II OSK 2807/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-06-23
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Maria Czapska - Górnikiewicz, Tamara Dziełakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu wznowionym na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. (uchylenie lub zmiana decyzji stanowiącej podstawę wydania innej decyzji) organ administracji może odmówić uchylenia decyzji, jeśli jej uchylenie mogłoby naruszyć ważny interes strony działającej w zaufaniu do organów państwa, lub czy w takiej sytuacji powinien wydać decyzję merytoryczną?Ratio decidendi
Organ administracji nie może odmówić uchylenia decyzji w postępowaniu wznowionym tylko z powodu naruszenia ważnego interesu strony lub zasady zaufania obywateli do organów państwa. W przypadku, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana na podstawie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, organ nie ma podstaw faktycznych ani prawnych do wydania nowej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a tym samym nie może zastosować art. 146 § 2 K.p.a. ani wydać decyzji merytorycznej w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. N. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jego skargę na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylającą własną, ostateczną decyzję z 2010 r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku magazynowo-biurowego i odmawiającą jego udzielenia. Podstawą uchylenia była wcześniejsza decyzja stwierdzająca nieważność decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 532/13 w sprawie ze skargi Z. N. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku magazynowo-biurowego oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 532/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z. N. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku magazynowo-biurowego.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 roku, nr [...], Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi po rozpoznaniu odwołania Z. N., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2012 roku, nr [...].
Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2012 roku uchylił w całości własną ostateczną decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 roku, którą udzielono Z. N. pozwolenia na użytkowanie budynku magazynowo-biurowego z częścią garażowo-gospodarczą wraz z instalacjami zewnętrznymi i wewnętrznymi zlokalizowanego w Ł. przy ul. Ś. [...] i odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie wskazanego obiektu.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z. N. wskazał, że nie zgadza się z uchyleniem w całości ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i odmową udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, że decyzją nr [....] z dnia [...] czerwca 2005 roku Prezydent Miasta Łodzi zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na przebudowę budynku pomocniczo-gospodarczego oraz zmianę jego sposobu użytkowania na mieszkalny jednorodzinny a także rozbudowę przedmiotowego budynku o część gospodarczo-garażową i biurowo-magazynową. Inwestycja obejmowała również przebudowę lokalnej kanalizacji oraz instalacji wodociągowej na nieruchomości położonej przy ul. Ś. [...] (dz. nr [...] obręb [...]) w Ł..
Decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona, na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010 roku Nr 243, poz. 1623 ze zm.), decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] czerwca 2008 roku, nr [...] z uwagi na wprowadzenie przez inwestora istotnych odstępstw od warunków zawartych w pozwoleniu na budowę.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nałożył na Z. N. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 listopada 2007 r. trzech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz określenie robót koniecznych do zakończenia budowy dla budynku biurowo-magazynowego z częścią garażowo-gospodarczą zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. Ś. [...] w Ł..
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2008 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku biurowo-magazynowego z częścią garażowo-gospodarczą oraz udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych zgodnie z projektem budowlanym i nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 roku organ nadzoru budowlanego, na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 55 pkt 2 oraz art. 56 i 57 ustawy Prawo budowlane, udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku.
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...]. z dnia [...] stycznia 2012 roku, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził z urzędu nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] sierpnia 2007 roku, nr [...] nakładającej na inwestora obowiązek przedłożenia, w terminie do 30 listopada 2007 roku, projektu budowlanego zamiennego: uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz określenie robót budowlanych koniecznych do zakończenia budowy dla budynku biurowo-magazynowego z częścią garażowo-gospodarczą.
W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 roku, nr [...], na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ostatecznej decyzji nr [...] wydanej przez organ pierwszej instancji w dniu [....] lipca 2008 roku. Kontynuując postępowanie decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił własną ostateczną decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2008 roku, zatwierdzającą projekt budowlany zamienny budynku oraz udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych zgodnie z projektem budowlanym i nakładającą na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, a ponadto umorzył w całości postępowanie administracyjne w przedmiocie sprawdzenia wykonania obowiązku określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 roku.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 roku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 8, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ stopnia powiatowego wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone własną ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 roku.
Następnie, w tak ustalonym stanie faktycznym sprawy organ pierwszej instancji decyzją kwestionowaną w odwołaniu, na podstawie art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił w całości własną ostateczną decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 roku udzielającą inwestorowi pozwolenia na użytkowanie budynku magazynowo-biurowego z częścią garażowo-gospodarczą wraz z instalacjami zewnętrznymi i wewnętrznymi oraz odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie tego budynku.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad enumeratywnie wskazanych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 bądź w art. 145b § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Zdaniem organu, w sprawie mamy do czynienia z ciągiem działań prawnych, bowiem decyzja zatwierdzająca zamienny projekt budowlany stanowiła podstawę do wydania innej, przedmiotowo zależnej decyzji (czyli decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 roku udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku).
W ocenie organu odwoławczego, w ustalonym w sprawie stanie faktycznym i prawnym należało orzec o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 roku o pozwoleniu na użytkowanie budynku magazynowo-biurowego z częścią garażowo-ospodarczą wraz z instalacjami zewnętrznymi i wewnętrznymi oraz odmówić udzielenia pozwolenia na użytkowanie tego obiektu. Jednocześnie mając na względzie treść art. 149 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ zobowiązany był nie tylko do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia, ale również co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W omawianej sprawie decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie, na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane mogła zostać wydana tylko w sytuacji, kiedy wcześniej przeprowadzono postępowanie naprawcze w związku ze stwierdzeniem istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Skoro z obiegu prawnego wyeliminowano decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny oraz udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z budową budynku biurowo-magazynowego z częścią garażowo-gospodarczą, to tym samym nie znajduje uzasadnienia pozostawienie w obrocie prawnym decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie tego obiektu wydanej w oparciu o decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że okoliczności podnoszone przez inwestora nie miały wpływu na wydane rozstrzygnięcie.
W skardze do sądu administracyjnego Z. N. wskazał, iż ze swojej strony wykonał wszystkie czynności zgodnie z projektem zamiennym i zaleceniami organu nadzoru budowlanego. Dopełnił on także wszystkich niezbędnych czynności związanych z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie zmodernizowanych magazynów i biur.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia.
Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 532/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku magazynowo-biurowego.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa.
Wznowienie postępowania jest instytucją prawną, która pozwala na nadzwyczajne wzruszenie rozstrzygnięć cieszących się przymiotem ostateczności, a więc takich, od których nie przysługują już zwyczajne środki zaskarżenia umożliwiające ich wzruszenie w toku instancyjnego procedowania. Z tego też powodu, z uwagi na przełamanie zasady ostateczności rozstrzygnięć administracyjnych (art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego) wznowienie postępowania jest instytucją wyjątkową, której stosowanie nie może być rozciągane na sytuacje, które nie zostały wyraźnie uregulowane w przepisach instytucję tą stanowiących.
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji jako podstawę wznowienia wskazywały art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem postępowanie wznawia się gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. W przepisie tym chodzi o sytuację gdy decyzja została oparta na kompetentnym rozstrzygnięciu sądu lub innego organu, a rozstrzygnięcie to wchodziło w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej. Uchylenie lub zmiana tej podstawy musi oczywiście wywrzeć odpowiedni wpływ na moc obowiązującą decyzji i doprowadzić do rozpatrzenia sprawy w nowych warunkach prawnych.
W rozpoznawanej sprawie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie oparta była na wcześniejszej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych zgodnie z projektem budowlanym zamiennym. Nie budzi też wątpliwości, że decyzja organu nadzoru budowlanego o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych została, po wznowieniu postępowania, wyeliminowana z obrotu prawnego. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest ostateczne i nie było kwestionowane przez inwestora ani w drodze odwołania, ani skargi do sądu administracyjnego. Wynika z tego, że podstawą do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie była ostateczna decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W tej sytuacji z momentem ostatecznego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, na podstawie której inwestor dokończył roboty budowlane w obiekcie, zaistniała podstawa do wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Związek o którym mówi art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego można zobrazować jako pewną sekwencję działań prawnych organu administracji, zgodnie z logiką których jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę wydania innej decyzji (ta druga decyzja zależna jest od decyzji pierwszej). Wydanie drugiej decyzji nie będzie możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji pierwszej. W skład pojęcia "w oparciu" użytego w art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego wchodzą związki wynikające wprost z prawa materialnego (zależność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie od decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych), jak i zależność (związek o charakterze procesowym) spowodowana wyeliminowaniem z obrotu prawnego wcześniejszej decyzji kasatoryjnej, na podstawie której i w wykonaniu zaleceń której wydane zostały inne decyzje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2006 roku, sygn. akt: II GSK 156/06, Lex Nr 276701).
Ustosunkowując się do zarzutów skargi Sąd stwierdził, że niewątpliwie inwestor dokończył roboty budowlane zgodnie z projektem budowlanym zamiennym i dopełnił wszelkich czynności związanych z uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Niemniej jednak, argumenty te pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem w przedmiotowym postępowaniu ani organy nadzoru budowlanego, ani sąd administracyjny nie badają podstaw do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Podsumowując, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z prawem materialnym oraz nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 poz 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) skutkowało oddaleniem skargi.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę kasacyjną wniósł Z. N. podnosząc zarzuty naruszenia:
1) art. 3 § 2 P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia w toku postępowania administracyjnego przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
a) art. 146 § 2 K.p.a. w zw. z art. 151 § 2 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji działanie w sposób budzący brak zaufania obywateli do organów państwa,
b) art. 155 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. poprzez uchylenie ostatecznej decyzji bez zgody skarżącego.
2) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia w toku postępowania administracyjnego przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 55 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4, art. 59 ust. 1 oraz art. 59a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) poprzez ich niezastosowanie.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie wznowienie postępowania jest instytucją wyjątkową i regulujące je przepisy powinny być interpretowane ściśle oraz stosowane do sytuacji wyraźnie wskazanych przepisami postępowania. W wyniku wznowienia postępowania organ administracji publicznej ograniczony jest w możliwości wydania rozstrzygnięcia do sposobów określonych w art. 151 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Organ administracji, w przypadku stwierdzenia podstaw do wznowienia postępowania powinien wnikliwie zbadać, czy z całokształtu okoliczności sprawy nie wynika w sposób niewątpliwy, że uchylenie decyzji dotychczasowej może naruszać ważny interes strony działającej w zaufaniu do takiej decyzji. W takiej sytuacji, mając na względzie konsekwencje wydania decyzji uchylającej decyzje dotychczasową organ administracji zobowiązany jest zastosować art. 146 § 2 K.p.a. i wydać decyzję, o której mowa w art. 151 § 2 K.p.a. W stanie faktycznym sprawy, zdaniem skarżącego kasacyjnie, organ administracji powinien uznać, że ochrona interesu strony, która wykonała decyzję dotychczasową może przemawiać przeciwko uchyleniu tej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Organ administracji powinien stwierdzić, że ze względu na wymagania płynące z zasady zaufania obywateli do organów państwa w wyniku wznowienia postępowania zapadnie w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Odmowa udzielenia pozwolenia na użytkowanie doprowadziła do stanu, w którym skarżący kasacyjnie, pomimo działania w zaufaniu do organów administracji publicznej i pomimo wykonania obowiązków nałożonych uchylanymi następnie decyzjami, w tym ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, korzysta z obiektu, co do którego brak jest takiego pozwolenia.
Nadto, zdaniem skarżącego kasacyjnie, nawet w przypadku stwierdzenia przez organ administracji, że nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 146 § 2 K.p.a. powinna być wydana decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty, to jest decyzja wymieniona w art. 151 § 1 K.p.a. Powinno to nastąpić po podjęciu czynności określonej w art. 51 ust. 4 oraz art. 59 i 59 a ustawy Prawo budowlane w ramach postępowania wyjaśniającego prowadzonego po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Organ powinien zatem stwierdzić istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę i nałożyć na skarżącego kasacyjne obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Dopiero po upływie terminu do wykonania tego obowiązku i po przeprowadzeniu kontroli organ administracji powinien był wydać w toku postępowania wznowieniowego stosowne rozstrzygnięcie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez Z. N. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 146 § 2 K.p.a. w zw. z art. 151 § 2 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie.
Art. 146 § 2 K.p.a. stanowi, że nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Z kolei z art. 151 § 2 K.p.a. wynika, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. W przedmiotowej sprawie organy administracji nie miały podstaw do zastosowania tych przepisów. Przypomnieć należy, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie zapadła w postępowaniu naprawczym. Aby decyzja ta mogła zostać wydana musiały wcześniej zostać wydane dwie decyzje, to jest decyzja nakładająca na inwestora obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego oraz decyzja o zatwierdzeniu tego projektu (art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Obydwie te decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Skoro decyzja zatwierdzająca zamienny projekt budowlany została wyeliminowana z obrotu prawnego, to w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym pozwolenia na użytkowanie nie mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Aby organ administracji mógł chociażby rozważać możliwość wydania decyzji, o której mowa w art. 146 § 2 K.p.a. w obrocie prawnym musiałaby funkcjonować decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Zgodnie z treścią art. 51 ust. 4 zd. 2 ustawy Prawo budowlane to w decyzji zatwierdzającej zamienny projekt budowlany nakłada się na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji zatwierdzającej zamienny projekt budowlany spowodowało, że organ administracji nie ma podstawy faktycznej i prawnej do wydania pozwolenia na użytkowanie.
Organ administracji nie może odstąpić od uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji tylko z tego powodu, że jej uchylenie mogłoby naruszać ważny interes strony działającej w zaufaniu do takiej decyzji. "Ważny interes strony" w tym by decyzja pozostała w obrocie prawnym nie jest wynikającą z przepisów prawa przesłanką pozywającą organowi administracji na wydanie rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji. Przesłanką taką nie jest również zasada zaufania obywateli do organów państwa, na którą skarżący kasacyjnie się powołuje.
Zasadnie organ administracji po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie umorzył postępowanie. Decyzja rozstrzygająca merytorycznie sprawę wydawana jest na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Wydanie decyzji, o której mowa w tym przepisie nie było możliwe w przedmiotowej sprawie. Jak to bowiem zostało wcześniej wskazane, wydanie nowej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w postępowaniu naprawczym możliwe jest wówczas, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja zatwierdzająca zamienny projekt budowlany, z której wynika obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Tymczasem decyzja taka została uchylona.
Zarzut naruszenia art. 155 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. poprzez uchylenie ostatecznej decyzji bez zgody skarżącego jest pozbawiony podstaw. W przedmiotowej sprawie organy administracji nie stosowały tego przepisu jak również nie miały obowiązku jego zastosowania. Nie jest to bowiem przepis, którego stosowanie związane jest z instytucją wznowienia postępowania. Tym samym przepis ten nie mógł zostać w przedmiotowej sprawie naruszony.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie nie przedstawia żądnych argumentów, które przemawiałyby za tym, że naruszony został art. 155 K.p.a. Postawienie w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia tego przepisu sprawia wrażenie, iż został on wskazany w niej w wyniku omyłki.
Domaganie się przez skarżącego kasacyjnie, by w postępowaniu wznowieniowym, w którym ocenie podlegała decyzja o pozwoleniu na użytkowanie organ administracji rozstrzygał o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego, a następnie wydał pozwolenie na użytkowanie nie znajduje żadnego uzasadnienia. W postępowaniu tym organ administracji ocenia wyłącznie decyzję o pozwoleniu na użytkowanie to jest, czy istnieją podstawy do uchylenia tej decyzji, a jeżeli tak, to czy istnieją podstawy do wydania nowej decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę.
Jak wynika z akt sprawy decyzja zatwierdzająca zamienny projekt budowlany została uchylona w wyniku wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. Tylko w tym postępowaniu organ administracji mógłby dokonać oceny, czy po uchyleniu tej decyzji zaistniały przesłanki do wydania kolejnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. Z akt sprawy wynika, że ponowna decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego nie została wydana a postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone.
Mając na uwadze powyższe argumenty za bezzasadny uznać należy zarzut
Naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. poprzez uznanie, że nie doszło naruszenia w toku postępowania administracyjnego art. 55 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4, art. 59 ust. 1 oraz art. 59a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W przedmiotowej sprawie organy administracji nie miały bowiem obowiązku stosowania tych przepisów.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło