I OZ 111/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 531/13 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oraz zasiłku celowego specjalnego postanawia oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 531/14 odrzucił zażalenie M.W. na postanowienie z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 531/14 w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oraz zasiłku celowego specjalnego. Z akt wspomnianej sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 531/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie M.W. na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. M.W. wniosła w formie elektronicznej zażalenie na to postanowienie, które nie było podpisane (k. 260). W związku z tym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III WSA w Gdańsku z dnia 1 października 2014 r. została wezwana do usunięcia w terminie 7 dni od doręczenia wezwania braków formalnych zażalenia poprzez: 1. podpisanie zażalenia i złożenie jego odpisu lub nadesłanie dwóch egzemplarzy własnoręcznie podpisanego zażalenia; 2. złożenie w dwóch egzemplarzach podpisanego własnoręcznie pisma zawierającego uzasadnienie zażalenia (k. 262). Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 20 października 2014 r. (vide: - k. 266). Zatem termin do uzupełnienia braków zażalenia upłynął z dniem 27 października 2014 r. Jeszcze przed upływem zakreślonego terminu (9 października 2014 r. – data stempla pocztowego) uzupełniono brak formalny zażalenia w zakresie pkt 1 wezwania tj. poprzez przedłożenie własnoręcznie podpisanego zażalenia wraz z odpisem (k. 264). Natomiast w piśmie nadanym drogą elektroniczną, o godz. 23:58, w dniu 27 października 2014 r., skarżąca poinformowała Sąd I instancji o przesyłanym w załączniku uzupełnieniu zażalenia do NSA (k. 269). Pismo, co stwierdza umieszczona na nim prezentata, wpłynęło do Sądu w dniu 28 października 2014 r. Zaś pismo procesowe strony uzupełniające brak formalny zażalenia, o którym mowa w pkt 2 wezwania i podpisane przez skarżącą zostało nadane do Sądu w dniu 3 grudnia 2014 r. (k. 279), a zatem już po upływie terminu siedmiodniowego terminu. Stąd też WSA w Gdańsku wspomnianym na wstępie postanowieniem odrzucił zażalenie. Sąd ten wskazał, że na mocy art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (powoływana jako: p.p.s.a.) do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Zgodnie natomiast z art. 178 p.p.s.a. sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z powołanych przepisów wynika zatem, że brak uzupełnienia braków formalnych zażalenia w wyznaczonym terminie, obliguje Sąd do odrzucenia zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Sąd I instancji zwrócił ponadto uwagę, że stosownie do art. 194 § 3 p.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Wniesione przez skarżącą zażalenie nie spełniało ww. wymogów, gdyż nie zostało przez skarżącą w żaden sposób uzasadnione. Zakreślony skarżącej termin do uzupełnienia braków formalnych zażalenia bezskutecznie upłynął z dniem 27 października 2014 r., co pozostaje bezsporne. Powołując się na stanowisko wyrażone w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2003 r. sygn. akt I CZ 192/02 (OSNC 2004, nr 4, poz. 64) WSA przyjął, iż w wypadku nadania pisma za pośrednictwem poczty elektronicznej uważa się, że pismo zostało wniesione w dacie prezentaty, czyli adnotacji o wpływie pisma uczynionej przez upoważnionego pracownika. Sąd stwierdził w związku z tym, iż pomimo wysłania wiadomości w dniu 27 października 2014 r. skarżąca uczyniła to po godzinach urzędowania Sądu (23:58). Sąd nie miał możliwości wcześniejszego zarejestrowania pisma niż w dniu 28 października 2014 r., co potwierdza prezentata. Niezależnie od tego, Sąd wskazał, że wbrew wezwaniu, uzasadnienie zażalenia nie zostało złożone w dwóch egzemplarzach i nie zostało własnoręcznie podpisane. Powyższe doprowadziło do konstatacji, iż brak formalny zażalenia polegający na niezłożeniu dwóch egzemplarzy własnoręcznie podpisanego pisma procesowego, zawierającego uzasadnienie zażalenia, nie został uzupełniony w zakreślonym terminie. W dniu 15 grudnia 2014 r. wpłynęło do WSA w Gdańsku pocztą elektroniczną zażalenie na postanowienie z dnia 18 listopada 2014 r. Zażalenie zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i krótkie uzasadnienie w którym wskazano, iż postanowieniem z dnia 18 listopada 2014 r. sędzia WSA Jolanta Siudoł odrzuciła zażalenie M.W. z dnia 30 września 2014 r. na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2014 r., które wydała sędzia WSA Jolanta Siudoł odrzucając zażalenie skarżącej z dnia 2 lipca 2014 r. na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2014 r. Na skutek wezwania Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 stycznia 2015 r. zażalenie to zostało przez skarżącą podpisane (k. 285). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i jako takie podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Stosownie zaś do art. 49 § 1 p.p.s.a. wykładanego w związku z przywołanymi wyżej przepisami, jeżeli zażalenie nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia tego środka zaskarżenia. W niniejszej sprawie zarządzeniem z dnia 1 października 2014 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych zażalenia na postanowienie z dnia 4 września 2014 r. w terminie siedmiu dni. Bezsporne pozostaje, iż wezwanie doręczono stronie 20 października 2014 r., a w związku z tym wyznaczony termin upłynął z dniem 27 października 2014 r. Przed upływem terminu strona uzupełniła brak formalny zażalenia określony w pkt 1 poprzez przedłożenie własnoręcznie podpisanego zażalenia wraz z odpisem. Natomiast złożenia dwóch egzemplarzy podpisanego własnoręcznie pisma zawierającego uzasadnienie zażalenia skarżąca dokonała po upływie terminu tj. dnia 3 grudnia 2014 r. (data stempla pocztowego). W świetle argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r. sygn. akt I OPS 10/13 (dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ) nie można przyjąć, że wykonanie wezwania w omawianym zakresie stanowiła korespondencja mailowa z dnia 27 października 2014 r. Zaznaczyć trzeba, że skarżąca miała możliwość usunięcia braków formalnych zażalenia na wezwanie Sądu pierwszej instancji. W wezwaniu tym jednoznacznie pouczono ją, że powinna przedstawić uzasadnienie złożonego zażalenia pod rygorem odrzucenia tego środka odwoławczego. Została również poinformowana o obowiązku własnoręcznego podpisania pisma. Pomimo prawidłowego pouczenia skarżąca nie uzupełniła wskazanego braku formalnego zażalenia w terminie. Stąd odrzucenie zażalenia należało uznać za zasadne. Jak podkreśla się w literaturze (B.Gruszczyński [w:] B.Dauter, B. Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Zakamycze 2005, s. 494) brak wniosku o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wymogu zwięzłego uzasadnienia tylko wtedy wymaga uzupełnienia, jeżeli z treści zażalenia nie można domyślić się intencji autora. Obowiązek odpowiedniego stosowania przepisów o skardze kasacyjnej, w myśl art. 197 § 2 p.p.s.a., powinien być realizowany z uwzględnieniem odmiennego charakteru zażalenia. Za bardziej liberalnym podejściem do wymogów, jakie winno spełniać zażalenie w stosunku do wymogów stawianych skardze kasacyjnej, przemawia również fakt, że przepisy o postępowaniu zażaleniowym nie wymagają wskazania podstaw zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie pogląd ten podziela. Jednakże liberalizm w ocenie wymogów, jakim winno odpowiadać uzasadnienie postanowienia, nie może prowadzić do ignorowania faktycznego braku uzasadnienia, wyrażającego się nie tylko w niewskazaniu jakichkolwiek zarzutów pod adresem zaskarżonego orzeczenia, ale też braku w ogóle odniesienia się nie tylko do jego treści, ale nawet do konkretnej kwestii procesowej, której postanowienie to dotyczyło. O ile uzasadnienie lakoniczne, nie na temat i obarczone innymi tego rodzaju wadami podlega ocenie przy merytorycznym rozpatrzeniu zażalenia, to całkowity brak uzasadnienia stanowi o niespełnieniu wymogów formalnych, który - ze względu na okoliczności sprawy - prowadzić może do odrzucenia. Biorąc pod uwagę, że strona nie złożyła w przewidzianym do tego terminie uzasadnienia zażalenia w oryginale, z własnoręcznym podpisem na marginesie wspomnieć pozostaje jedynie, iż z powodów, o których mowa w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13 (dostępna w CBOSA), podobnie, jak w przypadku skargi, również brak odpisu zażalenia może być brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie zażaleniu prawidłowego biegu, który nie może być uzupełniony przez sporządzenie odpisów przez Sąd. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Sąd orzekł jak w sentencji Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.