I CZ 192/02
PostanowienieIzba Cywilna2003-01-29
Skład orzekający: Gerard Bieniek, Mirosława Wysocka, Henryk Pietrzkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo procesowe nadane faksem, które wpłynęło do sądu w dniu następującym po upływie terminu, można uznać za wniesione w terminie, jeśli data nadania faksem przypadała na dzień upływu terminu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że środek odwoławczy wniesiony faksem, który wpłynął do sądu po upływie terminu, nie jest wniesiony w terminie. W przypadku pisma nadanego faksem, datą wniesienia jest data "prezentaty", czyli adnotacji o wpływie pisma uczynionej przez upoważnionego pracownika sądu, a nie data nadania faksem. Jest to odmienne od sytuacji nadania pisma w telegramie, gdzie decyduje data nadania.Stan faktyczny
Pozwany wniósł apelację od wyroku sądu pierwszej instancji faksem w dniu upływu terminu, jednak apelacja wpłynęła do sądu w dniu następnym. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację jako spóźnioną, uznając datę wpływu faksu do sądu za decydującą. Pozwany wniósł zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji jako spóźnionej.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 29 stycznia 2003 r., I CZ 192/02 Środek odwoławczy nadany faksem jest wniesiony z chwilą określoną przez upoważnionego pracownika w adnotacji o wpływie pisma do sądu. Sędzia SN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Mirosława Wysocka Sędzia SN Henryk Pietrzkowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa "A.", spółka z .o.o. w W. przeciwko Piotrowi S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 stycznia 2003 r. zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2002 r. oddalił zażalenie. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 lipca 2002 r. odrzucił apelację pozwanego Piotra S. wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 29 stycznia 2001 r., uznając ją za spóźnioną. Ustalono, że termin wniesienia apelacji upłynął w dniu 5 kwietnia 2001 r. i tego dnia o godz. 20.45 pełnomocnik pozwanego nadał apelację faksem, który wpłynął do sądu w dniu 6 kwietnia 2001 r. Sąd Apelacyjny przyjął, że nie ma przeszkód w przepisach kodeksu postępowania cywilnego, aby uznać nadane w ten sposób pismo za skutecznie wniesione, przy czym datą wpływu do sądu jest data „prezentaty”, czyli adnotacji o wpływie pisma do sądu uczynionej przez upoważnionego do tego pracownika sądu. Zażalenie na to postanowienie wniósł pozwany, który – zarzucając naruszenie przepisów art. 165 § 2 i 233 k.p.c. – domagał się jego uchylenia. Sad Najwyższy zważył, co następuje: Przepisy kodeksu postępowania cywilnego wskazując wymagania, jakim powinno odpowiadać pismo procesowe, nie określają sposobu jego sporządzenia. W praktyce utrwaliła się forma odręczna lub maszynowa, co odpowiadało
zwyczajom i możliwościom technicznym okresu, w którym kodeks wszedł w życie. Nie oznacza to jednak, że należy wykluczyć inne formy sporządzania pism procesowych, jakie z biegiem czasu powstały dzięki postępowi wiedzy i techniki. Taki kierunek wykładni znalazł już odzwierciedlenie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 1977 r., III CZP 23/77 (OSNC 1977, nr 12, poz. 230), w której przyjęto, że środek odwoławczy może być wniesiony w telegramie nadanym przez telefon, gdyż pismo tak sporządzone w pełni odpowiada wymaganiom pisemności. Podkreślono przy tym, że jest rzeczą obojętną, czy telegram został nadany osobiście w urzędzie pocztowym, czy też przekazany drogą telefoniczną, jest to bowiem kwestia techniki, a nie istoty rzeczy. Stanowisko to należy podzielić i stwierdzić, że z tych samych powodów dopuszczalne jest wniesienie środka odwoławczego w postaci pisma nadanego faksem. Wprawdzie pismo takie nie zawiera oryginalnego podpisu autora, jednak ta wada może być usunięta w trybie przewidzianym w art. 130 k.p.c. Taki też pogląd – wbrew wywodom zawartym w zażaleniu – przyjął Sąd Apelacyjny. Uznając zatem, że brak przeszkód do skutecznego wniesienia środka odwoławczego w formie pisma nadanego faksem, należy rozważyć, jakie skutki wynikają z zastosowania przepisu art. 165 § 2 k.p.c. do tej sytuacji. Zgodnie z tym przepisem, oddanie pisma procesowego w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Oznacza to, że termin jest zachowany, jeżeli pismo procesowe, do wniesienia którego on został ustanowiony, w tym czasie wpłynie do sądu, tj. zostanie złożone w biurze podawczym sądu lub zostanie oddane w polskim urzędzie pocztowym. W pierwszym przypadku decyduje "prezentata", w drugim stwierdzenie daty uzyskuje się, otrzymując dowód nadania przesyłki pocztowej. Dopuszczając możliwość wniesienia środka odwoławczego w telegramie nadanym przez telefon Sąd Najwyższy w powołanej wcześniej uchwale przyjął, że w takim wypadku środek odwoławczy uważa się za wniesiony w dacie nadania telegramu. Jest to zrozumiałe, niezależnie bowiem od tego, czy telegram został nadany osobiście w urzędzie pocztowym, czy też przekazany drogą telefoniczną, dowód nadania pochodzi z urzędu pocztowego, a więc w obu przypadkach decyduje data nadania telegramu stwierdzona przez ten urząd. Taka sytuacja nie występuje w przypadku nadania pisma faksem, gdyż jednostki organizacyjne „Poczty Polskiej” nie świadczą usług telekomunikacyjnych. Usługi takie świadczy –
zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 lipca 2001 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 73, poz. 852) – "Telekomunikacja Polska" S.A. Uzasadnia to wniosek, że w świetle art. 165 § 2 k.p.c. w przypadku wniesienia środka odwoławczego w piśmie, które nadano faksem, uważa się, iż środek ten został wniesiony w dacie „prezentaty”, czyli adnotacji o wpływie pisma uczynionej przez upoważnionego pracownika sądu. Z tych względów zażalenie należało oddalić na podstawie art. 39319 w związku z art. 397 § 2 i art. 385 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 20/15 2015-05-27Czy środek odwoławczy nadany faksem w godzinach pozawerunkowych, ale z datą wpływu przypadającą na dzień urzędowania, jest wniesiony skutecznie w dacie wskazanej w raporcie nadania, czy w dacie faktycznego zarejestrowani…
- III CZ 18/11 2011-04-15Czy środek odwoławczy nadany faksem lub pocztą elektroniczną jest wniesiony z chwilą określoną przez upoważnionego pracownika w adnotacji o wpływie pisma do sądu?
- II CZ 5/20 2020-02-21Czy pismo procesowe, które stanowi jedynie pozór czynności procesowej i zostało wniesione w celu zachowania terminu, może zostać uzupełnione w celu usunięcia braków formalnych, czy też powinno zostać odrzucone?
- IV CZ 9/08 2008-03-04Czy sąd powinien rozpoznać pismo procesowe zgodnie z jego rzeczywistą treścią, nawet jeśli zostało ono mylnie oznaczone lub dotknięte innymi oczywistymi niedokładnościami?
- V CZ 139/11 2012-02-23Czy pismo procesowe złożone po terminie, które nie zawiera wyraźnego wniosku o przywrócenie terminu, może być potraktowane jako taki wniosek?
Powołane przepisy
art. 165 § 2art. 130 KPCart. 165 § 2 KPCart. 39319art. 397 § 2art. 385 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy