III SA/Kr 1376/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Maria Zawadzka (Spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 sierpnia 2012 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 114 ust. 1 pkt. 2 lit. a, w związku z art. 114 ust.4ustawy z dnia 20 czerwca 1997r.Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. O. od decyzji Starosty z dnia [...] 2012 r. Nr [...] w sprawie odmowy przywrócenia cofniętego uprawnień do kierowania pojazdami kat. B - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym: W dniu 10 września 2008 r. skarżącemu M. O. zostało wydane przez Komendanta Miejskiego Policji skierowanie na badania lekarskie oraz na badania psychologiczne. Z uwagi na fakt, że skarżący nie poddał się tym badaniom w terminie 30 dni od otrzymania skierowania, Starosta wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i c ustawy Prawo o ruchu drogowym, a następnie w dniu 19 listopada 2009 r. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. W dniu 30 listopada 2009 r. do Starostwa wpłynęło orzeczenie lekarskie z dnia 22 października 2009 r. o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez skarżącego pojazdami, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B. W związku z powyższym Starosta decyzją z dnia [...] 2010 r. cofnął skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami kat. B w trybie art. 140 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W dniu 29 maja 2012 r. M. O. dostarczył do Starostwa Powiatowego orzeczenie lekarskiej wydane w dniu 11 maja 2012 r. przez Ośrodek Medycyny Pracy, w którym stwierdzono brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez skarżącego pojazdami mechanicznymi kat. B oraz orzeczenie psychologiczne wydane przez Pracownię Psychologii Pracy o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W dniu 29 maja 2012 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie mu cofniętego uprawnienia. Decyzją z dnia z dnia [...] 2012 r. Nr [...] Starosta odmówił przywrócenia do kierowania pojazdami kat. B cofniętego decyzją Starosty z dnia [...] 2008 r. w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i c oraz decyzją Starosty z dnia [...] 2010 r. w trybie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo o ruchu drogowym, sprawdzającego kwalifikacje w zakresie prawa jazdy kat. B. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w związku z tym, że od dnia wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do czasu przedłożenia w tut. Urzędzie orzeczenia z przeprowadzonego badania lekarskiego i psychologicznego upłynął okres powyżej jednego roku, zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, warunkiem przywrócenie kierowcy uprawnienia do kierowania będzie poddanie się z wynikiem pozytywnym egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje. Skarżący nie złożył wniosku o wydanie zaświadczenia, które pozwoliłoby mu przystąpić do egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje i skutkiem tego nie poddał się egzaminowi. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. O. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, kwestionując jej zasadność. Zdaniem skarżącego art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że "kierowca był pozbawiony " uprawnień na okres "przekraczający 1 rok. Zatem pozbawienie na okres przekraczający jeden rok ma charakter prawny i pozbawienie to może wynikać tylko z decyzji lub wyroku sądowego. Na poparcie swoich twierdzeń powołał stosowne wyroki sądów administracyjnych. Decyzją z dnia 20 sierpnia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że u podstaw rozstrzygnięcia organu I instancji legło przekonanie, że uprawnienia skarżącego do kierowania pojazdem cofnięto na okres przekraczający 1 rok, co implikuje na konieczność kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, któremu to sprawdzeniu skarżący się jednak nie poddał. Zdaniem organu odwoławczego w sposób całkowicie bezsporny doszło do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B na okres przekraczający 1 rok, z uwagi na fakt, że skarżący w wyznaczonym terminie 1 roku nie przedstawił orzeczenia lekarskiego z badania, na które został uprzednio skierowany przez Komendanta Miejskiego Policji. Nadto do cofnięcia doszło w konsekwencji wydania przez Starostę decyzji z dnia [...] 2010r., w której to organ orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, do czasu ustania przyczyny cofnięcia, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie tym, iż u kierowcy stwierdzano przeciwskazania zdrowotne. Powyższe przyczyny zostały wyeliminowane dopiero z chwilą wydania orzeczenia przez lekarza Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 11 maja 2012 r., z uwagi na powyższe konieczne jest poddanie się przez skarżącego odpowiedniego do rodzaju uprawnień egzaminowi państwowemu sprawdzającemu kwalifikacje, w trybie art. 140 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dodatkowo organ podkreślił, że poza sporem pozostaje kwestia "karna, związana z orzeczeniem z dnia 27 października 2008 r. sygn. akt [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący M. O. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając im naruszenie przepisów, a to: 1. art. 6 k.p.a. polegające na przekroczeniu przez organ administracji przepisów obowiązującego prawa, 2. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewystarczające rozważenie materiału dowodowego zebranego w sprawie z uwzględnieniem istotnego interesu strony, niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, przy uwzględnieniu całokształtu sprawy, a nadto nierozpatrzenie w sposób wnikliwy i wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, zwłaszcza treści i uzasadnienia decyzji organu I instancji oraz całkowite pominięcie i brak oceny zarzutów podniesionych przez skarżącego w złożonym odwołaniu, 3. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób jednostronny i niezrozumiały dla przeciętnego obywatela oraz niebudzący zaufania do organów administracji, 4. art. 75 § 1 k.p.a. poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii radcy prawnego H. Ś. z dnia 22 czerwca 2012 r., która to opinia została sporządzona na zlecenie organu administracji, zaś sam opiniujący jest zatrudniony w Biurze Obsługi Prawnej Starostwa Powiatowego, co dyskwalifikuje go, jako osobę mogącą wydać bezstronna opinię prawną w sprawie, a ponadto prowadzenie dowodu z takiej opinii jest niedopuszczalne, 5. art. 80 k.p.a. polegające na orzekaniu bez oparcia o całokształt okoliczności sprawy i ocenę zebranych dowodów oraz twierdzeń, w tym w szczególności pominięcie tych, które zostały przedstawione przez skarżącego, 6. art. 156 § 1 pkt 1 i 3 k.p.a. polegające na uznaniu, że w obrocie prawnym, mogą występować dwie decyzje administracyjne, dotyczące tej samej sprawy, 7. art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa o ruchu drogowym polegające na jego niewłaściwej wykładni i uznaniu, że skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdem zostały cofnięte na okres powyżej jednego roku, w przypadku gdy z żadnego aktu organu administracji nie wynika taka okoliczność, 8. art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa o ruchu drogowym polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i uznaniu, że skarżący ma obowiązek poddania się obowiązkowemu sprawdzeniu kwalifikacji w przypadku, gdy brak jest podstaw do uznania, że przywrócenie uprawnienia ma nastąpić w przedmiotowej sprawie wyłącznie po ponownym zdaniu egzaminu na prawo jazdy, a to wobec nieprzekroczenia przez skarżącego 1 rocznego terminu, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa o ruchu drogowym, 9. art. 140 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym polegające na jego niezastosowaniu w przypadku, gdy ustały już przyczyny uzasadniające cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, 10. art. 140 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym polegające na ich błędnym zastosowaniu i powołaniu się na nie dwukrotnie w treści uzasadnienia decyzji organu administracji w przypadku, gdy przepis ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem dotyczy on szefów cudzoziemskiego personelu przedstawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych i misji specjalnych państw obcych oraz organizacji międzynarodowych korzystających z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych i konsularnych, 11. art. 2 Konstytucji RP poprzez zastosowanie w sposób jednoznaczny błędnej wykładni prawa na niekorzyść obywatela, 12. art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasad funkcjonowania organów w oparciu i na podstawie prawa , 13. art. 32 Konstytucji RP poprzez pozbawienie możliwości realizacji przysługujących praw na zasadach bezpośrednio wynikających z przepisów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie jest przy tym związany z zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kwestią sporną w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd było rozstrzygnięcie, czy organ miał prawo nałożyć na skarżącego obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy w decyzji cofającej prawo jazdy nie określono terminu jego przywrócenia, które to determinowało przedłożenie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych, zaś takie orzeczenie strona uzyskała po upływie roku od daty doręczenia decyzji cofającej prawo jazdy. Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub w związku z utratą kwalifikacji. Zatem cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami na okres przekraczający 1 rok musi wynikać z konkretnego orzeczenia organu (bądź to z decyzji, bądź też z wyroku sądowego). Tymczasem w decyzji Starosty z dnia [...] 2008 r., ani też z dnia [...] 2010 r. nie rozstrzygnięto, na jaki okres cofnięto skarżącemu uprawnienia oraz nie wskazano kiedy orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami strona ma przedłożyć. Brak w treści rozstrzygnięcia o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami nie oznacza, że dostarczenie takiego orzeczenia po upływie roku usankcjonowane będzie dodatkowym rygorem poddania się egzaminowi sprawdzającemu. Nie każde bowiem faktyczne odebranie prawa jazdy, bez względu na przyczyny, na okres przekraczający 1 rok, a tym samym pozbawienie kierowcy w tym czasie możliwości prowadzenia pojazdów, jest wystarczającą podstawą do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. W niniejszej sprawie organy ustaliły, w wyniku błędnej wykładni przepisu art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa o ruchu drogowym, że przyczyny cofnięcia uprawnień nie ustały, pomimo złożenia przez skarżącego orzeczenia lekarskiego wydanego dnia 11 maja 2012 r. przez Ośrodek Medycyny Pracy o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B, z uwagi na fakt, że skarżący nie przystąpił do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje do kierowania pojazdami. Stanowisko to nie jest prawidłowe i organy powinny go zweryfikować przy ponownym rozpoznaniu sprawy z tego powodu, że przepis art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a powołanej ustawy ma zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, gdy cofnięcie uprawnień nastąpiło na okres przekraczający 1 rok, przy czym okres cofnięcia musi być wprost wskazany w decyzji o cofnięciu uprawnień. Natomiast gdy cofnięcie uprawnień nastąpiło bez wskazania terminu, tak jak w przypadku przedmiotowych decyzji, przywrócenie uprawnień następuje po ustaniu przyczyny, niezależnie od czasu trwania faktycznego pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami. Skład orzekający podziela, analogiczny do przedstawionego wyżej, pogląd wyrażony w wyrokach WSA w Białymstoku z dnia 21.05.2008 r. sygn. akt II SA/Bk 57/08 oraz z dnia 2710.2009 sygn. akt II SA/Bk 308/09, a także w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 23.02.2012 r. sygn.. akt II SA/Sz 1222/12 (wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej http//www.nsa.gov.pl). Przepis art. 140 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym stanowi o obowiązku przywrócenia kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami "po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie". Niewątpliwie przyczyną w niniejszej sprawie nie było cofnięcie uprawnień na okres powyżej roku, lecz przeciwwskazania zdrowotne, a ta przyczyna ustała z dniem 11 maja 2012 r. Ze względu na wadliwe zastosowanie przepisów Prawa o ruchu drogowym w przedmiocie odmowy przewrócenia uprawnień do kierowania pojazdami Sąd, na podstawie art. 135 P.p.s.a., uchylił decyzje obu instancji. Organy administracji publicznej ponownie rozpatrując sprawę powinny uwzględnić wykładnię przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a orzekł jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.