II SA/Sz 1269/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) orzekł o utracie przez J. B. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. na okres [...] dni, gdyż po raz drugi nie stawił się w wyznaczonym terminie w Powiatowym Urzędzie Pracy i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. J. B. w odwołaniu od powyższej decyzji wniósł "o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej". Wskazał, że pierwotny termin wizyty w PUP był wyznaczony na dzień [...] r. W międzyczasie PUP wysłał pismo o zmianie terminu. Pismo to odebrał jego ojciec, który jest po [...] i pisma mu nie przekazał. Następnie otrzymał decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej i niezwłocznie udał się do urzędu pracy w celu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. Podkreślił, że cała sytuacja nie była przez niego zawiniona. Wojewoda decyzją z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że J. B. zarejestrował się w urzędzie pracy w dniu [...] r., jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W dniu rejestracji J. B. podpisał oświadczenie, że został prawidłowo pouczony o obowiązku potwierdzenia gotowości do pracy w wyznaczonych terminach w urzędzie pracy, powiadomienia w terminie 7 dni od wyznaczonego terminu o przyczynie niestawiennictwa oraz zawiadomienia urzędu pracy o fakcie wyjazdu za granicę lub innej okoliczności powołującej brak gotowości do pracy. Nadto odwołujący zapoznał się i otrzymał "Informację dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy". Urząd pracy pismem z dnia [...] r. wezwał J. B. do stawienia się w dniu [...] r. w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia zatrudnienia oraz w celu aktywizacji zawodowej. Pismo to zostało odebrane w dniu [...] r. przez J. B., ojca strony. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje informacja, że J. B. jest dorosłym domownikiem, który podjął się oddania przesyłki adresatowi. Organ podniósł, że zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie. Doręczenie to oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do adresata i że doręczenie zostało dokonane prawidłowo. Ponadto J. B. nie przedstawił dowodu potwierdzającego problemy zdrowotne ojca J. B. (tj. [...]). Mając powyższe na uwadze Wojewoda stwierdził, że podnoszone w odwołaniu okoliczności nie mogą być uwzględnione, zatem brak jest podstaw do przywrócenia statusu osoby bezrobotnej. Nadto organ odwoławczy wskazał, że J. B. po raz pierwszy utracił status osoby bezrobotnej z powodu nieusprawiedliwionego niestawiennictwa w dniu [...] r. (decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...]r., nr [...]). Z uwagi zatem na drugie niestawiennictwo w urzędzie pracy, J. B. został pozbawiony statusu bezrobotnego na okres [...] dni. J. B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł "o pozytywne rozpatrzenie skargi i przywrócenie statusu osoby bezrobotnej". Skarżący podniósł, że nie czuje się winny całej tej sytuacji. Całe zajście nie miałoby miejsca, gdyby ktoś w urzędzie pracy chciał go wysłuchać. Do skargi przedłożył dokumentację odnośnie stanu zdrowia ojca (kartę informacyjną z [...].) o przebytym [...] , wynik badania diagnostycznego [...] r., skierowanie do szpitala z dnia [...] Wojewoda odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Z uwagi na wniosek skarżącego o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej należy wyjaśnić, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju Sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, Tak więc, sąd administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, lecz o legalności decyzji tj. ich zgodności z prawem. Sąd nie ma uprawnień do zmiany decyzji i orzekania o meritum sprawy zamiast organu administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Podstawę materialnoprawną do wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji stanowił art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z ww. przepisem starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Ratio legis powołanego przepisu wynika z tego, że podstawowym elementem definicji bezrobotnego jest gotowość do podjęcia zatrudnienia, a tym samym jego dyspozycyjność. W celu weryfikacji tej dyspozycyjności nałożono na bezrobotnego obowiązek zgłaszania się do właściwego urzędu pracy. Potwierdzenie gotowości do podjęcia zatrudnienia oraz uzyskanie informacji o możliwości zatrudnienia i szkolenia może odbywać się nie w terminach dogodnych i ustalonych przez samego bezrobotnego, ale w terminach wyznaczonych przez organ zatrudnienia, co wprost wynika z art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Niedopełnienie tego obowiązku rodzi skutki przewidziane w art. 33 ust. 4 pkt 4 tej ustawy, tj. pozbawienie statusu bezrobotnego na różne okresy w zależności od liczby niestawiennictw. Brzmienie przytoczonego przepisu jest kategoryczne i nie nasuwa wątpliwości, że w przypadku nie stawienia się w wyznaczonym terminie i nie powiadomienia w okresie do 7 dni o usprawiedliwionej przyczynie tego niestawiennictwa, organ ma obowiązek wydać decyzję o pozbawieniu statusu bezrobotnego. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący miał początkowo wyznaczony termin stawiennictwa w urzędzie pracy na dzień [...] r. Następnie organ anulował powyższy termin i wyznaczył nowy termin zgłoszenia się w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia zatrudnienia oraz w celu aktywizacji zawodowej na dzień [...] r. (dowód pismo z dnia [...] r. k – [...] akt administracyjnych). Zmiana terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest dopuszczalna, lecz o wyznaczeniu nowego terminu bezrobotny musi zostać faktycznie i prawidłowo powiadomiony. Nie zastosowanie się bowiem przez bezrobotnego do stawienia się w wyznaczonym terminie rodzi dla niego bardzo negatywne skutki. Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy administracyjne bez naruszenia prawa uznały, że skarżący w sposób prawidłowy został powiadomiony o zmienionym terminie stawiennictwa. Organy uznały, że dokonane w trybie uregulowanym w art. 43 k.p.a. doręczenie pisma z dnia [...] r. było skuteczne. Zgodnie z treścią tego przepisu, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Podkreślić należy, że przewidziana w art. 43 k.p.a. zastępcza forma doręczenia pisma rodzi domniemanie prawne, iż pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może zostać jednak obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010 r., II OSK 1754-09, LEX nr 746769, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2007 r., I SA/Wa 56/07, LEX 345709). Niesporne jest w sprawie, że pismo z dnia [...] r. zawierające wyznaczenie terminu zgłoszenia się przez skarżącego w dniu [...] r., odebrał Jego ojciec J. B., niewątpliwie dorosły domownik, który jak wynika z adnotacji doręczyciela na zwrotnym poświadczeniu potwierdzenia odbioru – podjął się oddania przesyłki adresatowi. Skarżący w odwołaniu podniósł, że pisma z dnia [...] r. nie otrzymał, albowiem ojciec odbierający pismo, który jest po [...] nie poinformował go o fakcie doręczenia. Tak więc, nie miał możliwości zapoznania się z jego treścią i o wyznaczeniu nowego terminu zgłoszenia w urzędzie pracy dowiedział się dopiero po otrzymaniu decyzji pozbawiającej go statusu bezrobotnego. Organ odwoławczy uznał jednak, że doręczenie pisma z dnia [...] r. było skuteczne, a nadto skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających problemy zdrowotne ojca. W ocenie Sądu, organ odwoławczy co najmniej przedwcześnie i z naruszeniem art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 43 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przyjął, że wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie. Obowiązkiem organu odwoławczego było bowiem wezwanie skarżącego do przedstawienia dowodów na podnoszone w odwołaniu okoliczności stanowiące przeszkodę w uznaniu doręczenia przesyłki dorosłemu domownikowi, tj. jego ojcu, za doręczenie skuteczne. Rzeczą organu odwoławczego było wyjaśnienie czy i kiedy ojciec skarżącego zachorował, celem ustalenia czy w dacie doręczenia był w stanie umożliwiającym przyjęcie na siebie obowiązku przekazania przesyłki adresatowi, a jeśli tak to czy miał ze względu na stan zdrowia możliwość przekazania tej przesyłki adresatowi. Z twierdzeń strony zawartych w odwołaniu nie wynika kiedy Jego ojciec zachorował. Wprawdzie skarżący dołączył do skargi kartę informacyjną z dnia [...] r. o leczeniu ojca J. B. w Klinice oraz skierowanie do szpitala z dnia [...] r. Jednakże tego rodzaju informacje, ich wyjaśnienie i ocena należą do kompetencji organu administracji publicznej rozstrzygającego w kwestii skuteczności doręczenia w trybie art. 43 k.p.a. W tym stanie rzeczy naruszenie wyżej wskazanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy usunie przedstawione wyżej braki postępowania wyjaśniającego i rozważy czy w świetle uzupełnionego materiału uznanie doręczenia z dnia 27 sierpnia 2012 r. w trybie art. 43 k.p.a. za skuteczne było zgodne z prawem. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.