanowiąc, że osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji jest obowiązana uiścić należności i opłaty roczne. Należność za wyłączenie gruntów klasy [...] wynosi zgodnie z art. 12 ust. 7 powyższej ustawy [...] zł, a zatem za wyłączenie 1 ha gruntu tej kategorii o pow. 1[...] m² określono należność w kwocie [...] zł. Kwota ta została pomniejszona o kwotę [...] zł, stosownie do unormowania przyjętego w art. 12 ust. 6 powyższej ustawy, w myśl którego należność pomniejsza się o wartość gruntu ustaloną wg cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wskazało, że wystąpienie przez D. W. i B. W. z wnioskiem o wyłączenie z produkcji rolniczej części działki nr ew. [...] o pow. [...] m² było konsekwencją podejmowanych przez skarżących uprzednich działań, tj. wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i następnie przeniesienie jej na rzecz innej osoby, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji zatwierdzającej podział działki nr [...] oraz sprzedaż działki nr [...] na rzecz M. B., ustanowienia dla tej nieruchomości służebności przejazdu i przechodu przez działkę nr [...]. Zdaniem organu trudno mówić o jakichkolwiek naciskach ze strony organów administracji. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. W. i B. W. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty P. wskazali w uzasadnieniu skargi, że składając wniosek o wyłączenie działki z produkcji rolniczej działali pod wpływem błędu, co do obligatoryjności takiego wyłączenia. Działka gruntu będąca przedmiotem postępowania jest częścią składową pozostałych działek rolnych i jest nierozerwalnie z nimi związana służąc jako dojazd do pozostałych pól. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna. W świetle przepisu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78 ze zm.) wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. W decyzji określa się obowiązki związane z wyłączeniem. Pojęcie "wyłączenia z produkcji" zdefiniowane w przepisie art. 4 pkt 11 ustawy oznacza "rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowania gruntów". Zgodnie z utrwalonym już w tym względzie poglądem orzecznictwa, wyłączenie z produkcji jest czynnością faktyczną, która w świetle przepisu art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nastąpić może tylko po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie i w jej następstwie. W przeciwnym wypadku wyłączenie z produkcji narusza przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Użyte przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 pojęcie użytków, gruntów i gruntów leśnych "przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne" oznacza przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze i nieleśne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, co wynika z analizy art. 11 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 i art. 28 ust. 2. Z art. 7 ust. 1 ustawy wynika, że przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, natomiast art. 28 ust. 2 ustawy przewiduje konsekwencje wyłączenia z produkcji gruntów przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze i nieleśne. Wskazać należy, że inne rozumienie pojęcia "przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne" byłoby sprzeczne z intencją ustawodawcy, którego celem była ochrona gruntów rolnych i leśnych polegająca m.in. na ograniczaniu ich przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy). Z powyższego wynika, że nie ma w świetle przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych możliwości zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolnej gruntu rolnego, jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje takiej możliwości (wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2008 r., II OSK 674/07, Lex nr 467518). Z powyższego wynika, że niebudzące wątpliwości ustalenie, czy zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zezwalają na wyłączenie z produkcji rolnej gruntu rolnego, ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy z wniosku o wydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 11 ust. 1 ustawy. Rozpoznanie takiej sprawy, pomimo niedokonania jednoznacznych ustaleń co do treści planu miejscowego w tym zakresie lub też jego nieobowiązywania na tym obszarze stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, nakładających na organ administracji obowiązek wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla wyniku sprawy okoliczności (wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 września 2011 r., sygn.akt II SA/Lu 514/11). Z akt administracyjnych wynika, iż organ pierwszej instancji, z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, nie wyjaśnił żadnej ze wskazanych wyżej okoliczności w toku ponownego rozpoznania sprawy. Organ ten ograniczył się jedynie do wydania decyzji zezwalającej skarżącym wyłączenia z produkcji rolnej gruntów, a nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego. Starosta P. naruszył zatem powołane przepisy postępowania, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. błędnie utrzymało w mocy decyzję Starosty P. Konsekwencją powyższego jest konieczność uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.