II FZ 1026/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 września 2013 r., sygn. akt I SA/GL 804/13 w przedmiocie prawo pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia., 22 kwietnia 2013r., nr (...) w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/GI 804/13, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmówił J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) uznał, że nie zachodzą okoliczności, które by uzasadniały przyznanie stronie prawa pomocy. Dnia 30 sierpnia 2013 r. Skarżący wniósł od niego sprzeciw, w którym to podniósł, iż nie zostały uwzględnione wydatki jakie z żoną ponoszą na spłatę zobowiązań finansowych. W dniu 23 września 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na powyższe rozstrzygnie Skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia powołując się na okoliczności, które przytoczył wcześniej we wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 243 § 1 i 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, prawo pomocy w zakresie całkowitym, może zostać przyznane na wniosek strony, będącej osobą fizyczną, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z brzmienia powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez nią przychody. Analiza orzeczeń sądów administracyjnych w tym zakresie prowadzi do konstatacji, że jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 140/09, Lex nr 535035). W świetle przedstawionych przez stronę okoliczności, należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż analiza finansowa wydatków i dochodów, po uiszczeniu niezbędnych opłat w gospodarstwie domowym J. K. wskazuje, iż skarżący posiadał do dyspozycji sumę, która w ocenie Sądu pozwalałaby na partycypację w kosztach postępowania. Sąd przychyla się do stanowiska WSA w Gliwicach, iż Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Pod uwagę należy wziąć fakt, iż Skarżący i jego żona osiągają miesięcznie stały dochód w łącznej wysokości 4.023,73 zł netto, który ulega powiększaniu średnio o 1.166,92 zł netto z tytułu zleceń wykonywanych przez Skarżącego. Oznacza to, że po odjęciu wydatków udokumentowanych (3.330,24 zł) oraz deklarowanych na opał, leczenie, ubezpieczenie żony i wywóz śmieci (452,33 zł) do dyspozycji małżonków pozostaje 1.408,08 zł. Uiszczenie przez Skarżącego wpisu od skargi w wysokości 100 złotych nie powinno stanowić wydatku niemożliwego do zrealizowania. Z tych też względów nie zachodzą przesłanki do ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W konsekwencji, przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie została przez stronę wykazana w stopniu uzasadniającym zwolnienie z obowiązku poniesienia kosztów sądowych. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie jako niezasadne oddalił, na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.