VI SA/Wa 470/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-14

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Pamela Kuraś-Dębecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, która została już prawomocnie skontrolowana przez sąd powszechny w ramach tzw. "postępowania hybrydowego"?
Ratio decidendi
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, która została już prawomocnie skontrolowana przez sąd powszechny w ramach tzw. "postępowania hybrydowego", jest niedopuszczalne. Ponowna kontrola takiej decyzji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym prowadziłaby do niedopuszczalnej kolizji między tymi postępowaniami i naruszenia zasad systemowych.
Stan faktyczny
Skarżący E.W. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora NFZ z 2004 r. ustalającej jego podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Prezes NFZ odmówił stwierdzenia nieważności, a następnie utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. Skarżący zaskarżył decyzję Prezesa NFZ do WSA w Warszawie. WSA uchylił decyzję Prezesa NFZ, jednak NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na konieczność oceny dopuszczalności ponownej kontroli sądowoadministracyjnej decyzji prawomocnie skontrolowanej przez sąd powszechny.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu kwotę 200 zł tytułem wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant ref. staż. Katarzyna Skurzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu E. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Zaskarżoną decyzją Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (Prezes NFZ) po ponownym rozpoznaniu sprawy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2004 r. nr [...] ustalającej, że E.W. (skarżący w niniejszej sprawie) we wskazanych okresach był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako twórca plastyk. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Ww. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ ustalił, że skarżący był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: 1) od 1 stycznia 1999 r. do 30 kwietnia 1999 r., 2) od 1 kwietnia 2001 r. do 30 czerwca 2001 r., 3) od 1 sierpnia 2001 r. do 31 sierpnia 2001 r., 4) od 1 października 2001 r. do 31 października 2001 r., 5) od 1 grudnia 2001 r. do 31 grudnia 2001 r., 6) od 1 maja 2002 r., do 31 maja 2002 r., 7) od 1 lipca 2002 r. do 31 lipca 2002 r., 8) od 1 grudnia 2002 r. do 31 grudnia 2002 r., 9) od 1 października 2003 r. do 31 października 2003 r., 10) od 1 lutego 2004 r. do 30 kwietnia 2004 r. Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z dnia [...] lutego 2005 r. sygn. akt. [...], zmienił decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2004 r. Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniesionej przez organ apelacji wyrokiem z dnia [...] września 2005 r. sygn. akt [...], zmienił zaskarżony wyrok z dnia [...] lutego 2005 r. Sądu Okręgowego w B. i oddalił odwołanie E.W. od ww. decyzji z dnia [...] września 2004 r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r., sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej oraz odrzucił skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. sygn. akt [...], oddalił zażalenie skarżącego na ww. postanowienie Sądu Apelacyjnego w B. z dnia [...] stycznia 2006 r. Skarżący wnioskiem z [...] kwietnia 2010 r. wystąpił do Prezesa NFZ o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w B. z [...] września 2004 r. nr [...] w sprawie objęcia we wskazanych w tej decyzji okresach między 1 stycznia 1999 r. a 30 kwietnia 2004 r. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia przez skarżącego pozarolniczej działalności gospodarczej zarzucając wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W ocenie skarżącego organ orzekający w sprawie nie wziął pod uwagę, że z mocy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 1992 r. od 1 stycznia 1992 r. do odwołania skarżący nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu wykonywania działalności twórczej i również pominął istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne m.in. wykonywanie przez skarżącego umów o dzieło, od których, zgodnie z prawem, nie pobiera się składek na ubezpieczenie zdrowotne, a także ustalone prawo do renty co oznacza, że NFZ nieprawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i nie uwzględnił faktów mających wpływ na załatwienie sprawy. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Prezes NFZ na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2004 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że analiza materiału dowodowego przedłożonego przez skarżącego tj.: - pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Departament Ubezpieczeń i Składek w W. z dnia [...] lutego 2007 r., - pismo Wiceprezesa Sądu Apelacyjnego w B. z dnia [...] maja 2007 r., - pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] września 2007 r., - wypełniony w dniu [...] czerwca 2007 r. druk ZUS ZWUA "Wyrejestrowanie z ubezpieczeń", wykazała, że brak jest podstaw do uznania, iż zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, z dnia [...] września 2004 r. Organ wskazał, iż Narodowy Fundusz Zdrowia nie może kwestionować zawartości baz danych prowadzonych przez inne organy (ZUS), a odnoszące się do gromadzonych w nich danych zarówno w formie elektronicznej jak i papierowej, opartych na dokumentacji przesyłanej przez płatników składek. Tym samym należało uznać za wiarygodne ustalenia poczynione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazane w piśmie z dnia [...] grudnia 2008 r. Ponadto ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm.) obowiązująca do dnia 31 marca 2003 r. jak i ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391, z późn. zm.) obowiązująca do dnia 30 września 2004 r. oraz obowiązująca obecnie ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie przewidywały i nie przewidują zarówno możliwości wstecznego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego jak i wyrejestrowania się z ubezpieczenia zdrowotnego z datą wsteczną. Zgodnie bowiem z przepisami ww. ustaw, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej powstawało i powstaje po zgłoszeniu do Narodowego Funduszu Zdrowia (do dnia 31 marca 2003 r. do kasy chorych), a ustawało i ustaje po upływie 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego (do dnia 31 marca 2003 r. od dnia wygaśnięcia członkowstwa w kasie chorych). Organ podniósł przy tym, iż zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się twórcę i artystę. W myśl art. 8 ust. 9 ww. ustawy, uznanie działalności za twórczą lub artystyczną i ustalenie daty jej rozpoczęcia następuje w formie decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, działającej przy ministrze właściwym do spraw kultury. Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia wynika jednoznacznie, iż skarżący posiada decyzję nr [...] Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministerstwie Kultury i Sztuki z dnia [...] lutego 1990 r., w której stwierdzono, iż od 15 czerwca 1986 r. rozpoczął on działalność twórczą jako plastyk, potwierdza to również pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] września 2004 r. Organ podkreślił, że wydanie decyzji przez ww. Komisję uzależnione było od wcześniejszego udokumentowania przez skarżącego prowadzenia wspomnianej działalności twórczej. Od decyzji Komisji osobie zainteresowanej przysługiwało (zgodnie z § 8 ww. rozporządzenia) odwołanie do Ministra Kultury i Sztuki w terminie 2 miesięcy od daty jej doręczenia. Skarżący nie skorzystał z tego uprawnienia, a tym samym potwierdził fakt prowadzenia działalności twórczej jako plastyk od dnia 15 czerwca 1986 r. Organ wskazał, iż zarówno dyrektor [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia jak i Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia odnieśli się do kwestii wyjaśnienia, na jakiej podstawie uznali, iż skarżący był osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Przy rozpatrywaniu wniosku organ wziął pod uwagę także treść art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250 z późn. zm.), zgodnie z którym ubezpieczeniu nie podlegały osoby prowadzące działalność określoną w art. 1, które miały ustalone prawo do emerytury lub renty, chyba, że zgłosiły wniosek o objęcie ubezpieczeniem. Artykuł ten utracił moc z dniem 1 stycznia 1999 r. w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1989 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.), tym samym z tym dniem powstał obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. Powyższe potwierdził Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] zarówno w piśmie z dnia [...] maja 2006 r. znak: [...] jak i piśmie z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak: [...] stwierdzając, iż skarżący nie podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania pozarolniczej działalności jako twórca plastyk, z uwagi na ustalone prawo do renty. Organ wyjaśnił, że w myśl art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) oraz zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm.) jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 (art. 8 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym), z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją skarżący zarzucił, że decyzja będąca przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności wydana została na podstawie przepisów materialnych odnoszących się do stanów faktycznych diametralnie odmiennych od stanu występującego w sprawie, co stanowi rażące naruszenie prawa. Zarówno Dyrektor [...] Oddziału NFZ jak i Prezes NFZ, przekonanie o fakcie rzekomego prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej oparli wyłącznie na decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury i Sztuki z dnia [...] lutego 1990 r. nr [...]. Podniósł nadto, że powyższa decyzja została wydana na wniosek skarżącego dla celów ubezpieczenia społecznego, natomiast wobec oświadczenia skarżącego o zaprzestaniu prowadzenia działalności twórczej i nie osiąganiu dochodów z tego tytułu, ZUS Oddział w [...] wydał w dniu [...] kwietnia 1992 r. decyzję wyłączającą skarżącego z zaopatrzenia emerytalnego twórców i ich rodzin. Decyzja ta została wydana po powzięciu przez organ emerytalny przekonania o faktycznym zaprzestaniu działalności twórczej przez skarżącego i od 1992 r. nie została wydana jakakolwiek decyzja ZUS, która stanowiłaby podstawę do objęcia go obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Skarżący, jak podał jedynie sporadycznie wykonywał prace malarskie w oparciu o umowę o dzieło. Decyzją z [...] sierpnia 2010 r. Prezes NFZ r. na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu, w sprawie nie występuje żadna z przesłanek stwierdzenia nieważności. Okolicznością istotną było ustalenie faktu wykonywania przez skarżącego działalności pozarolniczej w rozumieniu art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) zwanej dalej "ustawą o s.u.s.". Organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 2 ustawy o s.u.s. za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą uważa się twórcę i artystę, a zgodnie z art. 8 ust. 9 tej ustawy, uznanie działalności za twórczą lub artystyczną następuje w formie decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców. Skarżący posiada decyzję wymienionej Komisji z 1 lutego 1990 r., w której to decyzji stwierdzono, że od 15 czerwca 1986 r. rozpoczął działalność twórczą jako plastyk. Organ uznał, że nie ma racji skarżący, iż wobec decyzji ZUS Oddział w [...] z [...] kwietnia 1992 r., nie podlega on ubezpieczeniom społecznym i nie podlega także ubezpieczeniom zdrowotnym. Organ ustosunkował się nadto do wcześniej rozpoznanego wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] września 2004 r., co do której obecnie toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności. Organ wskazał, że art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250 ze zm.), zgodnie z którym nie podlegały ubezpieczeniu osoby, które już miały ustalone prawo do emerytury lub renty, stracił moc z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy o s.u.s., zatem z tym dniem powstał obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. Organ wyjaśnił, że w myśl art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) oraz art. 22 ust. 1 poprzedzającej ją ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.) jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z więcej niż jednego tytułu składka opłaca jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Powyższe okoliczności jak i stan prawny zostały uwzględnione przez organ w decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. a zatem decyzja nie jest dotknięta wadą z art. 156 § 1 k.p.a. W skardze na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił jej: naruszenie prawa materialnego tj.: a) art. 8 pkt 1 lit c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 2 kwietnia 2003 r. oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia obowiązującej do 30 września 2004 r. - poprzez błędne przyjęcie, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako artysta plastyk; b) art. 8 ust. 6 pkt. 2 oraz art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - poprzez błędne przyjęcie podstawy prawnej ustalenia prowadzenia przez skarżącego pozarolniczej działalności gospodarczej, a w związku z tym objęcie skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. a nadto naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez: - niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, - załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, - nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i niepodanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności i niezastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w przedmiotowej sprawie i uznanie, że decyzja dyrektora [...] Oddziału Narodowego NFZ z dnia [...] września 2004 r., nr [...] o objęciu skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego została wydana z uwzględnieniem podstawy prawnej. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 470/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa NFZ z [...] czerwca 2010 r. uznając, iż sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona przez organ. Na skutek złożonej skargi kasacyjnej przez Prezesa NFZ Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2013 r. sygn. akt II GSK 1719/11 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2011 r. wskazując, że w ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd na wstępie zajmie stanowisko w kwestii, czy w sprawach, które zgodnie z art. 148 i 149 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ, rozpatrywane były w tzw. "postępowaniu hybrydowym" i w ramach tego postępowania przeszły wszystkie szczeble kontroli przez sądami powszechnymi, dopuszczalne jest po 1 października 2004 r. prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji już prawomocnie skontrolowanych przez sąd powszechny i ponowna ich kontrola przez sąd administracyjny, zważywszy, że na gruncie ustawy o s.u.s, co prawda w odmiennym stanie prawnym, jednoznacznie została stwierdzona niedopuszczalność prowadzenia takiego postępowania, nie tylko z uwagi na jednoznacznie brzmiące przepisy prawa ale także ze względów systemowych. Prezentując powyższe stanowisko NSA odwołał się do wyroków NSA z 11 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 1334/11 i z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt II GSK 240/08 oraz wyroku SN z 16 września 2009 r. , sygn. akt I UK 109/09. Natomiast w przypadku uznania i uzasadnienia poglądu, że taka kontrola jest jednak dopuszczalna, Sąd ustosunkuje się jednoznacznie do zarzutów skargi i oceni, czy po 1 stycznia 1999 r. twórca pobierający emeryturę lub rentę i osiągający dochody z działalności twórczej podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia tej działalności na podstawie ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ, oraz wyjaśni jakie ustalenia są istotne dla uznania, że twórca był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Zajęcie stanowiska we wskazanych kwestiach pozwoli na ocenę, czy w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, a zatem i wskazaniami co do dalszego postępowania. W wyroku z dnia 23 stycznia 2013 r. NSA uchylając wyrok WSA z dnia 15 listopada 2011 r. i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę objętą przedmiotową skargą Sąd na wstępie dokona oceny, czy dopuszczalna jest kontrola przez sąd administracyjny decyzji z dnia [...] kwietnia w sytuacji, gdy była ona już prawomocnie skontrolowana przez sąd powszechny. Sąd dokonał zatem oceny w powyższym zakresie i stwierdził, iż skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Należy bowiem mieć na uwadze, iż decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia objęta wnioskiem strony o stwierdzenie jej nieważności została wydana w dniu [...] kwietnia 2004 r. tj. pod rządami ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391). Zgodnie z art. 148 tej ustawy od decyzji Prezesa Funduszu w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego przysługiwało odwołanie do właściwego Sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Skarżący odwołanie od ww. decyzji złożył i Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń w [...] wyrokiem z dnia [...] lutego 2005 r. odwołanie uwzględnił zmieniając ww. decyzję. W wyniku wniesionej przez organ apelacji Sąd Apelacyjny Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] wyrokiem z [...] września 2005 r. zmienił ww. wyrok i odwołanie oddalił. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku. Ww. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. wniosek oddalił i skargę odrzucił, a Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. zażalenie na to postanowienie oddalił. Z powyższego wynika, iż objęta przedmiotowym wnioskiem decyzja z dnia [...] kwietnia została już prawomocnie skontrolowana przez sąd powszechny. Dokonując oceny we wskazanym przez NSA zakresie wymaga przy tym uwzględnienia, iż w/powołana ustawa z mocy art. 251 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135) została uchylona z dniem 1 października 2004 r., tj. z dniem wejścia w życie tej ustawy (z wyjątkiem art. 201, który wszedł w życie 1 stycznia 2005 r. i art. 239 ust. 1 i 2 , który wszedł w życie z dniem ogłoszenia – te przepisy jednak nie odnoszą się do niniejszej sprawy). Powołana ustawa decyzje w tym przedmiocie poddaje kontroli administracyjnej i sądowoadministracyjnej (art. 109 i 110). Podkreślić przy tym należy, iż ustawa nie zawiera przepisów, które wprowadzałyby możliwość weryfikowania wydanych przed jej wejściem w życie decyzji w postępowaniu administracyjnym. Sprawy, o których mowa w art. 148 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ, a więc również sprawa objęta decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., podlegały zatem rozpatrzeniu wyłącznie w tzw. "postępowaniu hybrydowym". W świetle powyższego wykluczone jest zatem poddanie ww. decyzji kontroli sądu powszechnego i kontroli administracyjnej, a następnie sądowoadministracyjnej, także na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia [...] stycznia 2013 r. ze względów systemowych. Przyjęcie odmiennego stanowiska (nieznajdującego zresztą uzasadnienia w przepisach prawa) prowadziłoby w istocie do sytuacji, w której orzeczenia sądu powszechnego, (które w odniesieniu do ww. decyzji zostały wydane) byłyby bowiem kontrolowane w inicjowanym przez stronę nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym i sądowoadministarcyjnym, co prowadziłoby do niedopuszczalnej w świetle obowiązującego prawa kolizji między tymi postępowaniami. W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko NSA wyrażone w wyrokach powołanych w wyroku NSA z dnia [...] stycznia 2013 r. Podkreślić przy tym należy, iż sporna decyzja została prawomocnie skontrolowana przez sądy powszechne. Ponowna kontrola tej decyzji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministarcyjnym jest zatem, jak wyżej wskazano niedopuszczalna. Skarga została zatem wniesiona w sprawie, która nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, jak w pkt 1 postanowienia, zaś w pkt 2 uwzględniając art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło