II UKN 551/97
Izba Cywilna1998-03-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo procesowe strony występującej bez adwokata, niezależnie od jego nazwy, powinno być kwalifikowane zgodnie z jego treścią, zwłaszcza gdy zawiera argumenty usprawiedliwiające niedotrzymanie terminu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pismo procesowe strony występującej w postępowaniu bez adwokata, niezależnie od jego nazwy, powinno być kwalifikowane zgodnie z jego treścią. W sytuacji, gdy treść pisma jednoznacznie wskazuje na zamiar usprawiedliwienia niedotrzymania terminu procesowego, powinno ono zostać potraktowane jako wniosek o przywrócenie terminu, a sąd drugiej instancji nie może odrzucić apelacji bez rozpoznania tego wniosku.Stan faktyczny
Włodzimierz T. wniósł apelację od wyroku sądu pierwszej instancji po upływie terminu. Złożył następnie pismo procesowe, w którym wskazał na przyczyny niedotrzymania terminu (choroba, prośba do sąsiada o nadanie pisma) i załączył zaświadczenie lekarskie. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację jako spóźnioną, nie rozpoznając pisma jako wniosku o przywrócenie terminu. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 11 marca 1998 r. II UKN 551/97 Pismo procesowe strony występującej w postępowaniu bez adwokata powinno być, niezależnie od nazwy, kwalifikowane zgodnie z jego treścią. Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Barbara Wagner (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 1997 r. sprawy z wniosku Włodzimierza T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Spo-łecznych-Oddziałowi w W. o rentę inwalidzką, na skutek kasacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w War-szawie z dnia 17 września 1997 r. [...] p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Apelacyj-nemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie do ponownego roz-poznania. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie posta-nowieniem z dnia 17 września 1997 r. [...] odrzucił, jako spóźnioną, apelację Włodzimierza T. od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo-łecznych w Warszawie z dnia 22 kwietnia 1997 r. [...]. Sąd ustalił, że odpis zaskar-żonego apelacją wyroku z uzasadnieniem Włodzimierz T. otrzymał 25 lipca 1997 r. zaś apelację wniósł w dniu 11 sierpnia 1997 r. (data nadania pisma w Urzędzie Pocztowym), a zatem z naruszeniem terminu określonego w art. 369 § 1 KPC, który upłynął 8 sierpnia. Włodzimierz T. postanowienie to zaskarżył kasacją i wskazując jako jej pods-tawę naruszenie przepisów postępowania, a to art. 373 w związku z art. 370 KPC,
art. 168 i art. 169 KPC, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu kasacji skarżący podniósł, że ”w dniu 26.08. 1997 r. złożył pismo procesowe w którym wskazał na przyczyny nie dotrzymania terminu wniesienia apelacji, usprawiedliwił swoje postępowanie i wyka-zał, że czynność ta nie została dokonana w terminie bez jego winy”. Zdaniem Wło-dzimierza T., jakkolwiek pismo nie było określone i zatytułowane jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia apelacji, tak należało je potraktować i rozpoznać w trybie art. 168 i art. 169 KPC przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest zasadna. Włodzimierz T. złożył w dniu 26 sierpnia 1997 r. pismo procesowe, w którym opisał okoliczności, w jakich nastąpiło wniesienie apelacji. Podał, że ze względu na chorobę poprosił sąsiada o nadanie przesyłki zawierającej apelację w Urzędzie Pocztowym w dniu 8 sierpnia, do czego ten ostatni się zobowiązał. Do pisma załą-czył zaświadczenie lekarskie stwierdzające jego niedyspozycję. Skarżący występo-wał w postępowaniu bez adwokata. Sąd powinien więc był nadać pismu proceso-wemu Włodzimierza T., niezależnie od nazwy, znaczenie wynikające z jego treści. Treść zaś pisma z dnia 26 sierpnia 1997 r. wskazuje jednoznacznie, że winno ono być zakwalifikowane jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji. Przed wydaniem postanowienia odrzucającego apelację z powodu jej opóź-nienia Sąd drugiej instancji nie rozpoznał wniosku o przywrócenie terminu do doko-nania tej czynności procesowej. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, stosownie do art. 39313 § 1 KPC w zw. z art. 361 KPC, orzekł jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- V CZ 139/11 2012-02-23Czy pismo procesowe złożone po terminie, które nie zawiera wyraźnego wniosku o przywrócenie terminu, może być potraktowane jako taki wniosek?
- II CZ 155/11 2012-02-02Czy pismo procesowe, które nie wyraża wprost intencji uzyskania uzasadnienia wyroku, może być potraktowane jako taki wniosek, nawet jeśli sąd podejmie późniejsze działania mające na celu jego doręczenie?
- II UKN 553/98 1998-12-18Czy pismo strony, które świadczy o niezrozumieniu przez nią istoty uchybienia mimo pouczenia, powinno być traktowane jako wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braku, jeśli zamiar zaskarżenia wyroku jest oczywisty?
- IV CZ 9/08 2008-03-04Czy sąd powinien rozpoznać pismo procesowe zgodnie z jego rzeczywistą treścią, nawet jeśli zostało ono mylnie oznaczone lub dotknięte innymi oczywistymi niedokładnościami?
- III KZ 27/17 2017-07-12Czy pismo procesowe zatytułowane „zażalenie”, które nie zawiera oświadczenia o zaskarżeniu i nie podważa prawidłowości wydanej decyzji, ale wnosi o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyr…
Powołane przepisy
art. 369 § 1 KPCart. 373art. 370 KPCart. 168art. 169 KPCart. 39313 § 1 KPCart. 361 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy