I GSK 94/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 19 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 622/13 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] maja 2013 r., o nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. postanowieniem z 19 sierpnia 2013 r., sygn. akt: I SA/Rz 622/13 odrzucił skargę A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z [...] maja 2013 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z [...] lipca 2013 r. skarżąca została wezwana o uiszczenie wpisu sądowego w sprawie o sygn. akt od I SA/Rz 622/13 w kwocie 500 zł. Stronę pouczono, że w przypadku nieziszczenia wpisu, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, skarga zostanie odrzucona. Termin do uiszczenia wpisu upłynął 12 sierpnia 2013 r., natomiast skarżąca dokonała przelewu na rachunek bankowy Sądu 13 sierpnia 2013 r. Zdaniem Sądu, uiszczenie wpisu po upływie terminu, wywołuje takie same skutki procesowe jak brak wpisu. W związku z tym Sąd na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę. Skarżąca, zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi, na skutek wadliwego uznania, że opłata została wniesiona po upływie terminu. Skarżąca podała, że jej pełnomocnik, dysponując rachunkiem bankowym obsługiwanym za pośrednictwem internetu, w wymaganym terminie (a więc do 12 sierpnia 2013 r.) złożył polecenie przelewu kwoty w wysokości wskazanej w zarządzeniu z 31 lipca 2013 r., na konto WSA. Polecenie przelewu zostało zarejestrowane 12 sierpnia 2013 r. o godzinie 19:53,34. Na dowód strona załączyła uwierzytelniony przez bank wydruk komputerowy z ksiąg bankowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej, że przy ustaleniu terminu dokonania opłat w drodze przelewu istotna jest data złożenia dyspozycji. Stanowisko to wynika z utrwalonego poglądu wyrażonego w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego, zgodnie z którym, w razie uiszczenia opłaty sądowej przelewem, za dzień jej uiszczenia uznaje się dzień przyjęcia polecenia przelewu przez bank, w którym zlecający ma rachunek, jeżeli przelew w dniu jego przyjęcia lub w terminie do uiszczenia opłaty miał pokrycie na rachunku zleceniodawcy. Takie samo stanowisko należy przyjąć, jeżeli polecenie przelewu zostało złożone za pomocą elektronicznego środka komunikacji – sieci internetowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2013 r. sygn. akt II GSK 2145/13). Wymaga podkreślenia, że polecenie przelewu jest oświadczeniem woli (w rozumieniu art. 60 Kodeksu cywilnego) skierowanym do banku, w którym zlecający prowadzi rachunek. Zgodnie z zasadą swobodnej formy oświadczeń, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny. Aby polecenie przelewu było skuteczne i rodziło skutki prawne, konieczne jest, by zostało przyjęte przez bank. Ponadto w momencie złożenia zlecenia na rachunku zlecającego powinny znajdować się środki pieniężne niezbędne do jego realizacji. W wyniku nowelizacji kodeksu cywilnego ustawą z dnia 14 lutego 2003 r. (Dz. U. nr 49, poz. 408) uregulowano kwestię obrotu prawnego dokonanego za pomocą elektronicznych środków komunikacji, w tym m.in. terminu złożenia oświadczenia woli w postaci elektronicznej. W myśl art. 61 § 2 kodeksu cywilnego oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią. Mając na uwadze powyższy przepis, należy uznać, że dniem, w którym uiszczono wpis sądowy za pomocą elektronicznego środka komunikacji jest dzień, w którym polecenie przelewu wprowadzone zostało do urządzenia nadawczego, w taki sposób, żeby bank mógł zapoznać się z jego treścią (pod warunkiem, że na rachunku bankowym zlecającego powinny znajdować się środki pozwalające na realizację przelewu). Jak zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z 22 kwietnia 2004 r. (sygn. akt II CZ 38/04), możliwość tę bank uzyskuje z chwilą odebrania polecenia przez urządzenie odbiorcze, zaś z istoty działania elektronicznych środków komunikacji wynika, że chwila ta, praktycznie rzecz biorąc, może być utożsamiana z chwilą wprowadzenia polecenia do urządzenia nadawczego. Bez znaczenia dla terminu uiszczenia opłaty jest zaś, wynikająca np. z organizacji czasu pracy banku, rzeczywista chwila zapoznania się z treścią polecenia. Z przedstawionego przez skarżącą uwierzytelnionego przez Powiatowy Bank Spółdzielczy w Lubaczowie wydruku komputerowego z ksiąg bankowych, wynika, że polecenie przelewu zostało przekazane przez pełnomocnika skarżącej 12 sierpnia 2013 r. oraz, że w tym dniu na rachunku bankowym zlecającego były zapewnione środki pozwalające na realizację przelewów. Należy zatem uznać, że dniem uiszczenia wpisu od skargi był dzień 12 sierpnia 2013 r., co oznacza, że wpis został uiszczony w terminie. Dlatego też za słuszny uznać należy zarzut naruszenia art. 220 § 3 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga natomiast, że w dacie orzekania Sądowi nieznana była data złożenia polecenia przelewu i dopiero dołączony przez skarżącą do skargi kasacyjnej wydruk komputerowy z ksiąg bankowych pozwolił ustalić, że wpis został uiszczony w terminie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, nie jest zasadny. Stosownie do art. 209 p.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. Odnoszące się do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. wiążą zwrot kosztów tego postępowania z wyrokiem sądu pierwszej instancji uwzględniającym lub oddalającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. I OPS 4/07).