IV CZ 9/08
PostanowienieIzba Cywilna2008-03-04
Skład orzekający: Gerard Bieniek, Marian Kocon, Barbara Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd powinien rozpoznać pismo procesowe zgodnie z jego rzeczywistą treścią, nawet jeśli zostało ono mylnie oznaczone lub dotknięte innymi oczywistymi niedokładnościami?Ratio decidendi
Sąd powinien rozpoznać pismo procesowe zgodnie z jego rzeczywistą treścią, nawet jeśli zostało ono mylnie oznaczone lub dotknięte innymi oczywistymi niedokładnościami, zgodnie z art. 130 § 1 zdanie drugie k.p.c. Dotyczy to sytuacji, gdy niedokładności nie wpływają na możliwość wywołania właściwych skutków pisma procesowego i pozwalają na ustalenie jego treści w drodze wykładni. W przypadku wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od apelacji, który został odrzucony, sąd powinien rozważyć, czy nie jest to w istocie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji.Stan faktyczny
Powodowie wnieśli apelację od wyroku Sądu Okręgowego, ale nie uiścili opłaty podstawowej. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację. Powodowie złożyli wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty, dołączając apelację i opłatę. Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek i apelację, uznając wniosek za niedopuszczalny. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny powinien był rozpoznać pismo powodów zgodnie z jego rzeczywistą treścią.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 listopada 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 9/08 POSTANOWIENIE Dnia 4 marca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Gerard Bieniek (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) w sprawie z powództwa J. D. i M. D. przeciwko Gminie Miejskiej B. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 marca 2008 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 5 października 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powodów od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 10 maja 2007 r., stwierdzając, że powodowie pomimo wezwania nie uiścili opłaty podstawowej należnej od apelacji (art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm., w związku z art. 2 ustawy nowelizującej z dnia 14 grudnia 2006 r. Dz. U. z 2007 r. Nr 21, poz. 123). Postanowienie to zostało doręczone powodom dnia 11 października 2007 r. W dniu 17 października 2007 r. powodowie złożyli wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty podstawowej od apelacji, do którego dołączyli apelację i należną opłatę podstawową w kwocie 30 zł.
2 Postanowieniem z dnia 21 listopada 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zarówno wniosek o przywrócenie terminu, jak i apelację, stwierdzając, że wniosek o przywrócenie terminu jest niedopuszczalny, gdyż „kasacja powodów została już prawomocnie odrzucona w związku z czym nie zachodzi potrzeba uiszczenia należnego od niej wpisu, a tym samym przywracania terminu do jego uiszczenia” (art. 168 § 2 k.p.c.). W zażaleniu na to postanowienie powodowie zarzucili naruszenie art. 65 k.c. w związku z art. 126 § 1 pkt 3 k.p.c. przez nieuwzględnienie celu, jaki zamierzali osiągnąć, kierując do Sądu pismo nazwane wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty podstawowej od apelacji. Podkreślili, że w piśmie tym wskazali przyczyny swojego zachowania i wyrazili wolę zmiany zaistniałej sytuacji, by ich apelacja została bez przeszkód rozpoznana. Sąd Apelacyjny natomiast treści odnośnego pisma nie rozważył. W konkluzji żalący wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wnosząc apelację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 10 maja 2007 r., a następnie pismo nazwane wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty podstawowej od apelacji powodowie występowali w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Równocześnie z wspomnianym pismem wnieśli apelację od wyroku z dnia 10 maja 2007 r., uiścili opłatę podstawową i wskazali przyczyny, dla których opłata ta nie została wcześniej uiszczona. Z treści pisma wynikało w sposób jednoznaczny, że powodowie dążą do poddania wyroku z dnia 10 maja 2007 r. kontroli instancyjnej Sądu Apelacyjnego i podejmują działania zmierzające do osiągnięcia tego celu. Artykuł 130 § 1 zdanie drugie k.p.c. stanowi, że mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym. Z przepisu tego wynika dyrektywa rozpoznania pisma zgodnie z jego treścią, także wówczas gdy zostanie ono mylnie oznaczone lub dotknięte innymi oczywistymi niedokładnościami (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 1997 r., III CKN 289/97, OSNC 1998, nr 5, poz. 90). Chodzi oczywiście o takie niedokładności, które nie wpływają na możliwość wywołania właściwych skutków pisma procesowego. Mogą one dotyczyć także treści pisma, gdy jest niewłaściwie zredagowana, ale w taki sposób, że choć nie odpowiada wymaganiom formalnym, pozwala na ustalenie treści tego pisma w drodze wykładni (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 1069 r., I PZ 71/68, OSNCP 1969, nr 9, poz. 163 i z dnia 14 stycznia 2005 r., III CZ 116/04, niepubl.).
3 Sąd Apelacyjny powinien zatem ustalić treść pisma powodów z dnia 17 października 2007 r. w drodze wykładni i rozpoznać je zgodnie z ustaloną w ten sposób treścią. Ponieważ apelacja powodów została postanowieniem z dnia 5 października 2007 r. odrzucona, skutki jej wniesienia uległy zniweczeniu. W tej sytuacji wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia opłaty od apelacji był niedopuszczalny, apelacja bowiem w sensie procesowym już nie istniała. Możliwe było natomiast przywrócenie terminu do wniesienia apelacji i tak należało odczytać zawarty w piśmie powodów wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty podstawowej od apelacji, zwłaszcza że powodowie dołączyli do wspomnianego pisma apelację. Skoro Sąd Apelacyjny nie rozpoznał pisma żalących zgodnie z jego rzeczywistą treścią, zażalenie powodów trzeba uznać za uzasadnione. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V CZ 139/11 2012-02-23Czy pismo procesowe złożone po terminie, które nie zawiera wyraźnego wniosku o przywrócenie terminu, może być potraktowane jako taki wniosek?
- II CZ 155/11 2012-02-02Czy pismo procesowe, które nie wyraża wprost intencji uzyskania uzasadnienia wyroku, może być potraktowane jako taki wniosek, nawet jeśli sąd podejmie późniejsze działania mające na celu jego doręczenie?
- II UKN 551/97 1998-03-11Czy pismo procesowe strony występującej bez adwokata, niezależnie od jego nazwy, powinno być kwalifikowane zgodnie z jego treścią, zwłaszcza gdy zawiera argumenty usprawiedliwiające niedotrzymanie terminu?
- II CZ 5/20 2020-02-21Czy pismo procesowe, które stanowi jedynie pozór czynności procesowej i zostało wniesione w celu zachowania terminu, może zostać uzupełnione w celu usunięcia braków formalnych, czy też powinno zostać odrzucone?
- V KZ 22/15 2015-07-22Czy pismo procesowe skazanego, które zawiera żądanie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, powinno zostać potraktowane jako taki wniosek, nawet j…
Powołane przepisy
art. 14 ust. 2art. 2art. 168 § 2 KPCart. 65 KCart. 126 § 1 pkt 3 KPCart. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1 pkt 3§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy